elektro.info

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Jak chronić się przed przepięciami w instalacjach?

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

Miedź przejmuje kontrolę nad samochodami elektrycznymi »

news Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Konferencja „Zasilanie budynków oraz samochodów elektrycznych w energię elektryczną”

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach...

Zapraszamy Państwa na kolejną konferencję techniczno-szkoleniową organizowaną przez redakcję „elektro.info”, która została poświęcona dwóm problemom: zasilaniu budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych i w czasie pożaru oraz ładowaniu samochodów elektrycznych. Konferencja odbędzie się 1 kwietnia (to nie prima aprilis!) w Warszawie, Centrum Konferencyjne WEST GATE, Al. Jerozolimskie 92.

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Rys. 1. Układy szyn zbiorczych: a) poziomy, b) pionowy, gdzie: d – odstęp między szynami


M. Jaworski

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego napięcia.

Zobacz także

Pomiarowa identyfikacja średnich wartości natężenia pola magnetycznego o częstotliwości 50 Hz w budynkach mieszkalnych

Pomiarowa identyfikacja średnich wartości natężenia pola magnetycznego o częstotliwości 50 Hz w budynkach mieszkalnych

Oddziaływanie na środowisko pola magnetycznego wytwarzanego przez linie napowietrzne, stacje transformatorowe oraz inne instalacje elektryczne jest zagadnieniem będącym w centrum zainteresowania badaczy...

Oddziaływanie na środowisko pola magnetycznego wytwarzanego przez linie napowietrzne, stacje transformatorowe oraz inne instalacje elektryczne jest zagadnieniem będącym w centrum zainteresowania badaczy od wielu lat. Posiadane informacje z badań doświadczalnych, medycznych i epidemiologicznych pozwalają na coraz pełniejszą ocenę wpływu pola magnetycznego niskiej częstotliwości na zdrowie ludzi, choć bardzo wiele szczegółów wymaga jeszcze wyjaśnienia.

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia...

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia takich transformatorów pod napięcie stał się problemem.

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory rozdzielcze w energetyce

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również...

Transformatory to statyczne maszyny elektryczne służące do przetwarzania energii elektrycznej. Stosuje się je do podwyższania lub obniżania napięcia w sieciach elektroenergetycznych. Znajdują one również zastosowanie w zasilaczach UPS, napędach przekształtnikowych i wielu innych urządzeniach. Jedną z wad transformatorów są ich straty własne, które w skali całej sieci dystrybucyjnej i przesyłowej są dość znaczne. Współczesne technologie umożliwiają budowę transformatorów o minimalnych stratach oraz...

Pojawiające się od ponad dwudziestu lat informacje o możliwym niekorzystnym wpływie na zdrowie ludzi pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez urządzenia elektroenergetyczne, w tym przez wnętrzowe stacje transformatorowe SN/nn, są przyczyną wielu niepokojów i interwencji mieszkańców budynków czy pracowników przebywających w pomieszczeniach zlokalizowanych w pobliżu takich stacji.

Zagadnienie to wymaga szerszego omówienia, gdyż wiele wątpliwości i obaw wynika ze znikomej wiedzy społeczeństwa na temat oddziaływania pól elektromagnetycznych na środowisko i zdrowie ludzi oraz braku rozeznania w obowiązujących przepisach dotyczących lokalizacji budynków mieszkalnych względem urządzeń elektroenergetycznych, oraz dopuszczalnych wartości natężenia pola magnetycznego w środowisku.

Obawa ludzi o swoje zdrowie jest rzeczą naturalną. Człowiek przebywający w zasięgu urządzeń elektrycznych jest ciągle narażony na oddziaływanie dwóch składowych pola elektromagnetycznego o częstotliwości 50 Hz – składowej elektrycznej (E) i magnetycznej (H). Mechanizm oddziaływania tych składowych, a szczególnie składowej magnetycznej, na struktury biologiczne, w tym na zdrowie i życie człowieka, nie jest do końca poznany.

Choć w ostatnim czasie powstało wiele prac badawczych poświęconych między innymi ryzyku zachorowania na nowotwory u osób narażonych na pola elektromagnetyczne o częstotliwości 50/60 Hz, to wyniki tych badań wcale nie są jednoznaczne. W prawie 40% analiz stwierdzono lepiej czy gorzej udokumentowane zwiększone ryzyko zachorowań na nowotwory, ale w innych badaniach takiego zjawiska w ogóle nie potwierdzano.

W większości badań nie udało się udowodnić, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy przebywaniem w polach magnetycznych 50 Hz a zwiększonym ryzykiem zachorowania na choroby nowotworowe. Istnieją jednak doniesienia wynikające z analizy danych epidemiologicznych [1, 2], iż w miejscach stałego przebywania ludzi powinno się, w miarę możliwości, ograniczyć natężenia pola magnetycznego do wartości około 0,32 A/m.

Zidentyfikowane pomiarowo wartości natężenia pola magnetycznego w pomieszczeniach zlokalizowanych w pobliżu stacji transformatorowych zawierają się w granicach od 0,02 do kilku A/m. Są one wielokrotnie mniejsze od wartości dopuszczalnej 60 A/m, sprecyzowanej w odpowiednich przepisach [3], jednakże przewyższają czasami wspomnianą wcześniej wartość 0,32 A/m. W artykule przedstawiono metody ograniczania natężenia pola magnetycznego w rozdzielniach niskiego napięcia, głównie przez stosowanie ekranów oraz odpowiednią konfigurację torów prądowych (oszynowania) stacji.

Podstawowe uciążliwości związane z eksploatacją wnętrzowych stacji transformatorowych SN/nn

W wielu krajach, w tym także w Polsce, od wielu lat stacje elektroenergetyczne SN/nn lokalizowane są w budynkach mieszkalnych lub innych obiektach użyteczności publicznej. Są one budowane najczęściej na najniższej kondygnacji budynku, w wydzielonym pomieszczeniu, do którego dostęp posiadają wyłącznie uprawnieni pracownicy prowadzący ich bieżącą eksploatację. Obowiązujące przepisy [4] zezwalają na taką lokalizację stacji pod warunkiem spełnienia następujących wymagań:

  • zostanie zachowana odległość pozioma i pionowa od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi co najmniej 2,8 m,
  • ściany i stropy będą stanowiły oddzielenia przeciwpożarowe oraz będą miały zabezpieczenia przed przedostawaniem się cieczy i gazów.

W myśl rozporządzenia [4] wszelkie pomieszczenia techniczne (w tym stacje transformatorowe), w których są zainstalowane urządzenia emitujące hałasy lub drgania, mogą być sytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, pod warunkiem zastosowania rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych, zapewniających ochronę sąsiednich pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przed uciążliwym oddziaływaniem tych urządzeń. Dodatkowo przepisy nakazują, żeby wszystkie urządzenia elektryczne oraz instalacja w budynkach zapewniała ochronę przed emisją drgań i hałasu powyżej dopuszczalnego poziomu, oraz przed szkodliwym oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.

Wszystkie obecnie eksploatowane wnętrzowe stacje transformatorowe muszą spełniać szereg wymagań i zgodnie z obowiązującymi przepisami [3, 4] nie mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia osób przebywających w ich pobliżu. W praktyce można jednak spotkać się z licznymi protestami użytkowników mieszkań zlokalizowanych bezpośrednio przy stacjach wnętrzowych, którzy skarżą się na różne dolegliwości spowodowane – ich zdaniem – bliską obecnością urządzeń elektroenergetycznych. Coraz częściej ludzie ci traktują rozdzielnie wnętrzowe jako źródła nie tylko hałasu i wibracji, ale również pola elektromagnetycznego przenikającego do sąsiednich pomieszczeń.

Pole to zawiera składową elektryczną (E) oraz magnetyczną (H). Składowa elektryczna zależna od wartości napięcia toru zasilającego (od 6 do 30 kV) oraz odległości od elementów będących pod napięciem, w miejscu przebywania ludzi nie jest nigdy większa od 0,2 kV/m. Składowa ta jest dodatkowo silnie tłumiona przez metalowe elementy konstrukcyjne budynku (np. zbrojenie). Składowa magnetyczna (H) wytwarzana przede wszystkim przez oszynowanie rozdzielni nie jest tłumiona przez konstrukcję budynku i przenika przez większość materiałów, osiągając w miejscach przebywania ludzi wartości rzędu kilku A/m.

Pole magnetyczne w otoczeniu typowych rozdzielni wnętrzowych – identyfikacja i wyniki pomiarów

Pole magnetyczne o istotnych poziomach wytwarzane jest głównie przez tory prądowe (oszynowanie) stacji. Pole wytwarzane przez aparaturę łączeniową stacji SN/nn, a także pole magnetyczne rozproszenia generowane przez pracujący transformator jest w praktyce do pominięcia.

Wartość natężenia pola magnetycznego zależy głównie od prądu płynącego przez szyny w rozdzielni niskiego napięcia. W przypadku zastosowania największych jednostek transformatorowych (630 kVA), maksymalny prąd po stronie niskiego napięcia, wynikający z obciążenia transformatora, wynosi ok. 900 A. Natężenie pola magnetycznego w bezpośrednim otoczeniu szyn przyjmuje wówczas wartości kilkuset A/m. Wartość ta dość szybko maleje w miarę oddalania się od szyn. W odległości ok. 3 m nie jest większa od kilku A/m. Oczywiście prąd o takiej wartości płynie niezwykle rzadko, gdyż zależny jest od chwilowego poboru mocy przez odbiorców zasilanych z danego obwodu.

Znaczne odległości elementów oszynowania stron średnio- i niskonapięciowej od pomieszczeń mieszkalnych oraz zmienne w czasie obciążenie transformatora powoduje, że natężenie pola magnetycznego w pomieszczeniach przyległych do stacji zmienia się również w ciągu doby, jednak nie przekracza nigdy wartości kilkunastu A/m, nawet w przypadku zastosowania największych jednostek transformatorowych (630 kVA) i przy najbardziej rozbudowanych układach oszynowania, przede wszystkim po stronie niskiego napięcia.

W pomieszczeniach sąsiadujących ze stacjami transformatorowymi, poziomy pola magnetycznego wyznacza się pomiarowo, stosując mierniki natężenia pola magnetycznego, spełniające wymagania normy [5]. W celu oszacowania narażenia mieszkańców na działanie pól magnetycznych, przenikających ze stacji transformatorowej do pomieszczeń mieszkalnych, uzyskane przy aktualnym obciążeniu stacji wyniki pomiarów należy przeliczyć na jej obciążenie znamionowe. Przykładowe wyniki pomiarów natężenia pola magnetycznego w pomieszczeniach zlokalizowanych w pobliżu wnętrzowych stacji transformatorowych wykonane przez autora artykułu zaprezentowano w tabeli 1.

Metody ograniczania pola magnetycznego

Obniżenie pola magnetycznego wytwarzanego przez oszynowanie stacji jest możliwe poprzez:

  • zastosowanie odpowiednich ekranów magnetycznych,
  • odsunięcie szyn zbiorczych od sufitów i ścian przylegających do pomieszczeń, w których przebywają ludzie,
  • wzajemne zbliżenie szyn zbiorczych poszczególnych faz.

Ekranowanie

Ekranowanie magnetyczne polega na skupieniu stałego lub wolnozmiennego pola magnetycznego w materiale obudowy ekranującej dzięki jego dużej przenikalności magnetycznej. Strumień magnetyczny pola, którego źródłem może być dowolny tor prądowy, zamyka się w przekroju ekranu ferromagnetycznego dzięki jego małej oporności magnetycznej. Przy zwiększaniu grubości materiału ekranu i dużej przenikalności magnetycznej, strumień powinien zostać całkowicie skupiony w przekroju ekranu i nie przenikać do przestrzeni ekranowanej. W praktyce nigdy jednak tak nie jest.

Współczynnikiem, który charakteryzuje skuteczność ekranowania obiektów i układów elektrycznych przed wpływem pola magnetycznego, jest tłumienie ekranu zwane również skutecznością ekranowania, podawane w decybelach i określone wzorem [6]:

ei 4 2008 sposoby ograniczania wzor1

Wzór 1

gdzie:

– wektor natężenia pola magnetycznego bez ekranu,

– wektor natężenia pola przenoszonego, które pojawia się za ekranem.

