elektro.info

Polskie rozwiązanie w technologii SiC - nowy napęd i system zasilania »

Polskie rozwiązanie w technologii SiC - nowy napęd i system zasilania » Polskie rozwiązanie w technologii SiC - nowy napęd i system zasilania »

Zapraszamy na webinar „Wprowadzenie do unikalnego systemu smart home”

Zapraszamy na webinar „Wprowadzenie do unikalnego systemu smart home” Zapraszamy na webinar „Wprowadzenie do unikalnego systemu smart home”

news Promocja! Kup taniej dostęp online elektro.info

Promocja! Kup taniej dostęp online elektro.info Promocja! Kup taniej dostęp online elektro.info

Tylko do 10 maja możesz skorzystać z wyjątkowej promocji i kupić 20% taniej dostęp online do wszystkich treści portalu elektro.info!

Tylko do 10 maja możesz skorzystać z wyjątkowej promocji i kupić 20% taniej dostęp online do wszystkich treści portalu elektro.info!

Testy ochrony przeciwporażeniowej i ocena bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń techniki wojskowej

Fot. 3. Komputerowy monitoring parametrów elektrycznych obciążenia obiektów badań
M. Szczepaniak

Fot. 3. Komputerowy monitoring parametrów elektrycznych obciążenia obiektów badań


M. Szczepaniak

Uzależnienie współczesnych działań militarnych od urządzeń elektrycznych powoduje, że istotnym czynnikiem jest ich niezawodność, która zależy w
bardzo dużym stopniu od odporności zarówno na warunki środowiskowe, jak i na tzw. niekompetencję osób ­obsługujących te urządzenia.

Zobacz także

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości Porażenia prądem elektrycznym o wysokiej częstotliwości

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane...

Rozwój urządzeń elektronicznych i telekomunikacyjnych w ostatnich latach spowodował powszechność stosowania napięć o częstotliwości większej od przemysłowej. Skutki urazu elektrycznego u człowieka powodowane prądem rażeniowym o wysokiej częstotliwości różnią się od skutków, które wywołuje prąd przemienny 50 Hz.

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.) Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2]...

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2] ukazała się w 2005 roku. Jest to norma niezwykle ważna i niestety mało znana. Zapisano w niej, że „jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymagań, które są wspólne dla instalacji, sieci i urządzeń elektrycznych lub niezbędne dla ich koordynacji”. Wymagania normy dotyczą głównie ochrony przeciwporażeniowej...

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U) Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 2.). Norma PN-HD 60364-4-41 (U)

Pod koniec 2005 r. IEC przesłało do krajowych Komitetów Normalizacyjnych projekt dokumentu IEC 603 64-4-41, Ed.5 z prośbą o wyrażenie o nim opinii. Projekt normy został opracowany przy uwzględnieniu postanowień...

Pod koniec 2005 r. IEC przesłało do krajowych Komitetów Normalizacyjnych projekt dokumentu IEC 603 64-4-41, Ed.5 z prośbą o wyrażenie o nim opinii. Projekt normy został opracowany przy uwzględnieniu postanowień normy IEC 61140:2001 i równoważnej normy polskiej PN-EN 61140 [2]. Dokument ten został już zatwierdzony i w grudniu 2005 r. został ustanowiony jako norma IEC 60364-4-41:2005 [1].

Niezależnie od zasady działania i przeznaczenia funkcjonalnego w zależności od warunków eksploatacji urządzenia wojskowe dzieli się na klasy i grupy (tab. 1.).

testy ochrony przeciwporazeniowej tab01

Tab. 1. Klasy i grupy urządzeń techniki wojskowej

Klasa urządzenia charakteryzuje jego przynależność do rodzaju sprzętu wojskowego. W obrębie klasy urządzenia dzieli się na grupy. Grupa określa warunki eksploatacji i zbiór czynników, m.in. środowiskowych, w których urządzenia powinny być zdatne do użytku, a ich parametry utrzymywać się w ściśle ustalonych granicach (np. rezystancja izolacji w stanie zwiększonej wilgotności nie powinna być mniejsza niż 0,5 MW [6]). Wartości narażeń są ściśle określone w normach wojskowych.

testy ochrony przeciwporazeniowej fot01

Fot. 1. Komory klimatyczne: Heraus i Servathin; fot. M. Szczepaniak

Testy bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń techniki wojskowej

Każdy proces oceny bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń elektrycznych oparty jest przede wszystkim na wynikach badań. W laboratorium badawczym Wojskowego Instytutu Techniki Inżynieryjnej (WITI) zajmującym się badaniem elektrycznego sprzętu wojskowego, najczęściej wykonywanymi pomiarami przy ocenie bezpieczeństwa elektrycznego są pomiary:

  • parametrów elektrycznych przy uruchomieniu i pracy,
  • parametrów pracy przy przeciążeniu 10% Pn,
  • rezystancji izolacji w warunkach znamionowych,
  • wytrzymałości elektrycznej izolacji w warunkach znamionowych,
  • prądu upływu,
  • progu i czasu zadziałania zabezpieczeń,
  • rezystancji przejścia pomiędzy dostępnymi częściami metalicznymi,
  • rezystancji uziemienia i impedancji pętli zwarcia.

Wyżej wymienione badania są wielokrotnie powtarzane w różnych konfiguracjach po badaniach mechanicznych i klimatycznych wspomaganych komputerowo, poprzez sterowane komputerowo komory klimatyczne i systemy wibracyjne, jak również mikroprocesorowe obciążenia obiektów badań (rys. 1., fot. 1. i fot. 2.).

Poniżej zostały wyspecyfikowane podstawowe badania mechaniczne i klimatyczne oraz przedstawione metody ww. pomiarów wielkości elektrycznych, stosowane w laboratorium badawczym WITI [7] na przykładzie badań zespołu prądotwórczego.

testy ochrony przeciwporazeniowej rys01

Rys. 1. Sterowanie i wyniki badań na wstrząsarkach wibracyjnych; rys. M. Szczepaniak

testy ochrony przeciwporazeniowej fot02

Fot. 2. Maszyny wytrzymałościowe – systemy wibracyjne; fot. M. Szczepaniak

Badania mechaniczne i klima­tyczne:

  • I. Badanie odporności na wielokrotne udary mechaniczne
  • II. Badanie odporności na pojedyncze udary mechaniczne
  • III. Badanie wytrzymałości na wibracje sinusoidalne
  • IV. Badanie wytrzymałości całkowitej na transport
  • V. Badanie odporności całkowitej na podwyższoną temperaturę otoczenia
  • VI. Badanie odporności całkowitej na obniżoną temperaturę otoczenia
  • VII. Badanie wytrzymałości na zmiany temperatury otoczenia
  • VIII. Badanie odporności całkowitej na zwiększoną wilgotność
  • IX. Badanie odporności na kondensacyjne osady atmosferyczne
  • X. Badanie odporności na opady atmosferyczne.

Przed i po każdym takim badaniu (I÷X) przeprowadza się ww. badania określające wpływ czynników mechanicznych i klimatycznych na parametry elektryczne, których monitoring jest również wspomagany poprzez komputer sterujący i kontrolujący zarówno parametry próby, jak i obiektu badania (patrz: fotografia główna, fot. 3.).

Porównanie wyników z ww. prób pozwala określić (zgodnie z obowiązującymi przepisami [4, 5, 6] przydatność urządzenia dla potrzeb Sił Zbrojnych RP. Poniżej przedstawiono metodykę badań wielkości na przykładzie badania zespołu prądotwórczego.

Pomiar rezystancji izolacji

Pomiar rezystancji izolacji zespołu prądotwórczego wykonuje się za pomocą miernika SONEL MPI-530, którego przewody przyłącza się do zacisków (styków) mierzonych obwodów:

  • rezystancji izolacji obwodu głównego względem masy (obudowy),
  • rezystancji izolacji obwodu wzbudzenia względem masy (obudowy),
  • rezystancji izolacji między obwodem głównym a obwodem wzbudzenia.

Wielkość napięcia pomiarowego Up jest uzależniona od wartości ­napięcia znamionowego Un, tak więc przykładowo dla Un = 230 V napięcie pomiarowe wynosi Up = 500 V.

Sprawdzanie wytrzymałości elektrycznej izolacji

testy ochrony przeciwporazeniowej rys02

Rys. 2. Schemat ideowy zespołu prądotwórczego podczas pomiaru rezystancji izolacji obwodów, gdzie: 1 – prądnica, 2 – uzwojenie wzbudzenia, 3 – uzwojenie główne, 4 – układ regulacji napięcia, W – wyłącznik główny, B – zabezpieczenia, G – gniazdo dawcze, Z – zacisk uziemienia, PP – przyrząd pomiarowy: MPI – wielofunkcyjny miernik firmy SONEL, API – automatyczny próbnik izolacji

Schemat układu pomiarowego przedstawia rys. 2., gdzie jako PP jest wykorzystywany API – automatyczny próbnik izolacji API 5000. Pomiar wytrzymałości elektrycznej izolacji zespołu prądotwórczego wykonuje się za pomocą automatycznego próbnika izolacji API 5000, którego przewody przyłącza się do zacisków (styków) mierzonych obwodów celem badania:

  • wytrzymałości elektrycznej izolacji obwodu głównego względem masy (obudowy),
  • wytrzymałości elektrycznej izolacji obwodu wzbudzenia względem masy (obudowy),
  • wytrzymałości elektrycznej izolacji między obwodem głównym a obwodem wzbudzenia.

Wielkość napięcia probierczego Up jest uzależniona od wartości napięcia znamionowego Un, tak więc przykładowo dla Un = 230 V napięcie pomiarowe wynosi Up = 1000 V, natomiast dla obwodów o napięciu znamionowym Un = 400 V napięcie pomiarowe wynosi Up = 1500 V.

Pomiar prądu upływu

testy ochrony przeciwporazeniowej rys03

Rys. 3. Przykładowy oscylogram zarejestrowany podczas próby zwarcia; rys. M. Szczepaniak

Schemat układu pomiarowego przedstawia rys. 2. Oznaczenia: jako PP jest podłączony rezystor dekadowy Rd wraz z szeregowo włączonym miliamperomierzem A, o zakresie pomiarowym od pojedynczych do kilkudziesięciu miliamperów. Po włączeniu napięcia obserwuje się wskazania miliamperomierza i stopniowo zmniejsza się wartość rezystancji nastawionej na rezystorze dekadowym Rd do wartości stanowiącej z rezystancją miliamperomierza wypadkową rezystancję 2000 Ω (szacunkowa wartość rezystancji ciała człowieka na drodze przepływu ręka–noga). Po doprowadzeniu rezystancji obwodu pomiarowego do wymienionej wartości dokonuje się odczytu wartości prądu, który jest wartością prądu upływu.

Pomiar czasu i progu działania zabezpieczeń

Schemat układu pomiarowego przedstawia rys. 2., gdzie OSC – oscyloskop podłączony do przetwornika I/U, a ten do przekładnika P, P – przekładnik prądowy w obwodzie prądu zwarciowego.

Próbę przeprowadza się przez dokonanie załączenia wyłącznikiem napięcia wyjściowego na zwarte przyłącze wyjściowe zespołu (gniazdo lub zaciski). Po włączeniu napięcia następuje przepływ prądu zwarciowego w obwodzie głównym generatora badanego ZP. Powinno to spowodować zadziałanie jego zabezpieczeń przeciwzwarciowych. Stan przejściowy prądu zwarcia i napięcie na zaciskach wyjściowych od momentu załączenia do czasu zadziałania zabezpieczeń jest rejestrowane oscyloskopem. Wynikiem sprawdzenia jest: zarejestrowana wartość prądu i czas działania zabezpieczeń od chwili załączenia prądu zwarcia do momentu jego wyłączenia (rys. 3.).

Pomiar rezystancji przejścia

Przeprowadza się pomiar rezystancji przejścia między zaciskiem ochronnym zespołu i połączonymi z nim przewodem ochronnym zaciskami (stykami) ochronnymi: prądnicy, tablicy bezpiecznikowo-rozdzielczej, tablicy (przyłącza) gniazd wyjściowych, bloku automatycznej regulacji napięcia, filtra przeciwzakłóceniowego i ramy zespołu. Przeprowadza się także pomiar połączeń metalicznych innych styków z przewodem ochronnym zespołu, jeżeli rozwiązania konstrukcyjne konkretnego typu badanego zespołu charakteryzują się obecnością takich połączeń (rys. 4)

Pomiar rezystancji uziemienia

Przeprowadza się pomiar rezystancji uziemienia między uziemionym (za pomocą własnego uziomu, będącego na wyposażeniu każdego zespołu) zaciskiem ochronnym zespołu a połączonymi z nim przewodami sondami pomocniczymi, podłączonymi do SmarTech MI 2124 (rys. 5).

testy ochrony przeciwporazeniowej rys04

Rys. 4. Schemat ideowy zespołu prądotwórczego podczas pomiaru rezystancji przejścia, gdzie: 1 – zespół prądotwórczy, 2 – prądnica zespołu, 3 – tablica bezpiecznikowo-rozdzielcza, 4 – zacisk uziemiający, 5 – techniczny mostek Thomsona, 6 – przewody połączeniowe pomiarowe; rys. M. Szczepaniak

testy ochrony przeciwporazeniowej rys05

Rys. 5. Schemat ideowy zespołu prądotwórczego podczas pomiaru rezystancji uziemienia; rys. M. Szczepaniak

Wnioski

Ocena bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń stosowanych w Wojsku Polskim oparta jest na porównaniu wyników pomiarów wykonanych podczas wyżej wymienionych badań i oględzin z wymaganiami przepisów obowiązujących w technice militarnej [4, 5, 6].

W przypadkach nieobjętych przepisami militarnymi [4, 5, 6] zastosowanie mają normy i przepisy cywilne określające konkretne wymagania.

Podczas oględzin określa się wizualnie stan uziomów, przewodów uziemiających i ochronnych oraz ich budowę, jak również oznaczenia, przekrój i jakość połączeń. Ponadto dokonuje się kontroli stanu urządzeń wyłączających i ich parametrów (w tym wyznaczenia prądów wyłączających) oraz dokonuje się oceny dokumentacji konstrukcyjnej pod względem kompletności i odwzorowania ze stanem faktycznym instalacji.

Po dokonaniu pomiarów i niezbędnych obliczeń (w tym wartości prądów zwarć) dokonuje się oceny:

1. Stanu uziemienia, na podstawie: rezystancji uziemienia, oględzin.
Wynik uznaje się za pozytywny, gdy wizualny stan i rezystancja uziomu lub uziomów jest zgodna z [4], a w szczególności:

  • długość czynna uziomu (najczęściej prętowego) jest nie mniejsza niż 0,8 m i jego powierzchnia nie jest pokryta zanieczyszczeniami zmniejszającymi powierzchnię czynną styku z ziemią,
  • połączenie wykonane jest za pomocą zacisku śrubowego co najmniej M8, zabezpieczonego przed rozluźnieniem,
  • przewód uziemiający wykonany jest z linki o dostatecznej długości i przekroju nie mniejszym niż 10 mm2 lub dla uziemień pomocniczych 2,5 mm2,
  • w instrukcji eksploatacji istnieją odpowiednie zapisy określające miejsce zagłębienia i sposób przygotowania miejsca (przy bezpośrednim uziemieniu nie więcej niż 2 m od urządzenia, a w przypadku uziomów pomocniczych 10–25 m) i zacisków,
  • wartość rezystancji uziemienia nie powoduje niemożliwości spełnienia warunku samowyłączenia (po wyeliminowaniu innych negatywnych składników z całej pętli zwarcia).

2. Stanu przewodów ochronnych, na podstawie: rezystancji przejść, oględzin.
Wynik uznaje się za pozytywny, gdy wizualny stan i rezystancja przejścia są zgodne z [4 i 5], a w szczególności:

  • rezystancja przejścia każdego połączenia metalowych części przewodzących dostępnych z głównym punktem uziomowym lub szyną nie przekracza 2000 μΩ w każdych warunkach,
  • przekrój przewodów ochronnych nie powinien być mniejszy niż 4 mm2 dla przewodów prowadzonych oddzielnie i SPE = Sl (dla określonych przypadków SPE = Sl/2),
  • przewody i zaciski ochronne powinny posiadać odpowiednie oznaczenie i kolorystykę.

3. Warunków samowyłączenia, na podstawie: pomiaru czasu i progu działania zabezpieczeń, wyznaczenia prądów wyłączenia zabezpieczeń, obliczenia wartości prądu zwarcia.
Wynik uznaje się za pozytywny, gdy czas działania i próg zadziałania zabezpieczeń są zgodne z [4] i charakterystyką danego typu zabezpieczenia, a w szczególności:

  • maksymalny czas działania zabezpieczeń nie powinien być większy niż 0,2 s w każdych warunkach,
  • próg zadziałania zabezpieczeń mieści się w granicach dopuszczalnych dla danego typu zabezpieczenia
    [1, 2 i 3].

4. Wartości prądu upływu na podstawie pomiaru.
Wynik pomiaru uznaje się za pozytywny, gdy wartość prądu upływu nie przekracza wartości 5 mA w każdych warunkach, a w szczególnych przypadkach wartości podanych w [1 i 4].

5. Wytrzymałości elektrycznej izolacji na podstawie pomiaru.
Wynik sprawdzenia uznaje się za pozytywny, gdy nie nastąpi przebicie izolacji w czasie 60 s po przyłożeniu określonej w [7] wartości napięcia probierczego.

6. Rezystancji izolacji na podstawie: pomiaru rezystancji izolacji, oględzin.
Wynik sprawdzenia uznaje się za pozytywny, gdy wizualny stan i rezystancja izolacji są zgodne z [4 i 5].

Ogólne zasady wykonania urządzeń elektrycznych wykorzystywanych do zastosowań militarnych są podobne do cywilnych. Różnice wynikają ze specyfiki zastosowań militarnych. Przykładowo, sposoby ułożeń kabli i torów kablowych oraz ich ochrona przed narażeniami mechanicznymi są określone osobnymi przepisami.

Złącza wtykowe stosowane w technice militarnej, począwszy od złączy sygnałowych, np. typu SZR, po złącza elektroenergetyczne, mają inną konstrukcję. Po wejściu SZRP do sojuszu północnoatlantyckiego NATO zaczynają nas obowiązywać porozumienia normalizacyjne państw stowarzyszonych, które określają trendy w dostosowywaniu złączy o charakterze militarnym do standardów cywilnych.

Wprowadzone zostało dodatkowo pojęcie rezystancji przejścia pomiędzy przewodzącymi dostępnymi częściami metalowymi a głównym punktem lub szyną uziemiającą. Parametr ten ma w rzeczywistości nie dopuścić do pojawienia się na dostępnych częściach metalicznych napięć niebezpiecznych, które w warunkach niekorzystnych (np. wykonanie polowe) zagrażałyby obsłudze. Tworzy się tak zwaną sieć ochronną.

Dodatkową pewność w ocenie bezpieczeństwa elektrycznego dają badania klimatyczne i mechaniczne – które dla urządzeń stosowanych w technice militarnej są obligatoryjne – a odpowiednio skonstruowane przepisy pozwalające ocenić spełnienie wymagań przy właściwie dobranych narażeniach wymagają użycia systemów komputerowych z odpowiednim oprogramowaniem. Wszystko to zmniejsza ryzyko popełnienia błędu przy ocenie bezpieczeństwa na podstawie pomiarów w warunkach normalnych i specjalnych.

Literatura

  1. J. Kozłowski, I. Wasiak, Ochrona przeciwporażeniowa w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia, Politechnika Łódzka, Łódź.
  2. A. Rogoń, Ochrona od porażeń w instalacjach elektrycznych, COSIW SEP, Warszawa.
  3. J. Strzałka, Instalacje elektryczne i teletechniczne, Verlag Dashofer, Warszawa, 2002–2015.
  4. MON Szefostwo badań i rozwoju techniki wojskowej: „Przepisy eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych polowych na napięcie do 1 kV” PEUE-91, Warszawa.
  5. NO-06-A101÷A108 Aparatura, przyrządy, urządzenie i wyposażenie o przeznaczeniu wojskowym. Ogólne wymagania techniczne, metody kontroli i badań.
  6. NO-61-A208 Zespoły prądotwórcze i ruchome elektrownie z silnikami spalinowymi.
  7. Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej: Procedury badawcze PB-L2-001÷39, Wrocław 2015.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

news Pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia (część 2.)

Pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia (część 2.) Pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia (część 2.)

Jednym z elementów mających na celu obniżanie ryzyka porażenia prądem elektrycznym są wykonywane pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia zasilających instalacje klimatyzacji i wentylacji mechanicznej....

Jednym z elementów mających na celu obniżanie ryzyka porażenia prądem elektrycznym są wykonywane pomiary elektryczne w układach niskiego napięcia zasilających instalacje klimatyzacji i wentylacji mechanicznej. Sprawdza się w nich jest na ile skuteczna jest ochrona przeciwporażeniowa. Miernictwo w tym zakresie obejmuje pomiary okresowe. Mierzona jest m.in. impedancja pętli zwarcia. W artykule przedstawiono również, jakie minimalne informacje powinien zawierać protokół z prob i pomiarów elektrycznych.

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2) Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 2)

Zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 2.)

Zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 2.) Zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 2.)

W obiegowej opinii mniej doświadczonych użytkowników pojazdów instalacja elektryczna samochodów wyposażonych w silnik spalinowy zasilany benzyną nie może stanowić źródła zagrożenia porażeniem elektrycznym...

W obiegowej opinii mniej doświadczonych użytkowników pojazdów instalacja elektryczna samochodów wyposażonych w silnik spalinowy zasilany benzyną nie może stanowić źródła zagrożenia porażeniem elektrycznym ze względu na niską wartość znamionową stałego napięcia źródła zasilania wynoszącą 12 V.

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 2)

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 2) Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 2)

W drugiej części artykułu publikowanego w nr. 9/2013 skupimy się na zasadach projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz jej ocenie w istniejących układach zasilania awaryjnego.

W drugiej części artykułu publikowanego w nr. 9/2013 skupimy się na zasadach projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz jej ocenie w istniejących układach zasilania awaryjnego.

System przeciwpożarowy wykorzystujący wyłączniki różnicowoprądowe

System przeciwpożarowy wykorzystujący wyłączniki różnicowoprądowe System przeciwpożarowy wykorzystujący wyłączniki różnicowoprądowe

Jedną z metod wykrywania pożaru jest stosowanie czujników dymu lub ognia. Odcięcie dopływu energii elektrycznej po wykryciu zagrożenia przez czujnik wymaga zastosowania specjalnego systemu, przeznaczonego...

Jedną z metod wykrywania pożaru jest stosowanie czujników dymu lub ognia. Odcięcie dopływu energii elektrycznej po wykryciu zagrożenia przez czujnik wymaga zastosowania specjalnego systemu, przeznaczonego do tego celu. Oprócz samych czujników, w skład takiego systemu musi wchodzić centralka sterująca znajdującym się w rozdzielnicy wyłącznikiem z cewką wybijakową lub zanikową, a także medium służące do komunikacji pomiędzy elementami systemu. Komunikacja ta realizowana jest za pomocą dedykowanego...

Problemy dobezpieczania wyłączników różnicowoprądowych

Problemy dobezpieczania wyłączników różnicowoprądowych Problemy dobezpieczania wyłączników różnicowoprądowych

Wyłączniki różnicowoprądowe z wbudowanym zabezpieczeniem nadprądowym (RCBO – ang. residual current operated circuit-breakers with integral overcurrent protection) mają zdolność wyłączania porównywalną...

Wyłączniki różnicowoprądowe z wbudowanym zabezpieczeniem nadprądowym (RCBO – ang. residual current operated circuit-breakers with integral overcurrent protection) mają zdolność wyłączania porównywalną z wyłącznikami nadprądowymi. Producent podaje informację o prądzie znamionowym zwarciowym umownym, np. 6 kA lub 10 kA, do którego nie jest wymagane dobezpieczenie [3, 5, 7]. Wyłączniki różnicowoprądowe bez wbudowanego zabezpieczenia nadprądowego (RCCB – ang. residual current operated circuit-breakers...

Wybrane zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 1)

Wybrane zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 1) Wybrane zagadnienia ochrony przeciwporażeniowej w badaniach i diagnostyce samochodowych układów zapłonowych (część 1)

Podstawowe znaczenie z punktu widzenia działania układów zapłonowych współczesnych pojazdów wyposażonych w silniki o zapłonie iskrowym ma zjawisko kontrolowanego zapłonu za pośrednictwem wyładowania elektrycznego....

Podstawowe znaczenie z punktu widzenia działania układów zapłonowych współczesnych pojazdów wyposażonych w silniki o zapłonie iskrowym ma zjawisko kontrolowanego zapłonu za pośrednictwem wyładowania elektrycznego. Zjawisko to, zaobserwowane w XVIII wieku przez Alessandro Voltę, wykorzystywane jest obecnie w silnikach spalinowych zasilanych benzyną i paliwem gazowym (LPG, CNG). Wśród szeregu dokonań w zakresie zastosowania energii elektrycznej na potrzeby zapłonu mieszanki paliwowo-powietrznej należy...

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 1)

Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 1) Dobór mocy zespołu prądotwórczego (część 1)

Wielokrotnie zachodzi konieczność projektowania układów zasilania o zwiększonej pewności dostaw energii elektrycznej. Nie zawsze druga linia elektroenergetyczna doprowadzona do obiektu budowlanego spełnia...

Wielokrotnie zachodzi konieczność projektowania układów zasilania o zwiększonej pewności dostaw energii elektrycznej. Nie zawsze druga linia elektroenergetyczna doprowadzona do obiektu budowlanego spełnia oczekiwania odbiorcy. Często zachodzi potrzeba instalowania źródła zasilania awaryjnego, którym jest zespół prądotwórczy oraz zasilacza UPS. Obydwa te źródła wymagają odmiennego podejścia przy doborze ich mocy oraz innego sposobu projektowania i oceny ochrony przeciwporażeniowej w stosunku do systemu...

Przyczyny porażeń prądem elektrycznym

Przyczyny porażeń prądem elektrycznym Przyczyny porażeń  prądem elektrycznym

Praca w obecności urządzeń i instalacji elektroenergetycznych może być przyczyną niebezpiecznych dla człowieka skutków związanych z działaniem na niego prądu. W artykule przeanalizowano wypadki przy pracy...

Praca w obecności urządzeń i instalacji elektroenergetycznych może być przyczyną niebezpiecznych dla człowieka skutków związanych z działaniem na niego prądu. W artykule przeanalizowano wypadki przy pracy będące odchyleniem od stanu normalnego związane z elektrycznością (np. uszkodzenia wyposażenia prowadzące do kontaktu bezpośredniego lub pośredniego) w latach 2005–2012.

Wyłączniki nadmiarowo-prądowe

Wyłączniki nadmiarowo-prądowe Wyłączniki nadmiarowo-prądowe

Klasa ograniczenia energii, jest parametrem dotyczącym wyłączników nadmiarowo-prądowych przeznaczonych do stosowania w instalacjach elektrycznych domowych i podobnych. Sposób jej oznaczania oraz badania...

Klasa ograniczenia energii, jest parametrem dotyczącym wyłączników nadmiarowo-prądowych przeznaczonych do stosowania w instalacjach elektrycznych domowych i podobnych. Sposób jej oznaczania oraz badania parametrów związanych z klasą ograniczenia energii (znamionowa zdolność wyłączania prądów zwarciowych), a także parametry, jakie musi spełniać wyłącznik nadmiarowo-prądowy, aby mógł być oznaczony klasą ograniczenia energii, określa norma PN-EN 60898-1.

Trasy kablowe i systemy mocowań funkcjonujące w czasie pożaru – wymagania podstawowe

Trasy kablowe i systemy mocowań funkcjonujące w czasie pożaru – wymagania podstawowe Trasy kablowe i systemy mocowań funkcjonujące w czasie pożaru – wymagania podstawowe

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) [5] §187 ust....

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.) [5] §187 ust. 3 stanowi, że: „Przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe wraz z ich zamocowaniami, zwane zespołami kablowymi, stosowane w systemach zasilania i sterowania urządzeniami służącymi ochronie przeciwpożarowej, powinny zapewniać ciągłość dostawy energii elektrycznej lub przekazu sygnału przez czas...

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1) Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających...

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie wprowadza się odpowiednie obostrzenia i stosuje specjalne rozwiązania instalacji elektrycznych.

Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy?

Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy? Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy?

Powszechność stosowania wyłączników różnicowoprądowych w instalacjach elektrycznych często powoduje przypisywanie im również funkcji rozłącznika. Takie podejście jest niewłaściwe. W artykule zostanie wyjaśniony...

Powszechność stosowania wyłączników różnicowoprądowych w instalacjach elektrycznych często powoduje przypisywanie im również funkcji rozłącznika. Takie podejście jest niewłaściwe. W artykule zostanie wyjaśniony problem budowy tych aparatów oraz ich przeznaczenia.

Wpływ temperatury pożaru na wartość napięcia zasilającego urządzenia elektryczne (część 1)

Wpływ temperatury pożaru na wartość napięcia zasilającego urządzenia elektryczne (część 1) Wpływ temperatury pożaru na wartość napięcia zasilającego urządzenia elektryczne (część 1)

Statystyki pożarów powstających w Polsce, prowadzone przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej, wykazują, że liczba pożarów jest bardzo wysoka. Ich przyczynami są zła wentylacja, nieostrożność użytkowników,...

Statystyki pożarów powstających w Polsce, prowadzone przez Komendę Główną Państwowej Straży Pożarnej, wykazują, że liczba pożarów jest bardzo wysoka. Ich przyczynami są zła wentylacja, nieostrożność użytkowników, zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa eksploatacji urządzeń technicznych itp. Duża liczba pożarów powstających na terenie Polski jest spowodowana niesprawnymi urządzeniami elektrycznymi lub niesprawną instalacją elektryczną. Jedną z przyczyn tych pożarów jest niepoprawnie zaprojektowana...

Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane

Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane

Wyłącznik różnicowoprądowy definiowany jest również jako łącznik zabezpieczeniowy przystosowany do pracy długotrwałej w stanie zamkniętym, przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w...

Wyłącznik różnicowoprądowy definiowany jest również jako łącznik zabezpieczeniowy przystosowany do pracy długotrwałej w stanie zamkniętym, przeznaczony do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy i powodujący otwarcie zestyków, gdy prąd różnicowy osiągnie określoną wartość.

Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, ochrona przeciwporażeniowa

Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, ochrona przeciwporażeniowa Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa, ochrona przeciwporażeniowa

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej oraz ochrony przeciwporażeniowej, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz na...

Zestawienie norm zawiera wybrane Polskie Normy dotyczące ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej oraz ochrony przeciwporażeniowej, które zostały ogłoszone przez Polski Komitet Normalizacyjny oraz na podstawie informacji normalizacyjnych zamieszczonych w wersji elektronicznej miesięcznika „Wiadomości PKN – Normalizacja”.

Badania i pomiary eksploatacyjne w strefach zagrożonych wybuchem

Badania i pomiary eksploatacyjne w strefach zagrożonych wybuchem Badania i pomiary eksploatacyjne w strefach zagrożonych wybuchem

Oceny zagrożenia wybuchem w zakładzie dokonuje inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym. Obejmuje ona wskazanie miejsc, pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych, w których...

Oceny zagrożenia wybuchem w zakładzie dokonuje inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym. Obejmuje ona wskazanie miejsc, pomieszczeń i przestrzeni zewnętrznych, w których mogą tworzyć się mieszaniny wybuchowe, oraz wskazanie źródeł ewentualnego zainicjowania wybuchu.

Elektryczne niechlujstwo cz. 20

Elektryczne niechlujstwo cz. 20 Elektryczne niechlujstwo cz. 20

W Polsce wiele osób bagatelizuje wymagania norm i przepisów, uważając siebie za znawców w zakresie instalacji elektrycznych mimo całkowitego braku wiedzy w tym zakresie. Nasi czytelnicy nadsyłają informacje...

W Polsce wiele osób bagatelizuje wymagania norm i przepisów, uważając siebie za znawców w zakresie instalacji elektrycznych mimo całkowitego braku wiedzy w tym zakresie. Nasi czytelnicy nadsyłają informacje o różnych nieprawidłowych sytuacjach, z jakimi spotykają się w swojej praktyce. Tym razem przedstawimy dwa przypadki nieprzemyślanych działań, których skutki okazały się tragiczne.

Obliczanie prądów zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Obliczanie prądów zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia Obliczanie prądów zwarciowych w sieciach oraz instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Zwarcie – to nieprzewidziane, w danych warunkach eksploatacyjnych, połączenie bezpośrednie lub przez stosunkowo małą impedancję, punktów systemu elektroenergetycznego o różnych potencjałach bądź jednego...

Zwarcie – to nieprzewidziane, w danych warunkach eksploatacyjnych, połączenie bezpośrednie lub przez stosunkowo małą impedancję, punktów systemu elektroenergetycznego o różnych potencjałach bądź jednego lub większej liczby takich punktów z ziemią.

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic Instalacje elektryczne w pomieszczeniach wyposażonych w wannę lub prysznic

Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic (łazienki) zaliczane są do pomieszczeń specjalnych, szczególnie niebezpiecznych dla człowieka z punktu widzenia bezpieczeństwa elektrycznego. Zwiększone zagrożenie...

Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic (łazienki) zaliczane są do pomieszczeń specjalnych, szczególnie niebezpiecznych dla człowieka z punktu widzenia bezpieczeństwa elektrycznego. Zwiększone zagrożenie porażeniowe wynika z obecności w zasięgu ręki licznych części przewodzących dostępnych (np. pralki) i obcych (np. przewodzącego osprzętu instalacji wodociągowej, grzewczej, gazowej) oraz zwilżenia lub zanurzenia w wodzie ciała człowieka. Dlatego też arkusz 701 [1] normy PN-IEC 60364 poświęcono...

Badania impedancji ciała człowieka

Badania impedancji ciała człowieka Badania impedancji ciała człowieka

Większość badań impedancji ciała człowieka przeprowadzonych w różnych okresach i przez różnych badaczy była wykonywana na pomiarowej drodze rażeniowej: ręka–ręka lub ręka–nogi. Uwzględniając zagrożenie...

Większość badań impedancji ciała człowieka przeprowadzonych w różnych okresach i przez różnych badaczy była wykonywana na pomiarowej drodze rażeniowej: ręka–ręka lub ręka–nogi. Uwzględniając zagrożenie dla życia i zdrowia badanych, zwłaszcza w trudnych warunkach środowiskowych, należało opracować takie warunki badań, aby pomiary nie stwarzały ryzyka zagrożenia.

Instalacje elektryczne na terenach budów

Instalacje elektryczne na terenach budów Instalacje elektryczne na terenach budów

Rozpoczęcie budowy jest liczone od chwili doprowadzenia na teren budowy energii elektrycznej. Warunki środowiskowe użytkowania urządzeń na terenie budów są dość trudne. Praca prowadzona jest na wolnym...

Rozpoczęcie budowy jest liczone od chwili doprowadzenia na teren budowy energii elektrycznej. Warunki środowiskowe użytkowania urządzeń na terenie budów są dość trudne. Praca prowadzona jest na wolnym powietrzu, w różnych warunkach pogodowych, przy opadach deszczu, w upale oraz w niskiej temperaturze.

Śmiertelne porażenia prądem w Polsce w latach 2005–2009

Śmiertelne porażenia prądem w Polsce w latach 2005–2009 Śmiertelne porażenia prądem w Polsce w latach 2005–2009

W artykule przedstawiono, opracowaną na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, analizę śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009. Określono rozkład procentowy...

W artykule przedstawiono, opracowaną na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, analizę śmiertelnych wypadków porażeń prądem elektrycznym w Polsce w latach 2005–2009. Określono rozkład procentowy śmiertelności w wypadkach porażeń elektrycznych mężczyzn i kobiet, ludności zamieszkałej w miastach i na wsi oraz w grupach wieku ludności. Obliczono i opisano wskaźnik śmiertelności W (liczba wypadków w roku przypadająca na 1 mln ludności) w poszczególnych grupach ludności.

Konstrukcje żelbetowe i betonowe

Konstrukcje żelbetowe i betonowe Konstrukcje żelbetowe i betonowe

Konstrukcje żelbetowe znajdujące się w gruncie i zawierające pręty zbrojeniowe, których podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążeń mechanicznych, oraz konstrukcje betonowe, w których mogą być umieszczane...

Konstrukcje żelbetowe znajdujące się w gruncie i zawierające pręty zbrojeniowe, których podstawowym zadaniem jest przenoszenie obciążeń mechanicznych, oraz konstrukcje betonowe, w których mogą być umieszczane metalowe pręty lub płaskowniki, spełniają definicję uziomu jako przedmiotu metalowego pogrążonego w gruncie i wykorzystywanego lub przeznaczonego do celów uziemienia. Konstrukcje te z racji ich podstawowego zadania i wykorzystania w obiekcie budowlanym przyjęto nazywać uziomami fundamentowymi...

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.