Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Iran i energetyka

dr hab. inż. Stefan Gierlotka

Iran zwany do roku 1935 Persją, jest krajem wyżynnym i górzystym. Nizinne tereny zajmują niewielki procent jego powierzchni. Wnętrze Wyżyny Irańskiej jest podzielone na dwie pustynie. W północnej części wyżyny znajduje się Wielka Pustynia Słona, a na południowy wschód od niej leży Pustynia Lota z usypanymi przez wiatr wydmami. Oficjalną religią Iranu jest islam szyicki. Irańska gospodarka opiera się na wydobyciu surowców energetycznych, głównie ropy naftowej i gazu.

Ropę naftową w Iranie odkryli przypadkiem Francuzi w 1894 roku podczas prac archeologicz­nych. Pierwsze prace wiertnicze wykonali Anglicy w 1908 r., a już w 1912 r. ekspor­towano ją systemem rurociągów poprzez Zatokę Perską. Obecnie wydobywa się rudy miedzi, chromu, ołowiu, molibdenu, cynku, żelaza oraz węgiel. Iran posiada także zasobne złoża rudy uranu.

Polecamy także: Pioruny i wysokie drzewa

Energię elektryczną Iran produkuje głównie w elektrowniach konwencjonalnych na paliwa kopalne. Są to elektrownie gazowe i węglowe. W 1957 r. Iran rozpoczął współpracę z USA w dziedzinie technologii atomowej. Pierwszy doświadczalny reaktor uruchomiono w 1967 r. W Iranie pracują dwie elektrownie atomowe: w Buszehr i w Arak. Obecnie przy współpracy z Rosją budowany jest kolejny reaktor w Buszehr. W miejscowości Natanz znajduje się duży zakład wzbogacania rudy uranu. Jest to obiekt podziemny, zabezpieczony 22-metrowym nasypem ziemi, w którym pracuje kilka tysięcy wirówek.

Główne krajowe sieci przesyłowe korzystają z napięcia 220 i 110 kV. System przesyłowy energetyki stanowią trójfazowe, trójprzewodowe sieci izolowane. Miejska trójprzewodowa sieć rozdzielcza SN korzysta z napięcia 24 kV. Wszystkie napowietrzne linie SN są prowadzone na slupach betonowych. Transformatory do odbiorów indywidualnych są instalowane na przyulicznych stacjach słupowych, typu bramowego. Sieć niskiego napięcia do odbiorców indywidualnych jest wykonywana jako napowietrzna.

Dowiedz się więcej: Indie Południowe i energetyka

W krajobrazie Iranu wyróżnia się charakterystyczna architektura islamu szyickiego, różniąca się od architektury islamu sunnickiego w kra­jach arabskich. Szyizm stanowiący w islamie mniejszość, stał się oficjalną religią Persji. Pomiędzy Arabami i Persami istnieje do dziś historycznie zakorzeniona nienawiść. Muzułmańskie budowle w Iranie charakteryzuje wykwintna elegancja oraz równowaga między elementami konstrukcyjnymi i dekoracyjnymi. Na ścianach, kolumnach i kopułach przeważają geometryczne wzory, które przeplatają się z motywami kwiatowymi i piękną kaligrafią.

Perską architekturę islamu szyickiego wyróżniają monumentalne wejścia do meczetu zwane iwanem. Jest to duża monumentalna wnę­ka otwarta w stronę dziedzińca i sklepiona kolebką o załamanym łuku. Standardowy typ meczetu szyickiego w architekturze perskiej ma dziedziniec z czterema iwa­nami i modlitewną kopułową salę. Pośrodku dziedzińca znajduje się fontanna, gdzie przed modlitwą dokonuje się rytualnego ob­mycia. Muzułmańska tra­dycja kibli, czyli kierowania modlitwy ku Mekce, określa orientację głównej ściany me­czetu, ku której zwracają się wierni. W ścianie kibli wyróżnia się bogato zdobio­na półkolista nisza zwana mihrabem. Wskazuje kierunek Mekki, w którym powinni modlić się wierni. Na prawo od mihrabu, patrząc od strony zgromadzonych, umieszczana jest ozdobna ambona zwana minbarem. Ważną częścią zespołu jest minaret, z którego pięć ra­zy w ciągu dnia muezzin śpiewem przypomi­na, iż nadeszła pora modlitwy. Obecnie służą temu urządzenia nagłaśniające. Minaret jest zwieńczony hełmem z iglicą oraz metalowymi kulami i półksiężycem. W architekturze islamu szyickiego najpowszechniejsze są meczety piątkowe z dwoma jednakowymi minaretami usytuowane pomiędzy wejściowym iwanem.

Przeczytaj również: Senegal i energetyka

Od XI w. wznoszono meczety, w których salę modlitewną przykrywano kopułami. Przykładem może być Meczet Królewski w irańskim Isfahanie z dużą wyniosłą kopułą na wysokość 51 m. Budowle zostały pokryte kolorowymi płytkami ceramicznymi i należą do najbardziej charakterystycznych elementów sztuki islamu szyickiego. Pierwsze stosowane płytki ceramiczne malowane były przez pokrycie powierzchni różnego rodzaju tlenkami metali, a następnie wy­palaniu w piecu redukcyjnym, w którym proces wypalania zachodził przy niewielkiej zawartości tlenu.

Obserwując wspaniałą architekturę budowli inżynierską ciekawość wzbudza sposób mocowania płytek ceramicznych na potężnych kopułach i ścianach. Dokonano tego prawie przed 8 wiekami i płytki ceramiczne nie odpadają. Powierzchnie architektoniczne z ceramiką latem nagrzewają się do 50oC, a zimą temperatura obniża się nawet do –30oC. Zastosowane spoiwo musi zachowywać dużą zdolność elastyczności na występujące naprężenia związane z termiczną rozszerzalnością. Stosowanym spoiwem do mocowania ceramicznych płytek był komponent oparty na asfalcie naturalnym. Złoża asfaltu maturalnego występują w przyrodzie na ogół w pobliżu złóż ropy naftowej, którą później odkryto w Iranie.

Sprawdź szczegóły: Uzbekistan i energetyka

Charakterystycznym elementem architektury perskiej są również wieże wiatrowe, służące do naturalnej wentylacji budynków i regulowania temperatury w gorącym i suchym klimacie. Wieże wiatrowe wymuszały przepływ powietrza tak, by rozgrzane powietrze wnętrza wyprowadzać na zewnątrz. Ruch ten powoduje równocześnie zasysanie chłodnego powietrza w dolnej części budynku. Może ono napływać podziemnym kanałem chłodząc się po drodze nad podziemnym zbiornikiem z wodą. W chłodzeniu wykorzystuje się zjawisko konwekcji. 

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 12/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Metody ładowania samochodów elektrycznych a czas ładowania »

Konfigurator SPD Wiele krajów i miast przyjęło już zobowiązania do stopniowego wycofywania technologii silników spalinowych, a większość czołowych (...) czytam dalej »


Rodzaje zasilania gwarantowanego - jakie wybrać »

Konfigurator SPD W zależności od rodzaju odbiorników i stopnia ich ważności dla użytkownika stosowane są różne rozwiązania samych zasilaczy UPS oraz układów UPS zasilania (...) czytam dalej »


Szynoprzewody w instalacjach elektrycznych - jakie wybrać?

Cztery technologie energetyczne do monitorowania w 2019 r. »

szynoprzewody jak podłączyć monitorowanie energetyczne
Przyjazne instalatorom ze względu na ich intuicyjny montaż i nieskomplikowaną budowę oraz szeroki wachlarz możliwości z zakresu wykonania różnego (...) czytam więcej » Czy mikrosieci, łańcuch energetyczny, plutonowanie i zamiana baterii EV będą wielkimi zwycięzcami w 2019 roku... czytam dalej »

Jaki licznik energii elektrycznej wybrać - porównanie 2019 »

Fotowoltaika Mogą być stosowane do rozliczeń z zakładami energetycznymi, do kontroli procesów przemysłowych, do rozliczeń podnajemców oraz jako element systemów zarządzania ... czytam dalej »


Jak mocować przewody instalacji odgromowej?

Czy energii odnawialnej uda się zastąpić węgiel?

Wsporniki ochrony odgromowej energia odnawialna a węgiel
W obudowie wykonanej z wysokiej jakości polietylenu kryje się betonowy rdzeń. Szczelnie zamknięta konstrukcja chroni go przed niekorzystnym wpływem czynników pogodowych i... czytam więcej » Według ostatniego raportu brytyjskiego koncernu BP do 2040 r. odnawialne źródła energii staną się głównym źródłem energii na świecie. Czy rzeczywiście ... czytam dalej »

Sekcja: Instaluj z Legrandem dla profesjonalisty »

System zarządzania energią Jesteś Instalatorem? W tej sekcji w szybki i łatwy sposób znajdziesz niezbędne ... czytam dalej »


Może Cię to zainteresuje ▼

Jaki wybrać uniwersalny, programowalny wyświetlacz cyfrowy?

Systemy alarmowe - sposób na ochronę przed przepięciami »

Sterowniki programowalne Ochrona systemów alarmowych
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenie nie wymaga dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań urządzenia wlicza się sterowanie oraz ...  czytam więcej » Zobacz produkty do ochrony systemów alarmowych, sterowania i transmisji danych, w tym m.in.  SSP,  SSWiN,  KD, (...) czytam dalej »


Kable średniego i niskiego napięcia - wymagania standardów międzynarodowych»

Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

PRzewody i kable standardy Termowizja w elektryce
Szeroki asortyment przewodów i kabli produkowanych zgodnie z wymaganiami restrykcyjnych standardów międzynarodowych(...) czytam dalej » Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można(...) czytam dalej »

Stacje ładowania pojazdów od Kolejowych Zakładów Łączności ?

UPS zasilacze Stacja umożliwia szybkie ładowanie prądem zmiennym o mocy do 22 kW (opcjonalnie 44 kW). Wyposażona jest w dwa gniazda osobno opomiarowane (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym ??

Projektowanie skomplikowanych etykiet w terenie przy pomocy smartfona »

Switche zarządzalne Drukowanie etykiet ze smartfona
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Dzięki zainstalowaniu na dowolnym smartfonie naszej aplikacji Etykiety ekspresowe możesz projektować nawet najbardziej skomplikowane etykiety z kodami 1D, 2D i kodami kreskowymi czy etykiety seryjne korzystając (...) czytam dalej »

Nowe rozwiązania w dziedzinie zasilania gwarantowanego »

Jaką rozdzielnicę nn wybrać do projektu?

Zasilanie gwarantowane Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Namibia znajduje się w południowozachodniej Afryce i graniczy z Angolą, Botswaną, Zambią i RPA. Zajmuje powierzchnię 825 tys. km2, a liczba ludności szacowana jest na 2,3 mln osób. Od 1884 roku Namibia... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
3/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 3/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Zastosowanie algorytmów ewolucyjnych do wielokryterialnej optymalizacji rozwoju sieci dystrybucyjnej SN
  • - Uproszczony projekt automatyki SZR z wydzieloną rozdzielnicą zasilania awaryjnego
Zobacz szczegóły
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl