elektro.info

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 13.)

Układy energoelektroniczne

Prostownik sterowany 1-fazowy jednopołówkowy w EMTP
J. Wiater

Prostownik sterowany 1-fazowy jednopołówkowy w EMTP


J. Wiater

W trzynastej części kursu zostaną zaprezentowane proste układy energoelektroniczne: prostowniki 1-fazowe i 3-fazowe oraz falownik 1-fazowy. Mogą one stanowić punkt wyjściowy do samodzielnego modelowania w EMTP bardziej skomplikowanych układów energoelektronicznych.

Zobacz także

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 1.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 1.) Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 1.)

Pakiet ATP to oprogramowanie służące do analizy obwodów w dziedzinie czasu. Poprawność obliczeń wykonywanych przez program była już wielokrotnie weryfikowana w praktyce i to z dobrymi efektami. ATP to...

Pakiet ATP to oprogramowanie służące do analizy obwodów w dziedzinie czasu. Poprawność obliczeń wykonywanych przez program była już wielokrotnie weryfikowana w praktyce i to z dobrymi efektami. ATP to pakiet programów o ogromnych możliwościach. W rękach sprawnego inżyniera będzie stanowił nieocenione narzędzie pracy.

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.) Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Układy trójfazowe prądu sinusoidalnie zmiennego są powszechnie stosowane w elektroenergetyce. W rękach sprawnego inżyniera możliwość przeprowadzania prostych, szybkich i bezbłędnych obliczeń może być bardzo...

Układy trójfazowe prądu sinusoidalnie zmiennego są powszechnie stosowane w elektroenergetyce. W rękach sprawnego inżyniera możliwość przeprowadzania prostych, szybkich i bezbłędnych obliczeń może być bardzo często przydatna w pracy zawodowej. Pakiet ATP może być nieocenionym źródłem pomocy. W drugiej części kursu poprawność wykonywanych obliczeń zostanie zweryfikowana analitycznie, na przykładzie prostego układu trójfazowego.

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.) Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

W trzeciej części kursu zostaną scharakteryzowane linie przesyłowe (napowietrzne i kablowe). W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są typowe, powszechnie dostępne w katalogach...

W trzeciej części kursu zostaną scharakteryzowane linie przesyłowe (napowietrzne i kablowe). W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są typowe, powszechnie dostępne w katalogach parametry. Wszystkie inne niezbędne parametry, takie jak m.in. reaktancje podłużne i susceptancje poprzeczne, są automatycznie przeliczane przez ATP i nie ma konieczności przeprowadzania dodatkowych obliczeń.

Energoelektronika jest działem elektrotechniki zajmującym się zastosowaniem układów przekształtnikowych. Swoim zakresem obejmuje tematykę powiązaną z aplikacją, konstrukcją, obliczaniem, modelowaniem oraz symulacją elementów i układów energoelektronicznych. Układy energoelektroniczne znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach techniki – w napędzie elektrycznym, elektroenergetyce (np. przy niekonwencjonalnych źródłach energii), elektrotermii, spawalnictwie, elektronice (zasilacze impulsowe), zasilaniu awaryjnym i gwarantowanym, urządzeniach AGD, a nawet we wzmacniaczach audio największej mocy [1]. Dział ten ciągle się rozwija, tworzone są nowe aplikacje wykorzystujące rozmaite techniki sterowania. Dokładna analiza działania tych układów wymaga prowadzenia obliczeń i symulacji komputerowych. W trzynastej części kursu zaprezentowane zostanie kilka podstawowych układów energoelektronicznych. Mogą one stanowić punkt wyjściowy do samodzielnego modelowania bardziej skomplikowanych układów.

Prostowniki 1-fazowe

Najprostszym prostownikiem jest pojedyncza dioda. Tak zbudowany układ zapewnia prostowanie jednopołówkowe, które cechuje się bardzo dużymi tętnieniami napięcia wyjściowego. Energia dostarczana przez źródło wykorzystywana jest tylko przez pół okresu, przez drugą połowę okresu źródło pozostaje nieobciążone. Stosowanie takiego układu wprowadza dużą niesymetrię w sieci zasilającej. Ten prostownik jest bardzo rzadko stosowany w praktyce.

W układach 1-fazowych najczęściej stosuje się prostowniki dwupołówkowe. Umożliwiają one pełne wykorzystanie energii dostarczanej przez źródło. Najbardziej rozpowszechniony jest tzw. mostek Graetza. Jest on zbudowany z czterech diod prostowniczych. Cechuje się mniejszymi tętnieniami napięcia wyjściowego niż to jest w przypadku układu jednopołówkowego. Na rysunku 1. przedstawiono schemat układu prostownika 1-fazowego zbudowanego w układzie Graetza. Stworzenie tego układu nie powinno być problemem na tym etapie kursu. Poprawne przeprowadzenie obliczeń wymaga zdefiniowania następujących parametrów:

D1, D2, D3, D4 – elementy Diode Type 11 z grupy SWITCHES, Vig=1, Ihold=0,

Tdeion=0, CLOSED=0 (bardzo ważny parametr – wartość zero niezbędna jest do prowadzenia obliczeń w dziedzinie czasu),

U1 – element AC Type 14 z grupy SOURCES, Amplitude=326, f=50, Pha=-90,

A1=0, TStart=0, TStop=1000.

Inne niezbędne parametry do przeprowadzenia obliczeń: R=1000, delta=1E-5, Tmax=0.1.

Na rysunku 2. przedstawiono przebieg napięcia na obciążeniu, zaś na rysunku 3. przebieg prądu płynącego przez diody D1 i D4 modelowanego prostownika. (Uwaga! Niewłaściwe zdefiniowanie parametrów diod D1-4 uniemożliwi przeprowadzenie obliczeń!)

Wszystkie prostowniki mogą być używane jako prostowniki sterowane. Wymaga to zamiany diod prostowniczych na tyrystory. Oczywiście muszą być one załączane za pomocą odpowiednich układów analogowych bądź cyfrowych. Prostowniki sterowane stosowane są wszędzie tam, gdzie wymagana jest płynna regulacja napięcia wyjściowego. Pośrednio uzyskuje się w ten sposób możliwość sterowania prądem płynącym przez obciążenie, mocą urządzeń, prędkością silników itp. [2].

Rysunek 4. przedstawia schemat najprostszego 1-fazowego, jednopołówkowego prostownika sterowanego zamodelowanego w EMTP. Układ sterujący pracą tyrystora T został zrealizowany przy wykorzystaniu elementów TACS. Źródłem sygnału zegarowego (taktującego) jest element Pulse-23 z grupy TACS Source. Generuje on ciąg impulsów prostokątnych z częstotliwością 50 Hz. Impulsy podawane są na element Pulse Delay z grupy TACS Devices, który opóźnia impulsy o zadany czas – odpowiednik kąta przesunięcia impulsu wyzwalającego tyrystor. Dalej sygnał podawany jest na bramkę tyrystora T – element Valve (Type 11) z grupy Switches. W zależności od kąta wysterowania uzyskujemy różne przebiegi napięcia na wyjściu (rys. 5.). Samodzielne stworzenie schematu układu nie powinno również w tym przypadku sprawić użytkownikowi problemów. Poprawne przeprowadzenie obliczeń wymaga zdefiniowania następujących parametrów:

Ut1 – element Pulse-23 z grupy TACS Source: Ampl=100, T=0.02 (okres generowanych impulsów), Width=0.001 (czas trwania impulsu – jego szerokość), T_start=0, T_stop=1000,

54 – element Pulse-23 z grupy TACS Source: Type=98, T_on=0, delay=0.005 (opóźnienie), T_off=0,

T – element Valve (Type 11) z grupy Switches: Vig=1, Ihold=0, Tdeion=0, CLOSED=0, GIFU=0.

Pozostałe parametry, które nie zostały wymienione, powinny być identyczne jak w przypadku prostownika 1-fazowego prezentowanego wcześniej.

Prostowniki 3-fazowe

W układach 3-fazowych w przypadku, gdy moc pobierana przez odbiornik przekracza dopuszczalne obciążenie przewodu neutralnego, stosuje się prostowniki sześciopulsowe. Implementację do poziomu EMTP omawianego prostownika przedstawia rysunek 6. Rezystancje R1 - R6 w tym układzie pełnią funkcję pomocniczą. Program EMTP podczas generowania pliku wsadowego wykorzystywanego bezpośrednio w procesie obliczeniowym zamienia zadany przez użytkownika układ na szereg gałęzi połączonych wzajemnie ze sobą. Niedopuszczalne jest z punktu widzenia EMTP prowadzenie obliczeń przy rezystancji gałęzi równej zero, dlatego też w szereg z diodami D1 - D6 włączono rezystancje odpowiednio R1 - R6 o bardzo małej wartości 0,001 Ω. Nie zmieniają one w sposób istotny wyników obliczeń. Ta sama sytuacja występuje w przypadku stosowania elementów: TACS Switch, Valve (Type 11), Triac (Type 12). Wartości elementów niezbędnych do przeprowadzenia obliczeń można przyjąć identyczne jak w układach opisywanych wcześniej (parametry źródła U1 – patrz poprzednie części kursu). Na rysunku 7. zamieszczono przebiegi napięć wejściowych oraz napięcie na obciążeniu. Względna wartość napięcia na obciążeniu odpowiada wartości szczytowej napięcia międzyfazowego i wynosi w omawianym przypadku 565 V.

