elektro.info

Wyrównywanie potencjałów w budynkach

Rozbudowany system wyrównywania potencjałów w budynku wielokondygnacyjnym
Krzysztof Walczak

Rozbudowany system wyrównywania potencjałów w budynku wielokondygnacyjnym


Krzysztof Walczak

Artykuł przedstawia problem tworzenia systemu wyrównywania potencjałów w budynku, jako nieodzownej części kompleksowej ochrony odgromowej, przeciwprzepięciowej i przeciwporażeniowej. Opisano w nim ogólne zasady tworzenia systemu ekwipotencjalizacji z wykorzystaniem elementów i połączeń zarówno sztucznych, jak i naturalnych.

Zobacz także

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.) Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Na placu budowy ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych oraz przepięć wywołanych czynnościami łączeniowymi w sieci zasilającej wymagają przede wszystkim obiekty zaplecza budowy oraz, w większości...

Na placu budowy ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych oraz przepięć wywołanych czynnościami łączeniowymi w sieci zasilającej wymagają przede wszystkim obiekty zaplecza budowy oraz, w większości przypadków, także nowo wznoszone obiekty. Rozróżniamy przy tym ochronę zewnętrzną, mającą na celu zminimalizowanie skutków bezpośredniego trafienia pioruna w obiekt, oraz ochronę wewnętrzną, zabezpieczającą czułe elektroniczne urządzenia przed przepięciami powodowanymi przez zjawiska atmosferyczne...

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń...

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń w nim zainstalowanych. Obecnie wprowadzane są cztery nowe normy serii PN-EN 62305, określające zasady ochrony odgromowej obiektów budowlanych. W normach tych szczególną uwagę zwrócono na ochronę przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie może spowodować uszkodzenie...

Jak chronić obiekty budowlane przed przepięciami i wyładowaniami? (część 1.)

Jak chronić obiekty budowlane przed przepięciami i wyładowaniami? (część 1.) Jak chronić obiekty budowlane przed przepięciami i wyładowaniami? (część 1.)

Projekt ochrony odgromowej obiektu budowlanego należy wykonywać zgodnie z wymaganiami normy PN-xx/E 05003 Instalacje odgromowe obiektów budowlanych lub zgodnie z normą PN-IEC 60124 Instalacje odgromowe....

Projekt ochrony odgromowej obiektu budowlanego należy wykonywać zgodnie z wymaganiami normy PN-xx/E 05003 Instalacje odgromowe obiektów budowlanych lub zgodnie z normą PN-IEC 60124 Instalacje odgromowe. Żadna z tych norm nie obejmuje jednak wszystkich zagadnień związanych z ochroną odgromową. Wręcz przeciwnie, w normach tych występuje różne podejście do oceny zagrożenia piorunowego, które stanowi podstawę do przyjęcia określonego poziomu ochrony odgromowej.

Kompleksowa ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa w budynku, niezależnie od jego przeznaczenia, jest zagadnieniem bardzo złożonym. Współczesne podejście do tego problemu obejmuje szereg istotnych elementów, począwszy od stworzenia skutecznego systemu ochrony przed bezpośrednim wyładowaniem piorunowym w budynek (zwody, uziomy), poprzez system ograniczający wartości przepięć przedostających się do instalacji wewnętrznych (ekrany, ograniczniki przepięć), a skończywszy na systemie wyrównywania potencjałów (szyny wyrównawcze), który poprzez połączenia bezpośrednie lub za pomocą ochronników, łączy wszystkie systemy i instalacje znajdujące się w budynku w jedną całość.

Ekwipotencjalizacja infrastruktury budynku jest zagadnieniem istotnym. Źle wykonany system wyrównywania potencjałów lub jego brak pociąga za sobą szereg zagrożeń, wśród których najistotniejsze to:

  • wzrost zagrożenia porażeniowego osób przebywających w budynku,
  • możliwość wystąpienia uszkodzeń urządzeń,
  • wzrost zagrożenia pożarowego.

Należy pamiętać, iż nawet prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja zewnętrzna, która ma za zadanie przyjąć i odprowadzić prąd piorunowy, nie eliminuje różnic potencjałów (osiągających poziom nawet kilkuset kilowoltów i więcej), jakie w następstwie jego przepływu mogą się pojawić między poszczególnymi instalacjami oraz przewodzącymi elementami wewnątrz budynku.

Podstawowe zalecenia w zakresie sposobu realizacji układów wyrównywania potencjałów instalacji przewodzących, zarówno wchodzących, jak i znajdujących się w budynku, zostały zawarte w normach serii PN-IEC 62305, które zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury [1] zastąpiły między innymi normy serii PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312. W artykule postaramy się przedstawić najistotniejsze informacje i wytyczne związane z tworzeniem systemów ekwipotencjalizacji, z uwzględnieniem także zagadnienia wykorzystania do tych celów elementów naturalnych.

Zasady ogólne tworzenia połączeń wyrównawczych

Zgodnie z zaleceniami stosownych norm, w obiekcie budowlanym należy wyrównywać potencjały wszelkich instalacji przewodzących wprowadzanych do obiektu, a także instalacji tam się znajdujących, w zależności od ich usytuowania i rodzaju obiektu. Wyrównanie potencjałów należy wykonać za pomocą niskoimpedancyjnych połączeń naturalnych lub specjalnie do tych celów poprowadzonych przewodów. W sytuacji, gdy na danym urządzeniu występuje trwale potencjał elektryczny lub urządzenie z różnych przyczyn jest izolowane względem ziemi, połączenie wyrównawcze prowadzi się poprzez zastosowanie ochronników. W innych przypadkach tworzy się połączenia bezpośrednie, trwałe, spełniające określone parametry.

Podobnie jak w przypadku systemu ochrony odgromowej zewnętrznej, proces projektowania systemu wyrównywania potencjałów powinien być prowadzony równolegle z innymi pracami dotyczącymi projektowania i budowania obiektu. Jest to istotne przede wszystkim ze względu na fakt, iż niektóre połączenia, jak np. do konstrukcji szkieletowej budynku lub do uziomu fundamentowego, muszą zostać wykonane, zanim konstrukcje te zostaną zalane betonem. Na etapie projektowania należy też uzyskać informacje na temat instalacji, jakie znajdą się w budynku, oraz kabli, przewodów czy rurociągów, które do budynku zostaną wprowadzone, aby przewidzieć stosowne rodzaje połączeń i układ głównej szyny lub pierścienia wyrównawczego oraz szyn wyrównawczych pomocniczych.

Wyrównywanie potencjału instalacji wchodzących do obiektu

Zgodnie z zaleceniami norm [2, 3] wszelkie instalacje wchodzące do budynku powinny zostać przyłączone do głównej szyny wyrównawczej w miejscu przekroczenia granicy obiektu, jak pokazano to na rysunku 1. Konieczność przyłączania będzie zatem dotyczyła przewodów sieci elektroenergetycznej, linii przesyłu sygnałów, systemów telekomunikacyjnych, systemów pomocniczych (np. monitoringu, alarmu), a także metalowych rur instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej, centralnego ogrzewania i innych. Jak już wspomniano wcześniej, wszystkie elementy, które w czasie normalnej pracy znajdują się na potencjale, łączy się do szyny wyrównawczej za pomocą ochronników. Podobnie postępuje się w sytuacji, kiedy instalacja wchodząca do budynku objęta jest ochroną katodową.

Dodatkowe zabiegi trzeba będzie również zastosować w przypadku instalacji, których właściciel nie wyraził zgody na wykorzystanie jej jako uziomu naturalnego. W tym wypadku w miejscu wprowadzenia rurociągu do obiektu należy zastosować wstawkę izolacyjną, podobną do tej pokazanej na rysunku 1. [4]. Pozostałe elementy wprowadzane do budynku lub stanowiące jego integralną część (uziom fundamentowy, konstrukcja) należy połączyć z szyną wyrównywania potencjałów bezpośrednim przewodem, wyprowadzonym w pobliżu szyny, aby ograniczyć jego długość. W przypadku przewodów koncentrycznych lub falowodów pochodzących od anten lub innych obiektów radionadawczych, należy połączyć z szyną wyrównawczą ich ekrany. Podobnie należy postąpić w przypadku osłon, ekranów i metalowych powłok przewodów sygnałowych, telekomunikacyjnych czy energetycznych [5]. Wskazane jest też, aby niewykorzystane żyły i ekrany wewnętrzne poszczególnych przewodów były również bezpośrednio połączone z szyną wyrównawczą [6].

W przypadku łączenia poszczególnych instalacji z szyną wyrównawczą, optymalnym rozwiązaniem byłaby sytuacja wprowadzenia i przyłączenia ich w jednym miejscu, ale w praktyce często jest to zalecenie trudne do spełnienia. W takim przypadku konieczne jest zastosowanie kilku szyn wyrównawczych, połączonych jak najkrótszym przewodem z konstrukcją żelbetową budynku lub uziomem otokowym, lub też należy zastosować pierścień wyrównawczy wewnętrzny poprowadzony wokół budynku. 

W obiekcie, w którym pracują rozległe systemy teleinformatyczne i których niezawodność jest parametrem krytycznym (banki, centra komputerowo-sieciowe, budynki telekomunikacyjne), zaleca się zastosowanie dodatkowych obostrzeń w zakresie sposobu wprowadzania różnego rodzaju instalacji do budynku. W tym przypadku proponowanym rozwiązaniem jest wprowadzenie poszczególnych instalacji w jednym punkcie poprzez tzw. płytę dławiącą. Metalowa płyta na całym swoim obwodzie powinna być połączona ze zbrojeniem budynku, a zastosowane króćce rurowe powinny być na całym swoim obwodzie dokładnie przylutowane lub przyspawane do płyty. Podobnie należy połączyć ekrany, osłony i powłoki wszelkich przewodów i kabli [7].

Wyrównywanie potencjału wewnątrz obiektu

Podstawowym sposobem wyrównywania potencjału w budynku jest przyłączanie poszczególnych instalacji oraz elementów metalowych do systemu szyn wyrównawczych. W skład systemu wchodzą szyny/pierścienie wyrównawcze główne oraz szyny lub punkty lokalnego wyrównywania potencjału, a także przewody/elementy połączeniowe sztuczne lub naturalne. Zarówno szyny, jak i połączenia powinny spełniać wymagania, które narzucają stosowne normy.

Podstawowym elementem zbiorczym dla systemu wyrównywania potencjału jest główna szyna lub pierścień wyrównawczy. Szyny wyrównawcze stosuje się w przypadku małych obiektów lub w sytuacji, gdy w obiekcie znajduje się uziom otokowy, do którego możliwe jest przyłączenie się krótkim odcinkiem przewodu, z dowolnego miejsca wokół obrysu budynku. W przypadku rozległych budynków lub takich, które wyposażone są w uziomy lokalne (np. pionowe), stosuje się pierścienie wyrównawcze. W każdym z tych przypadków zalecane jest, aby główny element wyrównywania potencjału znajdował się w suterenie budynku. Jeżeli budynek nie posiada tak niskich kondygnacji, to należy umieścić go w jak najniższym położeniu, lecz nie niżej niż 300 mm nad ziemią. Szyny i pierścienie należy tak poprowadzić, aby możliwa była ich inspekcja, a warunki środowiskowe nie stwarzały zagrożenia ich szybkiej degradacji.

Szynę wyrównawczą wykonuje się w postaci płaskownika stalowego i ocynkowanego lub miedzianego o przekroju nie mniejszym niż 75 mm2, odpowiednio zabezpieczonego przed korozją, a także, w niektórych rozwiązaniach, chronionego przez osłonę z tworzywa. Połączenia śrubowe powinny być nie mniejsze niż M10, odpowiednio zabezpieczone przed odkręcaniem.

Pierścień wyrównawczy powinien być wykonany z nieizolowanego ocynkowanego stalowego płaskownika o przekroju co najmniej 120 mm2 lub przewodu miedzianego w postaci linki, pręta okrągłego, taśmy lub szyny o przekroju nie mniejszym niż 50 mm2, przebiegającego dookoła budynku (rys. 2.). Powinien on być także łączony ze zbrojeniem budynku w odstępach około pięciometrowych. W przypadku przechodzenia przez ściany pierścień umieszcza się w rurkach z PCV lub ceramicznych.

W przypadku obiektów wielokondygnacyjnych szynę lub pierścień wyrównawczy, obiegający dookoła cały budynek, najlepiej byłoby wykonać na każdym piętrze i połączyć ze sobą oraz z pierścieniem/szyną główną, co kilka – kilkanaście metrów (rys. 3.).

Przekroje przewodów stosowane do połączeń wyrównawczych pokazano w tabeli 1. Wartości podane w nawiasach prawdopodobnie w najbliższym czasie zastąpią obecnie obowiązujące, po wprowadzeniu w życie drugiej edycji normy PN-EN 62305-4 [8].

Na poszczególnych piętrach tworzy się systemy lokalnego wyrównywania potencjału. Mogą one pracować w różnych konfiguracjach, jak pokazano to na rysunku 4. Typowe konfiguracje to układ promieniowy oraz siatkowy. Sieć promieniowa jest przede wszystkim stosowana w systemach elektronicznych niewielkich częstotliwości, natomiast sieć siatkową stosuje się w dużych i rozległych systemach, z dużą ilością okablowania, które wchodzi z różnych stron. W miarę możliwości zaleca się stosowanie sieci siatkowej, gdyż zapewnia ona lepszą ekwipotencjalizację i uniemożliwia tworzenie się pętli indukcyjnych [6].

Tworząc sieć promieniową należy pamiętać, aby wszelkie kable zasilające i sygnałowe układać równolegle do przewodów wyrównywania potencjałów, aby uniknąć tworzenia się pętli [9].

Systemy siatkowe najczęściej przyjmują postać siatki wykonanej z taśm lub przewodów miedzianych o przekroju 25–35 mm2, zatopionych w betonowej podłodze lub umieszczonych pod podłogą podniesioną. W sytuacji, kiedy wspomniane rozwiązania nie są możliwe do zrealizowania, alternatywą jest położenie cienkiej siatki bezpośrednio na betonie i przykrycie jej wykładziną podłogową [10]. Praktyka pokazuje, że zastosowanie siatki o wymiarach oka 2×2 lub 3×3 m jest wystarczające dla zabezpieczenia się przed wpływem większości zakłóceń elektromagnetycznych [11].

Wykorzystanie elementów naturalnych w systemie połączeń wyrównawczych

Ogólna zasada tworzenia systemów ekwipotencjalnych zakłada łączenie ze sobą wszelkich elementów metalowych, które stanowią konstrukcję lub wyposażenie budynku. Należy tutaj nadmienić, że zalecenie to obejmuje nie tylko to, co znajduje się w samym budynku, ale również to, co jest umieszczone poza nim, np. na elewacji czy dachu, a nawet w bliskim jego sąsiedztwie (tzn. w odległości do około 5 metrów od uziomów budynku) [7]. W tym kontekście włączenie w system połączeń wyrównawczych elementów naturalnych (czyli takich, które nie w tym celu zostały w budynku umieszczone) jest nie tyle ułatwieniem, co wymogiem.

Z drugiej strony, włączenie w system takich elementów pociąga za sobą konieczność, po pierwsze, zweryfikowania, czy dany element będzie w stanie przewodzić ewentualny prąd wyładowania, jeżeli taki popłynie, oraz po drugie, wykonania prawidłowego połączenia z systemem wyrównywania potencjałów, aby stanowił on pewny jego element (bardzo często elementy tego typu nie są bowiem przygotowane w prosty sposób na włączanie ich w system ekwipotencjalizacji). Według różnych autorów, w systemie połączeń wyrównawczych mogą lub powinny się znaleźć następujące elementy naturalne: tory kablowe, konstrukcje szkieletowe budynku, dźwigary stalowe, zbrojenie betonu, metalowe pokrycia dachowe, prowadnice dźwigów, przewody wentylacyjne, pomosty, kratownice, belki, struktury i ościeżnice metalowe [5, 9, 10].

Elementy naturalne powinny być włączone w system ekwipotencjalizacji w sposób pewny i trwały. Oznacza to, że połączenie powinno wytrzymywać określone naprężenia mechaniczne i elektryczne. Najlepszym sposobem połączenia danego elementu z systemem jest spawanie, ale w większości przypadków należy zadowolić się odpowiednim połączeniem mechanicznym (śrubowym lub zaciskowym), które jest dodatkowo zabezpieczone przed rozkręcaniem. W przypadku, gdy element naturalny pełni funkcję uziomu, należy miejsce połączenia odpowiednio zabezpieczyć przed korozją. Warto nadmienić, że w przypadku połączeń z niektórymi elementami naturalnymi, szczególnie do konstrukcji zbrojeniowej, np. fundamentu, technikę połączenia (spawanie, połączenie zaciskowe, połączenie dodatkowymi przewodami) należy skonsultować z wykonawcą budynku [10].

Podsumowanie

Jak przedstawiono w artykule, system połączeń wyrównawczych jest bardzo istotnym środkiem ochrony odgromowej, przeciwprzepięciowej i przeciwporażeniowej w budynku. Jego projektowanie i tworzenie jest zadaniem złożonym, wymagającym od projektanta szerokiego spojrzenia na problem. Istotne do podkreślenia jest to, aby prace te były prowadzone równolegle do prac projektowych i budowlanych całego budynku. Projektant powinien wiedzieć, jakiego rodzaju instalacje wchodzą do budynku oraz jaka jest jego konstrukcja, aby w pełni wykorzystać możliwości, jakie ona daje, np. wykorzystując elementy konstrukcji i wyposażenia budynku jako uziomów i połączeń wyrównawczych naturalnych. Pozwala to stworzyć system kompleksowy i bezpieczny nie tylko dla ludzi, ale także dla urządzeń w nim pracujących.

Literatura:

  1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 10 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
  2. PN-EN 62305-3:2009 Ochrona odgromowa. Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów budowlanych i zagrożenie życia.
  3. PN-EN 62305-4:2009 Ochrona odgromowa. Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach budowlanych.
  4. E. Musiał, Połączenia wyrównawcze jako ochrona przeciwporażeniowa uzupełniająca. Międzynarodowe Targi Gdańskie 2002 „Elektroinstalacje”, Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Oddział Gdańsk, 2002, s. 5-26.
  5. R. Markowska, A. W. Sowa, Ochrona odgromowa obiektów budowlanych, Dom Wydawniczy MEDIUM, Warszawa 2009.
  6. P. Hasse, J. Wiesinger, Ochrona aparatury elektrycznej przed wyładowaniami atmosferycznymi. Analiza ryzyka, projektowanie i wykonanie według najnowszych norm, COSiW SEP, Warszawa 2004.
  7. A. Sowa, Wyrównywanie potencjałów instalacji wprowadzanych do obiektu budowlanego, www.fachowyelektryk.pl, dn. 16.04.2010.
  8. A. Sowa, K. Wincencik, Nowe wymagania w dziedzinie ochrony odgromowej obiektów budowlanych, Dodatek do miesięcznika „INPE”, SEP-COSiW, Warszawa, sierpień 2010.
  9. A. Charoy, Zakłócenia w urządzeniach elektronicznych. Część 2: Uziemienia, masy, oprzewodowanie, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 2000.
  10. K. Wincencik, Wykorzystanie elementów naturalnych obiektu do ochrony odgromowej, „elektro.info”, nr 4/2009, s. 34.
  11. A. Sowa, Wyrównywanie potencjałów w obiektach budowlanych, www.ochrona.net.pl, dn. 16.04.2010.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Najnowsze produkty i technologie

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET HOCHIKI i NSC nowe systemy detekcji pożaru w ofercie MIWI URMET

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych...

Firma MIWI URMET Sp. z o.o. jest wyłącznym dystrybutorem w Polsce systemów sygnalizacji pożarowej firm Hochiki oraz NSC. Hochiki Corporation to firma założona w 1918r. w Japonii. Jest jednym ze światowych liderów w produkcji systemów sygnalizacji pożaru i oświetlenia awaryjnego. Podczas ponad 100 lat działalności firma wprowadziła na światowy rynek szereg innowacyjnych rozwiązań i nowoczesnych technologii, dzięki czemu produkty Hochiki stały się wyznacznikiem wysokiej funkcjonalności oraz najwyższej...

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania MeternetPRO – system zdalnego odczytu, rejestracji danych oraz sterowania i powiadamiania

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa...

Wiele ostatnio mówi się o poprawie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w kontekście redukcji gazów cieplarnianych i rosnących kosztów energii. W silnie konkurencyjnym otoczeniu przedsiębiorstwa wykazują dużą determinację do zmian prowadzących do optymalizacji kosztów, co zapewnić ma im zachowanie przewagi konkurencyjnej, wynikającej np. z przyjętej strategii przewagi kosztowej.

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego),...

W portfolio produktowym firmy Legrand pojawiła się nowa gama rozdzielnic izolacyjnych o nazwie Practibox S. Oferta dedykowana jest przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały prestiżową nagrodę IF DESIGN AWARD 2019 w kategorii produkt, za elegancki i lekki wygląd oraz dbałość o środowisko naturalne podczas procesu produkcji.

Taśmy TZe synonimem trwałości

Taśmy TZe synonimem trwałości Taśmy TZe synonimem trwałości

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania,...

Mimo warstwowej budowy są niezwykle cienkie. Grubość 160 mikrometrów nie przeszkadza im jednak w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych. Taśmy TZe są odporne na ścieranie, zarysowania, promieniowania UV i ekstremalne temperatury.

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother Drukarki etykiet dla elektryków i elektroinstalatorów Brother

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch...

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń. P‑touch E100VP, P-touch E300VP i P-touch E550WVP to przenośne i szybkie urządzenia, które oferują specjalne funkcje do druku najpopularniejszych typów etykiet. Urządzenia pozwalają na szybkie i bezproblemowe drukowanie oznaczeń kabli, przewodów, gniazdek elektrycznych, przełączników oraz paneli krosowniczych.

Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Produkcja energii ze słońca - jak to działa? Produkcja energii ze słońca - jak to działa?

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej?...

Prawdopodobnie już nie raz miałeś okazję dostrzec panele fotowoltaiczne umieszczone na dachach gospodarstw domowych. Czy zastanawiałeś się, jak faktycznie działają w celu generowania energii elektrycznej? Produkcja energii ze słońca to proces złożony, do którego zrozumienia niezbędna jest znajomość zasad fizyki. Dzisiaj postaramy się w prosty sposób wytłumaczyć, jak właściwie działa instalacja fotowoltaiczna, a także odpowiedzieć na pytanie, czy warto rozważyć inwestycję w fotowoltaikę.

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych Yesly - komfort sterowania w obiektach budowlanych

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących...

W obecnych czasach od automatyki budynkowej nie da się uciec. Chcąc nie chcąc znajdzie się ona w naszych domach. Finder, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom ludzi budujących nowe domy czy też modernizujących stare prezentuje system Yesly, czyli niewidzialne elementy wykonawcze, które zapewnią automatyzację pewnych urządzeń w naszych domach.

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom Pomiar napięcia w sieciach dystrybucyjnych. Poprawa funkcjonalności w węzłach rozdzielczych dzięki inteligentnym adapterom

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz...

Sieci elektroenergetyczne stają się coraz bardziej złożone i skomplikowane ze względu na rosnącą w bardzo szybkim tempie liczbę przyłączeń zdecentralizowanych systemów produkcji energii elektrycznej. Coraz bardziej wyraziste cele w zakresie ochrony środowiska i prowadzą do dodatkowych i zmiennych obciążeń w nowoczesnych sieciach dystrybucyjnych.

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce.

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600 Nowość NIVELCO: przetwornik różnicy ciśnień NIPRESS DD-600

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje...

Rodzina przetworników różnicy ciśnień NIVELCO została wzbogacona o nową wersję – NIPRESS DD-600. Przetwornik dostępny jest od niedawna i zastępuje dotychczasowy model DD-100. Zawiera udoskonalone funkcje i cechy, przy czym konstrukcja zewnętrzna pozostaje niezmieniona.

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej Szynoprzewód IMPACT2 – lider w klasie odporności ogniowej

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli...

Nowoczesne obiekty wymagają sprawdzonych i bezpiecznych rozwiązań do dystrybucji energii elektrycznej. Rozwiązania te muszą spełniać międzynarodowe normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Dobrze, jeśli umożliwiają rozbudowę systemu, bo koszty inwestycji to nie tylko koszt zakupu, ale również późniejsze wieloletnie koszty eksploatacji.

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów Ochrona przeciwporażeniowa stacji ładowania pojazdów

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu,...

Jak powszechnie wiadomo, ze względów bezpieczeństwa, każda instalacja elektryczna, z której korzystamy, powinna być wyposażona w wyłącznik różnicowoprądowy. Dzięki wykrywaniu minimalnych prądów upływu, powstałych na przykład wskutek drobnych uszkodzeń izolacji, urządzenie to odłącza niebezpieczne napięcie chroniąc użytkownika przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, a nawet śmiercią.

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać? Oświetlenie do mieszkania - jakie wybrać?

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny...

Oświetlenie mieszkania to bardzo ważna kwestia. Lampy zastępują bowiem światło dzienne i pozwalają na normalne funkcjonowanie w godzinach wieczornych oraz po zmroku. Lampy stanowią nie tylko praktyczny element w domu czy mieszkaniu, ale również estetyczny. Jak zatem dobrać lampy do pomieszczenia?

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych Wentylator dachowy Vero-150, cicha praca okapów kuchennych

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych...

Kuchnia to miejsce szczególne – to serce każdego domu. Wracając zmęczony zgiełkiem dnia codziennego pragniesz ciszy. Teraz już możesz przygotować posiłki, ugotować obiad bez zbędnego hałasu i przykrych zapachów wynikających ze źle pracującej wentylacji. Mamy rozwiązanie Twoich problemów, podaruj sobie i swoim bliskim ciszę. Wentylator dachowy Vero-150 to komfort, na który zasługujesz. Nasi projektanci stworzyli go dla Ciebie! Jesteśmy tam gdzie inspiracja.

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT Inteligentny system monitorowania baterii COVER PBAT

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych...

Największym problemem związanym z eksploatacją baterii akumulatorów jest zagwarantowanie ich pełnej dostępności i niezawodności. Aby to osiągnąć, wymagane jest wykonywanie okresowych testów obciążeniowych takiego systemu oraz czasochłonna obsługa, związana z pomiarami poszczególnych elementów składowych. W przypadku systemu składającego się z dużej liczby akumulatorów, obsługa jest czasochłonna, kosztowna i jednocześnie może zakłócać normalną pracę systemu. Co więcej, nawet prawidłowo wykonywana...

Pozorna jakość akumulatorów

Pozorna jakość akumulatorów Pozorna jakość akumulatorów

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii...

Obecnym trendem w stosowanych zabezpieczeniach ochrony przeciwpożarowej realizujących spełnienie wymaganych celów ustawowych jest wykorzystanie zabezpieczeń czynnej ochrony przeciwpożarowej. Choć w teorii środki czynnego przeciwdziałania skutkom pożarów są dość skutecznym rozwiązaniem, to w praktyce może już nie być tak optymistycznie. Wynika to często z tego, że większość z nich to systemy tworzące funkcjonalną całość, w których skład wchodzi wiele urządzeń dostarczanych przez różnych dostawców...

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej Ochrona przeciwpożarowa instalacji elektrycznej

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu...

W Polsce co roku odnotowuje się około 40 000 pożarów obiektów mieszkalnych, hal produkcyjnych czy magazynów w których ginie około 5 000 osób a 70 000 osób zostaje rannych. Straty wynikające z pożarów w ciągu roku to ponad 1,6 miliarda złotych. Niestety ilość odnotowywanych pożarów z roku na rok rośnie, dlatego ochrona przeciwpożarowa w budynkach staje się kluczowym zagadnieniem.

Rozwiązania KNX Finder

Rozwiązania KNX Finder Rozwiązania KNX Finder

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie...

KNX jest międzynarodowym standardem umożliwiającym łączenie komponentów wielu producentów i stworzenie wysoko zintegrowanego systemu automatyki budynkowej. Oferta Finder w zakresie tych rozwiązań nieustannie się powiększa i w związku z tym pragniemy zaprezentować nasze najnowsze produkty. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, jakie posiadamy w produkcji zasilaczy, czujników ruchu, ściemniaczy i przekaźników wykonawczych możemy zaoferować urządzenia o wysokiej niezawodności.

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd? Co musisz wiedzieć o rachunku za prąd?

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają....

Przyglądałeś się kiedyś szczegółowo rachunkowi za prąd? A może do tej pory zwracałeś uwagę wyłącznie na kwotę, jaką musisz zapłacić? Z pewnością warto dowiedzieć się, jakie opłaty się na niego składają. Podpowiadamy także, jakie rodzaje rozliczeń funkcjonują na rynku i co zrobić w sytuacji, gdy zapomnisz zapłacić za energię elektryczną!

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki? Czy sterowniki PLC wyparły z instalacji przekaźniki?

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno...

Do końca lat 60. ubiegłego wieku wszystkie układy sterowania były realizowane na przekaźnikach. Jednak w latach 70. pojawiły się nowe urządzenia zwane sterownikami PLC. Dzięki sterownikom można było mocno ograniczyć przestrzeń, jaką zajmowały szafy sterownicze. PLC, które zajmują dzisiaj zaledwie kilkadziesiąt milimetrów szerokości na szynach montażowych, zastąpiły ogromne szafy z przekaźnikami. Czy w takim razie przekaźniki straciły dzisiaj sens bycia? Czy przekaźniki są jeszcze potrzebne?

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle Obudowy hermetyczne w automatyce i przemyśle

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych...

Odpowiednia obudowa jest niezbędnym elementem każdego urządzenia elektrycznego. Zewnętrzna osłona aparatury elektrycznej ma kluczowe znaczenie, bo to właśnie od niej zależy właściwa ochrona poszczególnych komponentów urządzenia. Obudowy powinny charakteryzować się dużą wytrzymałością mechaniczną oraz szczelnością, aby skutecznie zabezpieczyć urządzenia przed niepożądaną penetracją cząstek stałych wody, pyłów i substancji żrących. Szczególnie w automatyce i przemyśle istotne jest, by urządzenia chronione...

Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji przemysłowej Elementy instalacji przemysłowej

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji....

Elementy instalacji elektrycznej w domu zasadniczo różnią się od instalacji pracującej w fabrykach czy warsztatach. Specyfika zakładów przemysłowych wymaga zastosowania określonych elementów instalacji. Omówimy dzisiaj gniazda, wtyczki i przewody przemysłowe, porównując je do odpowiedników, które są stosowane w naszych domach.

UPS-y kompensacyjne

UPS-y kompensacyjne UPS-y kompensacyjne

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim...

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy i wymagania na sieć zasilającą, w szczególności wymagania na jakość energii elektrycznej dostarczanej przez operatora systemu dystrybucji energii OSD.

Valena Allure – ikona designu

Valena Allure – ikona designu Valena Allure – ikona designu

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena...

Valena Allure to nowa seria osprzętu firmy Legrand, łącząca wysmakowaną awangardę i nowoczesność. Wyróżniający ją kształt ramek oraz paleta różnorodnych materiałów zachęcają do eksperymentowania. Valena Allure pomoże z łatwością przekształcić Twój dom w otoczenie pełne nowych wrażeń i stanowić będzie źródło kolejnych inspiracji.

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej Słowniczek najważniejszych pojęć z branży elektrycznej

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki...

Znasz to uczucie, gdy wchodząc do sklepu stacjonarnego albo przeszukując największe internetowe sklepy elektryczne, czujesz się zagubionym i niepewnym? Wśród tysięcy produktów i oznaczeń nie wiesz jaki produkt spełni Twoje oczekiwania i co ważne – stanie się bezpiecznym i funkcjonalnym?

Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone?

Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone? Rejestratory sieciowe NVR – czym różnią się od DVR, do czego są przeznaczone?

W przeciwieństwie do rejestratorów DVR urządzenia NVR służą do obsługi kamer wykorzystujących protokół internetowy. Urządzenia te nie potrzebują dodatkowego okablowania do transferowania danych – pobierają...

W przeciwieństwie do rejestratorów DVR urządzenia NVR służą do obsługi kamer wykorzystujących protokół internetowy. Urządzenia te nie potrzebują dodatkowego okablowania do transferowania danych – pobierają je przez internet od skonfigurowanych ze sobą kamer IP. Co jeszcze warto wiedzieć o rejestratorach sieciowych NVR?

Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000

Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000 Nowoczesne zespoły zabezpieczeń WN typu e2TANGO-2000

Wdrożenie platformy zabezpieczeń typu e2TANGO dla średnich napięć zaowocowało pozytywnym odbiorem przez klientów oraz jednoczesne sugestie, aby rozszerzyć ofertę firmy o zabezpieczenia WN. Ideą...

Wdrożenie platformy zabezpieczeń typu e2TANGO dla średnich napięć zaowocowało pozytywnym odbiorem przez klientów oraz jednoczesne sugestie, aby rozszerzyć ofertę firmy o zabezpieczenia WN. Ideą podczas tworzenia platformy automatyki zabezpieczeniowej WN było zapewnienie odbiorców o całkowitej pewności działania strony sprzętowej oraz oprogramowania i algorytmów.

Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017

Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017 Odnawialne źródła energii, a krajowe bilanse energetyczne w roku 2017

Odnawialne źródła energii - jeśli chodzi o ich udział w Polskiej gospodarce, to odnotowuje się wzrost OZE z roku na rok. Niezaprzeczalnie nadal najwięcej energii w naszym kraju pochodzi ze źródeł konwencjonalnych,...

Odnawialne źródła energii - jeśli chodzi o ich udział w Polskiej gospodarce, to odnotowuje się wzrost OZE z roku na rok. Niezaprzeczalnie nadal najwięcej energii w naszym kraju pochodzi ze źródeł konwencjonalnych, z paliw kopalnych, takich jak węgiel kamienny, brunatny, gaz ziemny czy ropa naftowa. Ciągłe uzależnienie kraju od dostaw gazu i ropy, nie oddziałuje pozytywnie na stan gospodarki czy poczucie komfortu społeczeństwa z zakresu energetyki, a w tym podwyżek cen za energię elektryczną. Nie...

Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie?

Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie? Czy wykwalifikowani elektrycy muszą aż tyle robić ręcznie?

Rosnąca ilość zleceń, coraz bardziej złożone projekty oraz niewystarczająca ilość specjalistów daje się we znaki również w branży produkcji aparatury sterowniczej. Firmy Rittal i Eplan zauważyły to wyzwanie...

Rosnąca ilość zleceń, coraz bardziej złożone projekty oraz niewystarczająca ilość specjalistów daje się we znaki również w branży produkcji aparatury sterowniczej. Firmy Rittal i Eplan zauważyły to wyzwanie i zapoczątkowały wspólny projekt – zintegrowany łańcuch wartości, czyli systemowe podejście do optymalizacji i industrializacji procesów prefabrykacji szaf sterowniczych i rozdzielnic.

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo Inteligentne rozwiązania dla domu – Legrand Netatmo

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne...

Przy współpracy z NETATMO Legrand wprowadził na rynek nowoczesny system automatyki domowej, który może zmienić oblicze branży. To pełna kontrola nad domem, łatwy montaż, bezprzewodowa łączność, zdalne sterowanie, a także elegancja i prestiż, które razem tworzą kompletne rozwiązania dla najbardziej wymagających klientów. To również korzyści dla instalatorów i dystrybutorów, którzy mogą poszerzyć swoją ofertę produktów i usług.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.