elektro.info

news System wypożyczania samochodów EV Vozilla kończy działalność

System wypożyczania samochodów EV Vozilla kończy działalność

Firma Enigma Systemy Ochrony Informacji Sp. z o.o podpisała z Miastem Wrocław aneks do umowy, który skraca okres działalności wypożyczalni do 30 kwietnia 2020 r. Firma podaje, że wypożyczalnia aut elektrycznych...

Firma Enigma Systemy Ochrony Informacji Sp. z o.o podpisała z Miastem Wrocław aneks do umowy, który skraca okres działalności wypożyczalni do 30 kwietnia 2020 r. Firma podaje, że wypożyczalnia aut elektrycznych Vozilla w obecnej formie straciła sens swojej kontynuacji.

news Produkcja energii elektrycznej w listopadzie 2019 r.

Produkcja energii elektrycznej w listopadzie 2019 r.

Agencja Rynku Energii podsumowała produkcję energii elektrycznej w listopadzie 2019 r. Wynika z niej, że produkcja w Polsce była niższa o 2 proc. niż w październiku i wyniosła 13,5 TWh. W porównaniu z...

Agencja Rynku Energii podsumowała produkcję energii elektrycznej w listopadzie 2019 r. Wynika z niej, że produkcja w Polsce była niższa o 2 proc. niż w październiku i wyniosła 13,5 TWh. W porównaniu z analogicznym miesiącem 2018 r., w listopadzie 2019 r. wyprodukowano w Polsce o 1 083,6 GWh mniej energii elektrycznej, a jej zużycie spadło o 374 GWh. Produkcja energii elektrycznej z OZE w listopadzie ub. roku wzrosła o 21 proc. w porównaniu z 2018 r. Saldo wymiany zagranicznej energią elektryczną...

UPS ze zintegrowanym zasilaczem i interfejsem USB

UPS ze zintegrowanym zasilaczem i interfejsem USB

Bezpieczne zasilanie krytycznych odbiorników prądu stałego, zwiększenie dostępności systemu, ograniczone miejsce w szafie i trudne warunki otoczenia stawiają projektantów systemów przed wieloma wyzwaniami.

Bezpieczne zasilanie krytycznych odbiorników prądu stałego, zwiększenie dostępności systemu, ograniczone miejsce w szafie i trudne warunki otoczenia stawiają projektantów systemów przed wieloma wyzwaniami.

Instalacje elektryczne na terenach budów

Przykładowy schemat układu zasilania placu budowy energią elektryczną

Rozpoczęcie budowy jest liczone od chwili doprowadzenia na teren budowy energii elektrycznej. Warunki środowiskowe użytkowania urządzeń na terenie budów są dość trudne. Praca prowadzona jest na wolnym powietrzu, w różnych warunkach pogodowych, przy opadach deszczu, w upale oraz w niskiej temperaturze.

Zobacz także: Nowe zasady doboru i montażu wyposażenia elektrycznego instalacji elektrycznych niskiego napięcia

Szereg czynników zwiększających zagrożenie porażeniowe występuje na placach budów ze szczególnym nasileniem. Są to przede wszystkim:

  • częste zmiany lokalizacji odbiorników i związane z tym zmiany konfiguracji sieci rozdzielczej terenu budowy,
  • częsty brak stałych dróg komunikacji i transportu maszyn, materiałów i ludzi,
  • zmniejszenie odporności organizmu ludzkiego na działanie prądu elektrycznego spowodowane warunkami środowiskowymi,
  • znaczący udział w stosowanych urządzeniach budowlanych urządzeń elektrycznych ręcznych i przenośnych, przemieszczanych ręcznie podczas użytkowania,
  • niski poziom przygotowania pracowników w zakresie bezpiecznego użytkowania urządzeń elektrycznych,
  • zły stan techniczny urządzeń spowodowany ciężkimi warunkami eksploatacyjnymi oraz brakiem właściwej troski o należytą eksploatację, konserwację i fachowe naprawy urządzeń,
  • brak właściwego nadzoru nad bezpieczeństwem użytkowania urządzeń elektrycznych.

 

Zobacz także: Przegląd krajowych rozwiązań kontenerowych stacji transformatorowych SN/nn

Wymienione czynniki powodują, że na placach budów w Polsce, znacznie częściej niż w przemyśle, zdarzają się śmiertelne wypadki porażeń prądem elektrycznym (Czytaj więcej na ten temat).

 

 

 

Nowa norma PN-HD 60364-7-704 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-704: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje na terenie budowy i rozbiórki [2] została opublikowana w języku polskim 15 czerwca 2010 r. i powołano ją w załączniku do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10 grudnia 2010 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 239/2010, poz. 1587).

streszczenie

W artykule przedstawiono wymagania stawiane instalacjom elektrycznym na terenie budowy i rozbiórki. Opisano również najważniejsze zasady bezpiecznej eksploatacji urządzeń elektrycznych na terenie budowy, w tym zasady użytkowania narzędzi ręcznych o napędzie elektrycznym.



abstract

Electrical installations in the construction sites The paper presents the requirements for electrical installations in the construction and demolition sites. Important principles of safe operation of electrical equipment on the site were presented, including rules for using the hand-held motor-operated electric tools.

Norma [2] dotyczy instalacji stałych lub ruchomych na terenie budowy i rozbiórki w czasie prac budowlanych lub rozbiórkowych, takich jak:

  • budowa nowych obiektów budowlanych,
  • remontów, przebudowy, rozbudowy, rozbiórki istniejących obiektów budowlanych lub części obiektów budowlanych,
  • prace inżynieryjne,
  • roboty ziemne,
  • i inne podobne prace.

 

Zobacz także: Wybrane aspekty modernizacji rozdzielnic SN i nn w podziemnych zakładach górniczych

Wymagania normy [2] nie mają zastosowania do:

  • instalacji objętych normą wieloczęściową IEC 60621, których wyposażenie ma podobne właściwości i jest stosowane w kopalniach odkrywkowych,
  • instalacji w obiektach administracyjnych na terenach budowy (biura, szatnie, pomieszczenia konferencyjne, stołówki, restauracje, sypialnie, toalety itp.), gdzie mają zastosowanie wymagania ogólne normy PN-HD 60364.

Ochrona przed porażeniem elektrycznym

Ochrona przeciwporażeniowa na terenach budów musi spełniać wymagania ogólne zawarte w normie PN-HD 60364-4-41 [1]. Wymagania szczegółowe zawarte w arkuszu 704 normy [2] uzupełniają, modyfikują lub zastępują wymagania ogólne. Na terenie budowy nie dopuszcza się stosowania ochrony w postaci przeszkód ani przez umieszczenie poza zasięgiem ręki. Obwody zasilające gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym do 32 A włącznie oraz inne obwody zasilające narzędzia elektryczne o prądzie znamionowym do 32 A włącznie powinny być zabezpieczone przez:

  • urządzenia różnicowoprądowe o znamionowym prądzie różnicowym IΔn nieprzekraczającym 30 mA,
  • środek ochrony: bardzo niskie napięcie zasilające SELV i/lub PELV,
  • środek ochrony: separacja elektryczna indywidualna – każde gniazdo wtyczkowe lub każde ręczne narzędzie elektryczne powinno być zasilane indywidualnie z transformatora separacyjnego lub przez oddzielne uzwojenie transformatora.

 

Przy zastosowaniu samoczynnego wyłączenia zasilania:

  • wymaga się, aby obwody zasilające gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym przekraczającym 32 A były zabezpieczone przez urządzenia różnicowoprądowe o znamionowym prądzie różnicowym I?n nieprzekraczającym 500 mA,
  • w przypadku stosowania zespołów prądotwórczych przewoźnych dopuszcza się pominięcie stosowania urządzeń monitorujących izolację.

 

Przy zastosowaniu separacji elektrycznej:

  • należy zapewnić, aby części czynne separowanego obwodu nie były połączone z żadnym punktem innego obwodu ani z ziemią, ani z przewodem ochronnym,
  • rozmieszczenie obwodów separowanych zapewniało izolację podstawową między tymi obwodami.

 

Wybór i montaż urządzeń

Postanowienia ogólne Odbiorniki energii elektrycznej powinny być zasilane z rozdzielnic terenów budowy (ACS), wykonanych zgodnie z normą PN-EN 60439-4:2008 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 4: Wymagania dotyczące zestawów przeznaczonych do instalowania na terenach budów (ACS) [3]. Każda z rozdzielnic powinna być wyposażona w:

  • urządzenia zabezpieczające przed prądem przetężeniowym,
  • urządzenia zapewniające ochronę przy uszkodzeniu,
  • gniazda wtyczkowe, jeśli są wymagane.

 

Wtyczki i gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym przekraczającym 16 A powinny spełniać wymagania normy EN 60349-4:2002. Gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym nieprzekraczającym 16 A mogą być używane zgodnie z odpowiednimi normami krajowymi.

Oprzewodowanie

Przewody giętkie powinny być typu H07 RN-F lub im równoważne, odporne na ścieranie i wodę. Powyższe oznaczenie przewodu według normy PN-HD 361 S3:2002/A1:2007 oznacza:

- H – przewód odpowiadający wymaganiom norm zharmonizowanych,

- 07 – napięcie znamionowe 450/750 V,

- R – izolacja żyły z gumy naturalnej albo etylenowo-propylenowej lub równoważnego syntetycznego plastomeru do pracy ciągłej w temperaturze 60°C,

- N – niemetalowa powłoka zewnętrzna z polichloroprenu lub z materiału równoważnego,

- F – żyła giętka do przewodów giętkich, klasa giętkości 5 wg HD 383.

W celu uniknięcia uszkodzenia nie zaleca się układania przewodów w miejscach przejść lub przejazdów. Tam, gdzie jest to konieczne, powinna być zastosowana specjalna ochrona przed uszkodzeniami mechanicznymi i przed możliwością styku z częściami budowli.

Szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę układanych i zawieszanych przewodów przed uszkodzeniami mechanicznymi powodowanymi czynnikami środowiskowymi i prowadzonymi pracami budowlanymi.

Aparatura rozdzielcza i sterownicza

Każdy zestaw ACS (Assemblies for Construction Sites) instalowany na terenie budowy powinien zawierać urządzenia do przyłączania i odizolowania doprowadzonego zasilania. Urządzenia do izolacyjnego odłączania powinny mieć zabezpieczenie ich pozycji otwarcia za pomocą kłódki lub umieszczenia w zamykanej obudowie. Zasilanie bezpieczeństwa i rezerwowe powinny być przyłączone za pomocą urządzeń zestawionych w sposób uniemożliwiający połączenie ze sobą różnych źródeł zasilania.

Zasilanie placów budów energią elektryczną [5]

Doprowadzenie energii elektrycznej do placu budowy

Zgodnie z rozpowszechnionymi i stosowanymi dotychczas w Polsce „Wytycznymi projektowania i montażu nowoczesnych instalacji i urządzeń elektrycznych na placach budowy” [5] opracowanymi przez COBR „Elektromontaż” zasilanie placu budowy powinno być wykonane na podstawie dokładnej inwentaryzacji zagospodarowania i uzbrojenia terenu. Ze względów techniczno-ekonomicznych oraz wymogów bezpieczeństwa najkorzystniejsze jest zasilanie placu budowy ze stałych stacji elektroenergetycznych. Stacje te powinny być zbudowane i oddane do użytku przed rozpoczęciem budowy. Jeżeli takie rozwiązanie nie jest możliwe, wówczas należy zasilać plac budowy z przewoźnej stacji elektroenergetycznej przeznaczonej specjalnie do tego celu. W przypadku braku możliwości zasilania placu budowy z własnej stacji, można korzystać z zasilania linią niskiego napięcia, z sieci energetyki zawodowej lub przemysłowej.

Zasilanie placu budowy z zespołów prądotwórczych powinno być ograniczone do zasilania awaryjnego lub w wyjątkowych sytuacjach, przy braku zasilania z sieci elektroenergetycznej albo tylko w pierwszym okresie budowy, do czasu zbudowania stałego źródła zasilania, np. stacji elektroenergetycznej. Źródła zasilania awaryjnego powinny być tak zainstalowane, aby niemożliwe było połączenie ze sobą różnych źródeł zasilania.

Małe tereny budów powinny być zasilane z szafek złączowo-pomiarowych budowanych na granicy posesji, które docelowo będą służyły do zasilania budowanego obiektu (np. domu jednorodzinnego). W takim wypadku rozdzielnica budowlana powinna być zasilana z szafki pomiarowej.

Jednym z największych zagrożeń na terenach budów są znajdujące się na nich lub w ich pobliżu napowietrzne linie elektroenergetyczne, których ze względów techniczno-ekonomicznych nie można usunąć lub zastąpić liniami kablowymi. W takiej sytuacji podczas obsługi urządzeń budowlanych, które mogą zbliżyć się do przewodów linii, wymagana jest szczególna ostrożność i przestrzeganie zasad pracy w pobliżu stref niebezpiecznych. Wymaga to również nadzoru wykonywanych prac przez kierownictwo budowy.

Strefy ochronne na placach budów

Zgodnie z [5], w zasilaniu i rozdziale energii elektrycznej na placu budowy wyodrębnia się 4 strefy ochronne, które różnią się głównie wyposażeniem w urządzenia elektryczne, funkcją i zastosowaną ochroną przeciwporażeniową. Zgodnie z tymi wytycznymi, strefy te scharakteryzować można następująco:

Strefa I – jest to strefa zasilania terenu budowy. W strefie tej znajduje się linia zasilająca oraz stacja transformatorowo-rozdzielcza lub, w wypadku zasilania z sieci niskiego napięcia, główna rozdzielnica zasilająca teren budowy. Strefa ta powinna być wydzielona, a w wypadku zasilania linią napowietrzną o napięciu ponad 1 kV, usytuowana na granicy terenu budowy. Ogrodzenie strefy I powinno mieć wysokość co najmniej 2 m i być oznaczone odpowiednimi tablicami ostrzegawczymi. Ogrodzenie strefy należy traktować jako ograniczenie dostępu do niej osób nieupoważnionych.

Strefa II – obejmuje linie rozdzielcze terenu budowy: napowietrzne, kablowe lub wykonane przewodami oponowymi. Na terenach budów nie należy stosować linii napowietrznych z przewodami gołymi. Aby zmniejszyć zagrożenie porażeniowe, należy dążyć do jak najszerszego stosowania przewodów izolowanych, kabli podwieszanych i przewodów oponowych. W instalacjach stałych, jeżeli przekroje przewodów oponowych są niewystarczające, dopuszcza się stosowanie kabli polwinitowych prowadzonych napowietrznie na podporach.

Linie rozdzielcze na terenach budów powinny być prowadzone możliwie najkrótszymi trasami, z jak najmniejszą liczbą skrzyżowań z trasami transportowymi. W miejscach skrzyżowań linie powinny być chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi (np. przez ułożenie w rurach zagłębionych w ziemi) lub zawieszone na wysokości nieutrudniającej transportu czy też ruchu maszyn budowlanych.

Ze względu na specyfikę terenu budowy, w miarę postępu prac budowlanych często zachodzi potrzeba przemieszczenia rozdzielnic budowlanych zasilających urządzenia odbiorcze, a tym samym przemieszczenia linii zasilających. Dlatego też kable stosowane na terenach budów nie mogą być układane na stałe. W praktyce układa się je na kozłach, podporach, zawiesza na uchwytach, wieszakach lub kładzie bezpośrednio na ziemi. Częste przemieszczanie kabli powoduje narażenie ich powłok na uszkodzenia mechaniczne.

Strefa III – obejmuje rozdzielnice budowlane, dźwignicowe oraz przystawki pomiarowe.

Strefa IV – obejmuje wszystkie urządzenia odbiorcze stosowane na terenie budowy.

Ochrona przeciwporażeniowa na terenach budów [5]

Uwagi ogólne

Części obiektów budowlanych, w których prowadzone są roboty takie jak rozbudowa, remont kapitalny lub rozbiórka traktowane są jako tereny budowy, w których prace są związane ze stosowaniem instalacji tymczasowych. Dotychczas uważano, że ze względu na warunki środowiskowe występujące na terenach budów dopuszczalne długotrwale napięcie dotykowe UL powinno wynosić 25 V ac lub 60 V dc [7].

Wszystkie urządzenia elektryczne stosowane na terenach budów w dowolnej strefie ochronnej powinny być wyposażone zarówno w ochronę przed dotykiem bezpośrednim, jak i w ochronę przed dotykiem pośrednim. Sieci elektroenergetyczne stosowane na terenach budów powinny zawierać oddzielny przewód ochronny PE, przez co zalecane jest stosowanie sieci o układzie TN-S. W miejscu rozdzielenia przewodu PEN sieci zasilającej na dwa oddzielne przewody N i PE (przy rozdzielnicy głównej zasilającej teren budowy) powinno być wykonane uziemienie dodatkowe RB o rezystancji nie większej niż 30 ?. Zaleca się wielokrotne uziemianie przewodów ochronnych instalacji elektroenergetycznej.

Ochrona przeciwporażeniowa w strefie I

Ochrona przed dotykiem bezpośrednim powinna być zapewniona przez stosowanie izolowania części czynnych oraz obudów i osłon o stopniu ochrony co najmniej IP44.

Ochronę przed dotykiem pośrednim powinno zapewniać samoczynne wyłączenie zasilania. Urządzenia wyłączające dopływ energii do terenu budowy powinny uniemożliwiać niezamierzone załączenie, np. przez zastosowanie kłódki lub umieszczenie w zamykanej obudowie.

W głównej rozdzielnicy zasilającej zaleca się umieszczenie wyłącznika różnicowoprądowego selektywnego o znamionowym różnicowym prądzie zadziałania nie większym niż 500 mA, chroniącego całą instalację elektroenergetyczną niskiego napięcia terenu budowy wraz z urządzeniami odbiorczymi. Wyłącznik ten, oprócz funkcji urządzenia wyłączającego w ochronie przed dotykiem pośrednim linii rozdzielczych strefy II i obudów rozdzielnic strefy III, jest rezerwowym urządzeniem wyłączającym w ochronie przed dotykiem pośrednim urządzeń strefy IV.

Ochrona przeciwporażeniowa w strefie II

Kable i przewody elektroenergetyczne eksploatowane w strefie II placu budowy powinny mieć zapewnioną ochronę przed dotykiem bezpośrednim przez izolowanie części czynnych. Izolacja kabli i przewodów powinna być dostosowana do zagrożeń środowiskowych wynikających z warunków pracy i chroniona w szczególności przed uszkodzeniami mechanicznymi. W razie uszkodzenia wolno je naprawiać tylko w sposób dozwolony, zgodny z wymaganiami normy. Należy podkreślić, że niedopuszczalne są naprawy bez sprawdzenia, czy w efekcie naprawy wykonano izolację o parametrach nie gorszych niż parametry uzyskane przez producenta kabla czy przewodu.

Urządzeniem wyłączającym w ochronie przed zwarciami doziemnymi powinien być, opisany uprzednio, średnioczuły (I?n?500 mA) wyłącznik różnicowoprądowy umieszczony w strefie I.

(Wymóg niezamieszczony w nowej normie: Jeżeli w strefie II stosowane są jakiekolwiek urządzenia rozdzielcze I klasy ochronności (np. skrzynki rozgałęźne), to muszą one być ochronione przed dotykiem pośrednim przez samoczynne wyłączenie zasilania, przy dopuszczalnym długotrwale napięciu dotykowym UL=25 V ac i dopuszczalnym czasie trwania zwarcia 0,2 s [7]).

Ochrona przeciwporażeniowa w strefie III

Użytkowane w strefie III rozdzielnice budowlane, dźwignicowe i przystawki pomiarowe powinny mieć zapewnioną ochronę przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim.

Ochrona przed dotykiem bezpośrednim powinna być zapewniona przez obudowy i osłony o stopniu ochrony co najmniej IP44. Zaleca się budowę tych rozdzielnic zgodnie z wymaganiami dla urządzeń II klasy ochronności lub o izolacji równoważnej. Obudowy i osłony urządzeń rozdzielczych nie powinny dać się usunąć (otworzyć) bez użycia narzędzi lub klucza. Powinny być dostosowane do warunków środowiskowych, a w szczególności odporne na temperaturę, wilgoć i uszkodzenia mechaniczne.

(Wymóg niezamieszczony w nowej normie: W przypadku stosowania ochrony przed dotykiem pośrednim przez samoczynne wyłączenie zasilania, wyłączenie powinno nastąpić w czasie do 0,2 s, a dopuszczalne długotrwale napięcie dotykowe UL wynosi25 V napięcia przemiennego [7]).

Ochrona przeciwporażeniowa w strefie IV

Odbiorniki elektryczne powinny być zasilane z rozdzielnic budowlanych (zestawów rozdzielczych) wyposażonych w:

  • urządzenia zabezpieczające przed prądem przetężeniowym,
  • środki techniczne ochrony przed dotykiem pośrednim,
  • gniazda wtyczkowe służące do przyłączania urządzeń odbiorczych (które powinny być zainstalowane wewnątrz rozdzielnic lub na ich zewnętrznych ścianach albo obudowach).

 

Wszystkie urządzenia odbiorcze użytkowane w strefie IV powinny mieć zapewnioną ochronę przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim. Ochrona przed dotykiem bezpośrednim powinna być realizowana przez izolowanie części czynnych oraz przez obudowy i osłony o stopniu ochrony co najmniej IP44. Przewody ruchome zasilające urządzenia odbiorcze powinny mieć izolację dostosowaną do warunków środowiskowych (zalecane jest stosowanie przewodów oponowych). Należy w czasie eksploatacji zwracać uwagę na ochronę tych przewodów przed uszkodzeniem mechanicznym izolacji.

Ochrona przed dotykiem pośrednim powinna być realizowana przez:

  • dla obwodów zasilających gniazda wtyczkowe o prądzie znamionowym do 32 A lub narzędzia ręczne o prądzie do 32 A – samoczynne wyłączenie zasilania przez wysokoczuły wyłącznik różnicowoprądowy,
  • separację elektryczną indywidualną (jeden odbiornik przyłączony do jednego uzwojenia transformatora separacyjnego),
  • zasilanie napięciem bardzo niskim (SELV, PELV).

 

Przykładowy schemat układu zasilania energią elektryczną placu budowy przedstawiono na rysunku 1. Wymagania stawiane ochronie przeciwporażeniowej w poszczególnych strefach placu budowy zestawiono w tabeli 1.

Eksploatacja instalacji i urządzeń elektrycznych na terenach budów [6]

Prace związane z podłączaniem, sprawdzaniem, konserwacją i naprawą instalacji i urządzeń elektrycznych na terenach budów mogą być wykonywane tylko przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Stanowiska pracy, składowiska wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych nie mogą być sytuowane bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż:

  • 3 m – dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV,
  • 5 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV do 15 kV włącznie,
  • 10 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 15 kV do 30 kV włącznie,
  • 15 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV do 110 kV włącznie,
  • 30 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 110 kV.

 

W czasie robót budowlanych z zastosowaniem żurawi lub urządzeń załadowczo-wyładowczych powyżej przedstawione odległości mierzone są do najdalej wysuniętego punktu urządzenia wraz z ładunkiem. Żurawie samojezdne, koparki i inne urządzenia ruchome, które mogą zbliżyć się na niebezpieczną odległość do napowietrznych lub kablowych linii elektroenergetycznych, powinny być wyposażone w sygnalizatory napięcia.

Rozdzielnice budowlane na terenie budowy powinny być zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych i usytuowane w odległości nie większej niż 50 m od odbiorników energii. Połączenia przewodów elektrycznych z urządzeniami mechanicznymi należy wykonywać w sposób zapewniający bezpieczeństwo osób obsługujących urządzenia. Przewody przyłączeniowe należy zabezpieczać przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Okresowej kontroli stanu stacjonarnych urządzeń elektrycznych pod względem bezpieczeństwa należy dokonywać co najmniej raz w miesiącu, natomiast kontroli stanu i oporności izolacji tych urządzeń – co najmniej dwa razy w roku, a ponadto:

  • przed uruchomieniem urządzenia po zmianach i naprawach części elektrycznych lub mechanicznych,
  • przed uruchomieniem urządzenia, które było nieczynne przez ponad miesiąc,
  • przed uruchomieniem urządzenia po jego prze mieszczeniu.

 

W przypadku zastosowania wyłączników różnicowoprądowych, należy sprawdzać ich działanie każdorazowo przed przystąpieniem do pracy. Kopie zapisu pomiarów skuteczności zabezpieczenia przed porażeniem prądem elektrycznym powinny znajdować się u kierownika budowy. Wszelkie naprawy i przeglądy urządzeń elektrycznych powinny być odnotowane w książce konserwacji urządzeń.

Zasady eksploatacji narzędzi ręcznych o napędzie elektrycznym

Zasady eksploatacji według wycofanych starych norm PN-85/E-08400

Specjalną grupą eksploatowanych na terenach budów urządzeń elektrycznych są narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym, które najczęściej są urządzeniami II klasy ochronności. Budowa ich powinna odpowiadać wymaganiom zawartym w normie PN-EN 60745-1:2006 [3], która zastąpiła normę PN-85/E-08400-01 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Postanowienia ogólne.

Bez zastąpienia zostały wycofane również pozostałe dotychczas obowiązujące normy dotyczące elektronarzędzi, między innymi:

  • PN-85/E-08400-02 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Bezpieczeństwo użytkowania. Ogólne wymagania i badania,
  • PN-85/E-08400-03 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Program badań,
  • PN-85/E-08400-10 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Badania kontrolne w czasie eksploatacji.

 

Według tych norm elektronarzędzia, w zależności od sposobu pracy danym elektronarzędziem, dzielono na:

  • elektronarzędzia I kategorii użytkowania – eksploatowane dorywczo, kilkukrotnie w ciągu jednej zmiany i zwracane do wypożyczalni po pracy,
  • elektronarzędzia II kategorii użytkowania – eksploatowane często w ciągu jednej zmiany i nie zwracane do wypożyczalni,
  • elektronarzędzia III kategorii użytkowania – eksploatowane w sposób ciągły na więcej niż jednej zmianie, zainstalowane na stałe np. w linii produkcyjnej lub montażowej.

 

Bezpieczną pracę przy posługiwaniu się elektronarzędziami powinny zapewniać, wykonywane zgodnie z normą, badania bieżące i okresowe. Badania bieżące należało wykonywać każdorazowo przed wydaniem elektronarzędzia do eksploatacji i po jego zwrocie do wypożyczalni oraz, w przypadku elektronarzędzi zaliczanych do II i III kategorii użytkowania, przed rozpoczęciem pracy na danej zmianie. Badania okresowe należało wykonywać nie rzadziej niż:

  • co 6 miesięcy dla elektronarzędzi I kategorii użytkowania,
  • co 4 miesiące dla elektronarzędzi II kategorii użytkowania,
  • co 2 miesiące dla elektronarzędzi III kategorii użytkowania,

 

a także po każdej sytuacji mogącej mieć wpływ na bezpieczne użytkowanie elektronarzędzia (np. po upadku, zawilgoceniu itp.).

Podane w normie terminy badań należało skrócić o połowę dla elektronarzędzi użytkowanych w warunkach zwiększonego niebezpieczeństwa uszkodzenia mechanicznego, eksploatowanych w pomieszczeniach zapylonych, zawilgoconych itp. W ramach badań elektronarzędzi należało wykonywać badania określone w tabeli 2.

Elektronarzędzie przeznaczone do użytkowania w normalnych warunkach powinno być sprawdzone w temperaturze otoczenia 20°±5°C. Przed wykonywaniem badań okresowych narzędzie powinno być umieszczone w pomieszczeniu badań na co najmniej 4 godziny. Badania wykonuje się przy zasilaniu napięciem o parametrach znamionowych.

W ramach oględzin zewnętrznych i wewnętrznych szczególną uwagę należy zwrócić na stan obudowy i rękojeści narzędzia, stan przewodu zasilającego, wtyczki, elementów sterujących, stan połączeń elementów wewnętrznych, komutatora, szczotek itp.

Wynik badań należy uznać za dodatni, jeżeli elektronarzędzie przejdzie z wynikiem pozytywnym wszystkie próby przewidziane dla danego rodzaju badań.

Głównym problemem z bezpiecznym użytkowaniem elektronarzędzi jest brak ustalonego sposobu oznaczenia na narzędziach dopuszczalnego okresu ich użytkowania (terminu następnych badań okresowych). Z tego powodu nagminne jest użytkowanie elektronarzędzi przez okresy znacznie dłuższe od dopuszczonych przez normę.

Elektronarzędzia eksploatowane na terenach budów należy zaliczyć do II kategorii użytkowania. Są one eksploatowane na ogół w sposób ciągły bez zwracania do wypożyczalni, a często, szczególnie na małych budowach, są prywatną własnością użytkownika. Warunki użytkowania elektronarzędzi na terenach budów są szczególnie trudne, trudniejsze niż w warunkach przemysłowych. Niestety, badania elektronarzędzi użytkowanych na terenach budów są wykonywane niezmiernie rzadko.

Zasady użytkowania elektronarzędzi wg normy PN-EN 60745-1:2006 [4]

Nowa norma PN-EN 60745-1:2006 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 1: Wymagania ogólne (w katalogu polskich norm jest już zamieszczona w jej kolejna, najnowsza wersja z roku 2009 w języku angielskim) poświęcała dużą uwagę bezpieczeństwu użytkowania elektronarzędzi. Poniżej przedstawiono najważniejsze wymagania zwarte w tej normie.

Miejsce pracy

  • Na miejscu pracy należy utrzymywać porządek i dobre oświetlenie. Nieporządek i złe oświetlenie przyczyniają się do wypadków.
  • Nie należy pracować elektronarzędziem w atmosferach wybuchowych, jakie tworzą ciecze łatwo palne, gazy lub pyły. Elektronarzędzie wytwarza iskry, które mogą zapalić pył lub opary.
  • Nie należy dopuszczać dzieci i obserwatorów do miejsca pracy elektronarzędzia. Rozproszenie uwagi może spowodować utratę kontroli nad elektronarzędziem.

 

Bezpieczeństwo elektryczne

  • Wtyczki elektronarzędzi muszą pasować do gniazdek. Nigdy, w żaden sposób nie należy przerabiać wtyczki. Nie należy używać żadnych łączy pośrednich w przypadku elektronarzędzi mających przewód ochronny. Brak przeróbek we wtyczkach i gniazdkach zmniejsza ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
  • Należy unikać dotykania powierzchni uziemionych, takich jak rury, grzejniki, piecyki elektryczne, chłodziarki. W przypadku dotknięcia części uziemionych rośnie ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
  • Nie należy narażać elektronarzędzi na działanie deszczu lub warunków wilgotnych. W przypadku przedostania się do wnętrza elektronarzędzia wody rośnie ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
  • Nie należy nadwerężać przewodów przyłączeniowych. Nigdy nie należy używać przewodu przyłączeniowego do przenoszenia, ciągnięcia lub wyłączania elektronarzędzia z gniazdka. Należy trzymać przewód przyłączeniowy z dala od źródeł ciepła, olejów, ostrych krawędzi lub ruchomych części. Uszkodzone przewody przyłączeniowe zwiększają ryzyko porażenia prądem elektrycznym.
  • Gdy elektronarzędzie pracuje na wolnym powietrzu, to przewody przyłączeniowe należy przedłużać przedłużaczami przeznaczonymi do pracy na wolnym powietrzu.

Bezpieczeństwo osobiste

  • Należy być przewidującym, obserwować, co się robi i zachować zdrowy rozsądek podczas pracy elektronarzędziem. Nie należy pracować elektronarzędziem, gdy jest się zmęczonym lub pod wpływem alkoholu, lekarstw albo narkotyków. Chwila nieuwagi może spowodować poważne osobiste obrażenia.
  • Należy stosować wyposażenie ochronne. Należy zawsze zakładać okulary ochronne. Używanie w odpowiednich warunkach wyposażenia ochronnego, takiego jak maska przeciwpyłowa, obuwie antypoślizgowe, kask lub ochronniki słuchu zmniejsza ryzyko osobistych obrażeń.
  • Należy unikać przypadkowego rozruchu elektronarzędzia. Przed włożeniem wtyczki do gniazdka należy upewnić się, że wyłącznik elektronarzędzia jest wyłączony. Przenoszenie elektronarzędzia z palcem na wyłączniku lub załączanie go za pomocą wtyczki przy załączonym wyłączniku może być przyczyną wypadku. 
  • Przed uruchomieniem elektronarzędzia należy usunąć wszystkie klucze nastawcze. Pozostawienie klucza w obracającej się części elektronarzędzia może spowodować osobiste obrażenia.
  • Nie należy przeceniać swoich możliwości. Należy cały czas stać pewnie i w równowadze. Umożliwi to lepszą kontrolę nad elektronarzędziem w sytuacjach nieprzewidywalnych.
  • Należy odpowiednio się ubierać, nie należy nosić luźnego ubrania lub biżuterii. Należy utrzymywać swoje włosy, ubranie i rękawiczki z dala od części ruchomych. Luźne ubrania, biżuteria lub długie włosy mogą zostać zaczepione przez części ruchome.
  • Jeżeli urządzenia są przystosowane do przyłączenia zewnętrznego odciągu pyłu i pochłaniacza pyłu, należy upewnić się, że są one prawidłowo przyłączone i użyte. Użycie tych urządzeń może zredukować zagrożenia zależne od zapylenia.

 

Użytkowanie i troska o elektronarzędzie

a) Nie należy elektronarzędzia przeciążać. Należy stosować narzędzie odpowiednie do wykonywanej pracy. Właściwe elektronarzędzie umożliwi lepsze i bezpieczniejsze wykonanie pracy przy obciążeniu, na jakie zostało zaprojektowane.

b) Nie należy używać elektronarzędzia z uszkodzonym wyłącznikiem. Każde elektronarzędzie, którego nie można załączać lub wyłączać za pomocą łącznika jest niebezpieczne i musi zostać naprawione.

c) Przed wykonaniem każdej nastawy, wymiany części lub magazynowaniem należy odłączać wtyczkę ze źródła zasilania elektronarzędzia. Takie zapobiegawcze środki bezpieczeństwa redukują ryzyko przypadkowego rozruchu elektronarzędzia.

d) Nie należy pozwalać osobom niezaznajomionym z elektronarzędziem lub niniejszą instrukcją na pracę z elektronarzędziem. Elektronarzędzia są niebezpieczne w rękach nieprzeszkolonych użytkowników.

e) Elektronarzędzie należy doglądać. Należy sprawdzać prostoliniowość lub mocowanie części ruchomych, pęknięcia części i wszystkie inne czynniki, które mogą mieć wpływ na pracę elektronarzędzia. Przyczyną wielu wypadków jest niefachowy sposób konserwacji elektronarzędzia.

f) Narzędzia tnące powinny być naostrzone i czyste. Odpowiednie utrzymywanie ostrych krawędzi narzędzi tnących zmniejsza prawdopodobieństwo zakleszczenia i ułatwia obsługę.

g) Elektronarzędzia, wyposażenia i narzędzia robocze itp. należy używać zgodnie z przeznaczeniem i niniejszą instrukcją, biorąc pod uwagę warunki i rodzaj pracy do wykonania. Używanie elektronarzędzia w sposób, do jakiego nie jest przewidziane, może spowodować niebezpieczne sytuacje.

Naprawa elektronarzędzi

Naprawę elektronarzędzia należy zlecać wyłącznie osobie wykwalifikowanej, wykorzystując wyłącznie oryginalne części zamienne. Zapewni się przez to dalsze bezpieczeństwo elektronarzędzia.

W instrukcji przygotowania elektronarzędzia do użytkowania powinny być podane:

1) Sposób ustawienia lub zamocowania elektronarzędzia w stabilnej pozycji, jeżeli jest ono przystosowane do współpracy ze stojakiem.

2) Sposób montażu.

3) Sposób przyłączenia do sieci zasilającej, rodzaj przewodu, bezpiecznika, typ gniazdka oraz wymagania dotyczące uziemienia.

4) Ilustrowany opis działania.

5) Ograniczenia dotyczące warunków otoczenia.

6) Spis zawartości.

W instrukcji użytkowania elektronarzędzia do powinny być podane:

1) Sposób ustawienia i sprawdzenia.

2) Sposób wymiany narzędzia.

3) Sposób mocowania obrabianego przedmiotu.

4) Graniczne wymiary obrabianego przedmiotu.

5) Ogólna instrukcja użytkowania.

W zakresie konserwacji i napraw powinny być podane:

1) Sposób regularnego czyszczenia, konserwacji i smarowania.

2) Informacje dotyczące napraw u producenta lub w autoryzowanym serwisie, lista adresów.

3) Wykaz części dopuszczonych do wymiany przez użytkownika.

4) Informacje dotyczące narzędzi specjalnych, które mogą być potrzebne.

5) Informacja w przypadku elektronarzędzi z przyłączeniem typu X, kiedy wymaga się wymiany przewodu przyłączeniowego na specjalnie przygotowany: jeżeli przewód przyłączeniowy zasilający elektronarzędzie jest uszkodzony, to musi zostać zastąpiony gotowym przewodem przyłączeniowym dostępnym w sieci serwisu.

6) Informacja w przypadku elektronarzędzi z przyłączeniem typu Y: w przypadku konieczności wymiany przewodu przyłączeniowego zasilającego, powinien wykonać to producent lub autoryzowany serwis, w celu uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa.

7) Informacja w przypadku elektronarzędzi z przyłączeniem typu Z: przewód przyłączeniowy zasilający elektronarzędzie nie może być wymieniony i narzędzie należy złomować.

Zgodnie z definicjami zawartymi w normie wyróżnia się:

a) przyłączenie typu X – taki sposób przyłączenia przewodu przyłączeniowego zasilającego, że może on być łatwo wymieniony bez pomocy specjalnego narzędzia przewidzianego przez producenta. Przewód zasilający może być przewodemspecjalnie przygotowanym i dostępnym jedynie u producenta lub w jego autoryzowanym serwisie. W skład specjalnie przygotowanego przewodu przyłączeniowego może wchodzić również część narzędzia.

b) przyłączenie typu Y – taki sposób przyłączenia przewodu przyłączeniowego zasilającego, że każda jego wymiana może być dokonana przez producenta w jego punkcie serwisowym lub przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę. Przyłączenie przewodu typu Y może być realizowane z zastosowaniem zwykłego giętkiego przewodu przyłączeniowego, albo z zastosowaniem przewodu przyłączeniowego specjalnego.

c) przyłączenie typu Z – taki sposób przyłączenia przewodu przyłączeniowego zasilającego, że nie istnieje możliwość jego wymiany bez wyłamania lub uszkodzenia urządzenia.

