elektro.info

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru (część 2.)

Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych a zasilanie w warunkach pożaru (część 2.)

W tej części artykułu prezentujemy metodykę projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz zagorożenia stwarzane przez gazy wydzielane przez baterie akumulatorów wraz ze sposobami ich neutralizacji.

W tej części artykułu prezentujemy metodykę projektowania ochrony przeciwporażeniowej oraz zagorożenia stwarzane przez gazy wydzielane przez baterie akumulatorów wraz ze sposobami ich neutralizacji.

news 100 dni programu „Mój Prąd”. Kiedy rusza drugi nabór?

100 dni programu „Mój Prąd”. Kiedy rusza drugi nabór?

Jakie są efekty z pierwszego naboru „Mój Prąd”? Redukcja szkodliwego dla zdrowia dwutlenku węgla o 58,8 tys. ton rocznie, 65 mln zł wypłaconych i zatwierdzonych do przekazania dotacji, 13,5 tys. dofinansowanych...

Jakie są efekty z pierwszego naboru „Mój Prąd”? Redukcja szkodliwego dla zdrowia dwutlenku węgla o 58,8 tys. ton rocznie, 65 mln zł wypłaconych i zatwierdzonych do przekazania dotacji, 13,5 tys. dofinansowanych instalacji PV przez 100 dni. Wychodząc naprzeciw ogromnemu zainteresowaniu fotowoltaiką prosumencką Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiada drugi konkurs. Do wykorzystania jest jeszcze ponad 90% z miliardowego budżetu programu.

BradyPrinter A8500: Pełna automatyzacja identyfikowalności płytek drukowanych w liniach SMT

BradyPrinter A8500: Pełna automatyzacja identyfikowalności płytek drukowanych w liniach SMT

Drukarka i aplikator etykiet BradyPrinter A8500 niezawodnie automatyzuje oznaczanie płytek z obwodami drukowanymi, co pozwala uzyskać pełną identyfikowalność. Urządzenie w sposób spójny drukuje i nakłada...

Drukarka i aplikator etykiet BradyPrinter A8500 niezawodnie automatyzuje oznaczanie płytek z obwodami drukowanymi, co pozwala uzyskać pełną identyfikowalność. Urządzenie w sposób spójny drukuje i nakłada nawet najmniejsze etykiety z naszej gamy automatycznie nakładanych etykiet poliimidowych, które są odporne na cały proces produkcji płytek drukowanych.

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn – zagadnienia wybrane

Przykładowy widok komory transformatora małogabarytowej stacji SN/nn

Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja energii elektrycznej ze średniego napięcia na niskie i rozdział tej energii w sposób determinowany konfiguracją sieci nn, z zachowaniem warunków technicznych określonych w obowiązujących przepisach [1]. W procesie projektowania i produkcji stacji prefabrykowanych zapewnienie realizacji określonej uprzednio funkcji transformacji i rozdziału nie nastręcza większych problemów. Istotę zagadnienia stanowi natomiast problem spełnienia wymagań bezpieczeństwa obsługi, osób postronnych i środowiska naturalnego, związany ze statusem prefabrykowanej stacji transformatorowej, która w świetle obowiązujących przepisów stanowi budowlę infrastruktury technicznej.

Bierze się to stąd, że stacje prefabrykowane instalowane są najczęściej w środowisku wysoce zurbanizowanym, a to tworzy tendencje do zmniejszania ich gabarytów, ponieważ na takich obszarach liczy się każdy zaoszczędzony metr kwadratowy terenu. Jednocześnie ze strony inwestorów stawiane są coraz wyższe wymagania, odnośnie niezawodności pracy oraz bezpieczeństwa obsługi i osób postronnych. Pogodzenie tych przeciwstawnych tendencji, wymaga od projektantów nowoczesnego spojrzenia na problematykę warunków pracy urządzeń, instalowanych w ograniczonej kubaturze prefabrykatu stacyjnego, a od producentów – dodatkowych nakładów na badania gwarantujące rzetelną ocenę uzyskanych efektów, które bezpośrednio lub pośrednio wpływają na rzeczywisty poziom bezpieczeństwa wyrobu wprowadzanego na rynek [2].

Zobacz także: Przegląd krajowych rozwiązań kontenerowych stacji transformatorowych SN/nn

Wymagania dla stacji prefabrykowanych

Zgodnie z normą PN-EN 62271-202:2010 Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza. Część 202: Stacje transformatorowe prefabrykowane wysokiego napięcia na niskie napięcie w obiektach tych należy stosować system wentylacji grawitacyjnej naturalnej, której wydajność ustalona w procesie wykonywania prób typu, decyduje o zakwalifikowaniu obudowy stacji do jednej z tzw. klas obudowy określanej liczbami od 5 (najlepsza) do 30 (nieodpowiednia dla stacji transformatorowych) [3, 7].

Zobacz także: Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn (część 1) wymagania normy PN-EN 62271-202:2010

Przykładem rozwiązania spełniającego przytoczone wymagania jest kominowy system wentylacji grawitacyjnej polegający na tym, że wloty powietrza zlokalizowane są w podłodze stacji, a wyloty pod dachem. Dzięki temu stacja transformatorowa jest pozbawiona krat wentylacyjnych w ścianach. Ma to bardzo istotny wpływ na bezpieczeństwo osób postronnych, które mogą znaleźć się w bezpośrednim sąsiedztwie stacji podczas wyładowania łukowego w jej wnętrzu. Wydajny system wentylacji stwarza optymalne warunki pracy dla urządzeń stacji, czyli transformatora, rozdzielnic SN i nn, połączeń kablowych oraz wyposażenia dodatkowego, takiego jak baterie kondensatorów, liczniki energii elektrycznej i inne. Odporna na skutki wewnętrznego wyładowania łukowego obudowa stacji, bez otworów wentylacyjnych w ścianach i drzwiach, zapewnia bezpieczeństwo dla osób postronnych i obiektów stojących w jej bezpośrednim otoczeniu [2, 3]. Nie ma też wówczas konieczności stosowania specjalizowanych kurtyn przeciwpożarowych, które powinny być konserwowane i testowane.

 

 

 

Właściwa wentylacja stacji

Norma PN-EN 62271-202 wymaga, aby stacja bezobsługowa posiadała przede wszystkim naturalną wentylację. Tak jest skonstruowana większość stacji. Zdarzają się stacje z chłodzeniem wymuszonym. Takie rozwiązanie dopuszcza norma pod warunkiem porozumienia między wytwórcą a użytkownikiem, gdyż w większości przypadków jest ono ekonomicznie nieuzasadnione. Wentylację wymuszoną można stosować w stacjach, w których wyeliminowano możliwość powstania łukowego zwarcia wewnętrznego oraz jeżeli eksploatator zapewni okresowe sprawdzanie prawidłowości działania wentylatora, co wiąże się z dodatkowymi kosztami [4].

Z doświadczeń eksploatacyjnych użytkowników wynika, że przegrzewanie się stacji przy pełnym obciążeniu najczęściej jest spowodowane faktem, że albo stacja i jej komponenty nie były poddane odpowiednim badaniom w zakresie nagrzewania i mają nieodpowiednie konstrukcje, albo zainstalowano w stacji rozdzielnice nn o konstrukcji niedopasowanej do warunków wentylacyjnych panujących wewnątrz stacji. Zła wentylacja stacji jest jedną z najczęstszych przyczyn powstawania awarii, nieprawidłowej pracy urządzeń oraz przedwczesnego zużycia się stacji. W pewnych przypadkach może następować nawet skraplanie się wody na ścianach i suficie stacji. Przyczynia się to do dostarczania odbiorcom energii o nieodpowiedniej jakości [4].

Zobacz także: Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn - wymagania normatywne

Tymczasem właściwie przeprowadzona weryfikacja wentylacji stacji podczas prób nagrzewania, wykonana przez kompetentne laboratorium, może tym wadom konstrukcyjnym zapobiec.

Zwarcie wewnętrzne

Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 62271-202 inwestor podczas zamawiania stacji powinien mieć sprecyzowane warunki pracy stacji w miejscu zainstalowania obecnie i w przyszłości oraz powinien żądać od dostawców udokumentowania badań typu z parametrami odpowiednimi do tych warunków. Dotyczy to wielkości narażenia prądami zwarciowymi, jakie mogą pojawić się w danym miejscu. Wówczas producent jest zobowiązany do przygotowania konstrukcji stacji, która takie warunki spełni [4].