Skuteczność ekranowania, zależna od wielu czynników, zmienia się wraz z częstotliwością, strukturą geometryczną ekranu, rodzajem ekranowanego pola, kierunkiem jego padania i polaryzacją. Fala, która pada na powierzchnię ekranu, jest częściowo przez niego odbijana i częściowo pochłaniana. Mamy więc do czynienia z dwoma efektami zwanymi stratami odbicia i stratami pochłaniania. Całkowita skuteczność ekranowania  materiału jest równa sumie tych strat. W polu bliskim, zarówno straty odbicia, jak i pochłaniania dla pola magnetycznego niskiej częstotliwości są małe. Dlatego też stosowanie miedzi czy stali jako materiałów ekranujących pola magnetyczne o częstotliwości 50 Hz jest praktycznie nieskuteczne.

Obecnie znane są dwie podstawowe metody ekranowania niskoczęstotliwościowych źródeł magnetycznych:

  • odchylenie strumienia magnetycznego przez materiały o wysokiej przenikalności magnetycznej,
  • generowanie przeciwnego strumienia według prawa Faraday’a – metoda zwoju zwartego.

W metodzie pierwszej stosuje się różne formy ekranów w postaci płyt, przegród w kształcie płaszczyzny, cylindrów czy kul wykonanych z materiałów o małej reluktancji, czyli wysokiej przenikalności magnetycznej. Przy konstruowaniu takich ekranów znajdują zastosowanie głównie materiały amorficzne o małej wartości natężenia koercji i znacznych wartościach przenikalności magnetycznej [7], np. Mumetall (μmax= 250 000), Vacoperm 100 (μmax= 350 000,) Permenorm (μmax= 30 000), Vitrovac (μmax=100 000).

Stosując takie materiały jako ekrany magnetyczne należy zwrócić uwagę na to, że ich przenikalność magnetyczna maleje wraz ze wzrostem częstotliwości oraz ze wzrostem natężenia pola powyżej nasycenia. Również obróbka mechaniczna, chemiczna czy termiczna takich materiałów może zmienić ich właściwości magnetyczne. W celu uniknięcia zjawiska nasycenia stosuje się ekrany dwuwarstwowe. Ekran pierwszy, umieszczony bliżej źródła pola, wykonany z materiału o małej przenikalności, nasyca się przy dużym poziomie natężenia pola i zmniejsza jego wartość do takiego poziomu, przy którym nie następuje nasycenie drugiego ekranu, wykonanego z materiału o dużej przenikalności magnetycznej. Ekran drugi wprowadza zatem większą część tłumienia pola magnetycznego.

W metodzie zwoju zwartego umieszcza się wokół źródła pola przewodzącą pętlę, tak że padające pole magnetyczne indukuje w niej prąd. Prąd ten wytwarza strumień magnetyczny o kierunku przeciwnym do źródłowego pola magnetycznego. W ten sposób pole to jest w pobliżu pętli redukowane.

Zarówno pierwsza, jak i druga metoda znalazły zastosowanie przy ekranowaniu różnych urządzeń energoelektronicznych, ekranowaniu kabli i przewodów pomiarowych, ekranowaniu sieci przewodów sterowniczych na statkach i samolotach, ekranowaniu urządzeń elektromedycznych oraz w technice komunikacyjnej. Nie stosuje się ich jednak do ograniczenia pola magnetycznego generowanego przez urządzenia eksploatowane na stacjach elektroenergetycznych.

W przypadku stacji wnętrzowych, choć istnieje techniczna możliwość pokrycia ścian i sufitu ekranem magnetycznym wykonanym z materiału o dużej przenikalności magnetycznej, to ze względów ekonomicznych taka forma obniżenia wartości natężenia pola magnetycznego nie jest stosowana. Pole to mierzone w pomieszczeniach przyległych do stacji jest bowiem zawsze dużo mniejsze od wartości dopuszczalnej 60 A/m. Spółki dystrybucyjne będące właścicielami takich stacji nie są zainteresowane budową w nich ekranów magnetycznych gdyż stacje te spełniają wszelkie wymagania zawarte w odpowiednich przepisach.

Konfiguracja szyn zbiorczych

Jak już wcześniej wspomniano, potencjalne możliwości obniżenia pól magnetycznych wytwarzanych przez oszynowanie stacji kryją się przede wszystkim w odsunięciu szyn zbiorczych od sufitów i ścian przylegających do pomieszczeń, w których przebywają ludzie, oraz we wzajemnym zbliżeniu szyn zbiorczych poszczególnych faz. W celu zobrazowania wpływu konfiguracji szyn na wartość natężenia pola magnetycznego generowanego przez tory prądowe przeprowadzono symulację rozkładów pola magnetycznego za pomocą programu RESICALC.

Program ten ze względu na swoje możliwości nadaje się szczególnie do symulowania rozkładów pól magnetycznych wytwarzanych przez oszyowanie wnętrzowych stacji transformatorowych. Umożliwia wyznaczenie przestrzennych rozkładów pola magnetycznego wokół dowolnie skonfigurowanych układów szynowych obciążonych różnymi prądami. Poprzez odpowiednie zdefiniowanie płaszczyzny, na której symulowany będzie rozkład pola, możliwe jest jego wyznaczenie na dowolnej wysokości (odległości od oszynowania). Wyniki symulacji mogą być przedstawione w formie liczbowej lub graficznej w postaci trójwymiarowych, lub konturowych wykresów indukcji magnetycznej.

Dla potrzeb artykułu przeprowadzono symulację rozkładów pola magnetycznego dla dwóch różnych układów szyn: poziomego i pionowego przy różnych odstępach między szynami poszczególnych faz (rys. 1.). Rozkłady te symulowano na płaszczyznach oddalonych od szyn od 0,5 m do 10 m. Obliczenia przeprowadzono przy przepływie przez szyny prądu o wartości 900 A (maksymalne obciążenie transformatora o mocy 630 kVA po stronie 0,4 kV). Wybrane wyniki obliczeń przedstawiono graficznie na rysunku 2. i rysunku 3.

Na podstawie przeprowadzonych symulacji określono podstawowe zależności między maksymalną wartością natężenia pola magnetycznego a odległością od szyn i odstępem między szynami dla układu poziomego i pionowego. Wyniki przedstawiono graficznie na rysunku 4., rysunku 5., rysunku 6. i rysunku 7.

Na podstawie przeprowadzonych symulacji można stwierdzić następujące prawidłowości:

  • stosując układ pionowy szyn można ograniczyć pola magnetyczne w bliskiej odległości od szyn (do 1 m) o ok. 30% w porównaniu z poziomym układem szyn; w miarę wzrostu odległości od szyn maksymalne wartości natężenia pola magnetycznego są bardzo zbliżone przy obu ich układach,
  • zarówno w układzie poziomym, jak i pionowym znaczne osłabienie pola magnetycznego można uzyskać poprzez zbliżenie szyn poszczególnych faz; dwukrotne zmniejszenie odstępu między szynami powoduje obniżenie maksymalnej wartości natężenia pola magnetycznego o ok. 50 %,
  • przy przepływie przez szyny prądu o natężeniu 900 A już w odległości 1 m od szyn natężenie pola magnetycznego jest mniejsze od wartości dopuszczalnej w środowisku 60 A/m; wartości mniejsze od 0,3 A/m uzyskuje się jednak dopiero w odległościach większych od 10 m od szyn.

Podsumowanie

W myśl obowiązujących przepisów lokalizacja stacji transformatorowych SN/nn w budynkach mieszkalnych i innych obiektach użyteczności publicznej jest dopuszczalna. Stacje te postrzegane są jednak jako uciążliwe i zagrażające zdrowiu ludzi przebywających w sposób ciągły w ich pobliżu.

Pole magnetyczne wytwarzane przez urządzenia stacji wnętrzowych (głównie oszynowanie), przenikające do sąsiednich pomieszczeń mieszkalnych czy biurowych, uznawane jest przez ludzi tam przebywających jako najistotniejszy czynnik fizyczny wpływający niekorzystnie na ich zdrowie. Poziomy pól magnetycznych stwierdzone pomiarowo w lokalach sąsiadujących ze stacjami wnętrzowymi SN/nn są wielokrotnie mniejsze od wartości dopuszczalnej sprecyzowanej w stosownych przepisach. W warunkach najbardziej niekorzystnych (przy maksymalnym obciążeniu transformatora) wartości te mogą wynosić ok. 18 A/m.

Ekranowanie magnetyczne rozdzielni nie jest obecnie stosowane. Wynika to przede wszystkim z wysokich kosztów, jakie należy ponieść na specjalne materiały o dużej przenikalności magnetycznej. Pokrycie sufitów i ścian takim materiałem może nie przynieść zadawalających rezultatów, gdyż ekran prostopadłościenny lub płaski jest najmniej korzystny i ma najmniejszą skuteczność w porównaniu z ekranami cylindrycznymi czy kulistymi.

Znaczne obniżenie natężenia pola magnetycznego można uzyskać przez odpowiednią konfigurację szyn. Odsunięcie ich od sufitów i ścian przylegających mieszkań, wzajemne zbliżenie szyn poszczególnych faz oraz zmiana układu poziomego na pionowy powodują znaczne osłabienia pola. Rozwiązania takie nie powodują istotnego wzrostu kosztów budowy stacji, szczególnie jeśli przygotowane zostały na etapie projektowym. Stanowią one jednak typowy przykład realizacji zasady, według której narażenie na czynnik oddziałujący potencjalnie niekorzystnie należy ograniczyć w taki sposób, jak jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione.

Literatura

  1. A. Ahlbom i wsp., A pooled analysis of magnetic fields and childhood leukemia, Britisch Journal of Cancer, 2000, Vol. 83, No. 5.
  2. S. Greenland, A. R. Sheppard i wsp., A pooled analysis of magnetic fields, wirecodes and childhood leukemia, Epidemiology, 2000, Vol. 11.
  3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (DzU nr 192, poz. 1883).
  4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690, zmiany: DzU z 2003 r. nr 33, poz. 270 oraz z 2004 r. nr 109, poz. 1156).
  5. PrPN-T-06580-3 Ochrona pracy w polach i promieniowaniu elektromagnetycznym o częstotliwości do 300 GHz. Metody pomiaru i oceny natężenia pola na stanowisku pracy.
  6. L. Kiełtyka, Teoria i praktyka ekranowania przed wpływem pól magnetycznych niskiej częstotliwości, materiały konferencyjne „Pola Elektromagnetyczne a Energetyka i Środowisko”, Bielsko-Biała, XI 1992.
  7. Weichmagnetische Werkstoffe und Halbzeuge, Vacuumschmelze GMBH, Hanau, 1996.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej...

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja energii elektrycznej ze średniego napięcia na niskie i rozdział tej energii w sposób determinowany konfiguracją sieci nn, z zachowaniem warunków technicznych określonych w obowiązujących przepisach [1, 2]. Wymagania w zakresie wykonania oraz badania prefabrykowanych...

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy...

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy układ zasilania, z doborem superkondensatorów, uzyskane efekty i wyniki oraz wnioski i cele dalszych prac w tym zakresie. Autorzy wskazują na zasadność opracowania kompleksowego rozwiązania zawierającego napęd elektromechaniczny, akumulator bezobsługowy, superkondensator i niestandardowy zasilacz...

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej...

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej te obiekty. W artykule przedstawiono analizę zakłóceń wprowadzanych przez urządzenia zainstalowane w zakładzie drukarskim.

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach...

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych. Szczególne wymagania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej stawiane są instalacjom elektrycznym eksploatowanym w warunkach środowiskowych niekorzystnie wpływających na niezawodność ich pracy. Do instalacji tych można zaliczyć te eksploatowane w warunkach przemysłowych, w których...

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników...

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego i poniekąd ustalają procedury postępowania.

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych...

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych obwodach elektrycznych od tych wyznaczonych teoretycznie. Wskazano również wartość współczynnika poprawkowego uwzględniającego termiczny wzrost rezystancji, rzeczywisty przekrój przewodu oraz rezystancje pasożytnicze wprowadzane przez połączenia montażowe obwodu elektrycznego. Artykuł m.in. odnosi...

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Przedmiotem analizy są wybrane instalacje elektroenergetyczne zasilające budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalnych, dla których dobierane są: transformatory rozdzielcze SN/nn, zespoły prądotwórcze...

Przedmiotem analizy są wybrane instalacje elektroenergetyczne zasilające budynki użyteczności publicznej oraz budynki mieszkalnych, dla których dobierane są: transformatory rozdzielcze SN/nn, zespoły prądotwórcze oraz stacje transformatorowe

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które...

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które powodują porażenie prądem elektrycznym oraz pożary w budynkach w Polsce. Analizę prowadzono na podstawie informacji uzyskiwanych corocznie z Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz obserwacji i ustaleń. Profilaktykę stanowi...

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą...

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą do łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów elektrycznych. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi [1, 2].

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną....

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną. Ważną kwestią w tym przypadku jest informacja dotycząca zapotrzebowania mocy, która umożliwia odpowiedni dobór układu zasilania (miejsce przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, przekrój przewodów, prąd znamionowy zabezpieczeń) oraz ewentualnych rozliczeń za energię elektryczną. Obecnie...

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie...

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie nowoczesnych technologii i energooszczędnych urządzeń. W tym zakresie istotną rolę odgrywają transformatory energetyczne stanowiące jeden z ważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego.

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów...

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów i zagrożenie oparzeniem, płomieniem, w przypadku zagrożenia pożarowego od instalacji i urządzeń elektrycznych do innych, znajdujących się w pobliżu, oddzielonych przez bariery ogniowe przedziałów, osłabieniem bezpiecznego działania elektrycznego wyposażenia zawierającego usługi bezpieczeństwa.

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia...

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia obserwuje się szybsze zużywanie się podzespołów elektrowni. Oblodzenia mogą prowadzić również do przejściowych unieruchomień wiatraków i większej ich awaryjności.

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie,...

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie, wraz ze znajdywaniem dla niego coraz to innych praktycznych zastosowań. Nadal jednak mimo upływu lat to niewidziane promieniowanie potrafi nas zaskoczyć ciekawym i nowym spojrzeniem na otaczający nas świat. Dziś na temat promieniowania cieplnego i jego zastosowania wiemy znacznie więcej. Opracowano...

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych....

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych. Wpływa to na rozwiązania zarówno rozdzielnic średniego napięcia, jak i pól wyłącznikowych wysokiego napięcia.

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających...

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie wprowadza się odpowiednie obostrzenia i stosuje specjalne rozwiązania instalacji elektrycznych.

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty...

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty techniczne od strat handlowych. Straty techniczne związane są ze zjawiskami fizycznymi, które towarzyszą przepływowi energii elektrycznej przez sieć. Straty handlowe związane są natomiast ze sprzedażą energii [1].

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji...

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji stanowią istotny krok w kierunku zwiększenia pewności zasilania odbiorców energii elektrycznej.

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej...

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych wynikających z rozwiązania konstrukcyjnego, rozdzielnice są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi. Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi...

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od...

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od 10 do 3500 kVA mogą być wykonane jako suche żywiczne (małej i średniej mocy) lub olejowe hermetyczne.

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne...

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne o dużej powierzchni własnej, sprzedawane jako odrębne elementy, produkowane przez wiele firm, do których, w zależności od ich ilości i sposobu łączenia (szeregowo lub szeregowo-równolegle), stosowane są odrębnie dobierane urządzenia przekształtnikowe i zabezpieczające.

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega...

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega korozji. Po zużyciu protektory wymienia się na nowe. Identyczny efekt daje zastąpienie cynku złomem stalowym połączonym z dodatnim biegunem prądu stałego, podczas gdy chroniona konstrukcja połączona jest z biegunem ujemnym.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.