Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Iran i energetyka

dr hab. inż. Stefan Gierlotka

Iran zwany do roku 1935 Persją, jest krajem wyżynnym i górzystym. Nizinne tereny zajmują niewielki procent jego powierzchni. Wnętrze Wyżyny Irańskiej jest podzielone na dwie pustynie. W północnej części wyżyny znajduje się Wielka Pustynia Słona, a na południowy wschód od niej leży Pustynia Lota z usypanymi przez wiatr wydmami. Oficjalną religią Iranu jest islam szyicki. Irańska gospodarka opiera się na wydobyciu surowców energetycznych, głównie ropy naftowej i gazu.

Ropę naftową w Iranie odkryli przypadkiem Francuzi w 1894 roku podczas prac archeologicz­nych. Pierwsze prace wiertnicze wykonali Anglicy w 1908 r., a już w 1912 r. ekspor­towano ją systemem rurociągów poprzez Zatokę Perską. Obecnie wydobywa się rudy miedzi, chromu, ołowiu, molibdenu, cynku, żelaza oraz węgiel. Iran posiada także zasobne złoża rudy uranu.

Polecamy także: Pioruny i wysokie drzewa

Energię elektryczną Iran produkuje głównie w elektrowniach konwencjonalnych na paliwa kopalne. Są to elektrownie gazowe i węglowe. W 1957 r. Iran rozpoczął współpracę z USA w dziedzinie technologii atomowej. Pierwszy doświadczalny reaktor uruchomiono w 1967 r. W Iranie pracują dwie elektrownie atomowe: w Buszehr i w Arak. Obecnie przy współpracy z Rosją budowany jest kolejny reaktor w Buszehr. W miejscowości Natanz znajduje się duży zakład wzbogacania rudy uranu. Jest to obiekt podziemny, zabezpieczony 22-metrowym nasypem ziemi, w którym pracuje kilka tysięcy wirówek.

Główne krajowe sieci przesyłowe korzystają z napięcia 220 i 110 kV. System przesyłowy energetyki stanowią trójfazowe, trójprzewodowe sieci izolowane. Miejska trójprzewodowa sieć rozdzielcza SN korzysta z napięcia 24 kV. Wszystkie napowietrzne linie SN są prowadzone na slupach betonowych. Transformatory do odbiorów indywidualnych są instalowane na przyulicznych stacjach słupowych, typu bramowego. Sieć niskiego napięcia do odbiorców indywidualnych jest wykonywana jako napowietrzna.

Dowiedz się więcej: Indie Południowe i energetyka

W krajobrazie Iranu wyróżnia się charakterystyczna architektura islamu szyickiego, różniąca się od architektury islamu sunnickiego w kra­jach arabskich. Szyizm stanowiący w islamie mniejszość, stał się oficjalną religią Persji. Pomiędzy Arabami i Persami istnieje do dziś historycznie zakorzeniona nienawiść. Muzułmańskie budowle w Iranie charakteryzuje wykwintna elegancja oraz równowaga między elementami konstrukcyjnymi i dekoracyjnymi. Na ścianach, kolumnach i kopułach przeważają geometryczne wzory, które przeplatają się z motywami kwiatowymi i piękną kaligrafią.

Perską architekturę islamu szyickiego wyróżniają monumentalne wejścia do meczetu zwane iwanem. Jest to duża monumentalna wnę­ka otwarta w stronę dziedzińca i sklepiona kolebką o załamanym łuku. Standardowy typ meczetu szyickiego w architekturze perskiej ma dziedziniec z czterema iwa­nami i modlitewną kopułową salę. Pośrodku dziedzińca znajduje się fontanna, gdzie przed modlitwą dokonuje się rytualnego ob­mycia. Muzułmańska tra­dycja kibli, czyli kierowania modlitwy ku Mekce, określa orientację głównej ściany me­czetu, ku której zwracają się wierni. W ścianie kibli wyróżnia się bogato zdobio­na półkolista nisza zwana mihrabem. Wskazuje kierunek Mekki, w którym powinni modlić się wierni. Na prawo od mihrabu, patrząc od strony zgromadzonych, umieszczana jest ozdobna ambona zwana minbarem. Ważną częścią zespołu jest minaret, z którego pięć ra­zy w ciągu dnia muezzin śpiewem przypomi­na, iż nadeszła pora modlitwy. Obecnie służą temu urządzenia nagłaśniające. Minaret jest zwieńczony hełmem z iglicą oraz metalowymi kulami i półksiężycem. W architekturze islamu szyickiego najpowszechniejsze są meczety piątkowe z dwoma jednakowymi minaretami usytuowane pomiędzy wejściowym iwanem.