Norma podaje ścisłe procedury, według których takie badania się wykonuje. Zwarcia są inicjowane w rozdzielnicy SN we wszystkich jej przedziałach oraz w pewnych warunkach na kablowych połączeniach wewnętrznych. Badania takie są szczególnie ważne dla stacji o małych gabarytach, bez korytarza obsługi, gdyż przestrzeń do rozładowania ciśnienia powstałego podczas zwarcia wewnętrznego jest niewielka, co powoduje większe narażenia obudowy [4].

W odniesieniu do wewnętrznego zwarcia łukowego może być wymagane potwierdzenie skuteczności konstrukcji w zapewnieniu ochrony osób postronnych i/lub obsługujących. Takie potwierdzenie należy uzyskać poprzez badanie stacji transformatorowej według załącznika A normy PN-EN 62271-202 [3, 7]. Stacje transformatorowe, które zostały pozytywnie zbadane, kwalifikują się do klasy IAC-A lub IAC-B lub IAC-AB. Klasyfikacja IAC jest przeznaczona do określania, potwierdzonego badaniami, poziomu ochrony przed skutkami łuku wewnętrznego personelu obsługującego stację w normalnych warunkach działania z rozdzielnicą WN w normalnej pozycji pracy (jak zdefiniowano w normie – klasa IAC-A) oraz odpowiedni poziom ochrony osobom postronnym w sąsiedztwie stacji z zamkniętymi drzwiami (klasa IAC-B).

Certyfikacja i akredytacja laboratoriów

Zakres kompetencji objętych akredytacją PCA dla jednostek certyfikujących i laboratoriów badawczych jest ściśle określony i wynika bezpośrednio z zapisów następujących dokumentów [5]:

  • normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących oraz PN-EN 45011:2000 Wymagania ogólne dotyczące jednostek prowadzących systemy certyfikacji wyrobów i dokument IAF GD 5:2006 Wytyczne dotyczące stosowania przewodnika ISO/IEC Guide 65:1996 (itd. z PN-EN 45011),
  • dokumentów PCA DAB-07 z grudnia 2011 r. Akredytacja laboratoriów badawczych. Wymagania szczegółowe i DAC-08 z września 2011 r. Akredytacja jednostek certyfikujących. Wymagania szczegółowe.

 

Akredytacja w przypadku laboratoriów badawczych potwierdza kompetencje danego laboratorium do wykonywania badań – w zakresie określonym akredytacją. Dokumentem końcowym wydawanym przez laboratorium jest raport/sprawozdanie z badań. Dokument ten powinien zawierać, poza normalną treścią raportu/sprawozdania, uwagi dotyczące np. zaistniałych odstępstw podczas badania od wymagań dokumentu normatywnego według, którego wykonywane były badania.

Raporty/sprawozdania mogą zawierać również pełne raporty z badań zlecone podwykonawcom (również akredytowanym laboratorium w danym zakresie badań) lub zawierać wyniki badań otrzymane od podwykonawców po uzyskaniu ich zgody. Oba te przypadki powinny być zaznaczone w raporcie/sprawozdaniu. Raport/sprawozdanie zawierać może również opinie i interpretacje, jednak przedstawiane przez akredytowane laboratorium w raporcie/sprawozdaniu z badań stwierdzenia dotyczące zgodności, oraz opinie i interpretacje nie mogą mieć charakteru i formy, właściwych dla wyniku kontroli lub certyfikacji wyrobu [5].

Akredytacja w przypadku jednostek certyfikujących potwierdza kompetencje danej jednostki do oceny pełnej wyrobu lub pewnych cech wyrobu – w zakresie określonym akredytacją, czyli obejmuje ocenę wyrobu na podstawie badań (podstawowy element oceny zgodności) wykonanych w wielu laboratoriach. Jednostka certyfikująca może dokonywać oceny zgodności wyrobu – jest to również uwzględniane w zakresie akredytacji – uwzględniając różne elementy w procesie certyfikacji (patrz PKN-ISO/IEC Guide 67:2007), takie jak ocena: projektu, badań typu, systemu jakości producenta, nadzoru nad certyfikatem. Wszystkie uwzględnione elementy w procesie certyfikacji zawiera dokument końcowy wydawany przez jednostki certyfikujące w postaci „certyfikatu zgodności”. Takie dokumenty w zakresie akredytacji wydają tylko jednostki certyfikujące [5].

W końcu maja 2012 r. tylko cztery laboratoria badawcze miały akredytację PCA, w odniesieniu do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 na wykonywanie badań opisanych w PN-EN 62271-202:2010 [6]. Szczegółowy i aktualny zakres udzielonych akredytacji można znaleźć w przedmiotowych Zakresach Akredytacji Laboratoriów Badawczych dostępnych na stronie internetowej www.pca.gov.pl.

Literatura

1. T. Bełdowski, H. Markiewicz „Stacje i urządzenia elektroenergetyczne”, WNT, Warszawa 1998

2. M. Pietrzyk, Niezawodność i bezpieczeństwo pracy prefabrykowanych stacji transformatorowych SN/nn, IV konferencja naukowo – techniczna stacje elektroenergetyczne WN/SN i SN/nn, 12-13 maja 2010r., Słok k. Bełchatowa

3. K. Kuczyński „Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn (część 1.) - wymagania normy PN-EN 62271-202:2010”, „elektro.info”, 9/2011

4. L. Gruza „Badania prefabrykowanych stacji transformatorowych”, ENERGIA elektryczna 6/2010

5. Materiały Instytutu Energetyki

6. Materiały PCA 7. Norma PN-EN 62271-202:2010 Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i sterownicza część 202: Stacje transformatorowe prefabrykowane wysokiego napięcia na niskie napięcie.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie,...

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie, wraz ze znajdywaniem dla niego coraz to innych praktycznych zastosowań. Nadal jednak mimo upływu lat to niewidziane promieniowanie potrafi nas zaskoczyć ciekawym i nowym spojrzeniem na otaczający nas świat. Dziś na temat promieniowania cieplnego i jego zastosowania wiemy znacznie więcej. Opracowano...

Zespół prądotwórczy jako źródło zasilania awaryjnego budynku

Zespół prądotwórczy jako źródło zasilania awaryjnego budynku

Niejednokrotnie zastosowanie zasilania z dwóch niezależnych linii elektroenergetycznych jest niewystarczające i należy instalować dodatkowe źródło energii w postaci zespołu prądotwórczego. W niektórych...

Niejednokrotnie zastosowanie zasilania z dwóch niezależnych linii elektroenergetycznych jest niewystarczające i należy instalować dodatkowe źródło energii w postaci zespołu prądotwórczego. W niektórych przypadkach stanowi on jedyne źródło zasilania odbiorników elektrycznych. Na rynku dostępne są zespoły o mocach od kilku kVA do 6 MVA przeznaczone do różnych sposobów eksploatacji oraz do zabudowy w pomieszczeniu lub zabudowane w wolno stojącym kontenerze. Sposób eksploatacji zespołu prądotwórczego...

Na co zwracać uwagę przy wyborze zasilacza UPS?

Na co zwracać uwagę przy wyborze zasilacza UPS?

Występowanie stanów awaryjnych lub innych zaburzeń w systemie elektroenergetycznym, jak również oddziaływanie czynników atmosferycznych wpływa na powstawanie przerw w dostawach energii. Oddziałujące zaburzenia...

Występowanie stanów awaryjnych lub innych zaburzeń w systemie elektroenergetycznym, jak również oddziaływanie czynników atmosferycznych wpływa na powstawanie przerw w dostawach energii. Oddziałujące zaburzenia bądź przerwy w zasilaniu odbiorników mogą powodować utratę przetwarzanych danych, uszkodzenie urządzeń, przegrzewanie się systemów z uwagi na wyłączenie klimatyzacji, a w konsekwencji ich natychmiastowe zatrzymanie lub uszkodzenie. Zabezpieczeniem przed przytoczonymi konsekwencjami jest zastosowanie...

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.