Prostownik 3-fazowy sterowany, trójpulsowy został przedstawiony na rysunku 8. Implementacja wersji sześciopulsowej ze względu na czytelność schematu i jasność prowadzonych rozważań nie jest celowa w tym miejscu. Omawiany prostownik 3-fazowy trójpulsowy różni się od 1-fazowego zastosowaniem trzech tyrystorów T1 - T3. Tak jak to miało miejsce w przykładzie zamieszczonym wcześniej, niezbędne jest zastosowanie dodatkowych rezystorów R1 - R3 połączonych w szereg z tyrystorami. W układzie zamieszczonym na rysunku 8. zastosowano nietypowe sterowanie bramek tyrystorów. EMTP standardowo dopuszcza podanie na bramkę sygnału TACS. W szczególnym przypadku, gdy użytkownik planuje synchroniczne sterowanie innymi elementami, nie zawsze sygnał TACS może być wykorzystany. Wówczas należy go zamienić na przebieg napięciowy. Do tego celu wykorzystano źródła TACS Source oznaczone na schemacie jako Ut1 - Ut3. Równolegle konieczne jest stosowanie rezystorów R4 - R6 odsprzęgających źródło o dużej wartości rzędu MΩ. Zastosowane w układzie linie opóźniające D1 - D3 mają zadane różne wartości opóźnienia, w ten sposób realizowane jest przesunięcie fazowe pomiędzy poszczególnymi impulsami wyzwalającymi tyrystory T1 - T3. Na rysunku 9. i rysunku 10. przedstawiono przebiegi napięć wejściowych i wyjściowych oraz kształt impulsów wyzwalających dla kąta opóźnienia wysterowania równego α=0° (punkt naturalnej komutacji), zaś na rysunku 11. – wyniki obliczeń dla kąta opóźnienia wysterowania równego α=24°. Poprawne przeprowadzenie obliczeń wymaga zdefiniowania następujących parametrów:

Ut – element Pulse-23 z grupy TACS Source: Ampl=100, T=0.02 (okres generowanych impulsów), Width=0.001 (czas trwania impulsu – jego szerokość),

T_start=0, T_stop=1000,

D1 – element Pulse-23 z grupy TACS Source: delay=0.0016 (kąt opóźnienia =0°) lub delay=0.003 (kąt opóźnienia =24°),

D2 – element Pulse-23 z grupy TACS Source: delay=0.0083 (kąt opóźnienia =0°) lub delay=0.0097 (kąt opóźnienia =24°),

D3 – element Pulse-23 z grupy TACS Source: delay=0.015 (kąt opóźnienia =0°) lub delay=0.017 (kąt opóźnienia =24°),

Ut1 - Ut3 – element TACS Source z grupy Sources: TStart=0, TStop=1000,

Type of source=Voltage, R=10 Ω, R1=R2=R3=0,001 Ω, R4=R5=R6=100 MΩ, delta=1E-5, Tmax=0,1.

Parametry tyrystorów T1 - T3 należy przyjąć zgodnie z wytycznymi podanymi wyżej. Parametry źródeł napięciowych należy przyjąć zgodnie z wytycznymi z poprzednich części kursu – dla sieci Un=0,4 kV.

Obliczenia wartości parametru Delay dla zadanego kąta opóźnienia wysterowania przeprowadzono na podstawie zależności:

gdzie:

f – częstotliwość napięcia zasilającego,

αk – kąt naturalnej komutacji wybranego tyrystora,

α – zadany kąt opóźnienia wysterowania.

Falownik 1-fazowy

Falowniki to urządzenia mające za zadanie zamianę prądów i napięć stałych (DC) na przemienne (AC) o regulowanym napięciu i częstotliwości wyjściowej. Stosowane są do zasilania m.in. różnego rodzaju napędów elektrycznych. Stanowią też główny element składowy awaryjnych źródeł energii (UPS-ów), kompensatorów mocy biernej, filtrów aktywnych oraz systemów przesyłu energii elektrycznej. Wyróżniamy dwa główne rodzaje falowników:

  • napięciowe (źródłem energii wejściowej jest naładowany kondensator, napięcie wyjściowe jest ciągiem impulsów prostokątnych o regulowanej szerokości, a prąd wyjściowy dla obciążenia typu RL ma kształt quasi-sinusoidalny),
  • prądowe (źródłem energii wejściowej jest dławik z płynącym prądem, prąd wyjściowy jest ciągiem impulsów prostokątnych o regulowanej szerokości, a napięcie wyjściowe dla obciążenia RL jest quasi-sinusoidalne).

Falowniki napięciowe są najczęściej stosowane w praktyce, dlatego w artykule właśnie ten rodzaj falownika zostanie zamodelowany w EMTP.

We współczesnych falownikach napięciowych najczęściej stosowanym sposobem kształtowania przebiegów wyjściowych jest metoda modulacji szerokości impulsów. Istnieje kilka różnych jej odmian. W celu prawidłowego sterowania modelowym falownikiem wybrano następującą metodę, w której do węzła sumacyjnego są podawane dwa sygnały o regulowanej częstotliwości: sinusoidalny i trójkątny. W momentach zrównywania się tych dwóch sygnałów następuje przełączanie klucza „S”. Na rysunku 12. zaprezentowano model falownika 1-fazowego zaimplementowany do poziomu EMTP.

