Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Iran i energetyka

dr hab. inż. Stefan Gierlotka

Iran zwany do roku 1935 Persją, jest krajem wyżynnym i górzystym. Nizinne tereny zajmują niewielki procent jego powierzchni. Wnętrze Wyżyny Irańskiej jest podzielone na dwie pustynie. W północnej części wyżyny znajduje się Wielka Pustynia Słona, a na południowy wschód od niej leży Pustynia Lota z usypanymi przez wiatr wydmami. Oficjalną religią Iranu jest islam szyicki. Irańska gospodarka opiera się na wydobyciu surowców energetycznych, głównie ropy naftowej i gazu.

Ropę naftową w Iranie odkryli przypadkiem Francuzi w 1894 roku podczas prac archeologicz­nych. Pierwsze prace wiertnicze wykonali Anglicy w 1908 r., a już w 1912 r. ekspor­towano ją systemem rurociągów poprzez Zatokę Perską. Obecnie wydobywa się rudy miedzi, chromu, ołowiu, molibdenu, cynku, żelaza oraz węgiel. Iran posiada także zasobne złoża rudy uranu.

Polecamy także: Pioruny i wysokie drzewa

Energię elektryczną Iran produkuje głównie w elektrowniach konwencjonalnych na paliwa kopalne. Są to elektrownie gazowe i węglowe. W 1957 r. Iran rozpoczął współpracę z USA w dziedzinie technologii atomowej. Pierwszy doświadczalny reaktor uruchomiono w 1967 r. W Iranie pracują dwie elektrownie atomowe: w Buszehr i w Arak. Obecnie przy współpracy z Rosją budowany jest kolejny reaktor w Buszehr. W miejscowości Natanz znajduje się duży zakład wzbogacania rudy uranu. Jest to obiekt podziemny, zabezpieczony 22-metrowym nasypem ziemi, w którym pracuje kilka tysięcy wirówek.

Główne krajowe sieci przesyłowe korzystają z napięcia 220 i 110 kV. System przesyłowy energetyki stanowią trójfazowe, trójprzewodowe sieci izolowane. Miejska trójprzewodowa sieć rozdzielcza SN korzysta z napięcia 24 kV. Wszystkie napowietrzne linie SN są prowadzone na slupach betonowych. Transformatory do odbiorów indywidualnych są instalowane na przyulicznych stacjach słupowych, typu bramowego. Sieć niskiego napięcia do odbiorców indywidualnych jest wykonywana jako napowietrzna.

Dowiedz się więcej: Indie Południowe i energetyka

W krajobrazie Iranu wyróżnia się charakterystyczna architektura islamu szyickiego, różniąca się od architektury islamu sunnickiego w kra­jach arabskich. Szyizm stanowiący w islamie mniejszość, stał się oficjalną religią Persji. Pomiędzy Arabami i Persami istnieje do dziś historycznie zakorzeniona nienawiść. Muzułmańskie budowle w Iranie charakteryzuje wykwintna elegancja oraz równowaga między elementami konstrukcyjnymi i dekoracyjnymi. Na ścianach, kolumnach i kopułach przeważają geometryczne wzory, które przeplatają się z motywami kwiatowymi i piękną kaligrafią.

Perską architekturę islamu szyickiego wyróżniają monumentalne wejścia do meczetu zwane iwanem. Jest to duża monumentalna wnę­ka otwarta w stronę dziedzińca i sklepiona kolebką o załamanym łuku. Standardowy typ meczetu szyickiego w architekturze perskiej ma dziedziniec z czterema iwa­nami i modlitewną kopułową salę. Pośrodku dziedzińca znajduje się fontanna, gdzie przed modlitwą dokonuje się rytualnego ob­mycia. Muzułmańska tra­dycja kibli, czyli kierowania modlitwy ku Mekce, określa orientację głównej ściany me­czetu, ku której zwracają się wierni. W ścianie kibli wyróżnia się bogato zdobio­na półkolista nisza zwana mihrabem. Wskazuje kierunek Mekki, w którym powinni modlić się wierni. Na prawo od mihrabu, patrząc od strony zgromadzonych, umieszczana jest ozdobna ambona zwana minbarem. Ważną częścią zespołu jest minaret, z którego pięć ra­zy w ciągu dnia muezzin śpiewem przypomi­na, iż nadeszła pora modlitwy. Obecnie służą temu urządzenia nagłaśniające. Minaret jest zwieńczony hełmem z iglicą oraz metalowymi kulami i półksiężycem. W architekturze islamu szyickiego najpowszechniejsze są meczety piątkowe z dwoma jednakowymi minaretami usytuowane pomiędzy wejściowym iwanem.

Przeczytaj również: Senegal i energetyka

Od XI w. wznoszono meczety, w których salę modlitewną przykrywano kopułami. Przykładem może być Meczet Królewski w irańskim Isfahanie z dużą wyniosłą kopułą na wysokość 51 m. Budowle zostały pokryte kolorowymi płytkami ceramicznymi i należą do najbardziej charakterystycznych elementów sztuki islamu szyickiego. Pierwsze stosowane płytki ceramiczne malowane były przez pokrycie powierzchni różnego rodzaju tlenkami metali, a następnie wy­palaniu w piecu redukcyjnym, w którym proces wypalania zachodził przy niewielkiej zawartości tlenu.

Obserwując wspaniałą architekturę budowli inżynierską ciekawość wzbudza sposób mocowania płytek ceramicznych na potężnych kopułach i ścianach. Dokonano tego prawie przed 8 wiekami i płytki ceramiczne nie odpadają. Powierzchnie architektoniczne z ceramiką latem nagrzewają się do 50oC, a zimą temperatura obniża się nawet do –30oC. Zastosowane spoiwo musi zachowywać dużą zdolność elastyczności na występujące naprężenia związane z termiczną rozszerzalnością. Stosowanym spoiwem do mocowania ceramicznych płytek był komponent oparty na asfalcie naturalnym. Złoża asfaltu maturalnego występują w przyrodzie na ogół w pobliżu złóż ropy naftowej, którą później odkryto w Iranie.

Sprawdź szczegóły: Uzbekistan i energetyka

Charakterystycznym elementem architektury perskiej są również wieże wiatrowe, służące do naturalnej wentylacji budynków i regulowania temperatury w gorącym i suchym klimacie. Wieże wiatrowe wymuszały przepływ powietrza tak, by rozgrzane powietrze wnętrza wyprowadzać na zewnątrz. Ruch ten powoduje równocześnie zasysanie chłodnego powietrza w dolnej części budynku. Może ono napływać podziemnym kanałem chłodząc się po drodze nad podziemnym zbiornikiem z wodą. W chłodzeniu wykorzystuje się zjawisko konwekcji. 

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 12/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Sterowniki PLC z panelami operatorskimi HMI?

Sterowniki PLC Zintegrowane sterowniki PLC z panelami operatorskimi HMI. Przystosowane do pracy w trudnych warunkach środowiskowych. Sterowniki  te umożliwiają użytkownikom korzystanie z zaawansowanych funkcji zarówno panelu operatorskiego HMI, jak i sterownika PLC, (...) czytam dalej »


Jak zapewnić niezawodne zasilanie?

UPS zasilacze Akumulatory stosowane w zasilaczach UPS stanowią magazyn energii i w zależności od typu zasilacza przeznaczone są do pracy cyklicznej (zasilacze typu VFD) lub do pracy buforowej (zasilacze typu VFI). (...) czytam dalej »


Jak czyścić i konserwować urządzenia elektryczne pod napięciem?

czyszczenie urządzeń pod napięciem Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Nowe wtykowe złącza silnoprądowe przystosowane do podłączania mobilnych zespołów prądotwórczych do rozdzielnic nn»

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Złącza silnoprądowe wtykowe Rola miedzi w energetyce słonecznej
Wykonane z tworzywa sztucznego odpornego na wysokie temperatury z kolorowymi oznaczeniami i znacznikami kodowymi uniemożliwiającymi błędne połączenie(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Przeciwpożarowa kontrola instalacji elektrycznej »

Kamera termowizyjna przy badaniu sieci elektrycznej Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Miejskie stacje ładowania pojazdów elektrycznych - jakie mogą mieć funkcjonalności»

Licznik zużycia energii elektrycznej - na jakie parametry zwrócić uwagę?

miejska stacja ładowania Liczniki energii elektrycznej
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Rozwój technologii przemysłowych oraz rozwój budownictwa powodują coraz większe zapotrzebowanie na moc (...) czytam dalej »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »
Magazyny energi w polsce

Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków... czytam dalej »


Co się stało z tymi kablami?»

Jakie bezpieczniki wybrać do projektu?

Plątanina kabli  jak sobie z nią poradzić Bezpieczniki siba
Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym zwiększając koszty ... czytam dalej » "Okazało się, że bezpiecznik przegrzał się, ponieważ zamontowano go w miejscu gdzie nie miał wystarczającego chłodzenia. Byliśmy w stanie znaleźć rozwiązanie tego problemu - także (...) czytam dalej»

Bezpłatne ebooki dla elektryków i nie tylko !
Ebooki dla elektryków i nie tylko

Darmowe ebooki i poradniki: projektowanie, budowa, osprzęt... (...) czytam dalej »


Namibia znajduje się w południowozachodniej Afryce i graniczy z Angolą, Botswaną, Zambią i RPA. Zajmuje powierzchnię 825 tys. km2, a liczba ludności szacowana jest na 2,3 mln osób. Od 1884 roku Namibia... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
9/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne urządzenia rozdzielcze zwiększające bezpieczeństwo pracy
  • - Projekt zasilania osiedla domków jednorodzinnych w energię elektryczną
Zobacz szczegóły
Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Instalacja elektryczna znajduje się w każdym budynku i jest częścią układu niskiego napięcia. Powinna być wykonana z niezwykłą starannością oraz dokładnością. Co...
Essentra Components Essentra Components
Essentra plc jest spółką notowaną w indeksie FTSE 250 i wiodącym międzynarodowym dostawcą specjalistycznych produktów i rozwiązań ....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl