Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 1.)

Na placu budowy występują różne warunki użytkowania urządzeń elektrycznych. W budynkach stacjonarnych zaplecza są one takie same jak w innych obiektach, np. biurach, warsztatach czy magazynach położonych poza placem budowy.

W obiektach w trakcie realizacji i na terenie budowy warunki te są natomiast różne. Praktycznie wszędzie występuje zwiększone zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym spowodowane:

Czynniki te znalazły odbicie w przepisach i normach dotyczących instalacji elektrycznych użytkowanych na placu budowy. Środki tej ochrony można podzielić na organizacyjne i techniczne. Organizacyjne obejmują takie zagadnienia jak dbanie o odpowiednie kwalifikacje personelu, wyposażenie placu budowy i pracowników w sprzęt ochronny, organizację szkoleń oraz inne działania, takie jak np. oznakowanie stref niebezpiecznych.
Zestawione w dalszej części akty prawne i normy dotyczą bezpośrednio lub pośrednio bezpieczeństwa pracy na budowie związanego z użytkowaniem lub obecnością sieci, urządzeń i instalacji elektrycznych. Ustawy określają jedynie zasadnicze ramy w tym zakresie. Szczegółowe zalecenia zawierają natomiast akty wykonawcze oraz powołane w nich Polskie Normy. Między innymi na podstawie Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 roku w sprawie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, które obowiązuje od 11 lipca 2003 roku (DzU nr 120 z 10 lipca 2003 r., poz. 1126). Od września 2003 roku obowiązuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. (DzU nr 47 z 19 marca 2003 r., poz. 401) w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. Rozporządzenie to określa warunki, w jakich należy prowadzić prace budowlanoinstalacyjne. Nakłada w tym zakresie szereg obowiązków na wykonawcę robót, a w praktyce na kierownika budowy. Człowiek pełniący tę bardzo odpowiedzialną funkcję musi mieć rozeznanie w wielu dziedzinach zarówno technicznych, jak i organizacyjnych, a także formalnoprawnych.
Przepisy zobowiązują wykonawcę do opracowania, przed przystąpieniem do realizacji robót, instrukcji bezpiecznego ich wykonywania. Stanowi ona 75 użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 1.) przepisy mgr inż. Janusz Strzyżewski element tzw. planu BIOZ, sporządzanego na podstawie wspomnianego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 czerwca 2003 r. Z instrukcją muszą być zaznajomieni pracownicy w takim zakresie, jaki odpowiada wykonywanym przez nich pracom.
Rozporządzenie zobowiązuje wykonawcę do właściwego zagospodarowania terenu budowy. Przed rozpoczęciem właściwych prac należy m.in.:

Rozporządzenie przewiduje konieczność oznakowania i oświetlenia przejść i stref niebezpiecznych. Ponadto strefy niebezpieczne należy ogrodzić i oznakować w sposób uniemożliwiający dostęp osobom postronnym. Do stref niebezpiecznych należą m.in. prace prowadzone w pobliżu istniejących kablowych i napowietrznych sieci elektroenergetycznych.
Poszczególne grupy zagadnień związanych z prowadzeniem prac budowlano- instalacyjnych zostaną przedstawione w cyklu artykułów poświęconych instalacjom elektrycznym na placu budowy. Pierwsza część dotyczy normalizacji i ustawodawstwa w tym zakresie, z wyszczególnieniem ustaw, rozporządzeń i norm, które mają zastosowanie w przypadku eksploatacji instalacji na terenie budowy. W kolejnych zostaną opisane między innymi zasady dostawy i rozdziału energii, sposoby ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych i przepięć łączeniowych, do jakich może dojść podczas eksploatacji urządzeń na placu budowy, czy wreszcie, poruszone zostaną także zagadnienia związane z bezpiecznym użytkowaniem instalacji elektrycznych w tych dość trudnych warunkach.