Ze względu na prostotę układu, sygnał trójkątny zastąpiono sygnałem piłokształtnym – nie zmienia to idei działania układu. Źródło sygnału piłokształtnego w EMTP (element Ramp-24 z grupy TACS Sources) generuje przebiegi tylko dodatnie lub tylko ujemne. Aby móc wykorzystać ten sygnał jako składową nośną modulowaną przebiegiem sinusoidalnym musi być on w zakresie np. od 1 do -1. Wobec powyższego do węzła odejmującego podawane są dwa sygnały TACS: trójkątny (Ut2) i składowa stała (Ut1). W wyniku tego powstaje sygnał piłokształtny o wartości międzyszczytowej równej 2 (w zakresie od 1 do -1). Na wejście elementu porównującego „x>y” podawane są dwa sygnały TACS: na wejście „x” sygnał sinusoidalny będący sygnałem modulującym przebieg piłokształtny podany na wejście „y”. W momencie, gdy oba przebiegi zrównają się, następuje zmiana stanu sygnału na wyjściu – gdy sygnał „x” zmieni swoją relację względem „y”. Poziom sygnału TACS na wyjściu elementu „x>y” determinuję pracę elementów kluczujących napięcie wejściowe (rys. 13.).

Wykorzystując prostą metodę sterowania zamodelowano w EMTP falownik, w którym do kształtowania przebiegów wyjściowych użyto metody modulacji szerokości impulsów. Dwa użyte elementy TACS Switch (sterowane naprzemiennie) odwzorowują w uproszczony sposób elementy wykonawcze falownika. Klucze S1 i S2 pracują naprzemiennie, sygnał sterujący kluczem S2 jest negacją sygnału sterującego kluczem S1. W rzeczywistych układach w miejscu kluczy stosowane są tranzystory typu MOSFET lub IGBT. W rezultacie pracy pary komplementarnych przełączników działających naprzemiennie w takt sygnału sterującego, na obciążeniu RL pojawia się napięcie w postaci ciągu impulsów o zmiennej szerokości. Częstotliwość podstawowej harmonicznej napięcia i prądu na wyjściu odpowiada sinusoidalnemu sygnałowi sterującemu. Częstotliwość kluczowania odpowiada za jakość odwzorowania przebiegu prądu wyjściowego w porównaniu do zadanego sygnału sinusoidalnego. Na rysunku 14., rysunku 15. i rysunku 16. zamieszczono przebiegi sygnału modulującego szerokość impulsów sterujących na tle prądu na obciążeniu RL dla częstotliwości piłokształtnego sygnału nośnego odpowiednio 100 kHz, 1 kHz i 200 Hz. Wyraźnie zauważalna jest jakość odwzorowania przebiegu prądu, zmniejszająca się wraz z częstotliwością sygnału piłokształtnego.

Ze względu na ograniczenia metody obliczeniowej stosowanej w EMTP, konieczne jest stosowanie rezystorów R1 i R2 odsprzęgających źródło w chwilach, gdy przełączniki S1 lub S2 są otwarte. Poprawne przeprowadzenie obliczeń wymaga zdefiniowania następujących parametrów:

Ut1 – element Ramp-24 z grupy TACS Source: Ampl=2, T=1E-5 (częstotliwość sygnału nośnego f=100 kHz), T=0.001 (jw. f=1 kHz), T=0.005 (jw. f=200 Hz), T_start=0, T_stop=1000,

Ut2 – element DC-11 z grupy TACS Source: Ampl=1, T_start=0, T_stop=1000,

Ut3 – element AC-14 z grupy TACS Source: Ampl=1, Freq=50, Fi=-90, T_start=0, T_stop=1000,

U+ – element DC Type-11 z grupy Sources: Ampl=326, TStart=0, TStop=1000,

U– – element DC Type-11 z grupy Sources: Ampl=-326, TStart=0, TStop=1000,

S1, S2 – element TACS Source z grupy Switches: CLOSED=0, GIFU=0,

Robc – element RLC z grupy Branch Linear: R=100, L=100, C=0,

Inne parametry:

R1=R2=100 MΩ, delta=1E-5, Tmax=0.1.

Podsumowanie

Zaprezentowane układy energoelektroniczne w najprostszych możliwych konfiguracjach połączeń mogą stanowić punkt wyjścia dla samodzielnego modelowania znacznie bardziej zaawansowanych urządzeń. W przypadku innego typu przekształtników niż prezentowane wcześniej, koncepcja układów sterujących może wymagać pewnych modyfikacji dostosowanych do bieżących potrzeb. Ewentualne wykorzystanie elementów MOD w połączeniu z przekształtnikami stwarza nowe możliwości projektowania, modelowania i testowania układów, co zapewne będzie skutkowało skróceniem czasu od powstania koncepcji układu do jego praktycznej realizacji oraz wdrożenia. Struktura elementów MOD może być łatwo transponowana do poziomu układów DSP. Po raz kolejny pakiet EMTP może stać się nieocenionym narzędziem w rękach doświadczonego konstruktora.

Literatura

  1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Energoelektronika
  2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Prostownik#Prostowniki_sterowane
  3. ElectroMagnetic Transients Program (EMTP) Rule Book, http://www.eeug.org

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Modele elementów do badania i projektowania układów ochrony przeciwprzepięciowej

Modele elementów do badania i projektowania układów ochrony przeciwprzepięciowej Modele elementów do badania i projektowania układów ochrony przeciwprzepięciowej

Zaburzenia elektromagnetyczne wywołane wyładowaniami atmosferycznymi są często poważnym zagrożeniem w prawidłowej pracy urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Stosowanie układów zabezpieczających oraz...

