elektro.info

news Schematy w chmurze obliczeniowej EPLAN eBuild

Schematy w chmurze obliczeniowej EPLAN eBuild

Na targach SPS 2019 zostanie zaprezentowane nowe oprogramowanie EPLAN eBuild do generowania schematów elektrycznych i hydraulicznych działające w chmurze obliczeniowej. Jest to oprogramowanie przeznaczone...

Na targach SPS 2019 zostanie zaprezentowane nowe oprogramowanie EPLAN eBuild do generowania schematów elektrycznych i hydraulicznych działające w chmurze obliczeniowej. Jest to oprogramowanie przeznaczone dla tych użytkowników Platformy EPLAN 2.8, którzy dopiero rozpoczynają swoje doświadczenia w środowisku rozwiązań chmurowych. Do korzystania z tego nowego oprogramowania freemium wymagana jest rejestracja w systemie EPLAN ePulse lub za pomocą Platformy EPLAN w wersji 2.8.

news SPIN Extra 2020 już w marcu! Nowości w programie spotkania

SPIN Extra 2020 już w marcu! Nowości w programie spotkania

W dniach 25-26 marca 2020 w Hotelu Marina koło Olsztyna, odbędzie się SPIN Extra 2020. Tradycyjnie podczas spotkania partnerzy zaprezentują swoje rozwiązania podczas prelekcji. Do dyspozycji uczestników...

W dniach 25-26 marca 2020 w Hotelu Marina koło Olsztyna, odbędzie się SPIN Extra 2020. Tradycyjnie podczas spotkania partnerzy zaprezentują swoje rozwiązania podczas prelekcji. Do dyspozycji uczestników będzie część ekspozycyjna, w ramach której prowadzone będą prezentacje sprzętu i indywidualne doradztwo. Nie zabraknie konsultacji z ekspertami oraz czasu na rozmowy kuluarowe i integrację.

news Jak wygląda elektromobilność w przypadku samochodów ciężarowych?

Jak wygląda elektromobilność w przypadku samochodów ciężarowych?

Elektromobilność w segmencie samochodów użytkowych nabiera rozpędu. Coraz więcej koncernów prezentuje nowe, zeroemisyjne modele służące do transportu towarów. W Polsce kluczowe jest uruchomienie dopłat...

Elektromobilność w segmencie samochodów użytkowych nabiera rozpędu. Coraz więcej koncernów prezentuje nowe, zeroemisyjne modele służące do transportu towarów. W Polsce kluczowe jest uruchomienie dopłat z Funduszu Niskoemisyjnego Transportu. Odpowiednie przepisy wykonawcze określające wysokość wsparcia z FNT dla pojazdów ciężarowych zostały niedawno opublikowane w Dzienniku Ustaw.

Wymagania dotyczące wentylacji pomieszczeń z akumulatorami stosowanymi w układach zasilania gwarantowanego

Rys. 1. Zasada powstawania wybuchu lub pożaru [9]

Zgromadzenie dużej liczby baterii akumulatorów stanowiących zasobnik energii zasilacza UPS może stwarzać zagrożenie wybuchowe za sprawą wydzielającego się z nich wodoru. Podczas ładowania oraz rozładowywania każdy akumulator, bez względu na swoją budowę, wydziela mniejsze lub większe ilości wodoru, który tworzy z powietrzem mieszaninę. Po przekroczeniu określonego stężenia mieszanina wodoru z powietrzem uzyskuje właściwości wybuchowe.

Zobacz także: Wpływ pożaru na wartość napięcia zasilającego urządzenia elektryczne które muszą funkcjonować w czasie pożaru

Ilość wydzielanego wodoru zależy od typu baterii oraz wartości prądu ładowania lub rozładowania. Wbrew powszechnym opiniom, że baterie z zaworem VRLA są bateriami bezobsługowymi, wydzielają one również wodór, który w określonych warunkach może tworzyć z powietrzem mieszaninę wybuchową. Do zainicjowania wybuchu tej mieszaniny wymagane jest dostarczenie określonej energii (Czytaj więcej na ten temat).

Wybuch to gwałtowna reakcja utleniania lub rozkładu, wywołująca wzrost temperatury lub ciśnienia. Zjawisko zobrazowano na rysunku 1.Może on powstać w określonych warunkach, a dokładnie wtedy, gdy stężenie składnika palnego znajduje się w ściśle określonym przedziale. Przedział ten nazywamy granicą wybuchowości. Poza tymi granicami stężenia składników palnych w mieszaninie z utleniaczem zapłon mieszaniny nie nastąpi nawet wtedy, jeśli źródło zapłonu będzie miało nieskończenie wielką energię. Wyznaczając granicę, w której może nastąpić wybuch, operujemy pojęciem dolnej i górnej granicy wybuchowości.

Zobacz także: Jak wykonać ocenę wpływu wentylacji na zagrożenie wybuchem w akumulatorowni (serwerowni)?

Dolna granica wybuchowości (DGW) jest to najniższe stężenie paliwa w mieszaninie palnej, poniżej której nie jest możliwy zapłon mieszaniny pod wpływem czynnika inicjującego i dalsze samoczynne rozprzestrzenianie płomienia w określonych warunkach badania.

Górna granica wybuchowości (GGW) jest to najwyższe stężenie paliwa w mieszaninie palnej, powyżej której nie jest możliwy zapłon mieszaniny pod wpływem czynnika inicjującego i dalsze samoczynne rozprzestrzenianie płomienia w określonych warunkach badania.

Samo stężenie składnika palnego w określonym przedziale wybuchowości nie powoduje wybuchu. Do powstania wybuchu potrzebna jest jeszcze pewna energia, której inicjatorami mogą być takie czynniki jak iskry powstałe podczas pracy urządzeń i instalacji elektrycznych, elementy instalacji rozgrzane do niebezpiecznie wysokiej temperatury, wyładowania atmosferyczne i elektrostatyczne. Energia ta zwana jest minimalną energią zapłonu Emin i definiowana jako najmniejsza energia kondensatora w obwodzie elektrycznym, którego wyładowanie powoduje zapłon mieszaniny i rozprzestrzenianie się płomienia w określonych warunkach badania. Dla gazów i par minimalną energię zapłonu oznacza się dla składników stechiometrycznych, zaś dla pyłów – dla mieszanin bogatych w paliwo (powyżej składu stechiometrycznego) są to warunki optymalne pod względem składu mieszaniny.

 

 

 

Wartość minimalnej energii zapłonu jest parametrem, który pozwala na ocenę zagrożenia wybuchem pochodzącego od istniejących w rozpatrywanym obszarze źródeł, takich jak iskry elektryczne, elektrostatyczne, iskry pochodzące od pojemnościowych lub indukcyjnych obwodów elektrycznych, a także iskry mechaniczne. Zależność energii zapłonowej od składu mieszaniny wodoru z powietrzem przedstawia rysunek 2.Przy stężeniu przekraczającym 4,1% wodoru w powietrzu do wybuchu wystarczy energia o wartości zaledwie 0,19 mJ. Jest to bardzo mała energia, która może powstać przy iskrzeniu powstającym przy tarciu lub wskutek przepływu ładunku elektrostatycznego.

Klasyfikacja przestrzeni zagrożonych wybuchem

Ocena zagrożenia wybuchem obejmuje wskazanie pomieszczeń zagrożonych wybuchem, wyznaczenie w pomieszczeniach i przestrzeniach zewnętrznych odpowiednich stref zagrożenia wybuchem oraz wskazanie czynników mogących w nich zainicjować zapłon.

Zobacz także: Instalacje elektryczne w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem

Ocenę zagrożenia wybuchem należy przeprowadzić komisyjnie zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109/2010, poz. 719) [1].

Ocena zagrożenia oraz wyznaczenie stref zagrożenia wybuchem mają decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa funkcjonowania obiektu, kosztu inwestycji i eksploatacji danej inwestycji. Ma również wpływ na rodzaj przyjętych rozwiązań: instalacji i urządzeń elektrycznych, ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej, wentylacji, wielkości powierzchni odciążających itp. Zasięg stref zagrożonych wybuchem zależy od:

  • parametrów czynnika (źródła emisji) powodującego zagrożenie (DGW, emisyjność, geometria, lotność, stężenie itp.),
  • warunków otoczenia (temperatura, wentylacja, ciśnienie itp.),
  • przeszkody, zapory, ściany, sufitu, podłogi, które mogą ograniczyć zasięg strefy,
  • gęstości względnej pary/gazu (wpływa na kierunek przemieszczania).

 

W pomieszczeniach należy wyznaczyć strefę zagrożenia wybuchem, jeżeli może w nim wystąpić mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m3 w zawartej przestrzeni.

Pomieszczenie, w którym może wytworzyć się mieszanina wybuchowa, powstała z wydzielającej się takiej ilości palnych gazów, par, mgieł lub pyłów, której wybuch mógłby spowodować przyrost ciśnienia w tym pomieszczeniu przekraczający 5 kPa, określa się jako pomieszczenie zagrożone wybuchem [1].

Strefa zagrożenia wybuchem – to przestrzeń, w której może występować mieszanina substancji palnych z powietrzem lub innymi gazami utleniającymi, o stężeniu zawartym między dolną a górną granicą wybuchowości. Zgodnie z PN-EN 1127-1:2001 Atmosfery wybuchowe. Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem. Pojęcia podstawowe i metodologia [2] strefy zagrożone wybuchem dzielimy na:

  • strefę 0 – obszar, w którym atmosfera wybuchowa zawierająca mieszaninę substancji palnych w postaci gazu, pary albo mgły z powietrzem występuje stale, w długim czasie lub często,
  • strefę 1. – obszar, w którym atmosfera wybuchowa zawierająca mieszaninę substancji palnych w postaci gazu, pary albo mgły z powietrzem może wystąpić w trakcie normalnego działania,
  • strefę 2. – obszar, w którym atmosfera wybuchowa zawierająca mieszaninę substancji palnych w postaci gazu, pary albo mgły z powietrzem nie występuje w trakcie normalnego działania, a w przypadku wystąpienia trwa tylko przez krótki okres,
  • strefę 20. – obszar, w którym atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu występuje stale, w długim czasie lub często,
  • strefę 21. – obszar, w którym atmosfera wybuchowa w postaci obłoku palnego pyłu w powietrzu może czasami wystąpić w trakcie normalnego działania,
  • strefę 22. – przestrzeń lub pomieszczenie, w którym atmosfera wybuchowa w postaci chmury palnego pyłu w powietrzu nie występuje w trakcie normalnego działania, a w przypadku wystąpienia trwa przez krótki odcinek czasu.

Zagrożenie wybuchowe od wodoru wydzielanego podczas ładowania akumulatorów

Podczas ładowania akumulatorów (baterii) powstaje stały rozkład wody zawartej w baterii, związany z napięciem generacji wodoru wynoszącym około 1,23 V. Rozkład ten powstaje w każdej baterii i jest powodem wydzielania się wodoru do otaczającego powietrza (nawet w baterii zamkniętej nie występuje 100% rekombinacja). Bateria zamknięta z zaworem VRLA nie jest w rzeczywistości hermetyczna czy szczelna, gdyż część gazów powstających w ich wnętrzu po osiągnięciu określonego ciśnienia opuszcza poprzez zawór wnętrze akumulatora (Czytaj więcej na ten temat). Wydostająca się z nich w normalnych warunkach ilość wodoru jest niewielka.

Jednak w warunkach zakłóconych lub niewłaściwej eksploatacji nie można wykluczyć wydostawania się z nich większej ilości wodoru. Z uwagi na zagrożenie wybuchem, jakie stwarza wodór, w przypadku eksploatacji baterii dowolnego typu konieczne jest stosowanie wentylacji mającej na celu niedopuszczenie do stężenia przekraczającego DGW. Rozkład wody w bateriach ołowiowo-kwasowych został przedstawiony na rysunku 3.

Gromadzący się wodór tworzy z powietrzem mieszaninę, która przy stężeniu większym od 4,1% (dolna granica wybuchowości – DGW) staje się wybuchowa. Przy stężeniu przekraczającym DGW, do zainicjowania wybuchu wystarcza niewielka energia pochodząca np. z wyładowania elektryczności statycznej. To powód, dla którego w pomieszczeniach bateryjnych powinna być wykonana podłoga antyelektrostatyczna, umożliwiająca swobodny spływ do ziemi ładunku gromadzącego się w ciele człowieka. Rezystancja podłogi powinna spełniać warunek 50 kΩRΩ1·108Ω. Pozwala to zapewnić dobrą izolację stanowiska roboczego w myśl wymagań normy PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41. Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym oraz zachować dostatecznie dobry spływ ładunku elektrostatycznego. Zależność energii zapłonowej od składu mieszaniny wodoru z powietrzem przesdtawiono na rysunku 1.

Wodór jest gazem lżejszym od powietrza i szybko unosi się w górę, tworząc w warstwie przysufitowej mieszaninę o stężeniu zależnym od intensywności gazowania baterii oraz intensywności wymiany powietrza w pomieszczeniu bateryjnym. W celu neutralizacji powstających zagrożeń konieczna jest wentylacja pomieszczenia, w którym zainstalowane są baterie systemu zasilania gwarantowanego. Liczba wentylatorów oraz liczba instalowanych detektorów jest uzależniona od kubatury pomieszczenia i stanowi przedmiot opracowania projektanta instalacji sanitarnej. Liczbę niezbędnych detektorów należy uzgodnić z producentem lub dystrybutorem systemu detekcji.

Wentylacja i klimatyzacja pomieszczenia bateryjnego

Podstawowe wymagania w zakresie wentylacji przedziału bateryjnego wynikają bezpośrednio z normy PN-EN 62040-1:2009 Systemy bezprzerwowego zasilania (UPS). Część 1: Wymagania ogólne i wymagania dotyczące bezpieczeństwa UPS (Czytaj więcej na ten temat). Aneks M (normatywny). Wentylacja przedziałów bateryjnych. Przybliżoną wartość przepływu zapotrzebowanego powietrza w ciągu godziny, w [m3/h], można obliczyć ze wzoru [5]:

gdzie:

v – wymagane rozcieńczenie wodoru (100–4)/4=24,

q – wytworzony wodór: 0,45·10–3 m3/Ah,

s – współczynnik bezpieczeństwa,

Ig – prąd gazowania o wartości:

  • 1 mA – dla baterii „zamkniętych” (z zaworem VRLA) przy zmiennym napięciu,
  • 5 mA – dla baterii otwartych przy zmiennym napięciu,
  • 8 mA – dla baterii” zamkniętych” (z zaworem VRLA) przy stałym napięciu ładowania,
  • 20 mA – dla baterii otwartych przy stałym napięciu ładowania,

 

n – liczba ogniw baterii, w [-],

CB – pojemność baterii, w [Ah].

Przyjmując współczynnik bezpieczeństwa s=5, wzór na obliczenie Qp może być uproszczony przez wprowadzenie wartości wypadkowej:

stąd:

W przypadku akumulatorów z zaworem VRLA, gdzie gazowanie jest mniejsze:

Jeżeli w pomieszczeniu z akumulatorami wolna przestrzeń V, w [m3], obliczona jako [9]:

gdzie:

Vp – objętość pomieszczenia z akumulatorami, w [m3],

Vu – objętość, jaką zajmują akumulatory ze stojakami oraz inne wyposażenie pomieszczenia, w [m3],

jest co najmniej 2,5-krotnie większa od wymaganej ilości wymienianego powietrza Q lub odpowiednio QVRLA, to wystarczające jest zastosowanie wentylacji grawitacyjnej, z umieszczonymi po przeciwnych stronach pomieszczenia otworami: dolotowym i wylotowym. Każdy z tych otworów musi posiadać powierzchnię nie mniejszą od określonej wzorem [9]:

gdzie:

Ap – suma przekrojów otworów zewnętrznych i wewnętrznych, w [cm2].

W takim przypadku otwory wentylacyjne należy umieścić na przeciwległych ścianach (jeżeli jest to niemożliwe i otwory wentylacyjne muszą zostać wykonane na tych samych ścianach, to odległość pomiędzy nimi nie może być mniejsza niż 2 m). Ten sam wymóg dotyczy instalowania wentylatorów wyciągowych, których odległość nie może być mniejsza niż 2 m. Podane wymagania mają charakter orientacyjny. Opracowanie projektu wentylacji pomieszczenia bateryjnego jest zagadnieniem wymagającym specjalistycznej wiedzy i powinno być opracowane przez uprawnionego projektanta instalacji sanitarnych. Rola projektanta elektryka ogranicza się do zaprojektowania układu sterowania i zasilania wentylatorów.

Zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109/2010, poz. 719) [1] za pomieszczenie zagrożone wybuchem należy uznać pomieszczenie, w którym spodziewany przyrost ciśnienia przekracza wartość 5 kPa. Dotychczasowa analiza zjawisk zachodzących w akumulatorach pozwala wyciągnąć wniosek, że wydzielający się z nich wodór może stwarzać zagrożenie wybuchowe. Ponieważ pomieszczenie z bateriami akumulatorów musi być bezpieczne w eksploatacji, należy zastosować układ wentylacji mechanicznej sterowanej przez układ wykrywania stężenia wodoru. Przykładowe rozwiązania wentylacji pomieszczeń z zainstalowanymi bateriami z zaworami VRLA przedstawia rysunek 4. rysunek 5.

Przy stosowaniu klasycznych baterii akumulatorów konieczne jest zastosowanie wentylatora z silnikiem dwubiegowym. Wentylator jest włączony przez cały czas pracy baterii i pracuje na wolnych obrotach gwarantując przewietrzanie pomieszczenia bateryjnego. Przekroczenie stężenia wodoru powyżej 10% DGW spowoduje, że centralka uruchomi sygnalizację świetlną przez rozświecenie diody LED zainstalowanej na panelu operatorskim. Po wykryciu stężenia wodoru przekraczającego 30% DGW, następuje automatyczne przełączenie na wyższe obroty silnika napędzającego wentylator z jednoczesnym wystawieniem sygnału przez automatykę do przerwania ładowania lub rozładowania baterii. Jednocześnie powinna zostać uruchomiona sygnalizacja akustyczna i należy przerwać ładowanie baterii do chwili zneutralizowania powstałego zagrożenia.

Stosowanie baterii klasycznych w systemach zasilania gwarantowanego jest niekorzystne, gdyż zbyt silne gazowanie może doprowadzić do przekroczenia stężenia wodoru wynoszącego 30% DGW, co spowoduje wyłączenie systemu zasilania gwarantowanego. Znacznie korzystniejsze jest stosowanie baterii z zaworem VRLA, gdzie gazowanie jest znacznie mniejsze, a tym samym neutralizacja zagrożeń dużo prostsza. Przykładowy układ sterowania wentylacją przy zastosowaniu baterii klasycznych przedstawia rysunek 6. i rysunek 7.

W przypadku stosowania baterii klasycznych wydzielanie wodoru następuje bez przerwy, dlatego wymagane są środki ostrożności takie same, jakie stosuje się w klasycznych akumulatorowniach. W przypadku stosowania baterii z zaworem VRLA, wodór wydziela się w znacznie mniejszych ilościach i jest wynikiem niepełnej rekombinacji gazów powstającej najczęściej w warunkach zakłóconych. Wskutek wzrostu ciśnienia ponad dopuszczalną wartość, nadmiar wodoru usuwany jest przez zawór bezpieczeństwa na zewnątrz. Wydzielane ilości wodoru są jednak znacznie mniejsze niż w przypadku baterii klasycznych gdzie gazowanie jest przez cały czas pracy baterii (ładowanie i rozładowanie).

Często baterie z zaworami VRLA mylnie nazywane są „szczelnymi” lub „hermetycznymi”. W rzeczywistości nie są one ani szczelne, ani hermetyczne, gdyż część gazów powstających w ich wnętrzu po uzyskaniu określonego ciśnienia opuszcza poprzez zawór bezpieczeństwa wnętrze akumulatora. W normalnych, prawidłowych warunkach eksploatacji akumulatory z zaworami VRLA wydzielają nieznaczne ilości wodoru. Jednak w warunkach niewłaściwych lub w warunkach awaryjnych nie można wykluczyć wydobywania się z akumulatorów większej ilości wodoru, przez co w żaden sposób nie można traktować ich jako w pełni bezpiecznych w czasie eksploatacji. Dlatego konieczne jest stosowanie niezbędnych środków bezpieczeństwa, jak na przykład detekcja stężenia wodoru i właściwa wentylacja pomieszczeń, w których zostały one zainstalowane.

W pomieszczeniach bateryjnych ważna jest również klimatyzacja – z uwagi na znaczne ilości ciepła wydzielanego przez ładowane lub rozładowywane akumulatory. Wzrost lub zmniejszenie temperatury pomieszczenia od wartości 20°C skutkuje odpowiednio zwiększeniem lub zmniejszeniem pojemności baterii. Przy wyższej temperaturze żywotność akumulatora znacznie się skraca. Dla celów praktycznych ilość ciepła wydzielanego podczas rozładowywania akumulatorów można oszacować ze wzoru [9]:

gdzie:

I – przewidywany maksymalny prąd rozładowania, w [A],

n – liczba gałęzi równoległych pracujących w czasie rozładowania, w [-],

Q – ilość ciepła wydzielanego w czasie t, w [J],

R – rezystancja jednej gałęzi szeregowej akumulatorów (rezystancję dla pojedynczego ogniwa podają producenci baterii w swoich katalogach), w [Ω],

T – przewidywany czas rozładowania, w [s].

Przedstawione w artykule wymagania stanowią jedynie podstawy mające na celu zorientowanie czytelnika w problemie bardzo skomplikowanych zagadnień, jakim jest eksploatacja przedziału bateryjnego. Projekt wentylacji oraz klimatyzacji należy powierzyć projektantowi instalacji sanitarnych. Po stronie projektanta elektryka pozostaje opracowanie sterowania układem wentylacji oraz zasilania obwodów wentylacji oraz klimatyzacji.

Literatura

1. Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21.04.2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 109/2010, poz. 719).

2. PN-EN 1127-1:2001 Atmosfery wybuchowe. Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem. Pojęcia podstawowe i metodologia.

3. Rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2003 roku w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochrony przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem  (DzU nr 143/2003 poz. 1393).

4. PN-EN 50014:2004 Urządzenia elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

5. S. Kanoza, „Baterie”, materiały seminarium SPE O/Wrocław „Układy zasilania gwarantowanego i awaryjnego”, Wrocław 9.11.2006 r.

6. Katalog i podręcznik instalacyjny firmy „GAZEX”

7. PN-HD 60364-4-41:3009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym

8. PN-EN 62040-1:2009 Systemy bezprzerwowego zasilania (UPS). Część 1: Wymagania ogólne i wymagania dotyczące bezpieczeństwa UPS. Aneks M (normatywny). Wentylacja przedziałów bateryjnych.

9. T. Sutkowski, Rezerwowe i bezprzerwowe zasilanie w energię elektryczną. Urządzenia i układy, COSiW SEP 2007.

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną (część 2.) - źródła zasilania

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną (część 2.) - źródła zasilania

Zespół urządzeń do wytwarzania, przesyłu, przetwarzania i użytkowania energii elektrycznej tworzy system elektroenergetyczny (SEE). W skład systemu elektroenergetycznego wchodzą: elektrownie, sieci oraz...

Zespół urządzeń do wytwarzania, przesyłu, przetwarzania i użytkowania energii elektrycznej tworzy system elektroenergetyczny (SEE). W skład systemu elektroenergetycznego wchodzą: elektrownie, sieci oraz stacje transformatorowo-rozdzielcze, odbiorniki energii elektrycznej.

Zasady doboru przewodów elektrycznych w instalacjach oddymiających

Zasady doboru przewodów elektrycznych w instalacjach oddymiających

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna...

Głównym zagrożeniem w czasie pożaru, przyczyniającym się do większości wypadków śmiertelnych, jest zadymienie. W skład dymu wchodzą produkty spalania, gazy pożarowe i tlenek węgla. Bardzo niebezpieczna jest też ich wysoka temperatura, która stwarza dodatkowe zagrożenie np. poprzez rozgorzenie (detonacyjne spalanie dymu powstające wskutek gwałtownego napływu powietrza do zadymionego pomieszczenia objętego pożarem). Silne zadymienie utrudnia sprawne przeprowadzenie ewakuacji oraz walkę z pożarem, dlatego...

Wpływ jakości energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru, na warunki ewakuacji (część 2.)

Wpływ jakości energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru, na warunki ewakuacji (część 2.)

Jednym z parametrów służących do oceny jakości energii elektrycznej jest niezawodność zasilania, określająca prawdopodobieństwo wystąpienia przerwy w zasilaniu. Ponieważ w sieciach elektroenergetycznych...

Jednym z parametrów służących do oceny jakości energii elektrycznej jest niezawodność zasilania, określająca prawdopodobieństwo wystąpienia przerwy w zasilaniu. Ponieważ w sieciach elektroenergetycznych zdarzają się awarie spowodowane różnymi przyczynami technicznymi lub oddziaływaniem warunków środowiskowych, wprowadza się klasyfikację odbiorników ze względu na skutki, jakie może spowodować przerwa w zasilaniu.

Elektryczne niechlujstwo - cz. 10

Elektryczne niechlujstwo - cz. 10

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu z cyklu „Elektryczne niechlujstwo” wielu naszych Czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące zły stan urządzeń i instalacji elektrycznych, które ciągle znajdują się...

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu z cyklu „Elektryczne niechlujstwo” wielu naszych Czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące zły stan urządzeń i instalacji elektrycznych, które ciągle znajdują się w eksploatacji.

Wpływ jakości energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru, na warunki ewakuacji (część 1.)

Wpływ jakości energii elektrycznej dostarczanej do urządzeń elektrycznych, które muszą funkcjonować w czasie pożaru, na warunki ewakuacji (część 1.)

Niewłaściwa jakość energii elektrycznej dostarczanej do odbiorników powoduje zakłócenia w ich pracy. Napięcie o zbyt małej wartości wpływa z kolei na zmniejszenie intensywności świecenia źródeł światła...

Niewłaściwa jakość energii elektrycznej dostarczanej do odbiorników powoduje zakłócenia w ich pracy. Napięcie o zbyt małej wartości wpływa z kolei na zmniejszenie intensywności świecenia źródeł światła czy momentu silników elektrycznych. Wyższe harmoniczne generowane przez odbiorniki nieliniowe powodują pojawianie się momentów hamujących w silnikach elektrycznych, powodując nieracjonalną pracę napędzanych urządzeń wspomagających ewakuację. W konsekwencji migotanie światła powodowane przez zapady...

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia głównej drogi pożarowej zakładu przemysłowego

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia głównej drogi pożarowej zakładu przemysłowego

Oświetlenie terenu zakładu przemysłowego lub innego obiektu o podobnym charakterze stanowi bardzo ważny element bezpieczeństwa. W grudniu 2008 r. została opublikowana norma PN-EN 12464-2:2008 Światło i...

Oświetlenie terenu zakładu przemysłowego lub innego obiektu o podobnym charakterze stanowi bardzo ważny element bezpieczeństwa. W grudniu 2008 r. została opublikowana norma PN-EN 12464-2:2008 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 2: Miejsca pracy na zewnątrz. Norma ta jest przeznaczona przede wszystkim dla projektantów obiektów budowlanych, zakładów pracy, obiektów publicznych. Zakres normy obejmuje wymagania oświetlenia dla miejsc pracy na zewnątrz, które powinny zaspakajać potrzebę...

Zastosowanie zespołów prądotwórczych do awaryjnego zasilania sieci elektroenergetycznej nn (część 4.)

Zastosowanie zespołów prądotwórczych do awaryjnego zasilania sieci elektroenergetycznej nn (część 4.)

Pomiar impedancji pętli zwarcia w instalacji zasilanej przez zespół prądotwórczy jest trudny do praktycznego wykonania z uwagi na zmieniającą się w czasie zwarcia reaktancję generatora i brak dostępnych...

Pomiar impedancji pętli zwarcia w instalacji zasilanej przez zespół prądotwórczy jest trudny do praktycznego wykonania z uwagi na zmieniającą się w czasie zwarcia reaktancję generatora i brak dostępnych na rynku przyrządów pomiarowych pozwalających na wykonanie takiego pomiaru. Oszacowanie skuteczności samoczynnego wyłączenia zabezpieczeń w instalacji zasilanej przez zespół prądotwórczy jest możliwe na drodze obliczeniowej i ma charakter przybliżony.

Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 1.)

Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 1.)

W artykule zostały wyjaśnione zjawiska wzrostu rezystancji przewodu powodowane przez wzrost temperatury podczas pożaru w budynkach oraz problemy związane z zasilaniem urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować...

W artykule zostały wyjaśnione zjawiska wzrostu rezystancji przewodu powodowane przez wzrost temperatury podczas pożaru w budynkach oraz problemy związane z zasilaniem urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie akcji gaśniczo-ratowniczej. Przedstawione w artykule zasady doboru przewodów do zasilania urządzeń ppoż., które muszą funkcjonować w czasie pożaru, nie zostały określone w normach przedmiotowych oraz obowiązujących przepisach techniczno-prawnych.

Uproszczony projekt systemu zasilania awaryjnego

Uproszczony projekt systemu zasilania awaryjnego

Kompleks zakładu przemysłowego składa się z pięciu budynków zasilanych z dwóch słupowych stacji transformatorowych 15/0,42 kV o mocach S=250 kVA. Inwestor podjął decyzję o instalacji zespołu prądotwórczego,...

Kompleks zakładu przemysłowego składa się z pięciu budynków zasilanych z dwóch słupowych stacji transformatorowych 15/0,42 kV o mocach S=250 kVA. Inwestor podjął decyzję o instalacji zespołu prądotwórczego, który ma objąć zasilaniem awaryjnym w przypadku przerwy w dostawie energii elektrycznej z systemu elektroenergetycznego budynek nr 1 oraz budynek nr 2. Budynki te zasilane są z jednej stacji transformatorowej, natomiast pozostałe budynki zasilane są z drugiej stacji transformatorowej. Energia...

Uproszczony projekt sterowania wentylatorem oddymiającym

Uproszczony projekt sterowania wentylatorem oddymiającym

Budynek znajduje się w eksploatacji. Podczas kontroli stanu technicznego stwierdzono brak właściwej wentylacji, przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz systemu oddymiania dróg ewakuacyjnych.

Budynek znajduje się w eksploatacji. Podczas kontroli stanu technicznego stwierdzono brak właściwej wentylacji, przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz systemu oddymiania dróg ewakuacyjnych.

Wymagania dotyczące lokalizacji budynkowych stacji transformatorowych pod względem ochrony ppoż.

Wymagania dotyczące lokalizacji budynkowych stacji transformatorowych pod względem ochrony ppoż.

Wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do budynków i ich usytuowania zostały zapisane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych,...

Wymagania dotyczące ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do budynków i ich usytuowania zostały zapisane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r., nr 75, poz. 690, z późniejszymi zmianami) [1]. W rozporządzeniu tym określono pięć klas odporności ogniowej budynków: A, B, C, D, E. Każdej klasie przypisane są odpowiednie wymagania co do konstrukcji ścian i stropów.

Zabezpieczenie przewodów połączonych równolegle

Zabezpieczenie przewodów połączonych równolegle

W niektórych przypadkach zachodzi konieczność prowadzenia przewodów układanych równolegle, przeznaczonych do zasilania jednego odbiornika lub rozdzielnicy. Najczęściej ma to miejsce, gdy wymagany przekrój...

W niektórych przypadkach zachodzi konieczność prowadzenia przewodów układanych równolegle, przeznaczonych do zasilania jednego odbiornika lub rozdzielnicy. Najczęściej ma to miejsce, gdy wymagany przekrój pojedynczej żyły przewodu zasilającego jest większy od przekroju przewodu dostępnego w handlu, lub gdy promień gięcia jest zbyt duży. Często ten problem występuje przy projektowaniu i budowie układów zasilania awaryjnego i gwarantowanego, gdzie zastosowano źródła o dużych mocach. W niektórych przypadkach...

Dobór przewodów w instalacjach elektrycznych (część 2.)

Dobór przewodów w instalacjach elektrycznych (część 2.)

W numerze 5/09 publikowaliśmy I część artykułu, w której zostały wyjaśnione zasady doboru przewodów na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność, a także ze względu na prądy zwarciowe oraz spadek...

W numerze 5/09 publikowaliśmy I część artykułu, w której zostały wyjaśnione zasady doboru przewodów na długotrwałą obciążalność prądową i przeciążalność, a także ze względu na prądy zwarciowe oraz spadek napięcia. W drugiej części artykułu zostaną wyjaśnione dalsze wymagania, jakie muszą spełnić przewody zasilające odbiornik energii elektrycznej w normalnych warunkach eksploatacji oraz w czasie pożaru.

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 1.)

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 1.)

W dwuczęściowym artykule o doborze przewodów w instalacjach elektrycznych zostały opisane podstawowe zasady doboru przewodów. Zamieszczono w nich również zasady obliczania spodziewanego prądu obciążenia...

W dwuczęściowym artykule o doborze przewodów w instalacjach elektrycznych zostały opisane podstawowe zasady doboru przewodów. Zamieszczono w nich również zasady obliczania spodziewanego prądu obciążenia oraz wstępnego doboru zabezpieczeń do ochrony obwodów zasilających różne odbiorniki energii elektrycznej. Kontynuujemy tę tematykę, dlatego w tym numerze więcej miejsca poświęcimy zasadom doboru zabezpieczeń oraz projektowania właściwej selektywności działania poszczególnych stopni zabezpieczeń.

Dobór przewodów w instalacjach elektrycznych (część 1.)

Dobór przewodów w instalacjach elektrycznych (część 1.)

Przewody w sieciach i instalacjach elektrycznych niskiego napięcia dobiera się na następujące warunki: -wytrzymałość mechaniczną, -obciążalność długotrwałą, -przeciążalność, -spadek napięcia, -warunki...

Przewody w sieciach i instalacjach elektrycznych niskiego napięcia dobiera się na następujące warunki: -wytrzymałość mechaniczną, -obciążalność długotrwałą, -przeciążalność, -spadek napięcia, -warunki zwarciowe, -samoczynne wyłączenie dla celów ochrony przeciwporażeniowej.

Ochrona przepięciowa w instalacjach napięcia awaryjnego i gwarantowanego

Ochrona przepięciowa w instalacjach napięcia awaryjnego i gwarantowanego

W instalacjach zasilających zasilacze UPS należy ograniczać przepięcia do poziomu wytrzymywanego przez te urządzenia oraz urządzenia elektroniczne i elektryczne, które są przez nie zasilane. Podstawą doboru...

W instalacjach zasilających zasilacze UPS należy ograniczać przepięcia do poziomu wytrzymywanego przez te urządzenia oraz urządzenia elektroniczne i elektryczne, które są przez nie zasilane. Podstawą doboru ograniczników przepięć jest odporność udarowa zasilaczy UPS oraz urządzeń przez nie zasilanych. Dobierając ograniczniki przepięć (SPD) należy uwzględnić konieczność pozostawienia marginesu bezpieczeństwa pomiędzy poziomem odporności udarowej zasilacza UPS a poziomem ochronnym układu ograniczników.

Uproszczony projekt instalacji odgromowej budynku akumulatorowni

Uproszczony projekt instalacji odgromowej budynku akumulatorowni

Budynek w obecnej chwili pozbawiony jest instalacji odgromowej. Ponieważ w budynku występują strefy zagrożone wybuchem, zgodnie z wymaganiami PN-89/E 05003-3 instalacja odgromowa jest konieczna bez względu...

Budynek w obecnej chwili pozbawiony jest instalacji odgromowej. Ponieważ w budynku występują strefy zagrożone wybuchem, zgodnie z wymaganiami PN-89/E 05003-3 instalacja odgromowa jest konieczna bez względu na wartość wskaźnika zagrożenia piorunowego.

Jeleniogórska energetyka wodna. Wybrane małe elektrownie wodne

Jeleniogórska energetyka wodna. Wybrane małe elektrownie wodne

Trudno sobie wyobrazić współczesne społeczeństwo bez dostępu do energii elektrycznej, która stanowi ekologicznie najczystszy rodzaj energii. W światowej produkcji energii elektrycznej dominujące znaczenie...

Trudno sobie wyobrazić współczesne społeczeństwo bez dostępu do energii elektrycznej, która stanowi ekologicznie najczystszy rodzaj energii. W światowej produkcji energii elektrycznej dominujące znaczenie mają ropa naftowa, węgiel kamienny, gaz ziemny oraz uran. Surowce te w wyniku przemian energetycznych wpływają na znaczne zanieczyszczenie środowiska naturalnego, a duża konsumpcja energii elektrycznej powoduje szybkie zmniejszanie się zapasów tych surowców. Prowadzi to do konieczności poszukiwania...

Uproszczony projekt układu automatyki SZR z funkcją wyłącznika ppoż.

Uproszczony projekt układu automatyki SZR z funkcją wyłącznika ppoż.

Budynek użyteczności publicznej jest zasilany z dwóch stacji transformatorowych Tr1 15/0,4 kV o mocy 400 kVA oraz Tr2 15/0,4 kV o mocy 250 kVA. Na budynku jest zainstalowane złącze kablowe ZK-2b. Budynek...

Budynek użyteczności publicznej jest zasilany z dwóch stacji transformatorowych Tr1 15/0,4 kV o mocy 400 kVA oraz Tr2 15/0,4 kV o mocy 250 kVA. Na budynku jest zainstalowane złącze kablowe ZK-2b. Budynek jest zasilany dwoma liniami kablowymi YAKXS 4×120, o długości odpowiednio: Tr 1: l1=200 m, Tr 2: l2=350 m. Moc zapotrzebowana przez budynek wynosi Pz=80 kW, cosϕz=0,8.

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 2.)

Dobór zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (część 2.)

Kontynuujemy tematykę związaną z doborem zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (w „elektro.info” 11/2009 publikowaliśmy cz. 1. artykułu). Tym razem więcej miejsca poświęcimy zagadnieniom związanym...

Kontynuujemy tematykę związaną z doborem zabezpieczeń kabli i przewodów elektrycznych (w „elektro.info” 11/2009 publikowaliśmy cz. 1. artykułu). Tym razem więcej miejsca poświęcimy zagadnieniom związanym z selektywnością działania zabezpieczeń przy kaskadowym połączeniu dwóch wyłączników nadprądowych i różnicowoprądowych.

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem (część 2.).

Instalacje elektryczne w pomieszczeniach zagrożonych wybuchem (część 2.).

Urządzenia elektryczne Ex są przeznaczone, w całości lub w częściowo, do wytwarzania, przesyłu, rozdziału, akumulowania, pomiarów, przetwarzania i pobierania energii elektrycznej oraz urządzeń telekomunikacji,...

Urządzenia elektryczne Ex są przeznaczone, w całości lub w częściowo, do wytwarzania, przesyłu, rozdziału, akumulowania, pomiarów, przetwarzania i pobierania energii elektrycznej oraz urządzeń telekomunikacji, w których konstrukcji lub sposobie działania zostały zastosowane odpowiednie zabezpieczenia wykluczające lub znacznie ograniczające możliwości zainicjowania wybuchu przez iskry lub temperaturę, powstałe podczas pracy lub awarii.

Uproszczony projekt instalacji elektrycznych w mieszkaniach budynku wielorodzinnego

Uproszczony projekt instalacji elektrycznych w mieszkaniach budynku wielorodzinnego

W artykule został zaprezentowany projekt instalacji w lokalach mieszkalnych budynku wielorodzinnego, w których zostały wymienione piony zasilające i zainstalowane tablice licznikowe. Ze względu na powtarzalność...

W artykule został zaprezentowany projekt instalacji w lokalach mieszkalnych budynku wielorodzinnego, w których zostały wymienione piony zasilające i zainstalowane tablice licznikowe. Ze względu na powtarzalność poszczególnych kondygnacji artykuł został ograniczony tylko do IV piętra I klatki schodowej. Zestawienie materiałów zamieszczone na końcu artykułu podaje ilość materiałów w odniesieniu do wszystkich lokali mieszkalnych w budynku.

Elektryczne niechlujstwo - cz. 5

Elektryczne niechlujstwo - cz. 5

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu poświęconego elektrycznemu niechlujstwu, wielu czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące, jak zły jest stan eksploatowanych przez nas instalacji elektrycznych. Stowarzyszenie...

Po opublikowaniu kolejnego fotoreportażu poświęconego elektrycznemu niechlujstwu, wielu czytelników nadsyła zdjęcia obrazujące, jak zły jest stan eksploatowanych przez nas instalacji elektrycznych. Stowarzyszenie Elektryków Polskich oraz Stowarzyszenie Polskich Energetyków próbują dotrzeć do świadomości osób wykonujących oraz eksploatujących instalacje, sieci oraz urządzenia elektryczne organizując różnego rodzaju przedsięwzięcia mające na celu edukację na temat zasad bezpiecznego i poprawnego eksploatowania...

Obliczanie energii zapotrzebowanej przez oświetlenie wbudowane

Obliczanie energii zapotrzebowanej przez oświetlenie wbudowane

W 2008 roku zostały wprowadzone zmiany do przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków w zakresie określania ich charakterystyki energetycznej wynikającej z dyrektywy nr 2002/91/WE Parlamentu...

W 2008 roku zostały wprowadzone zmiany do przepisów techniczno-budowlanych dotyczących budynków w zakresie określania ich charakterystyki energetycznej wynikającej z dyrektywy nr 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.