Przeczytaj również: Senegal i energetyka

Od XI w. wznoszono meczety, w których salę modlitewną przykrywano kopułami. Przykładem może być Meczet Królewski w irańskim Isfahanie z dużą wyniosłą kopułą na wysokość 51 m. Budowle zostały pokryte kolorowymi płytkami ceramicznymi i należą do najbardziej charakterystycznych elementów sztuki islamu szyickiego. Pierwsze stosowane płytki ceramiczne malowane były przez pokrycie powierzchni różnego rodzaju tlenkami metali, a następnie wy­palaniu w piecu redukcyjnym, w którym proces wypalania zachodził przy niewielkiej zawartości tlenu.

Obserwując wspaniałą architekturę budowli inżynierską ciekawość wzbudza sposób mocowania płytek ceramicznych na potężnych kopułach i ścianach. Dokonano tego prawie przed 8 wiekami i płytki ceramiczne nie odpadają. Powierzchnie architektoniczne z ceramiką latem nagrzewają się do 50oC, a zimą temperatura obniża się nawet do –30oC. Zastosowane spoiwo musi zachowywać dużą zdolność elastyczności na występujące naprężenia związane z termiczną rozszerzalnością. Stosowanym spoiwem do mocowania ceramicznych płytek był komponent oparty na asfalcie naturalnym. Złoża asfaltu maturalnego występują w przyrodzie na ogół w pobliżu złóż ropy naftowej, którą później odkryto w Iranie.

Sprawdź szczegóły: Uzbekistan i energetyka

Charakterystycznym elementem architektury perskiej są również wieże wiatrowe, służące do naturalnej wentylacji budynków i regulowania temperatury w gorącym i suchym klimacie. Wieże wiatrowe wymuszały przepływ powietrza tak, by rozgrzane powietrze wnętrza wyprowadzać na zewnątrz. Ruch ten powoduje równocześnie zasysanie chłodnego powietrza w dolnej części budynku. Może ono napływać podziemnym kanałem chłodząc się po drodze nad podziemnym zbiornikiem z wodą. W chłodzeniu wykorzystuje się zjawisko konwekcji. 

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 12/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

Poradnik inżyniera elektryka. Komplet 3 tomów »

Poradnik inżyniera elektryka Poradnik jest przeznaczony przede wszystkim dla inżynierów elektryków. Mogą z niego korzystać również inżynierowie innych specjalności oraz studenci wydziałów elektrycznych i energetycznych wyższych szkół technicznych(...) czytam dalej »


Czy istnieje niezniszczalna oprawa LED?

Jaki jest najlepszy hermetyk na rynku »

Niezniszczalne oprawy LED Ebook
Oprawy, które łączą w sobie zalety źródeł światła LED z nowoczesnymi systemami optycznymi. Źródła LED o dużej wydajności świetlnej, wytwarzają oświetlenie o bezprecedensowej (...) zobacz więcej  » Dzięki wprowadzonym rozwiązaniom konstrukcyjnym oprawa charakteryzuje się szczelnością oprawy IP66. Podstawa i klosz wykonany z poliwęglanu zapewnia oprawie wysoki stopień odporności na uderzenia IK09.
(...)
czytam dalej »

System zarządzania energią EMS CX3 »

System zarządzania energią EMS CX3 składa się z urządzeń o niezwykle kompaktowej budowie modułowej, które w łatwy sposób można zainstalować zarówno w nowopowstających instalacjach jak i już istniejących, w jednym rzędzie rozdzielnicy elektrycznej z innymi aparatami (...) czytam dalej »


