Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Oświetlenie awaryjne w świetle normy PN-EN 60598-2-22:2015-01 P - klasyfikacja opraw i wybrane badania (część 1)

Emergency lighting in the standard PN‑EN 60598-2-22: 2015-01 P – classification of luminaires and selected tests. 1
Artykuł przybliża wybrane wymagania dla oświetlenia awaryjnego, które znajdują się w normie PN-EN 60598-2-22:2015-01 P.
Artykuł przybliża wybrane wymagania dla oświetlenia awaryjnego, które znajdują się w normie PN-EN 60598-2-22:2015-01 P.
Rys. redakcja EI

Wymagania stawiane instalacjom oświetlenia awaryjnego precyzuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity DzU z 2015 r., poz. 1422).

Zgodnie z § 181 ust. 7 oraz załącznikiem nr 1 do rozporządzenia oprawy oświetleniowe oraz ­instalacje oświetlenia awaryjnego należy konstruować i wykonywać zgodnie z Polskimi Normami [1, 2], tj. PN-EN 1838:2005 P Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne*), PN-EN 50172:2005 P Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, PN-IEC 60364-5-56:1999 P zastąpionej PN-HD 60364-5-56:2010P Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Instalacje bezpieczeństwa.

*) Dostępna jest norma PN-EN 1838:2013-11 wersja angielska, która zastępuje normę PN-EN 1838:2005P. Zgodnie z Ustawą o normalizacji nie jest przeznaczona do obowiązkowego stosowania. W przepisach prawnych, w tym w rozporządzeniach, może być przywołana wyłącznie norma opublikowana w języku polskim, która w takim przypadku staje się normą do obowiązkowego stosowania.

W artykule:

• Norma  PN-EN 60598-2-22:2015-01 P
• Wymagania ogólne dotyczące badań
• Pomiary luminancji
• Klasyfikacja opraw oświetleniowych

W normie PN-EN 1838:2005 P podano postanowienia dotyczące oświetlenia dróg ewakuacyjnych i znaków bezpieczeństwa w miejscach lub obiektach, gdzie takie systemy są wymagane. Określono minimalne postanowienia dla tego rodzaju oświetlenia awaryjnego stosownie do wielkości, typu i przeznaczenia budynku. Postanowienia tej normy odnoszą się do awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego we wszystkich miejscach pracy i budynkach użyteczności publicznej oraz do ogólnie dostępnych dróg w wysokich i wysokościowych budynkach mieszkalnych. Postanowienia dotyczą także oświetlenia zapasowego stosowanego jako awaryjne oświetlenie ewakuacyjne [2, 4].

Norma PN-EN 50172:2005 P zawiera wytyczne dotyczące oświetlenia dróg ewakuacyjnych i znaków bezpieczeństwa w przypadku, gdy zawiedzie normalne zasilanie. Zawiera minimalne wymagania dla tego rodzaju oświetlenia awaryjnego stosownie do wielkości, typu i przeznaczenia budynku. Postanowienia normy odnoszą się do awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego we wszystkich miejscach pracy oraz budynkach otwartych dla publiczności, a także do ogólnie dostępnych dróg w wielopiętrowych budynkach mieszkalnych. Odnosi się to również do oświetlenia zapasowego stosowanego jako awaryjne oświetlenie ewakuacyjne [2, 5].

Norma PN-EN 50172 nie precyzuje wymagań dotyczących testów automatycznych, lecz stwierdza „Automatyczne systemy testowania oświetlenia awaryjnego powinny być projektowane, konstruowane i instalowane zgodnie z wymaganiami krajowych norm i przepisów” [5]. Wynika stąd konieczność stosowania polskich norm, w tym normy PN-EN 60598‑2-22:2015 P Oprawy oświetleniowe. Część 2-22: Wymagania szczegółowe. Oprawy oświetleniowe do oświetlenia awaryjnego

Norma  PN-EN 60598-2-22:2015-01 P

Norma PN-EN 60598-2-22:2015‑01 P opisuje wymagania dotyczące opraw oświetleniowych do oświetlenia awaryjnego, z lampami elektrycznymi zasilanymi z awaryjnych źródeł zasilania o napięciu nieprzekraczającym 1000 V. Norma nie obejmuje skutków nieawaryjnego obniżenia napięcia w oprawach oświetleniowych z wysokoprężnymi lampami wyładowczymi. W normie podano ogólne wymagania dla urządzeń do oświetlenia awaryjnego. W niniejszej części nadal używa się terminu „lampa”, który obejmuje także „źródło(-a) światła” w stosownych przypadkach.

Norma PN-EN 60598-2-22:2015‑01 P podaje definicje różnych typów opraw oświetlenia awaryjnego [3]:

  • oprawa awaryjna zasilana ciągle – oprawa oświetleniowa, w której lampy oświetlenia awaryjnego są zasilane przez cały czas gdy wymagane jest stosowanie oświetlenia podstawowego lub awaryjnego,
  • oprawa awaryjna zasilana nieciągle – oprawa oświetleniowa, w której lampy oświetlenia awaryjnego są zasilane tylko podczas awarii zasilania oświetlenia podstawowego,
  • oprawa awaryjna zespolona – oprawa oświetleniowa zawierająca dwa źródła światła lub więcej, z których co najmniej jedno jest zasilane ze źródła zasilania awaryjnego, a pozostałe ze źródła oświetlenia podstawowego. Oprawa awaryjna zespolona może być zasilana ciągle lub nieciągle.
  • oprawa awaryjna z własnym zasilaniem – oprawa oświetleniowa zasilana ciągle lub nieciągle, której wszystkie elementy, takie jak akumulator, źródło światła, moduł sterujący oraz urządzenia testujące i monitorujące, jeśli występują, znajdują się wewnątrz oprawy oświetleniowej lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie (to jest w odległości do 1 m długości przewodu elektrycznego),
  • oprawa awaryjna zasilana centralnie – oprawa oświetleniowa zasilana ciągle lub nieciągle z centralnego awaryjnego źródła zasilania znajdującego się poza oprawą,
  • oprawa awaryjna z własnym zasilaniem, sprzężona – oprawa awaryjna z własnym zasilaniem zasilana ciągle lub nieciągle, a także zapewniająca zasilanie awaryjne oprawie peryferyjnej,
  • oprawa awaryjna peryferyjna – oprawa oświetleniowa zasilana ciągle lub nieciągłe, której zasilanie awaryjne pochodzi z powiązanej oprawy awaryjnej z własnym zasilaniem, sprzężonej,
  • przenośna oprawa awaryjna z własnym zasilaniem – przenośna oprawa oświetleniowa zapewniająca oświetlenie awaryjne, której wszystkie elementy, takie jak akumulator, żródło(-a) światła, moduł sterujący, przełącznik manualny do włączania lub wyłączania jednej lampy lub większej liczby lamp, a także urządzenia testujące i monitorujące, jeśli występują, znajdują się wewnątrz oprawy oświetleniowej, która może być odłączona od jej modułu bazowego do wykorzystania w trybie awaryjnym,
  • znak bezpieczeństwa podświetlony wewnętrznie – oprawa awaryjna z własnym zasilaniem lub zasilana centralnie przewidziana do przekazywania określonego komunikatu dotyczącego bezpieczeństwa uzyskiwanego przez kombinację barw i kształtów geometrycznych – szczegóły podane są w ISO 3864‑1 i ISO 3864-4.
  • oprawa awaryjna montowana na oświetleniowym systemie szynoprzewodowym – oprawa oświetlenia awaryjnego zaprojektowana specjalnie do stosowania w systemach szynoprzewodów opraw oświetleniowych,
  • zdalna skrzynka awaryjna – skrzynka spełniająca te same wymagania co oprawy awaryjne. Jej celem jest, aby zawierała każdy z komponentów, np. akumulator, urządzenie sterujące itp., które nie będą zamontowane w oprawie awaryjnej.

Dodatkowo zdefiniowanych jest szereg parametrów [3], w tym:

  • tryb zdalnej blokady – stan oprawy awaryjnej z własnym zasilaniem, w którym podczas obecności zasilania podstawowego jest ona zablokowana przez zdalne urządzenie i w którym, w przypadku awarii zasilania podstawowego, oprawa oświetleniowa nie przełącza się na tryb awaryjny
  • praktyczny awaryjny strumień lampy (PELF) minimalny strumień świetlny lampy zaobserwowany podczas znamionowego czasu trwania trybu awaryjnego.

PELF = LDL · EBLF

gdzie LDL jest znamionowym strumieniem świetlnym źródła światła i dla wyładowczych źródeł światła jest traktowany jako liczba lumenów przy początkowych obliczeniach oświetlenia po 100 h.

  • współczynnik awaryjnego strumienia świetlnego (EBLF) – stosunek awaryjnego strumienia świetlnego lampy zasilanej przez urządzenie awaryjne do strumienia świetlnego z tej samej lampy pracującej z odpowiednim statecznikiem odniesienia przy napięciu znamionowym i częstotliwości znamionowej. Współczynnik awaryjnego strumienia świetlnego jest najmniejszą wartością spośród wartości mierzonych w sposób ciągły, w czasie od wystąpienia awarii zasilania podstawowego aż do końca znamionowego czasu pracy awaryjnej.

Wymagania ogólne dotyczące badań

Norma PN-EN 60598-2-22:2015‑01 P [3] odwołuje się do postanowień IEC 60598-1 w dziale 0.

Badania opisane w każdym odpowiednim dziale IEC 60598-1 powinny być przeprowadzane w kolejności podanej w części IEC 60598-2.

Gdy oprawy awaryjne zespolone są badane zgodnie z wymaganiami niniejszej części normy, badania powinny obejmować te części oprawy oświetleniowej, które są związane z zapewnieniem oświetlenia awaryjnego, przy czym bierze się pod uwagę wpływ wszystkich innych części i komponentów oprawy.

Komponenty i części opraw zaprojektowane do wytwarzania tylko oświetlenia podstawowego należy poddać badaniom zgodnie z wymaganiami odpowiedniej części IEC 60598-2 (na przykład, jeśli oprawa oświetleniowa jest wbudowywana, to należy ją badać zgodnie z wymaganiami części dotyczącej opraw wbudowywanych).

Jeśli niektóre elementy oprawy awaryjnej sąsiadują z główną częścią oprawy (w promieniu 1 m długości kabla), to wszystkie elementy oprawy, łącznie ze środkami wzajemnych połączeń, powinny spełniać odpowiednie wymagania niniejszego dokumentu.

Dodatkowe wymagania dotyczące przenośnych opraw awaryjnych z własnym zasilaniem podane są w załączniku normatywnym E.

Podczas projektowania systemu instalacji oświetlenia awaryjnego zaleca się stosować współczynniki zmniejszające dane znamionowe, odpowiednie dla zastosowania. Współczynniki te są zazwyczaj określone przez odpowiednią normę dotyczącą danego zastosowania.

W odniesieniu do danych fotometrycznych producent powinien udostępnić dane dotyczące przestrzennego rozsyłu światłości niezbędne do obliczania instalacji oświetlenia awaryjnego zgodnie z ISO 30061.

Dane rozsyłu światłości w trybie awaryjnym mogą być podane w kandelach lub w wartościach względnych cd/1000 lm.

  • Jeżeli wartości są deklarowane w kandelach, producent powinien podać znamionowy strumień świetlny oprawy awaryjnej pochodzący z tabeli rozsyłu światłości.
  • Jeżeli wartości są zadeklarowane w cd/1000 lm, producent powinien również podać praktyczny awaryjny strumień lampy.
  • Jeżeli nie określono inaczej, praktyczny awaryjny strumień lampy PELF jest znamionowym strumieniem świetlnym lampy pomnożonym przez EBLF skojarzonego statecznika awaryjnego.

Oprawy awaryjne, podczas pracy w trybie awaryjnym powinny zapewniać co najmniej 50% poziomu deklarowanych przez producenta danych fotometrycznych w czasie 5 s po awarii zasilania podstawowego i pełne znamionowe wartości fotometryczne po 60 s oraz utrzymywać je nieprzerwanie do końca znamionowego czasu pracy awaryjnej.

Oprawy awaryjne przeznaczone do oświetlenia stref wysokiego ryzyka powinny zapewniać 100% zadeklarowanych danych fotometrycznych w czasie 0,5 s po awarii zasilania podstawowego i utrzymywać je nieprzerwanie do końca znamionowego czasu pracy awaryjnej. Zgodność sprawdza się przez pomiar, uwzględniając niezbędne obliczenia tam, gdzie jest to wymagane, oraz następujące warunki badania:

1) dla opraw oświetleniowych z własnym zasilaniem w trybie awaryjnym podczas pracy z wewnętrznych akumulatorów po ich ładowaniu 24 h przy wartości 0,9 minimalnego napięcia znamionowego;

2) dla opraw zasilanych centralnie pomiary dla 5 s i 60 s powinny być wykonane przy maksymalnym napięciu zasilającym i wszystkie inne pomiary przy wartości 0,9 minimalnego znamionowego napięcia zasilającego, po osiągnięciu stabilnych warunków fotometrycznych. Pomiary dla opraw awaryjnych z własnym zasilaniem i opraw awaryjnych zasilanych centralnie powinny zostać przeprowadzone z użyciem nowych lamp, poddanych starzeniu zgodnie z odpowiednią normą dotyczącą lamp w odniesieniu do pomiarów początkowego strumienia świetlnego. Pomiary fotometryczne należy wykonać zgodnie z wymaganiami CIE 121 SP1, biorąc pod uwagę określony rodzaj źródła światła oprawy.

Czytaj też: Oświetlenie awaryjne - wymagania przy projektowaniu >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Konkurs z nagrodami! Zobacz które miejsce zdobędziesz »

Kable i przewody - pobierz bezpłatny Ebook »

Konkurs dla elektryków Ebook
Jesteś specjalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Weź udział w pierszej edycji Ligi Specjalistów i poczuj emocje związane z rywalizacją w konkursie! Zaglądaj na stronę ligaspecjalistow.pl i odpowiadaj na pytania ze swojej branży.  
zobacz konkurs »
Przedstawiamy nowy poradnik „Kable i przewody”! Znajdziecie w nim m.in. metody ochrony kabli przed pożarem, jak prowadzić i oznaczać trasy kablowe (...) czytam dalej »


Akumulatory do każdego typu pojazdu »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »

Akumulatory do każdego typu pojazdu Magazyny energi w polsce
Niezależnie od tego czy jeździsz samochodem osobowym, SUV-em, terenówką czy autem dostawczym, znajdziesz(...) czytam dalej » Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków(...) czytam dalej »

Jak zdalnie monitorować pracę silnika?

UPS zasilacze Jak przekształcić silni elektryczny w inteligentne, połączone bezprzewodowo urządzenia. Czujnik montowany jest na kadłubie silnika indukcyjnego niskiego napięcia bez potrzeby okablowania czy wprowadzania zmian mechanicznych (...) czytam dalej »


Switche niezarządzalne - które wybrać?

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Switche niezarządzalne Rola miedzi w energetyce słonecznej
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Stacje ładowania elektryków przed własnym domem »

Co się stało z tymi kablami?

miejska stacja ładowania Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
12/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 12/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Aspekty techniczne i ekonomiczne kompensacji mocy biernej w obiektach użyteczności publicznej
  • - Optymalizacja elektroenergetycznych sieci SN
Zobacz szczegóły

Innowacyjna stacja ładowania autobusów EV w Ostrawie

Holenderska firma Heliox dostarczyła pierwsze rozwiązanie do szybkiego ładowania autobusów elektrycznych z odwróconym pantografem w Czechach. Urządzenie o mocy 450 kW zainstalowano w...

Torba i walizka na narzędzia Knipex 1

Każdy posiadacz dużej liczby narzędzi zdaje sobie z tego sprawę, że utrzymanie ich w porządku ułatwia i przyspiesza pracę. Dlatego torby czy też walizki na narzędzia są świetnym...
ZPAS ZPAS
ZPAS z siedzibą w Przygórzu to lider produkcji szaf i obudów teleinformatycznych, energetycznych i automatyki oraz kompleksowych rozwiązań...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl