elektro.info

BradyPrinter A8500: Pełna automatyzacja identyfikowalności płytek drukowanych w liniach SMT

BradyPrinter A8500: Pełna automatyzacja identyfikowalności płytek drukowanych w liniach SMT

Drukarka i aplikator etykiet BradyPrinter A8500 niezawodnie automatyzuje oznaczanie płytek z obwodami drukowanymi, co pozwala uzyskać pełną identyfikowalność. Urządzenie w sposób spójny drukuje i nakłada...

Drukarka i aplikator etykiet BradyPrinter A8500 niezawodnie automatyzuje oznaczanie płytek z obwodami drukowanymi, co pozwala uzyskać pełną identyfikowalność. Urządzenie w sposób spójny drukuje i nakłada nawet najmniejsze etykiety z naszej gamy automatycznie nakładanych etykiet poliimidowych, które są odporne na cały proces produkcji płytek drukowanych.

XIII Konferencja Innowacyjne Rozwiązania Dla Budownictwa

XIII Konferencja Innowacyjne Rozwiązania Dla Budownictwa

W dniach 9–10 października 2019 roku w OPALENICY k. Nowego Tomyśla odbyła się „XIII KONFERENCJA INNOWACYJNE ROZWIĄZANIA DLA BUDOWNICTWA”, tradycyjnie zorganizowana przez Zakłady Kablowe Bitner Sp. z o.o.,...

W dniach 9–10 października 2019 roku w OPALENICY k. Nowego Tomyśla odbyła się „XIII KONFERENCJA INNOWACYJNE ROZWIĄZANIA DLA BUDOWNICTWA”, tradycyjnie zorganizowana przez Zakłady Kablowe Bitner Sp. z o.o., firmę Miwi Urmet Sp. z o.o. oraz Kontakt-Simon S.A. Bieżąca edycja odbywała się pod patronatem medialnym „elektro.info”, przy udziale następujących firm: EATON Electric Sp. z o.o., THEUSLED „TNC INVESTMENTS” Sp. z o.o. Sp. K., GMP DEFENCE Sp. z o.o. Sp. K., HYBRYD Sp. z o.o., ETI Polam Sp. z o.o.,...

Asortyment walizek narzędziowych KNIPEX

Asortyment walizek narzędziowych KNIPEX

Walizki narzędziowe KNIPEX oferują równowagę między dużą pojemnością, mocną konstrukcją, kompaktowymi wymiarami i stosunkowo małą wagą. W zależności od potrzeb użytkowników, występują w różnych rozmiarach...

Walizki narzędziowe KNIPEX oferują równowagę między dużą pojemnością, mocną konstrukcją, kompaktowymi wymiarami i stosunkowo małą wagą. W zależności od potrzeb użytkowników, występują w różnych rozmiarach i możliwościach wyposażenia. Wykorzystywane są w branży: elektrycznej, sanitarnej, grzewczej i wielu innych.

Sprawdzanie zgodności wskazań ze specyfikacją na przykładzie wzorcowania cyfrowego miernika napięcia

dr inż. Tomasz Bakoń | 2012-03-16
Interpretacja graficzna wyników wzorcowania oraz sprawdzania zgodności ze specyfikacją (oznaczenia na rysunku są identyczne z użytymi w tabeli 1.); punkty pomiarowe spełniające wymaganie zgodności oznaczono kolorem zielonym, niespełniające – kolorem czerw

W celu zapewnienia jakości i poprawności pomiarów wykonywanych multimetrami i miernikami wielkości elektrycznych, konieczne jest zagwarantowanie, że wskazania użytych przyrządów pomiarowych odpowiadają z zadowalającą użytkownika niepewnością wartości rzeczywistej (na świadectwach można też znaleźć określenie: wartość poprawna).

Jeżeli nie jest wymagana najwyższa dokładność pomiarów, wygodniej jest zamiast posługiwać się błędami wskazań przyrządów wyznaczonymi bezpośrednio na podstawie otrzymanego świadectwa wzorcowania, dokonać sprawdzenia, czy wskazania danego przyrządu nie przekraczają wartości określonej w jego specyfikacji, którą jest najczęściej błąd graniczny dopuszczalny podany przez producenta miernika, klasa miernika lub własne wymagania użytkownika zapisane np. w procedurze procesowej lub instrukcji pomiarowej.

Wzorcowanie

Aby sprawdzić poprawność wskazań przyrządu pomiarowego, należy poddać go procesowi wzorcowania. Ustawa Prawo o miarach [5] określa terminem „wzorcowanie” czynności ustalające relację między wartościami wielkości mierzonej wskazanymi przez przyrząd pomiarowy a odpowiednimi wartościami wielkości fizycznych, realizowanymi przez wzorzec jednostki miary. Wartości wzorców odniesienia znajdujące się w laboratoriach posiadających akredytację Polskiego Centrum Akredytacji (PCA), w tym w Okręgowych Urzędach Miar, odnoszone są na ogół do polskich wzorców państwowych, które w przypadku wielkości elektrycznych znajdują się w Głównym Urzędzie Miar (GUM) w Warszawie, lub do odpowiednich wzorców znajdujących się za granicą. Uczestnictwo w porównaniach międzynarodowych zapewnia porównanie polskich wzorców państwowych z wzorcami międzynarodowymi.

streszczenie

W wielu zastosowaniach – szczególnie dla mniej dokładnych mierników i multimetrów – błąd przyrządu pomiarowego nie musi być każdorazowo wyznaczany na podstawie aktualnego świadectwa wzorcowania. Wystarczy, często ze względu na wygodę użytkowania, aby w wyniku wzorcowania została potwierdzona tzw. zgodność ze specyfikacją, czyli w przypadku multimetrów i mierników wielkości elektrycznych – by sprawdzone zostało, czy błąd wskazań nie przekracza wartości podanych w instrukcji przyrządu, procedurze technicznej bądź określonych klasą przyrządu.



abstract

Checking of Compliance with Specification on the Example of Calibration of Digital Voltmeter In many applications – especially for the less accurate measurement instruments and multimeters – measuring device error need not always be determined on the basis of the valid calibration certificate. It is sufficient, often because of the user comfort, that the compliance with the specification was confirmed by calibration results, that is in the case of measurement instruments of electrical values and multimeters – that has been proven, that the measurement error does not exceed the maximal values given in the user manual of the instrument, technical procedures, or defined as accuracy class.

 

 

 

Dzięki tak prowadzonej kontroli i polityce jakości zgodnej z normą PN-EN ISO/IEC 17025 [4] użytkownik oddający swój przyrząd do dowolnego laboratorium posiadającego akredytację jednego z sygnatariuszy European co-operation for Accreditation (EA) – w Polsce jest to PCA – ma pewność, że oddany przez niego do wzorcowania przyrząd posiada właściwości metrologiczne przedstawione w świadectwie wzorcowania i że powinny one być tak samo zidentyfikowane niezależnie od laboratorium wzorcującego [1, 2]. W styczniu 2012 r. 101 laboratoriów wzorcujących posiadało akredytację PCA, w tym 36 w dziedzinie wielkości elektrycznych małej częstotliwości i napięcia stałego, 4 w dziedzinie wielkości elektrycznych wysokiej częstotliwości oraz 3 w dziedzinie wielkości magnetycznych i elektromagnetycznych [8].

W celu ujednolicenia procedur pomiarowych stosowanych w laboratoriach akredytowanych organizacja European Association of National Metrology Institutes (EURAMET) [7], skupiająca europejskie służby metrologiczne, wydała instrukcje na temat wzorcowania określonych typów przyrządów pomiarowych. Instrukcje EURAMET-u nie zostały jeszcze oficjalnie przetłumaczone na język polski, znajdują jednak coraz szersze zastosowanie, a baza instrukcji wzorcowania jest ciągle rozszerzana.

Potwierdzenie właściwości metrologicznych

System zarządzania jakością narzuca, aby wskazania sprzętu pomiarowego były okresowo kontrolowane, przy czym pozostawia użytkownikowi dobór okresów między poszczególnymi wzorcowaniami oraz sprawdzeniami sprzętu. Personel odpowiedzialny w danej instytucji za prawidłową pracę przyrządów pomiarowych, szczególnie w dobie ciągłego poszukiwania w firmie źródła oszczędności, powinien dokonać analizy okresów między kolejnymi wzorcowaniami posiadanych przyrządów pomiarowych. Z jednej strony kontrola powinna odbywać się względnie często, aby mieć możliwie dużą pewność, że wskazania przyrządów są poprawne, z drugiej zaś strony, należy brać pod uwagę koszty wzorcowań, które w akredytowanych laboratoriach mogą przy jednorazowym sprawdzeniu większej liczby przyrządów wynosić nawet dziesiątki tysięcy złotych, co nie jest kwotą małą, zwłaszcza dla niewielkich firm.

Trzeba tutaj wyraźnie zaznaczyć, że dla niektórych rodzajów przyrządów pomiarowych lub ich specyficznych zastosowań istnieje określony prawem czas ponownego wzorcowania lub obowiązek legalizacji [6], może on też być zawarty w szczegółowych rozporządzeniach branżowych. W takich przypadkach należy go bezwzględnie przestrzegać.

Wzorcowanie powinno zostać dokonane przez laboratorium posiadające potwierdzone kompetencje metrologiczne, co nie oznacza automatycznie, że wzorcowanie każdego przyrządu musi się odbywać w GUM lub w akredytowanym laboratorium. Użytkownik może przekazać do wzorcowania jeden dokładniejszy przyrząd (swój wzorzec odniesienia), a kolejne przyrządy wzorcować we własnym zakresie, odnosząc wskazania do własnego wzorca odniesienia. Personel wykonujący wzorcowanie powinien posiadać kompetencje do jego przeprowadzenia, powinna również istnieć procedura wzorcowania.

Wskazane jest także, aby pomiędzy poszczególnymi wzorcowaniami dokonywać sprawdzeń okresowych. Stanowią one obok wzorcowań dodatkową kontrolę przyrządów, które podlegają kontroli parametrów metrologicznych. Jeżeli przy wzorcowaniu przyrządu zaleca się, aby był sprawdzony w miarę możliwości w całym wykorzystywanym przez użytkownika zakresie, to przy sprawdzeniach okresowych, które wykonuje się pomiędzy wzorcowaniami, można ograniczyć się nawet do jednego punktu pomiarowego, który w sposób uproszczony szybko zweryfikuje poprawność wskazań przyrządu.

Jeżeli użytkownik nie posiada własnego wzorca odniesienia, może dokonać sprawdzenia okresowego pomiędzy wzorcowaniami poprzez porównanie wskazań co najmniej dwóch przyrządów w tym samym punkcie. Jeżeli są to takie same modele przyrządów, to w ten sposób raczej trudno będzie zauważyć ich dryft, gdyż może on być identyczny, ale błąd gruby, spowodowany np. uszkodzeniem jednego z nich, da się zaobserwować jako zmiana różnicy wskazań pomiędzy nimi.

Sprawdzenie zgodności ze specyfikacją

Wyniki przeprowadzonego wzorcowania wraz z określającą je niepewnością pomiaru są najczęściej przedstawiane w postaci świadectwa wzorcowania. Jeżeli nie chcemy korzystać bezpośrednio z błędów wskazań przyrządu pomiarowego wyznaczonych podczas wzorcowania, ostatnim etapem jest sprawdzenie na podstawie wyników wzorcowania zgodności ze specyfikacją danego multimetru lub miernika. Sprawdzenie takie, jeżeli ma być przeprowadzone zgodnie z dobrą praktyką metrologiczną, musi uwzględniać niepewność pomiaru. Na świadectwach wzorcowania niepewność rozszerzona jest podawana w przeważającej większości przypadków przy poziomie ufności ok. 95% i współczynniku rozszerzenia k = 2.

Aby analiza taka mogła zostać dokonana, niepewność wzorcowania (a nie tylko dopuszczalny błąd graniczny miernika wzorcowego) musi być mniejsza od dopuszczalnego błędu granicznego wzorcowanego przyrządu. Zalecany przez międzynarodowe organizacje metrologiczne i stosowany przez laboratoria akredytowane przy wyznaczaniu zgodności ze specyfikacją dokument ILAC-G8 [3] definiuje trzy możliwe sytuacje:

  • zgodność – jeżeli wynik pomiaru zwiększony o niepewność rozszerzoną przy poziomie ufności 95% nie przekracza granicy podanej w specyfikacji,
  • niezgodność – jeżeli wynik pomiaru zmniejszony o rozszerzoną niepewność przy poziomie ufności 95% przekracza granicę podaną w specyfikacji,
  • niemożliwość stwierdzenia zgodności – jeżeli wynik pomiaru odpowiednio zwiększony lub zmniejszony o niepewność rozszerzoną przy poziomie ufności 95% zachodzi na granicę specyfikacji.

 

W tabeli 1. przedstawiono przykładowe wyniki wzorcowania dla woltomierza cyfrowego wraz z określeniem spełnienia wymagania zgodności ze specyfikacją, określonego tutaj poprzez wartość dopuszczalnego błędu granicznego. Rysunek 1. przedstawia graficzną interpretację wyników takiego wzorcowania oraz sprawdzania zgodności ze specyfikacją, oznaczenia na rysunku są identyczne z użytymi w tabeli 1.

Uznanie całego zakresu jako zgodnego z wymaganiami specyfikacji jest możliwe tylko wtedy, jeżeli zgodność ze specyfikacją zachodzi dla wszystkich punktów pomiarowych, a całego przyrządu – jeżeli zgodność zachodzi dla wszystkich punktów na wszystkich zakresach. Analogicznie stwierdza się niezgodność ze specyfikacją. W pozostałych przypadkach nie można określić jednoznacznie zgodności lub niezgodności ze specyfikacją.

Podsumowanie

Jak wynika z powyższych rozważań, niepewność wzorcowania ma zasadniczy wpływ na określenie spełnienia przez multimetr lub miernik określonych w specyfikacji wymagań. Wpływ ten rośnie na ogół wraz z dokładnością wzorcowanego przyrządu, gdy różnica pomiędzy dopuszczalnym błędem granicznym określonym w specyfikacji a niepewnością wzorcowania zmniejsza się.

W przypadku niemożliwości potwierdzenia spełnienia wymagań zgodności ze specyfikacją można – w zależności od potrzeb i przeznaczenia miernika – albo określać błąd miernika na podstawie świadectwa wzorcowania, albo złagodzić wymagania stawiane w specyfikacji, np. używając miernika klasy 0,5 jako miernika klasy 1.

Stosowanie poprawek wskazań na podstawie wyników wzorcowania stosuje się na ogół w przypadku mierników dokładniejszych, aby po korekcie wskazań móc zamiast błędu przyrządu określonego w instrukcji obsługi stosować niepewność podaną na świadectwie wzorcowania, która powinna być zgodnie z dobrą praktyką metrologiczną mniejsza od wartości granicznego błędu dopuszczalnego podanego przez producenta. W takim przypadku należy oczywiście oprócz niepewności wzorcowania podanej w świadectwie wzorcowania uwzględnić również inne składowe niepewności, np. spowodowane dryftem miernika, wpływem temperatury zewnętrznej itp. Dla przyrządów mniej dokładnych jest to metoda utrudniająca bezpośrednie korzystanie z miernika, dlatego wygodniejsze jest wyznaczenie, czy miernik spełnia wymagania zgodności ze specyfikacją, czyli określenie, czy jest wystarczająco dobry do danego zastosowania.

Literatura

1. DA-06 Polityka Polskiego Centrum Akredytacji dotycząca zapewnienia spójności pomiarowej, PCA 2007.

2. EA-1/06 Wielostronne porozumienie EA (Multilateral Agreement rev. 06) 2009, tłumaczenie PCA 2009.

3. International Laboratory Accreditacion Cooperation: ILACG8: 03/2009 Wytyczne dotyczące przedstawiania zgodności ze specyfikacją, tłumaczenie PCA, 07/2009, www.pca.gov.pl.

4. PN-EN ISO/IEC 17025:2005/Ap1:2007 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących.

5. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (DzU z 2004 r. nr 243, poz. 2441 z późniejszymi zmianami).

6. Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (DzU nr 5, poz. 29).

7. www.euramet.org

8. www.pca.gov.pl

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania - charakterystyka poszczególnych kontrolerów

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania - charakterystyka poszczególnych kontrolerów

W artykule przedstawiono podstawowe parametry i porównanie urządzeń stosowanych w systemach sterowania (sterowników PLC, komputerów przemysłowych, programowalnych kontrolerów automatyki oraz układów mikroprocesorowych).

W artykule przedstawiono podstawowe parametry i porównanie urządzeń stosowanych w systemach sterowania (sterowników PLC, komputerów przemysłowych, programowalnych kontrolerów automatyki oraz układów mikroprocesorowych).

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

Dobór urządzeń sterujących dla adaptacyjnego systemu sterowania (część 1.) - kryteria doboru urzadzeń

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono...

W artykule przedstawiono wymagania techniczne i analizę właściwości technicznych programowalnych elementów kontrolera automatyki oraz układów mikroprocesorowych, porównanie IPC, PLC, PAC i MC. Wymieniono też czynniki wpływające na eksploatację systemów.

Praca elektrowni wiatrowych w trudnych warunkach środowiskowych

Praca elektrowni wiatrowych w trudnych warunkach środowiskowych

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu erozji i zanieczyszczeń łopat turbin wiatrowych oraz ich wpływ na aerodynamiczność łopat siłowni wiatrowych, co bezpośrednio przekłada się na osiągane...

W artykule przedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu erozji i zanieczyszczeń łopat turbin wiatrowych oraz ich wpływ na aerodynamiczność łopat siłowni wiatrowych, co bezpośrednio przekłada się na osiągane przez nie sprawności. Skoncentrowano się na takich czynnikach atmosferycznych i biologicznych jak wiatr oraz niesione z nim cząstki pyłu i piasku, a także deszcz i insekty.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies.

Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.