Konkurs z nagrodami dla elektryków! Zobacz które miejsce zdobędziesz »

Przewody elektryczne i kable spełniające normy CPR »

Konkurs dla elektryków - liga specjalistów Kable przeowdy lapp
Jesteś specjalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Weź udział w pierszej edycji Ligi Specjalistów i poczuj emocje związane z rywalizacją w konkursie! Zaglądaj na stronę ligaspecjalistow.pl i odpowiadaj na pytania ze swojej branży.  
zobacz konkurs »
Nieposiadanie Deklaracji Własności Użytkowych na kabel lub przewód jako wyrób budowlany oznacza brak możliwości wprowadzenia go na rynek Unii Europejskiej jako wyrób budowlany, a w konsekwencji niemożliwość (...) czytam dalej »


Kable średniego i niskiego napięcia - wymagania standardów międzynarodowych»

Zobacz nowości na ELEKTROTECHNIKA 2019 »

PRzewody i kable standardy Ochrona przepięciowa systemów alarmowych
Szeroki asortyment przewodów i kabli produkowanych zgodnie z wymaganiami restrykcyjnych standardów międzynarodowych(...) czytam dalej » Targi ELEKTROTECHNIKA skierowane są do producentów i użytkowników sprzętu niskiego, średniego i wysokiego napięcia oraz systemów alarmowych i rozwiązań umożliwiających instalację przewodów elektrycznych w nowoczesnych budynkach. Równolegle odbędą się Targi ŚWIATŁO oraz Wystawa TELETECHNIKA..(...) czytam dalej »

Stacje ładowania pojazdów od Kolejowych Zakładów Łączności ?

UPS zasilacze Stacja umożliwia szybkie ładowanie prądem zmiennym o mocy do 22 kW (opcjonalnie 44 kW). Wyposażona jest w dwa gniazda osobno opomiarowane (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym ??

Projektowanie skomplikowanych etykiet w terenie przy pomocy smartfona »

Switche zarządzalne Drukowanie etykiet ze smartfona
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Dzięki zainstalowaniu na dowolnym smartfonie naszej aplikacji Etykiety ekspresowe możesz projektować nawet najbardziej skomplikowane etykiety z kodami 1D, 2D i kodami kreskowymi czy etykiety seryjne korzystając (...) czytam dalej »

Nowe rozwiązania w dziedzinie zasilania gwarantowanego »

Jaką rozdzielnicę nn wybrać do projektu?

Zasilanie gwarantowane Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Namibia znajduje się w południowozachodniej Afryce i graniczy z Angolą, Botswaną, Zambią i RPA. Zajmuje powierzchnię 825 tys. km2, a liczba ludności szacowana jest na 2,3 mln osób. Od 1884 roku Namibia... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
1-2/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 1-2/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Projekt zasilania transformatorów elektromedycznych bloku operacyjnego szpitala
  • - Zasady wprowadzania do obrotu i stosowania urządzeń przeciwpożarowych
Zobacz szczegóły

Budowa linii 400 kV trwa

Jak podaje portal cire.pl, budowa linii 400 kV pomimo zimy nadal trwa. Jest to kluczowa realizacja dla ciągłości dostaw energii elektrycznej na terenie województwa mazowieckiego i aglomeracji...

Nożyczki dla elektryków

Skrzynka narzędziowa każdego elektryka powinna zawierać przyrządy do cięcia. Szczególnie polecamy uniwersalny model nożyczek firmy Knipex 95 05 10 SB.
Elastycznie i bezpiecznie

Elastycznie i bezpiecznie

Systematycznie rozbudowujące się systemy instalacji elektrycznych powodują, że szukamy nowych rozwiązań w zakresie bezpiecznego prowadzenia tras kablowych.
ZPAS ZPAS
ZPAS z siedzibą w Przygórzu to lider produkcji szaf i obudów teleinformatycznych, energetycznych i automatyki oraz kompleksowych rozwiązań...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl