elektro.info

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

news Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach...

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych i w czasie pożaru oraz ładowaniu samochodów elektrycznych. Konferencja odbędzie się 1 kwietnia (to nie prima aprilis!) w Warszawie, Centrum Konferencyjne WEST GATE, Al. Jerozolimskie 92.

Negatywne oddziaływanie magnesów na liczniki energii elektrycznej (część 1.)

Atak magnesem NdFeB na magnes hamujący AlNiCo tarczy licznika indukcyjnego (na podstawie [15])

Od kilku lat obserwuje się w wielu krajach niepokojące zjawiska oddziaływania magnesu na liczniki energii elektrycznej i takich mediów jak gaz lub woda. Wynika to z faktu wzrostu dostępności do magnesów neodymowych, charakteryzujących się niezwykle dużymi gęstościami energii, a obecnie – także stosunkowo niską ceną. Działania takie uznawane są za całkowicie niedopuszczalne, gdyż niezwykle duże natężenie pola magnetycznego w najbliższym otoczeniu takiego magnesu może wywoływać zakłócenia pracy urządzeń pomiarowych lub nawet ich uszkodzenie. W artykule przedstawiono wybrane aspekty przeciwdziałania nielegalnemu wykorzystaniu magnesów, zwracając uwagę nie tylko na uwarunkowania techniczne, ale także prawno-organizacyjne.

Zobacz także

Efektywność energetyczna i inteligentne układy pomiarowe

Efektywność energetyczna i inteligentne układy pomiarowe

Jednym ze sposobów poprawy efektywności w użytkowaniu energii elektrycznej w Polsce jest stosowanie efektywnych energetycznie i energooszczędnych rozwiązań w obszarze napędów elektrycznych. Przyczynia...

Jednym ze sposobów poprawy efektywności w użytkowaniu energii elektrycznej w Polsce jest stosowanie efektywnych energetycznie i energooszczędnych rozwiązań w obszarze napędów elektrycznych. Przyczynia się to nie tylko do ograniczenia bezpośredniego zużycia energii, lecz również do oszczędności paliw i surowców. Ma to wpływ na poprawę jakości produktów i zwiększenie konkurencyjności świadczonych usług.

Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Zmiany wartości pomiarowej impedancji pętli zwarcia w rzeczywistych niskonapięciowych sieciach IT

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia...

Przy pomiarach impedancji pętli zwarcia w przemysłowych, niskonapięciowych sieciach IT występuje wiele czynników wpływających na dokładność pomiarów. Wartości wyznaczonych pomiarowo impedancji pętli zwarcia są często znacząco różne od wartości otrzymanych na podstawie obliczeń. Mają na to wpływ czynniki związane z zastosowaną metodą pomiarową (sposób uziemienia na czas pomiarów punktu neutralnego transformatora zasilającego), a także konfiguracja samej sieci IT, w której wykonujemy pomiary, oraz...

Pomiary instalacji elektrycznych

Pomiary instalacji elektrycznych

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie...

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie regularnych przeglądów oraz okresowych pomiarów instalacji w celu sprawdzenia, czy jej stan pozwala na utrzymanie poziomu i jakości zasilania budynku lub obiektu budowlanego. Drugim powodem przeprowadzania pomiarów eksploatacyjnych jest bezpieczeństwo. Niesprawnie działająca instalacja może być przyczyną...

Energia jest podstawową wielkością fizyczną charakteryzującą w sposób ilościowy dowolny układ materialny, a dokładniej: ruch i wzajemne oddziaływanie jego składników [1]. Dlatego wysoce właściwe jest stwierdzenie, że występuje wzajemne powiązanie między rozwojem gospodarczym danego kraju, poziomem życia, a użytkowaniem energii. Znajduje to swój wyraz między innymi w zróżnicowanym stopniu mobilności całych społeczeństw, często przemieszczających się z wykorzystaniem coraz to lepszych środków komunikacji (autostrady, szybkie pociągi, samoloty, itp).

Kontrolowane oddziaływanie ładunków elektrycznych jest uznawane za jedną z najwyżej przetworzonych form, zwaną potocznie energią elektryczną. Do jej wytwarzania niezbędne są nośniki energetyczne, takie jak na przykład węgiel (kamienny lub brunatny), gaz, ropa naftowa oraz tzw. odnawialne źródła: energia wiatrowa, słoneczna, geotermalna, wodna (w tym fal morskich [2]), itp. W wielu krajach podejmowane są różne zabiegi ograniczające poziom strat energii elektrycznej, jak przykładowo rozwój i szersze upowszechnianie energooszczędnych transformatorów rozdzielczych z rdzeniami z taśm amorficznych [3].

Polska należy do grupy dużych importerów surowców energetycznych, i to na poziomie ok. 24 mld zł rocznie, przy czym aż w 90% do wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej wykorzystywany jest węgiel [4]. Zmiana tej swoistej i ukształtowanej od dziesięcioleci monotechnologii będzie wymagać ogromnych nakładów finansowych i nie pozostanie bez wpływu na szybki wzrost cen energii elektrycznej w Polsce (między innymi na zakup pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych).

Ocenę zjawiska zrównywania cen energii na rynku krajowym oraz w Niemczech przedstawiono na rysunku 1. (ceny te wynoszą w chwili obecnej, w przykładowych krajach sąsiednich: Niemcy 0,19 €/kWh, Szwecja 0,17 €/kWh oraz Dania 0,26 €/kWh [5]).

Przewidywaną tendencję zmian cen krajowych przedstawiono w dwóch wariantach: w PLN/kWh oraz w €/kWh, tj. z uwzględnieniem umacniania się złotówki. Z tego porównania wynika, że rok 2012 jest ostatnim, w którym gospodarka polska może liczyć na relatywnie niższe ceny energii elektrycznej w €/kWh. Jednak nasza gospodarka charakteryzuje się obecnie 2-3-krotnie większą energochłonnością w odniesieniu do krajów rozwiniętych i fakt ten też już w chwili obecnej stanowi niezwykle poważną barierę w rozwoju nowoczesnego przemysłu i przy wprowadzaniu zmian strukturalnych.

Powszechnie spotykana jest też opinia, że aktualnie wciąż niskie ceny energii elektrycznej w Polsce (ale wyższe niż w Czechach, Słowenii, Rumunii lub Bułgarii [5]) zniechęcają do jej oszczędzania oraz wdrażania programów energooszczędnych. Jednak rosnące ceny, przy jednoczesnym umacnianiu się złotówki, mogą spowodować, że cena za energię w Polsce stanie się dość szybko jedną z najwyższych w Europie. Sąsiadujące z nami kraje budują bowiem nowe elektrownie [6]. Dla poprawy bilansu rozwiązaniem może być szybki import energii i to na dużą skalę – tyle że może to spowodować duży wzrost jej cen. Trudno zakładać, że potencjalni eksporterzy zadowolą się niskim zyskiem, skoro u potencjalnych odbiorców będą kształtować się znaczne potrzeby. Przedstawione okoliczności skutecznie mogą spowolnić zarówno nasz wzrost gospodarczy, jak i doprowadzić do nasilenia zjawisk nielegalnego zaniżania opłat za energię elektryczną.

Nielegalny pobór energii elektrycznej i innych mediów

Zjawisko nielegalnego poboru energii elektrycznej lub innych mediów (np. wody i gazu) z pewnością towarzyszy ich sprzedaży od samego początku. Ustawodawca przewidział – w związku tym – w Kodeksie Karnym (k.k.) kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat za przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej (Art. 278, § 1 do 4), stwierdzając w § 5 tego artykułu wprost: „przepisy § 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio do kradzieży energii”. Artykuł 286, § 1 k.k. zaostrza nawet tę karę dla tego, „kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu, lub niezdolności (…)”. Niestety zapisy te stosuje się tylko do przypadków kradzieży energii elektrycznej. Wynika to z faktu, że Sąd Najwyższy (sygn. akt I KZP14/06) w swym postanowieniu „czy pojęcie «energia» użyte w art. 278 § 5 k.k. obejmuje kradzież gazu celem wytwarzania z niego energii cieplnej” w dniu 09.06.2006 r. „postanowił odmówić podjęcia uchwały”. Podobne orzeczenie, o innej sygnaturze SN, dotyczy także wody do celów konsumpcyjnych. Brak jednoznacznych przepisów niezwykle utrudnia przeciwdziałanie nielegalnemu poborowi gazu lub wody, ale nie obejmuje elektryczności.

Duża część działań związanych z nielegalnym poborem energii elektrycznej dotyczy tworzenia technicznych możliwości przepływu prądu (gazu, wody), z pominięciem urządzeń pomiarowych, ale coraz częściej – nie tylko. Zakres zdarzeń ilościowych dotyczących fałszowania pomiaru, tym razem z wykorzystaniem niezwykle silnych magnesów, od kilku lat ma charakter narastający i wciąż wydaje się daleki do opanowania (chociażby dlatego, że wymiana starych liczników na nowe jest procesem zarówno długotrwałym, jak i kosztownym). Zjawisko nielegalnego poboru z wykorzystaniem magnesów neodymowych jest problemem wielu krajów (nawet, jeśli władze lokalne nie chcą go zauważyć) i Polska nie jest tu w tym przypadku żadnym wyjątkiem [7, 8].

Magnesy ziem rzadkich i stacjonarne pola magnetyczne – zarys rozwoju

Dostępne dane źródłowe wskazują [9], że zjawisko oddziaływania magnesów na liczniki energii elektrycznej datuje się w jednym z tzw. starych krajów Unii Europejskiej na połowę lat 80. ubiegłego wieku, tj. na lata, gdy w Polsce brakowało wielu innych, bardziej niezbędnych produktów aniżeli bliżej nieznanych wówczas magnesów neodymowych. Wynikało to natomiast z faktu, że ok. 1980 roku japońska firma Sumitomo [10], uzyskała ochronę patentową na produkcję związków metalicznych między ferromagnetycznym kobaltem (Co) i pierwiastkiem „rzadko występującym w przyrodzie”, a mianowicie samarem (Sm). Inne produkty ziem rzadkich, tj. neodym (Nd) z borem (B) i żelazem (Fe), okazały się tańsze i przede wszystkim pozwoliły na gromadzenie jeszcze większych gęstości energii w magnesie, co ilustrują dane na rysunku 2.

Mimo niezwykłego wręcz wzrostu gęstości energii magnesów na przestrzeni ostatnich 30 lat widać (rys. 2a), że proces rozwoju tej grupy materiałowej daleki jest od ukończenia. Prezentowane na rysunku 2b dane ukazują jeszcze jedną cechę materiałową: do wytworzenia pola magnetycznego o indukcji 0,1 T w odległości 5 mm od powierzchni czołowej osiowo magnesowanych walców, dla magnesów NdFeB potrzebna jest znacznie mniejsza objętość, niż dla magnesów z ferrytu. Fakt ten przekłada się na poziom wytwarzanych wartości natężeń pól magnetycznych.

Pole magnetyczne wokół magnesów

Na rysunku 2b posłużono się pojęciem indukcji magnetycznej B oraz natężenia pola magnetycznego H, przy czym zależność pomiędzy B i H przedstawia wzór:

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor1

Wzór 1

gdzie:

B – indukcja magnetyczna, w [T],

H – natężenie pola magnetycznego, w [A/m],

μ0=12,6⋅10-7 – przenikalność magnetyczna próżni, w [H/m],

μr – przenikalność względna danego środowiska, w [-].

Przenikalność magnetyczna względna μr jest wielkością bezwymiarową i charakteryzuje zdolność wnikania pola magnetycznego H w dany ośrodek, np. powietrze (rys. 2b). Tak więc natężenie pola magnetycznego wokół magnesu oblicza się ze wzoru:

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor2

Wzór 2

gdzie:

μrp≈1 – przenikalność względna powietrza, w [-].

Ze względu na różne gęstości energii (B⋅H)max (rys. 2a) w otoczeniu biegunów magnesów neodymowych występują znacznie większe pola magnetyczne H, aniżeli w przypadku ferrytów (rys. 3.).

Zwiększenie wartości H można uzyskać poprzez złożenie magnesów cylindrycznych według malejącej średnicy, ale wartości powyżej 300 kA/m okazują się już wystarczające dla spowodowania znacznych uchybów wielu liczników pomiarowych [9]. Dotyczy to także liczników wody, które według normy [12] muszą spełniać wymóg odporności na natężenie H=100 kA/m, a więc pól magnetycznych pochodnych od magnesów ferrytowych (rys. 3.).

Gęstość energii magnesów neodymowych

Jak to zilustrowano na rysunku 2b, magnesy w swoim otoczeniu wytwarzają pole magnetyczne. Prowadzi to do naturalnego wniosku, że wewnątrz magnesów istnieje także stan namagnesowania, zwany polaryzacją (oznaczenie J):

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor3

Wzór 3

gdzie:

μ0⋅μrp⋅H – indukcja w powietrzu (μrp≈1), w [T],

J=μ0⋅μrm⋅H – polaryzacja magnetyczna (cecha wewnętrzna magnesu), w [T], przy czym μrm – przenikalność magnetyczna względna magnesu, w [-].

Magnesy zaliczane są do materiałów magnetycznie twardych i w związku z tym, bez obecności zewnętrznego pola magnetycznego charakteryzują się biegunami magnetycznymi. Jest to cecha przeciwna do materiałów magnetycznie miękkich, które bez obecności zewnętrznego pola magnetycznego nie wykazują żadnych zewnętrznych cech magnetycznych [13]. Nadmienić należy także, że magnesy charakteryzują się – w przeciwieństwie do magnetyków miękkich [3] – szerokimi pętlami histerezy magnetycznej (rys. 4.) oraz niewielkimi przenikalnościami względnymi, rzędu 0,5<μrm<8.

Dane na rysunku 4. potwierdzają, że dla B>0 i H>0 indukcja magnetyczna B na zewnątrz magnesu jest większa od polaryzacji J (w jego wnętrzu), co jak wykazano na rysunku 3., skutkuje dużymi lub niezwykle dużymi natężeniami pól magnetycznych. Możliwą do pozyskania energię magnesu określa się z krzywej odmagnesowania (w II ćwiartce układu współrzędnych, tj. dla H<0 i B>0 – rys. 5.). Wartości ujemne H świadczą o wydatkowaniu zgromadzonej energii w polu magnetycznym [13].

Wartość gęstości energii zależy od punktu pracy magnesu wyznaczanego z przecięcia krzywej łączącej indukcję remanentu i natężenie koercji indukcji Br – BHC z przykładową linią wydatkowania energii B/(μ0⋅H)=-0,5 (rys. 5.), ale wartości maksymalne (B⋅H)max występują dla punktu Pa i mogą obecnie wynosić 400 kJ/m3 lub więcej (rys. 2a).

Dla magnesów starego typu, przykładowo AlNiCo (wciąż wykorzystywanych jako magnesy hamujące w indukcyjnych licznikach energii elektrycznej), krzywa odmagnesowania nie jest linią prostą, co zasygnalizowano na rysunku 4., a zilustrowano bliżej na rysunku 7. Cecha ta skutkuje możliwością stosunkowo łatwego rozmagnesowania takiego magnesu AlNiCo magnesem neodymowym NdFeB i trwałego uszkodzenia licznika (z przykrymi konsekwencjami dla sprawcy).

Magnesy ziem rzadkich przyczyniają się zatem nie tylko do szeroko rozumianego rozwoju technicznego, ale w przypadku ich niewłaściwego stosowania – wymuszają zmiany konstrukcji istniejących już urządzeń technicznych. Dotyczy to w szczególności liczników energii elektrycznej, wody, gazu, itp., które poddane oddziaływaniu silnych zewnętrznych pól magnetycznych nie rejestrują poprawnie poboru właściwych im mediów [14 - 17].

Od 2004 roku obserwuje się ciągły wzrost dostępności omawianych materiałów magnetycznie twardych, spowodowany zarówno upływem czasu ochrony patentowej (wynoszącej 25 lat), jak i wskutek bardzo dynamicznego rozwoju ich produkcji w Chinach. Kraj ten dysponuje bowiem największymi na świecie zasobami zarówno neodymu, samaru, jak i boru.

Wpływ pól magnetycznych stałych na wskazania urządzeń pomiarowych – liczniki wody i gazu

Przeciwdziałanie nielegalnemu poborowi obu mediów jest niezwykle utrudnione, głównie ze względu na ograniczenia w traktowaniu ich – jak to wyjaśniono wcześniej – jako nośników energii. Oszustwo w zaniżaniu opłat traktowane jest najczęściej jako czyn o niskiej szkodliwości społecznej, któremu przeciwdziała się jedynie metodami administracyjnymi (rzadko cywilnoprawnymi).

W przypadku wodomierzy, najbardziej rozpowszechnioną w Polsce jest konstrukcja suchobieżna. Charakteryzuje się ona oddzieleniem przekładni liczydła i samego liczydła od przepływającej wody, poprzez sprzężenie obu mechanizmów sprzęgłem magnetycznym. Zgodnie z normą PN-EN 14154 [12], wodomierze powinny być odporne na zewnętrze pole magnetyczne, ale tylko o natężeniu do 100 kA/m (taką wartość wytwarzają magnesy ferrytowe o gęstości zaledwie 50 kJ/m3rys. 2.). Wodomierze te nie są jednak odporne na pola od magnesów neodymowych (rys. 3.), które oddziałując na sprzęgło wodomierza suchobieżnego doprowadzają do całkowitego zatrzymania pomiaru i to mimo przepływającej intensywnie wody. Wodomierze innego typu lub z ochronami magnetycznymi są niestety znacznie droższe, a i także nie zawsze skuteczne. Dalekie jest też od ukończenia pełne opomiarowanie odbiorców wody w Polsce. Cechą charakterystyczną jest bowiem obowiązek pobierania opłat przez instytucje trzecie (spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe), a nie przez zakłady wodociągowe. W takich przypadkach niedobór finansowy rozkłada się na większą liczbę uczciwych odbiorców, wpływając na różne zjawiska społeczne [18].

Problem nieodporności magnetycznej dotyczy również gazomierzy miechowych, najczęściej stosowanych do pomiaru zużycia gazu w lokalach mieszkalnych. Ich górna granica pomiarowa mieści się w przedziale Qmax=2,5 - 6,0 m3/h. Wewnątrz konstrukcji gazomierza znajdują się membrany – miechy, które są wprawiane w ruch przez przepływający gaz. Każdy cykl pracy miechów, odmierzających taką samą objętość gazu, przenoszony jest poprzez mechanizm korbowy na przekładnię i liczydło. Elementami konstrukcyjnymi odpowiedzialnymi za połączenie miechów z mechanizmem korbowym są tzw. lustra membran, najczęściej wykonane ze stali ferromagnetycznej. Wystąpienie silnego pola magnetycznego jednocześnie po obydwóch stronach obudowy gazomierza (użycie dwóch magnesów), powoduje przyciąganie i zablokowanie miechów. Skutkuje to swobodnym przepływem gazu, który nie jest zliczany przez układ pomiarowy [8, 9].

Jeśli dochodzi do oddziaływania zewnętrznego pola magnetycznego tylko na jedną z membran, to należy zwrócić uwagę na aspekt zagrożenia zdrowia i życia osób przebywających w pobliżu odbiorników gazowych. Ze względu na sprzężenie mechaniczne membran, w przypadku użycia jednego magnesu, przepływ gazu staje się pulsacyjny i obserwuje się również spadek jego ciśnienia. Może to prowadzić do sytuacji, że w pracujących urządzeniach gazowych dojdzie do zgaśnięcia płomienia i ulatniania się gazu (co z oczywistych względów jest bardzo niebezpieczne!).

Warto wspomnieć, że stosunkowo łatwo wyeliminować podatność liczników gazu na wpływ magnesów neodymowych, najlepiej poprzez zastąpienie membran stalowych membranami nieferromagnetycznymi, ale zmian konstrukcyjnych wymagają też mechanizmy napędowe [19]. Problemem jest ochrona kilku milionów liczników gazowych starego typu, pozostających zresztą – po ostatnich zmianach w gazownictwie – własnością spółki dostarczającej gaz gazociągami, a nie podmiotu sprzedającego to medium detalicznie (!).

Indukcyjne liczniki energii elektrycznej

W przypadku energii elektrycznej, wpływ magnesów neodymowych jest niezwykle szeroki i obejmuje: odmagnesowanie magnesów hamujących, oddziaływanie na cewki prądowe i napięciowe, oś stalową tarczy aluminiowej i łożyskowanie, przekładniki prądowe i napięciowe w układach pośrednich pomiaru, przekładniki pomiarowe liczników elektronicznych, transformatory zasilające elementy półprzewodnikowe, silniki krokowe liczydła mechanicznego, jak również przekaźniki czasowe przełączników taryf.

Licznik, w tym indukcyjny, jest urządzeniem rozliczeniowo-pomiarowym, służącym do pomiaru energii elektrycznej, najczęściej czynnej. Powinien gwarantować zarówno dokładność pomiaru (klasa dokładności liczników indukcyjnych nie jest zazwyczaj zbyt wysoka i najczęściej przyjmuje wartość 2), jak i uniemożliwić nielegalny pobór energii [20, 21]. Licznik powinien być dobrany tak, aby był odporny zarówno na przepływ prądu zwarciowego, jak i przetężenia napięciowe. Jest to niewątpliwie także najbardziej rozpowszechnione urządzenie rozliczeniowo-pomiarowe energii elektrycznej (rys. 6.).

Najczęściej stosowane rozwiązania, to takie, w których do ramy nośnej zamontowane są główne podzespoły licznika: organ napędowy składający się z elektromagnesów (napięciowego i prądowego) oraz elementu hamującego (rys. 6.). Element ten wraz z wkładką termokompensacyjną zapewnia prawidłową pracę magnesu w szerokim zakresie temperatur [13]. Liczydło oraz wirnik wraz z ułożyskowaniem zapewniają natomiast długotrwałą i stabilną pracę licznika. Dodatkowo liczniki indukcyjne wyposażane są obecnie w blokadę ruchu wstecznego, uniemożliwiającą zmianę kierunku wirowania licznika.

Strumienie magnetyczne wytwarzane (rys. 6.) przez cewki prądową (5) i napięciową (4) współdziałają z indukowanymi przez nie w tarczy (1) prądami wirowymi i wytwarzają moment napędowy wprawiający tarczę w ruch:

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor4

Wzór 4

gdzie:

M – moment napędowy, w [Nm],

I1, I2 – prądy w cewkach elektromagnesów, w [A],

ϕ – kąt przesunięcia fazowego między prądem I1 i I2, w [°],

f – częstotliwość (przyrząd działa tylko przy prądzie przemiennym), w [1/s],

c – stała, w [-].

Obracająca się tarcza (1) przecina linie sił pola magnesu trwałego (6), który spełnia rolę hamulca wirowoprądowego. W stanie równowagi momentów napędowego i hamującego tarcza wiruje ze stałą prędkością obrotową, proporcjonalną do pobieranej mocy P:

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor5

Wzór 5

gdzie:

n – prędkość obrotowa tarczy, w [obr./min],

P=U⋅I – moc, w [W],

c1, c2 – stałe, w [-],

U – napięcie, w [V],

I – prąd, w [A].

Ze wzoru (5) wynika jednoznaczna zależność pomiędzy szybkością obrotową tarczy n a mierzoną mocą elektryczną P. W stanie równowagi momentu napędowego oraz hamującego tarcza wiruje ze stałą prędkością obrotową, proporcjonalną do pobieranej mocy prądu elektrycznego P (wzór (5)). Jeżeli – przykładowo wskutek rozmagnesowania magnesu hamującego – tarcza licznika będzie się kręcić z większą prędkością obrotową, oznaczać to będzie większą moc naliczaną, aniżeli pobierana. Przypomnieć należy tutaj, że iloczyn pobieranej mocy P i obiektywnie upływającego czasu jest miarą pobieranej energii W:

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor6

Wzór 6

gdzie:

W – pobierana energia, w [kWh],

P – pobierana moc czynna, w [W],

t – czas, w [h].

Energia elektryczna rozliczana jest w kilowatogodzinach (kWh), a estymowane zmiany cen energii elektrycznej przedstawiono na rysunku 1.

Zjawisko odmagnesowania magnesów hamujących liczników energii elektrycznej

Wadą tego dość taniego (rys. 6.), ale powszechnie stosowanego systemu pomiarowego stała się niedawno podatność na trwałe uszkodzenie magnesu hamującego ((6) na rysunku 6.). Wynika to z faktu, że magnesy hamujące wykonywane są bądź to z AlNiCo, bądź rzadziej – z ferrytu twardego, o nieliniowych krzywych odmagnesowania, jak na rysunku 7.

Cecha nieliniowości umożliwia szybkie i trwałe uszkodzenie (rozmagnesowanie) AlNiCo magnesem neodymowym NdFeB, a ferrytu także magnesem samarowo-kobaltowym SmCo. Rozmagnesowaniu ulega również magnetodielektryk, a w szczególności znaki magnetyczne (sposób namagnesowania) wykorzystywane we wskaźniku pola magnetycznego MFI-3 lub MFI-4 [7, 22]. Stan ten skutkuje wytworzeniem dużego uchybu dodatniego ε licznika indukcyjnego (Ww>Wp):

ei 7 8 2008 negatywne oddzialywanie wzor7

Wzór 7

gdzie:

ε – wartość uchybu, w [%],

Ww – wartość wskazania badanego licznika, w [kWh],

Wp – wartość uznawana za poprawną, w [kWh].

Uchyb dodatni, tj. ε>0 w przypadku licznika indukcyjnego oznacza, że jego tarcza kręci się znacznie szybciej zawyżając – po uszkodzeniu – wskazania i opłaty (czasem nawet kilkanaście czy kilkadziesiąt razy [14]). Zakładając – wzór (2) i (rys. 7.) – rozmagnesowanie po krzywej B/(μ0⋅H)=-8, widać (rys. 8.) trwałe przesunięcie punktu pracy z P1 poprzez P2 do P3, dla którego gęstość energii H3⋅B3 jest mniejsza od Hopt⋅Bopt (punkt pracy P1 uznawany za optymalny leży poniżej punktu o maksymalnej gęstości energii Pa, dla którego występuje (B⋅H)max (dane na rysunku 2.)).

W konsekwencji, magnes hamujący wytwarza mniejszą indukcję (wzór (3)) w szczelinie powietrznej, w której znajduje się tarcza licznika (rys. 6.) i dla stanu nierównowagi momentów napędowego i hamującego (wzór (5) w postaci n≠(c1/c2)P) tarcza licznika indukcyjnego obraca się z większą prędkością niż prawidłowa. Uszkodzenie ma charakter trwały, a dla jednoznacznego wyjaśnienia sprawy sądy wymagają zazwyczaj dowodu dodatkowego lub ekspertyzy potwierdzającej nielegalny pobór energii elektrycznej [9].

Dla zgodnego oddziaływania zewnętrznego pola magnetycznego z magnesem hamującym, w liczniku pojawia się składowa spowalniająca nieznacznie ruch obrotowy tarczy (fot. 1.), ale jest to niezwykle trudne do uzyskania. W przypadku oddziaływania magnesu neodymowego na obwody cewki prądowej lub napięciowej licznika indukcyjnego (rys. 6.) uchyb ε (wzór (7)) przyjmuje wartości ujemne, tj. tarcza obraca się wolniej, a licznik wskazuje mniej niż faktycznie zużyta energia elektryczna. Oddziaływanie takie ma charakter całkowicie odwracalny, tj. ustaje po usunięciu magnesu. Wykrycie tego typu działania staje się zatem bardziej skomplikowane.

Literatura

  1. Hasła encyklopedyczne opracowane przez Wydawnictwo Naukowe PWN, Encyklopedia Gazety Wyborczej, 2006.
  2. SeaGen – pierwsza morska elektrownia pływowa, „Wiadomości Elektrotechniczne”, nr 4/2008, s. 69.
  3. M. Soiński, Wykorzystanie taśm amorficznych w transformatorach rozdzielczych, „elektro.info” nr 11/2007, s. 48-54.
  4. B. Wnukowska, M. Kott, Wybrane aspekty bezpieczeństwa elektroenergetycznego kraju, „elektro.info”, nr 3/2008, s. 90-94.
  5. Podwyżka albo blackout, „Gazeta Wyborcza”, 14.12.2007 r..
  6. Rządzie, więcej energii, „Gazeta Wyborcza”, 5-6.04.2004 r..
  7. R. Rygał, M. Soiński, Metoda wykrywania pól magnetycznych poprzez rejestrację trwałych zmian struktury domenowej, III Konferencja Naukowo-Techniczna PTPiREE, Straty Energii Elektrycznej w Spółkach Dystrybucyjnych, Jelenia Góra 20-21.10.2005 r..
  8. A. Kozłowski, Wskaźnik pola magnetycznego MFI-3 sposobem identyfikacji zadziałania silnym polem magnetycznym na urządzenia pomiarowe, materiały konferencyjne „Oddziaływanie pola magnetycznego na gazomierze i wodomierze”, Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych, Monografie, Seria Gazownictwo Nr 3, Warszawa, Czerwiec 2007.
  9. Zakłócenia wybranej klasy sygnałów zewnętrznym stałym polem magnetycznym na przykładzie liczników energii elektrycznej, Seminarium, Wydział Elektryczny, Politechnika Częstochowska, 17.06.2005 r.
  10. Strona internetowa Sumitomo Electric: www.sei.co.jp.
  11. Rare – earth permanent magnets, VACODYM, VACOMAX, Katalog PD-002, Vacuumschmelze GmbH & Co. KG, 2003.
  12. European Standard EN 14154: Water Meters, Part 3: Test Methods and Equipment, February 2005.
  13. M. Soiński, Materiały magnetyczne w technice, COSiW, Warszawa, 2002.
  14. W. Pluta, Ocena wpływu pola magnetycznego magnesu NdFeB na wskazania wybranych liczników energii elektrycznej, Seminarium szkoleniowe PTPiREE, Podlesice k. Częstochowy, 12.06.2006, s. 29-35.
  15. F. Garbaliński, S. Warzecha, EMC defect in Watt-hour meter (Ferraris) operating in strong, stationary magnetic field, 18th International Wroclaw Symposium and Exhibition on Electromagnetic Compatibility, Wroclaw, 28-30.06.2006, pp. 475-476.
  16. W. Pluta, R. Rygał, M. Soiński, S. Żurek, Shielding effect of current transformers used in electronic electrical energy meters from impact of external NdFeB magnets, 18th International Wroclaw Symposium and Exhibition on Electromagnetic Compatibility, Wroclaw, 28-30.06.2006, pp. 200-204.
  17. P. Kępski, R. Pytlech, W. Pluta, R. Rygał, M. Soiński, S. Żurek, Hazardous influence of rare-earth magnets on low-voltage current transformer as the evidence of EMC compatibility lack, 18th International Wroclaw Symposium and Exhibition on Electromagnetic Compatibility, Wroclaw, 28-30.06.2006, pp. 208-212.
  18. A. Kozłowski, Próba walki ze zjawiskiem nielegalnego poboru wody z wykorzystaniem magnesów neodymowych, „Administrator”, nr 7-8/2007, s. 06-11.
  19. A. Kozłowski, Metodologia ograniczenia zaniżania wskazań poboru gazu wywołanych wykorzystaniem magnesów neodymowych, Konferencja Izby Gospodarczej Gazownictwa, Nierozliczone ilości gazu – wyznaczanie i metody ograniczania strat, Gdynia, 17-19.10.2007, s. 109-125.
  20. Strona internetowa: www.mt.com.pl.
  21. IEC 62053-21, Electricity metering equipment (a.c.) – Particular requirements – Part 21: Static meters for active energy (class 1 and 2), 2003.
  22. R. Rygał, M. Soiński, The one- and two- threshold magnetic field sensors, Conference EMSA, Coen (France), 30.06.-2.07.2008.
  23. Strona internetowa: www.lem.com.
  24. W. F. Ray, C. R. Hewson, High performance Rogowski current transducer, IEEE – IAS Conf., Proceeding, Rome (Italy), September 2000.
  25. Strona internetowa: www.isabellenhuette.de.
  26. Current transformers for electronic Watt-hour meters, PB-CT, Catalogue Vacuumschmelze GmbH & Co. KG, 2002.
  27. M. Soinski, W. Pluta, Amorphous Co- based core under influence of DC magnetic field, Conference Soft Magnetic Materials 17, Bratyslava, 07-09.09.2005.
  28. M. Soiński, R. Rygał, W. Pluta, P. Kępski, Addressing and EMC Weakness due to Strong Static Magnetic Fields, IEEE International Symposium on Electromagnetic Compatibility, Honolulu, Hawaii – Hawaii Convention Center, 8-13 July 2007.
  29. M. Mamoń, Monopol na prawo, Gazeta Wyborcza Częstochowa, 30.05.2005.
  30. Ocena wpływu pola magnetycznego magnesu NdFeB na wskazania wybranych liczników energii elektrycznej, Praca zlecona na rzecz PTPiREE, Wydział Elektryczny, Politechnika Częstochowska, 2006.
  31. Strona internetowa: www.elektryka.com.pl (karta katalogowa WMN-1).
  32. Magnetic Field Indicators (European Community Design, No 000485487, Alicante, 21/03/2006).
  33. Strona internetowa: www.abcsys.com.pl (karta katalogowa wskaźnika magnetycznego).
  34. Protokół montażu wskaźnika MFI – 3 (www.magneto.pl).
  35. 241 – PTB-Seminar, Mehrwert - Zertifizierungsdienstleistungen fuer moderne Elektrizitaetszaehler, http://www.ptb.de.
  36. Zgłoszenie patentowe P.374769, Biuletyn Urzędu Patentowego, nr 22/06.
  37. Directive 2004/40/EC of the European Parliament and of the Council on the minimum health and safety requirements regarding the exposure of workers to the risks arising from physical agents (electromagnetic fields), 18th (individual Directive within the meaning of Article 16(1) of Directive 89/391/EEC).
  38. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, DzU 2003, nr 192, poz. 1883.
  39. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29.11.2002 w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, DzU 2002, nr 217, poz. 1833.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia bilbordów

Uproszczony projekt zasilania oświetlenia bilbordów

Zasilanie projektowanej instalacji należy realizować z istniejącego złącza kablowego garaży samochodowych zlokalizowanych przy ul. Słowackiego. Bezpośredni układ pomiarowy należy instalować w wolnym polu...

Zasilanie projektowanej instalacji należy realizować z istniejącego złącza kablowego garaży samochodowych zlokalizowanych przy ul. Słowackiego. Bezpośredni układ pomiarowy należy instalować w wolnym polu szafki złączowo-licznikowej, zainstalowanej w linii ogrodzenia, z której zasilane są garaże.

Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Zasilanie elektryczne urządzeń energetyki funkcjonujących w czasie pożaru

Rozbudowa systemu elektroenergetycznego, jaka ma obecnie miejsce, jest związana z wprowadzaniem coraz nowocześniejszych technologii wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Podyktowane jest to potrzebami...

Rozbudowa systemu elektroenergetycznego, jaka ma obecnie miejsce, jest związana z wprowadzaniem coraz nowocześniejszych technologii wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej. Podyktowane jest to potrzebami rynku energetycznego, wymagającego dużej dyspozycyjności i niezawodności zasilania elektrycznego. Rozwiązania wprowadzane w obiektach energetyki muszą być niezawodne, a przy tym bardzo bezpieczne.

Pomiary instalacji elektrycznych

Pomiary instalacji elektrycznych

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie...

Instalacja elektryczna w budynku oraz innych obiektach budowlanych pełni funkcję krytyczną, od jej stanu technicznego zależy bowiem funkcjonowanie wielu urządzeń. Dlatego konieczne jest przeprowadzanie regularnych przeglądów oraz okresowych pomiarów instalacji w celu sprawdzenia, czy jej stan pozwala na utrzymanie poziomu i jakości zasilania budynku lub obiektu budowlanego. Drugim powodem przeprowadzania pomiarów eksploatacyjnych jest bezpieczeństwo. Niesprawnie działająca instalacja może być przyczyną...

Budowa linii kablowych WN

Budowa linii kablowych WN

Przyszłość budowy sieci WN w miastach należy do linii kablowych i GPZ-tów wnętrzowych. Jest to w zasadzie jedyne rozwiązanie, umożliwiające realizację tak istotnej inwestycji w obszarze zurbanizowanym....

Przyszłość budowy sieci WN w miastach należy do linii kablowych i GPZ-tów wnętrzowych. Jest to w zasadzie jedyne rozwiązanie, umożliwiające realizację tak istotnej inwestycji w obszarze zurbanizowanym. Jest ono kilkakrotnie droższe od napowietrznego, lecz pozwala na zrealizowanie inwestycji oraz jest znacznie bardziej bezpieczne w eksploatacji.

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Nowe normy dotyczące ochrony odgromowej obiektów budowlanych

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń...

Urządzenie piorunochronne powinno przejąć i odprowadzić do ziemi prąd wyładowania piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego obiektu budowlanego oraz urządzeń w nim zainstalowanych. Obecnie wprowadzane są cztery nowe normy serii PN-EN 62305, określające zasady ochrony odgromowej obiektów budowlanych. W normach tych szczególną uwagę zwrócono na ochronę przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, którego oddziaływanie może spowodować uszkodzenie...

Ocena instalacji oświetleniowych

Ocena instalacji oświetleniowych

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów...

Od 1 stycznia 2009 r. wszedł w życie obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej nieruchomości (tzw. certyfikatu energetycznego lub paszportu energetycznego), który wynika z przepisów Dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Obowiązek posiadania certyfikatu dotyczy wszystkich obiektów budowlanych oddawanych do użytkowania oraz obiektów budowlanych, które właściciel chce sprzedać lub wynająć.

Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Przegląd i kontrola instalacji elektrycznych i instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku

Obowiązek zapewnienia wymaganego stanu technicznego instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN/E-05003, PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312, obciąża właściciela...

Obowiązek zapewnienia wymaganego stanu technicznego instalacji (urządzeń) piorunochronnych w budynku, zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy PN/E-05003, PN-IEC 61024 oraz PN-IEC 61312, obciąża właściciela lub zarządcę budynku. Sprawdzanie okresowe obejmuje przeprowadzenie oględzin instalacji elektrycznej (bez jej demontażu lub z częściowym jej demontażem), a następnie powinno być uzupełnione właściwymi pomiarami i próbami, łącznie ze sprawdzeniem wymaganych czasów zadziałania urządzeń ochronnych różnicowoprądowych.

Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Filtr hybrydowy jako kompensator negatywnego oddziaływania nieliniowych odbiorników dużej mocy na sieć zasilającą

Rosnąca liczba odbiorników nieliniowych stwarza coraz większe zagrożenia w sieciach i instalacjach elektrycznych (straty energii, awarie). Obniżenie poziomu zakłóceń wprowadzanych do sieci zasilającej...

Rosnąca liczba odbiorników nieliniowych stwarza coraz większe zagrożenia w sieciach i instalacjach elektrycznych (straty energii, awarie). Obniżenie poziomu zakłóceń wprowadzanych do sieci zasilającej można osiągnąć m.in. przez stosowanie filtrów aktywnych, a przy dużych mocach – filtrów hybrydowych. W artykule przedstawiono wyniki symulacji komputerowej, ilustrujące pracę filtra hybrydowego.

Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

Uproszczony projekt rozdzielnicy potrzeb własnych pomieszczenia zespołu spalinowo-elektrycznego

W budynku zostało wydzielone pomieszczenie do instalacji Zespołu Spalinowo-Elektrycznego (ZSE), oddalone od Rozdzielnicy Zasilania Awaryjnego (RZA) o 260 m, liczone wzdłuż linii kablowej zasilania awaryjnego....

W budynku zostało wydzielone pomieszczenie do instalacji Zespołu Spalinowo-Elektrycznego (ZSE), oddalone od Rozdzielnicy Zasilania Awaryjnego (RZA) o 260 m, liczone wzdłuż linii kablowej zasilania awaryjnego. Pomieszczenie ZSE zostało wykonane zgodnie z projektem konstrukcyjnym i projektem instalacji sanitarnych, który obejmuje czerpnie powietrza, wyrzutnię oraz wentylację. Projekt konstrukcyjny oraz projekt sanitarny stanowią osobne opracowania. Z uwagi na wydzielenie pomieszczenia adaptowanego...

Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Wpływ sterowania ogrzewaniem w instalacji KNX na energooszczędność budynku

Rosnące w ostatnim czasie ceny energii elektrycznej, gazu, oleju opałowego i węgla powodują wzrost kosztów eksploatacji mieszkań i budynków, stanowiący znaczne obciążenie budżetów domowych, a niejednokrotnie...

Rosnące w ostatnim czasie ceny energii elektrycznej, gazu, oleju opałowego i węgla powodują wzrost kosztów eksploatacji mieszkań i budynków, stanowiący znaczne obciążenie budżetów domowych, a niejednokrotnie nawet przekraczający możliwości finansowe ich użytkowników. W Polsce problem ten jest szczególnie dotkliwy, ponieważ znaczna część budynków mieszkalnych jest nieocieplana, ponadto nawet nowo budowane budynki najczęściej spełniają jedynie minimalne wymagania w zakresie energooszczędności [1].

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami...

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004....

Nowoczesne krajowe rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne elementów górnej sieci trakcyjnej (część 1.)

Nowoczesne krajowe rozwiązania materiałowe i konstrukcyjne elementów górnej sieci trakcyjnej (część 1.)

Polskie sieci trakcyjne ze względu na zaniedbania materiałowe, konstrukcyjne oraz brak inwestycji przez szereg lat szczególnie pilnie wymagają w tej chwili działań mających na celu ich modernizację, dostosowanie...

Polskie sieci trakcyjne ze względu na zaniedbania materiałowe, konstrukcyjne oraz brak inwestycji przez szereg lat szczególnie pilnie wymagają w tej chwili działań mających na celu ich modernizację, dostosowanie do standardów międzynarodowych oraz parametrów jazdy pociągów, zgodnie z obowiązującymi w tej materii dyrektywami Unii Europejskiej.

Teoria sterowania - podstawy

Teoria sterowania - podstawy

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są...

W wielu gałęziach współczesnego przemysłu stosowane są zaawansowane układy automatyki, służące do kontroli i monitorowania procesów oraz obiektów (urządzeń, układów itp.). Najlepszym tego przykładem są sterowniki PLC (ang. Programmable Logic Controller), czyli mikroprocesorowe układy zbierające informacje na temat sygnałów w badanym systemie i podejmujących na tej podstawie decyzję o zmianie wartości sygnałów sterujących tym systemem.

Łuk elektryczny i skutki jego działania na człowieka

Łuk elektryczny i skutki jego działania na człowieka

W artykule opisano fizyczne właściwości łuku elektrycznego. Omówiono sprawy związane z wypadkami elektrycznymi, w wyniku których poszkodowani doznali urazów oparzenia ciała. Przedstawiono również zmiany...

W artykule opisano fizyczne właściwości łuku elektrycznego. Omówiono sprawy związane z wypadkami elektrycznymi, w wyniku których poszkodowani doznali urazów oparzenia ciała. Przedstawiono również zmiany patologiczne w tkankach organizmu człowieka powodowane łukiem elektrycznym.

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 13.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 13.)

W trzynastej części kursu zostaną zaprezentowane proste układy energoelektroniczne: prostowniki 1-fazowe i 3-fazowe oraz falownik 1-fazowy. Mogą one stanowić punkt wyjściowy do samodzielnego modelowania...

W trzynastej części kursu zostaną zaprezentowane proste układy energoelektroniczne: prostowniki 1-fazowe i 3-fazowe oraz falownik 1-fazowy. Mogą one stanowić punkt wyjściowy do samodzielnego modelowania w EMTP bardziej skomplikowanych układów energoelektronicznych.

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również...

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również zastosowanie w zasilaczach UPS, napędach przekształtnikowych i wielu innych urządzeniach. Jedną z wad transformatorów są ich straty własne, które w skali całej sieci dystrybucyjnej i przesyłowej są dość znaczne. Współczesne technologie umożliwiają budowę transformatorów o minimalnych stratach oraz...

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 6.)

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi...

Punkty świetlne na placu budowy powinny być rozmieszczone w sposób zapewniający odczytanie tablic i znaków ostrzegawczych oraz znaków sygnalizacji ruchu na terenie budowy. Słupy z oprawami oświetleniowymi należy rozmieszczać wzdłuż krawędzi. Drogi i na skrzyżowaniach – na łukach drogi oświetlonej jednostronnie słupy należy sytuować po zewnętrznej stronie łuku. Oświetlenie elektryczne sttosowane przy pracach prowadzonych wewnątrz zbiorników i w innych zamkniętych przestrzeniach powinno pracować przy...

Silniki stosowane w zespołach prądotwórczych

Silniki stosowane w zespołach prądotwórczych

W artykule opisano wybrane przykłady zastosowania spalinowego silnika tłokowego jako jednostki napędzającej prądnice w zespołach prądotwórczych zwanych agregatami prądotwórczymi. Ponieważ w publikacjach...

W artykule opisano wybrane przykłady zastosowania spalinowego silnika tłokowego jako jednostki napędzającej prądnice w zespołach prądotwórczych zwanych agregatami prądotwórczymi. Ponieważ w publikacjach naukowych używane są różnorodne terminy techniczne, charakterystyczne dla poszczególnych autorów subiektywnie definiujących zjawiska i używających często specyficznego słownictwa, w publikacji użyto słownictwa żargonowego, zrozumiałego dla większości eksploatatorów.

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Użytkowanie energii elektrycznej na placu budowy (część 5.)

Na placu budowy ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych oraz przepięć wywołanych czynnościami łączeniowymi w sieci zasilającej wymagają przede wszystkim obiekty zaplecza budowy oraz, w większości...

Na placu budowy ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych oraz przepięć wywołanych czynnościami łączeniowymi w sieci zasilającej wymagają przede wszystkim obiekty zaplecza budowy oraz, w większości przypadków, także nowo wznoszone obiekty. Rozróżniamy przy tym ochronę zewnętrzną, mającą na celu zminimalizowanie skutków bezpośredniego trafienia pioruna w obiekt, oraz ochronę wewnętrzną, zabezpieczającą czułe elektroniczne urządzenia przed przepięciami powodowanymi przez zjawiska atmosferyczne...

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego...

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego...

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

Nowelizacja zasad i wymagań stawianych ochronie przeciwporażeniowej (część 1.)

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2]...

W 2003 roku wprowadzono do katalogu Polskich Norm normę uznaniową PN-EN 61140:2003 (U) pt. „Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń”. Jej wersja polska [2] ukazała się w 2005 roku. Jest to norma niezwykle ważna i niestety mało znana. Zapisano w niej, że „jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymagań, które są wspólne dla instalacji, sieci i urządzeń elektrycznych lub niezbędne dla ich koordynacji”. Wymagania normy dotyczą głównie ochrony przeciwporażeniowej...

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 4.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 4.)

W czwartej części kursu zostaną szczegółowo scharakteryzowane transformatory i autotransformatory. W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są wyniki prób stanu jałowego i zwarcia...

W czwartej części kursu zostaną szczegółowo scharakteryzowane transformatory i autotransformatory. W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są wyniki prób stanu jałowego i zwarcia powszechnie dostępne na tabliczkach znamionowych i w katalogach.

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP EMTP (część 3.)

W trzeciej części kursu zostaną scharakteryzowane linie przesyłowe (napowietrzne i kablowe). W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są typowe, powszechnie dostępne w katalogach...

W trzeciej części kursu zostaną scharakteryzowane linie przesyłowe (napowietrzne i kablowe). W obliczeniach przeprowadzanych za pomocą pakietu ATP wykorzystywane są typowe, powszechnie dostępne w katalogach parametry. Wszystkie inne niezbędne parametry, takie jak m.in. reaktancje podłużne i susceptancje poprzeczne, są automatycznie przeliczane przez ATP i nie ma konieczności przeprowadzania dodatkowych obliczeń.

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Kurs praktycznego wykorzystania programu ATP - EMTP (część 2.)

Układy trójfazowe prądu sinusoidalnie zmiennego są powszechnie stosowane w elektroenergetyce. W rękach sprawnego inżyniera możliwość przeprowadzania prostych, szybkich i bezbłędnych obliczeń może być bardzo...

Układy trójfazowe prądu sinusoidalnie zmiennego są powszechnie stosowane w elektroenergetyce. W rękach sprawnego inżyniera możliwość przeprowadzania prostych, szybkich i bezbłędnych obliczeń może być bardzo często przydatna w pracy zawodowej. Pakiet ATP może być nieocenionym źródłem pomocy. W drugiej części kursu poprawność wykonywanych obliczeń zostanie zweryfikowana analitycznie, na przykładzie prostego układu trójfazowego.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.