Literatura

1. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.

2. PN-HD 60364-7-704:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-704: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje na terenie budowy i rozbiórki.

3. PN-EN 60439-4:2008 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 4: Wymagania dotyczące zestawów przeznaczonych do instalowania na terenach budów (ACS).

4. PN-EN 60745-1:2006 Narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 1: Wymagania ogólne. (2009 oryg.).

5. COBR „Elektromontaż”, Wytyczne projektowania i montażu nowoczesnych instalacji i urządzeń elektrycznych na placach budowy, Warszawa 1995.

6. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (DzU 2003, nr 47, poz. 401).

7. PN-IEC 364-4-481:1994 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona zapewniająca bezpieczeństwo. Dobór środków ochrony w zależności od wpływów zewnętrznych. Wybór środków ochrony przeciwporażeniowej w zależności od wpływów zewnętrznych (norma obowiązująca do 1.02.2009 r. zastąpiona przez PN-HD 60364-4-41:2009).

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Powiązane

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Prefabrykowane stacje transformatorowe SN/nn

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej...

Elektroenergetyczne stacje rozdzielcze SN/nn zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja energii elektrycznej ze średniego napięcia na niskie i rozdział tej energii w sposób determinowany konfiguracją sieci nn, z zachowaniem warunków technicznych określonych w obowiązujących przepisach [1, 2]. Wymagania w zakresie wykonania oraz badania prefabrykowanych...

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Inicjatywa zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy...

Artykuł przedstawia rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe autorów w zakresie zastosowania superkondensatorów w układzie zasilania napędów rozłączników średniego napięcia. W publikacji został opisany prototypowy układ zasilania, z doborem superkondensatorów, uzyskane efekty i wyniki oraz wnioski i cele dalszych prac w tym zakresie. Autorzy wskazują na zasadność opracowania kompleksowego rozwiązania zawierającego napęd elektromechaniczny, akumulator bezobsługowy, superkondensator i niestandardowy zasilacz...

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Zaburzenia elektryczne wewnątrz sieci energetycznej zakładu drukarskiego (część 1)

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej...

Obecnie można zaobserwować bardzo szybki rozwój elektroniki stosowanej zarówno w gospodarstwach domowych, jak również w zakładach przemysłowych. Ma to wpływ również na jakość energii elektrycznej zasilającej te obiekty. W artykule przedstawiono analizę zakłóceń wprowadzanych przez urządzenia zainstalowane w zakładzie drukarskim.

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Poprawa bezpieczeństwa eksploatacji w sieciach TT

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach...

Stała poprawa bezpieczeństwa eksploatacji instalacji elektrycznych niskiego napięcia jest jednym z powodów procesu normalizacyjnego w zakresie wymagań dotyczących ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych. Szczególne wymagania w zakresie ochrony przeciwporażeniowej stawiane są instalacjom elektrycznym eksploatowanym w warunkach środowiskowych niekorzystnie wpływających na niezawodność ich pracy. Do instalacji tych można zaliczyć te eksploatowane w warunkach przemysłowych, w których...

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Aktualne procedury przyłączenia nowych podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników...

Przyłączanie do istniejącej sieci elektroenergetycznej nowych odbiorców wymaga posiadania bardzo dużej wiedzy z zakresu obowiązujących aktów prawnych. To one regulują zakres uprawnień wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego i poniekąd ustalają procedury postępowania.

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Rozważając kwestie rozdziału energii elektrycznej w sieciach elektroenergetycznych należy uwzględnić kolejne elementy wchodzące w ich skład. Z tego względu zdefiniujmy kilka pojęć.

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Spadki napięć w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych...

W artykule przedstawiono zagadnienia związane ze spadkami napięcia występującymi w instalacjach elektrycznych. Szczególną uwagę zwrócono na różnice w wartościach spadków napięć występujących w rzeczywistych obwodach elektrycznych od tych wyznaczonych teoretycznie. Wskazano również wartość współczynnika poprawkowego uwzględniającego termiczny wzrost rezystancji, rzeczywisty przekrój przewodu oraz rezystancje pasożytnicze wprowadzane przez połączenia montażowe obwodu elektrycznego. Artykuł m.in. odnosi...

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Bezpieczeństwo użytkowania instalacji elektrycznych w Polsce

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które...

Autor publikacji analizuje instalacje elektroenergetyczne w Polsce z punktu widzenia wypadkowości porażenia prądem elektrycznym. Podstawę analizy stanowią dane na temat liczby śmiertelnych wypadków, które powodują porażenie prądem elektrycznym oraz pożary w budynkach w Polsce. Analizę prowadzono na podstawie informacji uzyskiwanych corocznie z Głównego Urzędu Statystycznego, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz obserwacji i ustaleń. Profilaktykę stanowi...

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Wymagania dla rozdzielnic nn przemysłowych i budowlanych

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą...

Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą do łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów elektrycznych. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi [1, 2].

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Analiza obciążeń i zużycia energii elektrycznej podczas imprezy masowej

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną....

Impreza masowa w formie np. koncertu stanowi bardzo skomplikowane i jednocześnie bardzo ciekawe zagadnienie od strony organizacyjnej i logistycznej, a także z punktu widzenia zasilania w energię elektryczną. Ważną kwestią w tym przypadku jest informacja dotycząca zapotrzebowania mocy, która umożliwia odpowiedni dobór układu zasilania (miejsce przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, przekrój przewodów, prąd znamionowy zabezpieczeń) oraz ewentualnych rozliczeń za energię elektryczną. Obecnie...

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Możliwości ograniczenia strat w transformatorach rozdzielczych SN/nn

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie...

Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną oraz wzrost jej cen powodują konieczność podejmowania działań służących racjonalizacji zużycia tej energii. Coraz bardziej atrakcyjne staje się stosowanie nowoczesnych technologii i energooszczędnych urządzeń. W tym zakresie istotną rolę odgrywają transformatory energetyczne stanowiące jeden z ważniejszych elementów systemu elektroenergetycznego.

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów...

Osoby, zwierzęta domowe i mienie powinny być chronione przed następującymi skutkami spowodowanymi przez instalacje i urządzenia elektryczne: skutkami cieplnymi, jak spalenie lub zniszczenie materiałów i zagrożenie oparzeniem, płomieniem, w przypadku zagrożenia pożarowego od instalacji i urządzeń elektrycznych do innych, znajdujących się w pobliżu, oddzielonych przez bariery ogniowe przedziałów, osłabieniem bezpiecznego działania elektrycznego wyposażenia zawierającego usługi bezpieczeństwa.

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Zapobieganie i usuwanie oblodzenia w elektrowniach wiatrowych

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia...

Oblodzenia powodują zmianę aerodynamiki łopat wiatraków energetycznych, może to prowadzić do zmniejszenia generowanej energii elektrycznej nawet o kilkadziesiąt procent. Jednocześnie podczas oblodzenia obserwuje się szybsze zużywanie się podzespołów elektrowni. Oblodzenia mogą prowadzić również do przejściowych unieruchomień wiatraków i większej ich awaryjności.

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Zasady diagnostyki rozdzielnic nn przy zastosowaniu kamer termowizyjnych

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie,...

Ponad 210 lat minęło od czasu, gdy podczas udoskonalania teleskopu do obserwacji astronomicznych Sir Wiliam Herschel odkrył promieniowanie podczerwone. Potem jeszcze parokrotnie „odkrywano” to promieniowanie, wraz ze znajdywaniem dla niego coraz to innych praktycznych zastosowań. Nadal jednak mimo upływu lat to niewidziane promieniowanie potrafi nas zaskoczyć ciekawym i nowym spojrzeniem na otaczający nas świat. Dziś na temat promieniowania cieplnego i jego zastosowania wiemy znacznie więcej. Opracowano...

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Wyłączniki wysokiego napięcia w zastosowaniach kompaktowych

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych....

Ograniczone możliwości rozbudowy istniejących czy budowy nowych stacji elektroenergetycznych w obszarach zurbanizowanych zmuszają energetykę do stosowania stacji elektroenergetycznych w wykonaniach małogabarytowych. Wpływa to na rozwiązania zarówno rozdzielnic średniego napięcia, jak i pól wyłącznikowych wysokiego napięcia.

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

Instalacje elektryczne w warunkach zwiększonego zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym (część 1)

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających...

W normie PN-IEC (HD) 60364 przyjęto zasadę, że ogólne postanowienia normy dotyczą normalnych warunków środowiskowych i rozwiązań instalacji elektrycznych, natomiast w warunkach środowiskowych stwarzających zwiększone zagrożenie wprowadza się odpowiednie obostrzenia i stosuje specjalne rozwiązania instalacji elektrycznych.

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty energii w sieciach i transformatorach rozdzielczych SN/nn – zagadnienia wybrane

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty...

Straty są nierozłącznie związane z przepływem energii lecz nie wszystkie z funkcją przepływu. Podstawowym podziałem strat może być ten według źródeł ich powstawania. W ten sposób możemy rozróżnić straty techniczne od strat handlowych. Straty techniczne związane są ze zjawiskami fizycznymi, które towarzyszą przepływowi energii elektrycznej przez sieć. Straty handlowe związane są natomiast ze sprzedażą energii [1].

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Selektywność działania zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego napięcia

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Dobierając zabezpieczenia przetężeniowe obwodów i urządzeń elektrycznych należy zapewnić, by przy zwarciu lub przeciążeniu w zabezpieczanym obwodzie działało ono selektywnie (czyli wybiórczo).

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Uziomy fundamentowe kontenerowych stacji transformatorowych w obudowie betonowej

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji...

Stacje transformatorowe stanowiące węzły sieci elektroenergetycznej stanowią bardzo ważny element tej sieci. Intensywne prace nad unowocześnieniem rozwiązań stacji w zakresie układów połączeń oraz konstrukcji stanowią istotny krok w kierunku zwiększenia pewności zasilania odbiorców energii elektrycznej.

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Rozdzielnice nn i ich wyposażenie

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej...

Zespół zgrupowanych urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami nazywany jest rozdzielnicą. Służy ona do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych wynikających z rozwiązania konstrukcyjnego, rozdzielnice są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi. Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi...

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Transformatory rozdzielcze a ekologia – zagadnienia wybrane

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od...

Współczesna produkcja transformatorów stosowanych w elektroenergetycznych sieciach rozdzielczych realizowana jest z wykorzystaniem blach niskostratnych oraz taśm amorficznych. Transformatory o mocach od 10 do 3500 kVA mogą być wykonane jako suche żywiczne (małej i średniej mocy) lub olejowe hermetyczne.

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Rozwiązanie układowe podwyższające napięcie z baterii fotowoltaicznych

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne...

Temu też służą przekształtniki dc/dc podnoszące napięcie stale w obwodzie zasilania, jak również falowniki napięcia współpracujące z ogniwami fotowoltaicznymi. W praktyce stosowane są panele fotowoltaiczne o dużej powierzchni własnej, sprzedawane jako odrębne elementy, produkowane przez wiele firm, do których, w zależności od ich ilości i sposobu łączenia (szeregowo lub szeregowo-równolegle), stosowane są odrębnie dobierane urządzenia przekształtnikowe i zabezpieczające.

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Metody oraz analiza wykonanych pomiarów elektrycznych na stacjach ochrony katodowej

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega...

Protektorami są blachy lub sztaby wykonane z metali aktywnych jak: cynk, magnez lub glin, połączone przewodami z obiektem chronionym. W utworzonym w ten sposób ogniwie anodą jest protektor, który ulega korozji. Po zużyciu protektory wymienia się na nowe. Identyczny efekt daje zastąpienie cynku złomem stalowym połączonym z dodatnim biegunem prądu stałego, podczas gdy chroniona konstrukcja połączona jest z biegunem ujemnym.

Dobór urządzeń elektrycznych na pracę długotrwałą i zwarciową elementem procesu eksploatacji układu elektroenergetycznego

Dobór urządzeń elektrycznych na pracę długotrwałą i zwarciową elementem procesu eksploatacji układu elektroenergetycznego

Dobór urządzeń elektrycznych jest częścią prac projektowych, które dotyczą przyszłej inwestycji oraz elementem niezbędnym do zapewnienia właściwej pracy (nawet przez kilkadziesiąt lat) układu elektroenergetycznego....

Dobór urządzeń elektrycznych jest częścią prac projektowych, które dotyczą przyszłej inwestycji oraz elementem niezbędnym do zapewnienia właściwej pracy (nawet przez kilkadziesiąt lat) układu elektroenergetycznego. Konfiguracja układu elektroenergetycznego w okresie jego eksploatacji może ulegać zmianom, dostosowując go do bieżących potrzeb użytkowników.

Komentarze

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.elektro.info.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.elektro.info.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.