Zaburzenia elektromagnetyczne wywołane wyładowaniami atmosferycznymi są często poważnym zagrożeniem w prawidłowej pracy urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Stosowanie układów zabezpieczających oraz właściwy ich dobór stały się już koniecznością. W artykule przedstawiono opracowany przez autorkę model generatora udaru kombinowanego do symulacji badań i projektowania modeli elementów układów ochrony przeciwprzepięciowej oraz przykładowe wyniki pomiarów i modelowania dla wybranego rodzaju warystora.

Bezpieczeństwo elektryczne systemu ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach niskiego napięcia

Bezpieczeństwo elektryczne systemu ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach niskiego napięcia Bezpieczeństwo elektryczne systemu ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach niskiego napięcia

W artykule poruszono zagadnienia związane z bezpieczeństwem elektrycznym systemu ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach niskiego napięcia. W tym celu opisano stany bezpieczeństwa systemu i zaproponowano...

W artykule poruszono zagadnienia związane z bezpieczeństwem elektrycznym systemu ochrony przeciwporażeniowej w urządzeniach niskiego napięcia. W tym celu opisano stany bezpieczeństwa systemu i zaproponowano wskaźniki bezpieczeństwa elektrycznego (podstawowe i pomocnicze), wykorzystując analogię wprowadzonych pojęć z zakresu bezpieczeństwa do pojęć z teorii niezawodności.

Okresowe badania wybranego sprzętu ochronnego do obsługi urządzeń elektroenergetycznych

Okresowe badania wybranego sprzętu ochronnego do obsługi urządzeń elektroenergetycznych Okresowe badania wybranego sprzętu ochronnego do obsługi urządzeń elektroenergetycznych

We współczesnym świecie obserwujemy duży rozwój elektroenergetyki przemysłowej, także tej wykorzystywanej w gospodarstwach domowych. W związku z tym konieczny stał się rozwój sprzętu ochronnego przeznaczonego...

We współczesnym świecie obserwujemy duży rozwój elektroenergetyki przemysłowej, także tej wykorzystywanej w gospodarstwach domowych. W związku z tym konieczny stał się rozwój sprzętu ochronnego przeznaczonego dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń elektroenergetycznych.

Uziemienie w urządzeniach elektronicznych

Uziemienie w urządzeniach elektronicznych Uziemienie w urządzeniach elektronicznych

Sposób połączenia uziemienia i masy jest jednym z istotnych czynników wpływających na pojawianie się zakłóceń w pracy innych urządzeń lub ich poprawną pracę w określonym środowisku elektromagnetycznym.

Sposób połączenia uziemienia i masy jest jednym z istotnych czynników wpływających na pojawianie się zakłóceń w pracy innych urządzeń lub ich poprawną pracę w określonym środowisku elektromagnetycznym.

Porażenia piorunem ludzi w Polsce w latach 2001 - 2006

Porażenia piorunem ludzi w Polsce w latach 2001 - 2006 Porażenia piorunem ludzi w Polsce w latach 2001 - 2006

W artykule porównano dane o doziemnych wyładowaniach piorunowych zarejestrowanych w Polsce przez system automatycznej detekcji piorunów ze statystycznymi danymi dotyczącymi porażeń ludzi przez pioruny....

W artykule porównano dane o doziemnych wyładowaniach piorunowych zarejestrowanych w Polsce przez system automatycznej detekcji piorunów ze statystycznymi danymi dotyczącymi porażeń ludzi przez pioruny. Jest ono próbą oszacowania zagrożenia piorunowego dla mieszkańców naszego kraju.

Automatyka. Polskie Normy w branży elektrycznej

Automatyka. Polskie Normy w branży elektrycznej Automatyka. Polskie Normy w branży elektrycznej

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące automatyki, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny. Na podstawie informacji normalizacyjnych zamieszczonych w czasopiśmie „Wiadomości...

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące automatyki, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny. Na podstawie informacji normalizacyjnych zamieszczonych w czasopiśmie „Wiadomości PKN – Normalizacja” zostały również wyszczególnione w zestawieniu wybrane projekty Polskich Norm.

Jeleniogórska energetyka wodna. Wybrane małe elektrownie wodne

Jeleniogórska energetyka wodna. Wybrane małe elektrownie wodne Jeleniogórska energetyka wodna. Wybrane małe elektrownie wodne

Trudno sobie wyobrazić współczesne społeczeństwo bez dostępu do energii elektrycznej, która stanowi ekologicznie najczystszy rodzaj energii. W światowej produkcji energii elektrycznej dominujące znaczenie...

Trudno sobie wyobrazić współczesne społeczeństwo bez dostępu do energii elektrycznej, która stanowi ekologicznie najczystszy rodzaj energii. W światowej produkcji energii elektrycznej dominujące znaczenie mają ropa naftowa, węgiel kamienny, gaz ziemny oraz uran. Surowce te w wyniku przemian energetycznych wpływają na znaczne zanieczyszczenie środowiska naturalnego, a duża konsumpcja energii elektrycznej powoduje szybkie zmniejszanie się zapasów tych surowców. Prowadzi to do konieczności poszukiwania...

Uproszczony projekt układu automatyki SZR z funkcją wyłącznika ppoż.

Uproszczony projekt układu automatyki SZR z funkcją wyłącznika ppoż. Uproszczony projekt układu automatyki SZR z funkcją wyłącznika ppoż.

Budynek użyteczności publicznej jest zasilany z dwóch stacji transformatorowych Tr1 15/0,4 kV o mocy 400 kVA oraz Tr2 15/0,4 kV o mocy 250 kVA. Na budynku jest zainstalowane złącze kablowe ZK-2b. Budynek...

Budynek użyteczności publicznej jest zasilany z dwóch stacji transformatorowych Tr1 15/0,4 kV o mocy 400 kVA oraz Tr2 15/0,4 kV o mocy 250 kVA. Na budynku jest zainstalowane złącze kablowe ZK-2b. Budynek jest zasilany dwoma liniami kablowymi YAKXS 4×120, o długości odpowiednio: Tr 1: l1=200 m, Tr 2: l2=350 m. Moc zapotrzebowana przez budynek wynosi Pz=80 kW, cosϕz=0,8.

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 2.)

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 2.) Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 2.)

Kontynuujemy tematykę związaną z doborem zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (w „elektro.info” 11/2009 publikowaliśmy cz. 1. artykułu). Tym razem więcej miejsca poświęcimy zagadnieniom związanym...

Kontynuujemy tematykę związaną z doborem zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (w „elektro.info” 11/2009 publikowaliśmy cz. 1. artykułu). Tym razem więcej miejsca poświęcimy zagadnieniom związanym z selektywnością działania zabezpieczeń przy kaskadowym połączeniu dwóch wyłączników nadprądowych i różnicowoprądowych.

Działanie zabezpieczeń nadprądowych w stanach nieustalonych towarzyszących włączaniu nieobciążonych transformatorów SN (część 1.)

Działanie zabezpieczeń nadprądowych w stanach nieustalonych towarzyszących włączaniu nieobciążonych transformatorów SN (część 1.) Działanie zabezpieczeń nadprądowych w stanach nieustalonych towarzyszących włączaniu nieobciążonych transformatorów SN (część 1.)

Włączenie transformatora do sieci elektroenergetycznej powoduje powstanie stanów nieustalonych prądu. W wielu przypadkach są to tzw. udary prądu magnesującego. Maksymalna wartość prądu zależy m.in. od...

Włączenie transformatora do sieci elektroenergetycznej powoduje powstanie stanów nieustalonych prądu. W wielu przypadkach są to tzw. udary prądu magnesującego. Maksymalna wartość prądu zależy m.in. od cech konstrukcyjnych i parametrów technicznych transformatora, tj. właściwości magnetycznych blachy, z której wykonano rdzeń, budowy rdzenia, mocy znamionowej, układu połączeń uzwojeń, a także od odległości uzwojenia magnesującego od rdzenia.

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 3.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 3.) Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 3.)

Na placu budowy mogą występować zarówno linie elektroenergetyczne służące samej budowie, jak i linie docelowego zasilania wznoszonych obiektów. Mogą to być także linie „obce”, przebiegające w pobliżu prowadzonych...

Na placu budowy mogą występować zarówno linie elektroenergetyczne służące samej budowie, jak i linie docelowego zasilania wznoszonych obiektów. Mogą to być także linie „obce”, przebiegające w pobliżu prowadzonych robót. Praca w pobliżu linii energetycznych wymaga dużej rozwagi i dyscypliny. Najpewniejszym sposobem eliminacji zagrożenia jest wyłączenie linii spod napięcia na czas prowadzenia robót. W wielu przypadkach jest to jednak niemożliwe.

Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych w obwodach z zasilaczami UPS

Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych w obwodach z zasilaczami UPS Stosowanie wyłączników różnicowoprądowych w obwodach z zasilaczami UPS

W artykule przedstawiono problematykę związaną ze stosowaniem wyłączników różnicowoprądowych w obwodach z zasilaczami UPS. Główną uwagę skupiono na analizie wpływu prądów upływowych generowanych przez...

W artykule przedstawiono problematykę związaną ze stosowaniem wyłączników różnicowoprądowych w obwodach z zasilaczami UPS. Główną uwagę skupiono na analizie wpływu prądów upływowych generowanych przez zasilacze UPS na poprawność działania urządzeń zabezpieczających. Przedstawiono zagadnienia związane z ochroną przeciwporażeniową w instalacjach z zasilaczami UPS oraz konsekwencje wynikające ze stosowania niektórych środków ochronnych.

Uproszczony projekt instalacji elektrycznych w mieszkaniach budynku wielorodzinnego

Uproszczony projekt instalacji elektrycznych w mieszkaniach budynku wielorodzinnego Uproszczony projekt instalacji elektrycznych w mieszkaniach budynku wielorodzinnego

W artykule został zaprezentowany projekt instalacji w lokalach mieszkalnych budynku wielorodzinnego, w których zostały wymienione piony zasilające i zainstalowane tablice licznikowe. Ze względu na powtarzalność...

W artykule został zaprezentowany projekt instalacji w lokalach mieszkalnych budynku wielorodzinnego, w których zostały wymienione piony zasilające i zainstalowane tablice licznikowe. Ze względu na powtarzalność poszczególnych kondygnacji artykuł został ograniczony tylko do IV piętra I klatki schodowej. Zestawienie materiałów zamieszczone na końcu artykułu podaje ilość materiałów w odniesieniu do wszystkich lokali mieszkalnych w budynku.

Elektryczne niechlujstwo - cz. 5

Elektryczne niechlujstwo - cz. 5 Elektryczne niechlujstwo - cz. 5

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu poświęconego elektrycznemu niechlujstwu, wielu czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące, jak zły jest stan eksploatowanych przez nas instalacji elektrycznych. Stowarzyszenie...

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu poświęconego elektrycznemu niechlujstwu, wielu czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące, jak zły jest stan eksploatowanych przez nas instalacji elektrycznych. Stowarzyszenie Elektryków Polskich oraz Stowarzyszenie Polskich Energetyków próbują dotrzeć do świadomości osób wykonujących oraz eksploatujących instalacje, sieci oraz urządzenia elektryczne organizując różnego rodzaju przedsięwzięcia mające na celu edukację na temat zasad bezpiecznego i poprawnego eksploatowania...

Oznakowanie przeszkód lotniczych

Oznakowanie przeszkód lotniczych Oznakowanie przeszkód lotniczych

W Polsce w ostatnich latach dynamicznie rozwija się ruch lotniczy. Oprócz cywilnego lotnictwa transportowego i lotnictwa wojskowego wzrasta liczba małych samolotów i helikopterów użytkowanych przez policję,...

W Polsce w ostatnich latach dynamicznie rozwija się ruch lotniczy. Oprócz cywilnego lotnictwa transportowego i lotnictwa wojskowego wzrasta liczba małych samolotów i helikopterów użytkowanych przez policję, straż graniczną, pogotowie, a także osoby prywatne. Jednocześnie rośnie liczba wysokich obiektów budowlanych i linii elektroenergetycznych. Wiele z nich stanowi tzw. przeszkody lotnicze.

Teorie mocy w obwodach prądu przemiennego

Teorie mocy w obwodach prądu przemiennego Teorie mocy w obwodach prądu przemiennego

Teoria mocy obwodów elektrycznych (termin „teoria mocy” oznacza tutaj stan wiedzy o właściwościach energetycznych obwodów elektrycznych. Tak rozumiana teoria mocy jest zbiorowym efektem pracy intelektualnej...

Teoria mocy obwodów elektrycznych (termin „teoria mocy” oznacza tutaj stan wiedzy o właściwościach energetycznych obwodów elektrycznych. Tak rozumiana teoria mocy jest zbiorowym efektem pracy intelektualnej tych, którzy przyczyniają się do wyjaśniania właściwości energetycznych obwodów elektrycznych [13, 18]) w jej obecnym kształcie jest wynikiem badań kilku pokoleń naukowców i inżynierów elektryków. Pojęcie to często jest używane w takich zwrotach jak teoria mocy Fryzego, teoria mocy p-q, czy teoria...

Ochrona przeciwporażeniowa w układach zasilania gwarantowanego UPS-ów

Ochrona przeciwporażeniowa w układach zasilania gwarantowanego UPS-ów Ochrona przeciwporażeniowa w układach zasilania gwarantowanego UPS-ów

Nie ma jednej uniwersalnej metody zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej w systemach zasilania gwarantowanego z wykorzystaniem zasilaczy UPS. Oprócz wymagań przepisów i norm dotyczących zasad ochrony...

Nie ma jednej uniwersalnej metody zapewnienia ochrony przeciwporażeniowej w systemach zasilania gwarantowanego z wykorzystaniem zasilaczy UPS. Oprócz wymagań przepisów i norm dotyczących zasad ochrony przeciwporażeniowej, które muszą być spełnione w pierwszej kolejności, zastosowanie odpowiedniego środka lub środków ochrony zależy od konstrukcji zasilacza UPS, topologii i wykorzystanych elementów energoelektronicznych prostownika i falownika, zastosowanych w nim zabezpieczeń oraz wykonania zaleceń...

Uproszczony projekt zasilania hali produkcyjnej

Uproszczony projekt zasilania hali produkcyjnej Uproszczony projekt zasilania hali produkcyjnej

W artykule został przedstawiony sposób rozwiązania zasilania hali produkcyjnej, w której zainstalowano dwa ciągi technologiczne wymagające zasilania w układzie IT. W wyniku zmian organizacyjnych właściciel...

W artykule został przedstawiony sposób rozwiązania zasilania hali produkcyjnej, w której zainstalowano dwa ciągi technologiczne wymagające zasilania w układzie IT. W wyniku zmian organizacyjnych właściciel postanowił przenieść linię produkcyjną zainstalowaną w jednym z państw Dalekiego Wschodu do Polski. Została wzniesiona nowa hala produkcyjna na terenie zakładu przemysłowego zasilanego w układzie TN. W komplecie znajdował się transformator zasilający 3×400 V/3×200 V+2×115 V o mocy 63 kVA przeznaczony...

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia (część 2.)

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia (część 2.) Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia (część 2.)

Przez długi czas w Polsce była stosowana norma PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym [3]. W zakresie oceny oświetlenia wnętrz wymagała ona wykonania szeregu pomiarów, z których, jak pokazała...

Przez długi czas w Polsce była stosowana norma PN-84/E-02033 Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym [3]. W zakresie oceny oświetlenia wnętrz wymagała ona wykonania szeregu pomiarów, z których, jak pokazała praktyka, był realizowany w zasadzie pomiar natężenia oświetlenia. Nowa norma PN-EN 12464-1:2004 [1] usankcjonowała tę sytuację, wskazując natężenie oświetlenia jako wielkość oświetleniową konieczną do weryfikacji, ale weryfikacja ta powinna przebiegać w inny sposób, niż to było dotychczas. Związane...

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia opracowano na podstawie pracy zespołowej członków Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, będącego przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Komisji...

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia opracowano na podstawie pracy zespołowej członków Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, będącego przedstawicielem Polski w Międzynarodowej Komisji Oświetleniowej (CIE), wydanej w postaci komentarza dotyczącego polskiej normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. Komentarz ten, po prawie dwuletniej pracy zespołu, ukazał się w wersji końcowej w październiku 2007 roku.

Prawne aspekty wykonywania pomiarów ochronnych

Prawne aspekty wykonywania pomiarów ochronnych Prawne aspekty wykonywania pomiarów ochronnych

Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (DzU nr 55, poz. 248 z późn. zm.) przenosi do praktycznego stosowania naukę o pomiarach zwaną metrologią. W codziennym życiu pomiar odgrywa ważną rolę we...

Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach (DzU nr 55, poz. 248 z późn. zm.) przenosi do praktycznego stosowania naukę o pomiarach zwaną metrologią. W codziennym życiu pomiar odgrywa ważną rolę we wszystkich procesach wytwarzania i dystrybucji dóbr, w ochronie środowiska, w prognozowaniu, diagnostyce transportu i komunikacji oraz w badaniach naukowych. Rozwój badań naukowych, a także wzrastający stopień poznawania świata spowodowały konieczność pomiaru coraz to nowych wielkości, ustalania ich...

Ewolucja kontrolnych liczników energii elektrycznej

Ewolucja kontrolnych liczników energii elektrycznej Ewolucja kontrolnych liczników energii elektrycznej

Wiek XIX przyniósł rewolucję przemysłową, a wraz z nią elektryczność, której zastosowanie stawało się coraz bardziej powszechne. Początkowo przemysł produkował energię elektryczną na własne potrzeby, stosując...

Wiek XIX przyniósł rewolucję przemysłową, a wraz z nią elektryczność, której zastosowanie stawało się coraz bardziej powszechne. Początkowo przemysł produkował energię elektryczną na własne potrzeby, stosując małe, własne generatory, najczęściej napędzane lokomobilą parową. Nie było to jednak rozwiązanie zadowalające, gdyż nie zapewniało ciągłej dostawy energii powszechnemu odbiorcy. Chciano też wykorzystać nowy rodzaj energii do oświetlenia oraz w gospodarstwach domowych. Powstawały elektrownie,...

Testowanie jakości warystorów niskonapięciowych

Testowanie jakości warystorów niskonapięciowych Testowanie jakości warystorów niskonapięciowych

Warystory są powszechnie stosowanym elementem zabezpieczającym przed przepięciami sieć energetyczną. Jakość tych elementów jest bardzo istotna, aby zabezpieczenie było skuteczne. Warystory są wykonywane...

Warystory są powszechnie stosowanym elementem zabezpieczającym przed przepięciami sieć energetyczną. Jakość tych elementów jest bardzo istotna, aby zabezpieczenie było skuteczne. Warystory są wykonywane z taniego i powszechnie stosowanego materiału – tlenku cynku wraz z dodatkami innych substancji, stanowiących zwykle tajemnicę producenta i decydujących o końcowej jakości wyrobu. Produkty opuszczające fabrykę spełniają narzucone wymogi dotyczące charakterystyki prądowo-napięciowej, zapewniając w...

Miernictwo. Polskie Normy w branży elektrycznej

Miernictwo. Polskie Normy w branży elektrycznej Miernictwo. Polskie Normy w branży elektrycznej

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące miernictwa, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał PKN.

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące miernictwa, które zostały ustanowione lub przyjęte na podstawie odpowiednich uchwał PKN.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.