elektro.info

UPS-y kompensacyjne

UPS-y kompensacyjne

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim...

Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów, procesów technologicznych, zasilania centrów danych i układów automatyki. Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy i wymagania na sieć zasilającą, w szczególności wymagania na jakość energii elektrycznej dostarczanej przez operatora systemu dystrybucji energii OSD.

Uziemianie w liniach elektroenergetycznych nn

Uziemianie w liniach elektroenergetycznych nn

Wymagania dotyczące uziemiania w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia zostały określone normie N SEP-E 001 Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia. Ochrona przeciwporażeniowa [6]. Zgodnie...

Wymagania dotyczące uziemiania w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia zostały określone normie N SEP-E 001 Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia. Ochrona przeciwporażeniowa [6]. Zgodnie z ww. normą w obrębie koła o średnicy 200 m, zakreślonego dowolnie dookoła miejsca instalacji każdej stacji transformatorowej SN/nn lub instalacji generatora nn, rezystancja wypadkowa uziemień o rezystancji RB ≤ 30 Ω połączonych ze sobą, które znalazły się w tym kole, nie może przekraczać 5 Ω.

Kablowanie sieci dystrybucyjnych średniego i niskiego napięcia

Kablowanie sieci dystrybucyjnych średniego i niskiego napięcia

W ostatnim czasie coraz więcej Spółek Dystrybucyjnych podejmuje decyzję o zastąpieniu linii napowietrznych liniami kablowymi. Proces ten jest zaplanowany na wiele lat, a jego koszty są szacowane w miliardach...

W ostatnim czasie coraz więcej Spółek Dystrybucyjnych podejmuje decyzję o zastąpieniu linii napowietrznych liniami kablowymi. Proces ten jest zaplanowany na wiele lat, a jego koszty są szacowane w miliardach złotych. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy sam proces „skablowania” sieci dystrybucyjnych średniego oraz niskiego napięcia przyniesie oczekiwane rezultaty w postaci znaczącej poprawy systemowych wskaźników jakościowych, takich jak: SAIDI, SAIFI, czy też MAIFI.

Problematyka strat mocy i energii w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Problem of power loss in MV/LV distribution transformers

W artykule scharakteryzowano grupę elektroenergetycznych transformatorów SN/nn oraz wykazano możliwości uzyskiwania oszczędności w stratach energii elektrycznej, czyli sposoby poprawy efektywności energetycznej zgodnie podanymi wyżej zapisami w Ustawie.

Energia elektryczna jest szczególną postacią energii ze względu na szerokie zastosowanie we wszystkich dziedzinach działalności człowieka bez możliwości zastąpienia jej – w wielu przypadkach – inną postacią energii. Istotną wadą energii elektrycznej jest brak urządzeń, które magazynowałyby ją w dużych ilościach. Przedsiębiorstwa wytwórcze muszą zatem wytwarzać moc i energię skorelowaną z zapotrzebowaniem odbiorców.

Zobacz także

Wymagania unijne dla transformatorów rozdzielczych SN/nn

Wymagania unijne dla transformatorów rozdzielczych SN/nn

Publikacja zawiera przegląd najważniejszych norm technicznych i prawnych weryfikujących rynek transformatorów rozdzielczych SN/nn w Polsce.

Publikacja zawiera przegląd najważniejszych norm technicznych i prawnych weryfikujących rynek transformatorów rozdzielczych SN/nn w Polsce.

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

Sposoby ograniczania pola magnetycznego 50 Hz we wnętrzowych stacjach transformatorowych SN/nn

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego...

W artykule przedstawiono i omówiono wpływ wnętrzowych stacji transformatorowych, będących źródłem pola magnetycznego, na ludzi przebywających w ich pobliżu. Zawarto przykładowe wartości natężeń pola magnetycznego zidentyfikowane pomiarowo w różnych pomieszczeniach zlokalizowanych nad lub obok rozdzielni SN/nn. Głównym celem artykułu jest zaprezentowanie metod ograniczania natężenia pola magnetycznego poprzez stosowanie ekranów magnetycznych lub odpowiedniej konfiguracji szyn w rozdzielniach niskiego...

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Prąd włączenia transformatorów toroidalnych pod napięcie w stanie jałowym

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia...

Coraz powszechniejsze stosowanie transformatorów toroidalnych oraz znaczne zwiększenie ich mocy także w urządzeniach elektronicznych, np. w zasilaczach wzmacniaczy akustycznych, spowodowało, że prąd włączenia takich transformatorów pod napięcie stał się problemem.

W artykule:

• Ustawa o efektywności energetycznej w kontekście ograniczania strat mocy transformatorów rozdzielczych SN/nn
• Charakterystyka strat mocy w transformatorach rozdzielczych
• Moc znamionowa transformatora rozdzielczego w funkcji zmian przewidywanego obciążenia oraz czas trwania maksymalnych strat

Przez dziesięciolecia energia elektryczna wytwarzana była głównie w elektrowniach węglowych (i nadal jest przy mniejszym udziale). Procesowi spalania węgla towarzyszy powstawanie dwutlenku węgla, który – według klimatologów – jest główną przyczyną niebezpiecznego ocieplania się klimatu na naszej planecie.

W konsekwencji stwierdzono, że należy ograniczyć produkcję energii elektrycznej w elektrowniach węglowych oraz również ze względu na wyczerpywanie się zasobów kopalnych. Nie byłoby to możliwe bez wprowadzenia do eksploatacji nowych technologii wytwarzania opartych na odnawialnych źródłach energii (OZE). Elektrownie te z jednej strony mniej ingerują w środowisko, ale z drugiej, charakteryzują się bardzo niekorzystną dla wytwarzania energii niestabilnością.

Ponadto wprowadzanie do eksploatacji źródeł OZE o małych mocach przez odbiorców indywidualnych (tzw. prosumentów) skomplikowało proces zarządzania i funkcjonowania systemu elektroenergetycznego.

Inną możliwością ograniczenia zużycia energii jest wprowadzanie innowacyjnych technologii, urządzeń i odbiorników, które będą charakteryzowały się mniejszym zużyciem energii, czyli większą efektywnością energetyczną.

Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych z 11 grudnia 1997 r. (podpisany przez Polskę) stwierdza, że każdy kraj winien realizować zobowiązania do ograniczenia i redukcji emisji CO2 oraz będzie rozwijać działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej w odpowiednich sektorach gospodarki krajowej.

W ślad za przyjęciem protokołu ustanowiono wspólne ramy działań na rzecz promowania efektywności energetycznej w Unii Europejskiej, w tym ograniczenie o 20% zużycia energii pierwotnej w porównaniu z prognozami do 2020 roku.

Dla wywiązania się z nałożonych zobowiązań w Polsce wprowadzono 20 maja 2016 roku w życie znowelizowaną Ustawę o efektywności energetycznej, która w art. 1. określa:

  • zasady opracowywania krajowego planu działań dotyczącego efektywności energetycznej;
  • zadania jednostek sektora publicznego w zakresie efektywności energetycznej;
  • zasady realizacji obowiązku uzyskania oszczędności energii;
  • zasady przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa,

a w rozdziale 4 w art. 19.1 wymienia rodzaje przedsięwzięć służące poprawie efektywności energetycznej, w tym w podpunkcie 5 – ograniczenie strat na transformacji.

Reprezentatywnym przykładem wskazującym na efektywne możliwości obniżenia zużycia energii na potrzeby własne sieci elektroenergetycznych jest transformator rozdzielczy SN/nn.

W artykule scharakteryzowano grupę elektroenergetycznych transformatorów SN/nn oraz wykazano możliwości uzyskiwania oszczędności w stratach energii elektrycznej, czyli sposoby poprawy efektywności energetycznej zgodnie z podanymi wyżej zapisami w Ustawie.

Transformatory rozdzielcze SN/nn

b problematyka strat tab1
Tab. 1. Ogólna liczba transformatorów i liczba transformatorów rozdzielczych SN/nn (TR) w pięcioleciu 2011–2015; źródło: opracowanie własne na podstawie roczników „Statystyka Elektroenergetyki Polskiej” [Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2015, Wyd. Agencja Rynku Energii, Warszawa 2016 (oraz wcześniejsze roczniki)]

Transformatory rozdzielcze SN/nn stanowią najliczniejszą grupę jednostek transformatorowych w polskim systemie elektroenergetycznym. Wykorzystując dane statystyczne zamieszczone w rocznikach Statystyka Elektroenergetyki Polskiej [1] z ostatniego pięciolecia (tj. z lat 2011–2015) w tab. 1. i tab. 2. zestawiono:

  • ogólną liczbę transformatorów, w tym liczbę transformatorów rozdzielczych SN/nn,
  • sumaryczną moc wszystkich transformatorów i transformatorów rozdzielczych SN/nn.

Analizując powyższe dane – a także podobne dane statystyczne prezentowane we wcześniejszej publikacji Autorów [2] – można stwierdzić, że transformatory rozdzielcze SN/nn stanowią około 98% ogólnej liczby zainstalowanych w kraju transformatorów.

b problematyka strat tab2
Tab. 2. Sumaryczna moc znamionowa transformatorów krajowych i łączna moc znamionowa transformatorów rozdzielczych SN/nn (TR) w pięcioleciu 2011–2015; źródło: opracowanie własne na podstawie roczników „Statystyka Elektroenergetyki Polskiej” [Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2015, Wyd. Agencja Rynku Energii, Warszawa 2016 (oraz wcześniejsze roczniki)]

Natomiast znacznie mniejszy – bo przekracza nieco 30% – jest udział łącznej mocy znamionowej transformatorów rozdzielczych w sumarycznej mocy wszystkich transformatorów.

Interesującym jest także poznanie tendencji wzrostowych liczby i mocy znamionowych transformatorów. Dla transformatorów rozdzielczych SN/nn średnioroczny przyrost ich liczby waha się na poziomie 0,9%, a średnioroczny przyrost ich mocy znamionowych – na poziomie 1,8%. Tendencje takie występują praktycznie w całym piętnastoleciu XXI wieku [2].

Bardziej szczegółowa analiza pracy sieci odbiorczej niskiego napięcia powinna uwzględniać również lokalizację odbiorców i stacji transformatorowych SN/nn – tereny miejskie czy tereny wiejskie.

Z danych zawartych w [1] wynika, że w roku 2015 – na ogólną liczbę odbiorców końcowych zasilanych z sieci niskiego napięcia OSD wynoszącą 17131 tys. odbiorców – 66,1% stanowili odbiorcy miejscy, a 33,9% – odbiorcy wiejscy.

Podobne proporcje występują również w dostawach energii elektrycznej z sieci niskiego napięcia OSD odbiorcom końcowym – ogółem w roku 2015 było to 53847 GWh, z czego 65,2% wynosiły dostawy do odbiorców miejskich, a 34,8% dostawy do odbiorców wiejskich.

W powyższych danych widać nieduże różnice w jednostkowych dostawach energii elektrycznej niskiego napięcia na jednego odbiorcę zlokalizowanego na terenach wiejskich i miejskich (3,22 kWh/odb. – tereny wiejskie oraz 3,10 kWh/odb. – tereny miejskie); wskaźniki te w ostatnim pięcioleciu pozostają na tym samym poziomie [2].

W rocznikach Statystyka Elektroenergetyki Polskiej [1] brak szczegółowych danych rozróżniających sieci elektroenergetyczne na terenach miejskich i wiejskich. Opierając się na danych sprzed kilku lat [3] można stwierdzić, że udziały liczby i mocy stacji transformatorowo-rozdzielczych SN/nn wynosiły odpowiednio:

  • na terenach miejskich 31,5% i 56,9%,
  • na terenach wiejskich 68,5% i 43,1%,

co oznacza, że na terenach wiejskich było dwa razy więcej stacji niż na terenach miejskich. Natomiast średnia moc transformatora była równa 110 kVA w sieci wiejskiej i 315 kVA w sieci miejskiej.

Charakterystyka strat mocy w transformatorach rozdzielczych

Spośród wszystkich urządzeń elektroenergetycznych wytwarzających, przetwarzających, przesyłających energię elektryczną – transformatory charakteryzują się bardzo wysoką sprawnością mocową, definiowaną ilorazem mocy czynnej oddawanej do sieci odbiorczej przez transformator do mocy czynnej pobieranej z sieci zasilającej. Transformatory podczas pracy wywołują straty mocy i energii, które są sumą strat jałowych P0 (tzw. strat w żelazie, niezależnych od obciążenia transformatora) i strat obciążeniowych Pk (tzw. strat w miedzi, zależnych od obciążenia).

Wartości znamionowych strat mocy w transformatorach podawane są przez producentów i stanowić mogą – przy danej wartości mocy znamionowej – kryterium podziałowe ze względu na wydajność energetyczną (inaczej sprawność mocową).

Norma PN-EN 50464-1:2007 [4] wprowadza klasyfikację transformatorów rozdzielczych SN/nn z punktu widzenia poziomów strat obciążeniowych i jałowych. Zgodnie z tym dokumentem podane są określone wartości:

  • znamionowych strat obciążeniowych, w tym:
    — cztery poziomy Dk, Ck, Bk, Ak dla transformatorów o górnym napięciu Um ≤ 24 kV,
    — trzy poziomy Ck-36, Bk-36, Ak-36 dla transformatorów o górnym napięciu Um = 36 kV,
  • strat jałowych, w tym:
    — pięć poziomów E0, D0, C0, B0, A0 dla transformatorów o górnym napięciu Um ≤ 24 kV,
    — trzy poziomy C0-36, B0-36, A0-36 dla transformatorów o górnym napięciu Um = 36 kV,

które określają tzw. klasę transformatora.

b problematyka strat tab3
Tab. 3. Poziomy strat obciążeniowych i jałowych transformatorów o napięciu znamionowym Um ≤ 24 kV i mocach znamionowych 100 ÷ 1000 kVA

W tab. 3. przedstawiono przykładową klasyfikację poziomów strat obciążeniowych i jałowych dla transformatorów o górnym napięciu znamionowym Um ≤ 24 kV i mocach znamionowych 100÷1000 kVA. Jako wartości bazowe przyjęto umownie straty obciążeniowe na poziomie Ck i straty jałowe na poziomie D0.

Moc znamionowa transformatora rozdzielczego w funkcji zmian przewidywanego obciążenia

Dobór transformatorów w stacjach elektroenergetycznych polega na ustaleniu liczby jednostek oraz ich mocy znamionowych, z uwzględnieniem przekładni i sposobu regulacji napięcia, układu i grupy połączeń, napięcia zwarcia, rodzaju wykonania i sposobu chłodzenia [5].

Moce znamionowe i liczba transformatorów zainstalowanych w stacji powinny być wystarczające do pokrycia szczytowego spodziewanego obciążenia w normalnych warunkach pracy układu przy zachowaniu wymaganego poziomu niezawodności zasilania odbiorców.

Przy doborze mocy znamionowych transformatorów należy również uwzględnić spodziewany przyrost obciążenia w horyzoncie 5–10 lat, aby nie było konieczności zwiększenia liczby transformatorów lub wymiany jednostek na większe.

Zakres analiz prezentowanych w niniejszym artykule ograniczony zostanie do najczęściej spotykanych jednotransformatorowych stacji elektroenergetycznych SN/nn. W stacjach jednostransformatorowych moc znamionowa transformatora SnT musi spełniać warunek:

b problematyka strat wz1
Wzór 1

gdzie

Sos – obliczeniowa szczytowa moc pozorna.

Przy doborze mocy znamionowej transformatora analizuje się często jednostkowe straty mocy ΔPjedn oraz sprawność transformatora h[6]. Wielkości te definiowane są następującymi zależnościami:

b problematyka strat wz2
Wzór 2
b problematyka strat wz3
Wzór 3

przy czym:

b problematyka strat wz4
Wzór 4

gdzie:

SnT – znamionowa moc transformatora,

P – obciążenie transformatora mocą czynną,

S – obciążenie transformatora mocą pozorną,

ΔP – straty mocy czynnej przy obciążeniu transformatora mocą pozorną S,

P0 – znamionowe straty jałowe transformatora,

Pk – znamionowe straty obciążeniowe transformatora,

β – względne obciążenie transformatora (stopień wykorzystania mocy znamionowej transformatora).

Wykorzystując powyższe wzory można wyznaczyć optymalną wartość mocy Ss = Sopt, przy której sprawność transformatora jest największa, a jednostkowe straty mocy czynnej są najmniejsze:

b problematyka strat wz5
Wzór 5
b problematyka strat tab4
Tab. 4. Optymalne stopnie obciążenia βopt dla olejowych transformatorów rozdzielczych SN/nn o mocach znamionowych 160–250–400–630 kVA

Z zależności (5) wynika, że optymalna wartość mocy wynika z klasy transformatora. W tab. 4. zestawiono wartości wskaźnika bopt dla czterech wybranych wartości mocy znamionowych transformatorów.

Z danych liczbowych zestawionych w tab. 4. wynika, że największe sprawności procesu transformacji mocy (sprawności mocowe) praktycznie nie zależą od poziomu mocy znamionowej transformatora, a głównie od klasy transformatora i występują przy obciążeniach od 26% do 54% mocy znamionowej transformatora.

b problematyka strat rys1
Rys. 1. Jednostkowe straty mocy ΔPjedn [W/kVA] transformatorów dla przykładowo wybranych klas w funkcji stopnia obciążenia β; rys. archiwum autorów (E. Niewiedział, R. Niewiedział)
b problematyka strat rys2
Rys. 2. Sprawności mocowe transformatorów η dla przykładowo wybranych klas w funkcji stopnia obciążenia β; rys. archiwum autorów (E. Niewiedział, R. Niewiedział)

Na rys. 1. przedstawiono przykładowo zależność strat jednostkowych, natomiast na rys. 2. sprawności mocowe transformatora o mocy znamionowej SnT = 630 kVA [6] wykonanego w czterech następujących klasach:

  • klasy Ck – D0 (transformator serii podstawowej o stratach standardowych),
  • klasy Ak – A0 (transformator energooszczędny – o najmniejszych znamionowych stratach obciążeniowych i jałowych),
  • klasy Ak – E0 (transformator o najmniejszych znamionowych stratach obciążeniowych i największych znamionowych stratach jałowych),
  • klasy Dk – A0 (transformator o największych znamionowych stratach obciążeniowych i najmniejszych znamionowych stratach jałowych).

Należy zauważyć, że zmniejszanie się współczynnika sprawności mocowej przy obciążeniach od Sopt do SnT jest stosunkowo niewielkie. Wynika to z faktu, że powyżej obciążenia optymalnego transformatora funkcja strat jednostkowych mocy jest płaska i w stosunkowo dużym zakresie obciążenia transformator ma jednostkowe straty niewiele wyższe od minimalnych.

Obciążenia transformatorów są zmienne w czasie, co pociąga za sobą zmianę czasową strat mocy.

Działania zapisane w Ustawie o efektywności energetycznej dotyczące procesu transformacji, mają doprowadzić nie tylko do ograniczenia strat mocy, ale – przede wszystkim – strat energii elektrycznej. W konsekwencji jednostkowe straty energii elektrycznej w transformatorze winny być minimalne [6], co można zapisać:

b problematyka strat wz6
Wzór 6

gdzie:

  • E – ilość energii transformowanej w ciągu roku,
  • ΔE – roczne straty energii w transformatorze.

Zgodnie z powyższym optymalne obciążenie transformatora, które wywołuje minimalne względne straty energii, można obliczyć z zależności [5, 6]:

b problematyka strat wz7
Wzór 7

gdzie:

Tp – czas pracy transformatora w ciągu roku,

τ – roczny czas trwania maksymalnych strat.

Optymalna moc obciążenia transformatora wyliczona z warunku najmniejszych względnych strat energii jest zatem większa niż z warunku największej sprawności mocowej transformatora (βopt_E > βopt).

Należy podkreślić, że transformator energetyczny jest odbiornikiem mocy biernej indukcyjnej zużywanej na potrzeby własne, czyli inaczej na pokrycie strat mocy biernej ΔQt.

Moc bierna dosyłana do transformatora powoduje dodatkowe straty mocy czynnej w sieci zasilającej transformator. W związku z tym przy dokładniejszych obliczeniach należy wyznaczać sumę strat rzeczywistych i strat dodatkowych od mocy biernej. Poziom tych dodatkowych strat zależy od miejsca w sieci, z którego moc bierna jest odbierana.

Do określenia liczbowego strat mocy czynnej spowodowanych przesyłem mocy biernej w praktyce wykorzystuje się tzw. energetyczny równoważnik mocy biernej [6]. Wskaźnik ten – o symbolu ke [kW/kvar] – informuje, o ile wzrosną straty mocy czynnej w elemencie sieci przy wzroście przesyłanej mocy biernej o jedną jednostkę.

Czas trwania maksymalnych strat

Analizując postać wzoru (7) można stwierdzić, iż istotnym parametrem eksploatacyjnym jest roczny czas trwania maksymalnych strat. Zagadnienia wyznaczania tego czasu Autorzy przedstawili m.in. w swoich wcześniejszych publikacjach [6, 7].

Stosowane powszechnie modele obliczeniowe określają najczęściej wartość względną czasu występowania maksymalnych strat tw na podstawie wzorów empirycznych opracowanych przez wielu autorów w postaci:

b problematyka strat wz8 1
Wzór 8
b problematyka strat tab5
Tab. 5. Optymalne wartości obciążenia dla olejowych transformatorów rozdzielczych SN/nn klasy Ck – A0 o mocach znamionowych 160–250–400–630 kVA

W tab. 5. przedstawiono rezultaty liczbowe przykładowych obliczeń optymalnych mocy obciążenia transformatorów wymaganej obecnie klasy Ck – A0 o różnych mocach znamionowych w zależności od czasu trwania strat maksymalnych. Pozwala to na wstępne oszacowanie mocy znamionowej transformatora na podstawie przewidywanego obciążenia szczytowego i czasu trwania strat maksymalnych.

Podsumowanie

W artykule ogólnie zaprezentowano współzależność optymalnego obciążenia transformatora rozdzielczego gwarantującego minimum jednostkowych strat mocy oraz minimum jednostkowych strat energii, oraz jego mocy znamionowej.

Wartości ww. mocy optymalnych wynikają głównie z różnicy znamionowych strat jałowych P0 i znamionowych strat obciążeniowych Pk.

Procentowa wartość P0% wynosi około 0,1% mocy znamionowej transformatora, podczas gdy procentowa wartość Pk% jest na poziomie 1%.

Transformatory rozdzielcze SN/nn zasilają odbiorców o znacznych różnicach zapotrzebowania mocy.

Skalę zmian wyraża czas użytkowania mocy szczytowej Ts. W konsekwencji obciążeniowe straty mocy – bardziej zróżnicowane – będą decydowały o obciążeniowych stratach energii w przyjętym do analizy okresie Tp.

Im bardziej zróżnicowane obciążenie transformatora, tym niższa wartość czasu trwania maksymalnych strat τ i wyższa wartość Sopt_E (wzór 7 – licznik ułamka pod pierwiastkiem jest wartością stałą przy zmieniającej się wartości mianownika).

Stąd wniosek – występujące różnice między wartościami mocy Sopt i Sopt_E wynikają głównie z faktu, że straty obciążeniowe zmieniają się z kwadratem obciążenia, czyli zmieniają się znacząco w stosunku do stałych strat jałowych.

Literatura

  1. Statystyka Elektroenergetyki Polskiej 2015, Wyd. Agencja Rynku Energii, Warszawa 2016 (oraz wcześniejsze roczniki).
  2. Niewiedział E., Niewiedział R., Charakterystyka krajowej sieci dystrybucyjnej w XXI wieku, elektro.info, 2017, Nr 9 (157), s. 24÷30.
  3. Niewiedział E., Niewiedział R., Potrzeby rozwojowe i modernizacyjne sieci elektroenergetycznej na terenach wiejskich, Wiadomości Elektrotechniczne, 2012, nr 8 (1030), s. 3÷10.
  4. Norma PN-EN 50464-1: 2007 Trójfazowe olejowe transformatory rozdzielcze 50 Hz od 50 kVA do 2500 kVA o najwyższym napięciu urządzenia nieprzekraczającym 36 kV – Część 1: Wymagania ogólne.
  5. Bełdowski T., Markiewicz H., Stacje i urządzenia elektroenergetyczne, WNT, Warszawa 1992.
  6. Straty energii elektrycznej w sieciach dystrybucyjnych (Praca zbiorowa pod redakcją J. Kulczyckiego), Wydawnictwo PTPiREE, Poznań 2009.
  7. Niewiedział R., Niewiedział E., Ocena modeli wyznaczania czasu trwania strat maksymalnych w sieciach elektroenergetycznych, w: Mat. Konferencji n.t. „Szacowanie i prognozowanie obciążeń w sieciach elektroenergetycznych”, Wisła 2013.
  8. Rozporządzenie Komisji UE nr 548/2014 z dnia 21.05.2014. ujednolicające poziomy strat mocy w transformatorach rozdzielczych i sposoby ustalania strat w transformatorach mocy.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej...

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja energii elektrycznej ze średniego napięcia na niskie i rozdział tej energii w sposób determinowany konfiguracją sieci nn, z zachowaniem warunków technicznych określonych w obowiązujących przepisach [1, 2]. Wymagania w zakresie wykonania oraz badania prefabrykowanych...

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy...

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy układ zasilania, z doborem superkondensatorów, uzyskane efekty i wyniki oraz wnioski i cele dalszych prac w tym zakresie. Autorzy wskazują na zasadność opracowania kompleksowego rozwiązania zawierającego napęd elektromechaniczny, akumulator bezobsługowy, superkondensator i niestandardowy zasilacz...

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej...

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej te obiekty. W artykule przedstawiono analizę zakłóceń wprowadzanych przez urządzenia zainstalowane w zakładzie drukarskim.

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach...

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych. Szczególne wymagania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej stawiane są instalacjom elektrycznym eksploatowanym w warunkach środowiskowych niekorzystnie wpływających na niezawodność ich pracy. Do instalacji tych można zaliczyć te eksploatowane w warunkach przemysłowych, w których...

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników...

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego i poniekąd ustalają procedury postępowania.

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych...

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych obwodach elektrycznych od tych wyznaczonych teoretycznie. Wskazano również wartość współczynnika poprawkowego uwzględniającego termiczny wzrost rezystancji, rzeczywisty przekrój przewodu oraz rezystancje pasożytnicze wprowadzane przez połączenia montażowe obwodu elektrycznego. Artykuł m.in. odnosi...

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które...

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które powodują porażenie prądem elektrycznym oraz pożary w budynkach w Polsce. Analizę prowadzono na podstawie informacji uzyskiwanych corocznie z Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz obserwacji i ustaleń. Profilaktykę stanowi...

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą...

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą do łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów elektrycznych. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi [1, 2].

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną....

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną. Ważną kwestią w tym przypadku jest informacja dotycząca zapotrzebowania mocy, która umożliwia odpowiedni dobór układu zasilania (miejsce przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, przekrój przewodów, prąd znamionowy zabezpieczeń) oraz ewentualnych rozliczeń za energię elektryczną. Obecnie...

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie...

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie nowoczesnych technologii i energooszczędnych urządzeń. W tym zakresie istotną rolę odgrywają transformatory energetyczne stanowiące jeden z ważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego.

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów...

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów i zagrożenie oparzeniem, płomieniem, w przypadku zagrożenia pożarowego od instalacji i urządzeń elektrycznych do innych, znajdujących się w pobliżu, oddzielonych przez bariery ogniowe przedziałów, osłabieniem bezpiecznego działania elektrycznego wyposażenia zawierającego usługi bezpieczeństwa.

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia...

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia obserwuje się szybsze zużywanie się podzespołów elektrowni. Oblodzenia mogą prowadzić również do przejściowych unieruchomień wiatraków i większej ich awaryjności.

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie,...

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie, wraz ze znajdywaniem dla niego coraz to innych praktycznych zastosowań. Nadal jednak mimo upływu lat to niewidziane promieniowanie potrafi nas zaskoczyć ciekawym i nowym spojrzeniem na otaczający nas świat. Dziś na temat promieniowania cieplnego i jego zastosowania wiemy znacznie więcej. Opracowano...

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych....

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych. Wpływa to na rozwiązania zarówno rozdzielnic średniego napięcia, jak i pól wyłącznikowych wysokiego napięcia.

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających...

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie wprowadza się odpowiednie obostrzenia i stosuje specjalne rozwiązania instalacji elektrycznych.

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty...

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty techniczne od strat handlowych. Straty techniczne związane są ze zjawiskami fizycznymi, które towarzyszą przepływowi energii elektrycznej przez sieć. Straty handlowe związane są natomiast ze sprzedażą energii [1].

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji...

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji stanowią istotny krok w kierunku zwiększenia pewności zasilania odbiorców energii elektrycznej.

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej...

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych wynikających z rozwiązania konstrukcyjnego, rozdzielnice są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi. Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi...

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od...

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od 10 do 3500 kVA mogą być wykonane jako suche żywiczne (małej i średniej mocy) lub olejowe hermetyczne.

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne...

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne o dużej powierzchni własnej, sprzedawane jako odrębne elementy, produkowane przez wiele firm, do których, w zależności od ich ilości i sposobu łączenia (szeregowo lub szeregowo-równolegle), stosowane są odrębnie dobierane urządzenia przekształtnikowe i zabezpieczające.

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega...

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega korozji. Po zużyciu protektory wymienia się na nowe. Identyczny efekt daje zastąpienie cynku złomem stalowym połączonym z dodatnim biegunem prądu stałego, podczas gdy chroniona konstrukcja połączona jest z biegunem ujemnym.

Dobór urządzeń elektrycznych na pracę długotrwałą i zwarciową elementem procesu eksploatacji układu elektroenergetycznego

Dobór urządzeń elektrycznych na pracę długotrwałą i zwarciową elementem procesu eksploatacji układu elektroenergetycznego

Dobór urządzeń elektrycznych jest częścią prac projektowych, które dotyczą przyszłej inwestycji oraz elementem niezbędnym do zapewnienia właściwej pracy (nawet przez kilkadziesiąt lat) układu elektroenergetycznego....

Dobór urządzeń elektrycznych jest częścią prac projektowych, które dotyczą przyszłej inwestycji oraz elementem niezbędnym do zapewnienia właściwej pracy (nawet przez kilkadziesiąt lat) układu elektroenergetycznego. Konfiguracja układu elektroenergetycznego w okresie jego eksploatacji może ulegać zmianom, dostosowując go do bieżących potrzeb użytkowników.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.