Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych

Electrical switchgears used in living buildings
Artykuł przedstawia rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych, ich przegląd i charakterystykę, omawia też sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru, podaje przepisy związane ze stosowaniem  rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkal
Artykuł przedstawia rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych, ich przegląd i charakterystykę, omawia też sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru, podaje przepisy związane ze stosowaniem rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkal
Rys. redakcja EI

Rozdzielnice należą do grupy najważniejszych elementów instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym. Przeznaczone są do rozdzielania energii elektrycznej i zawierają różnorodne aparaty zabezpieczeniowe, ochronne, łączeniowe, sterownicze i pomiarowe obwodów odpływowych wraz z połączeniami elektrycznymi i mechanicznymi. Mogą również zawierać wyposażenie aparatowe zasilającego obwodu dopływowego, poza jego zaciskami przyłączowymi [10]. Cechuje je duża różnorodność rozwiązań konstrukcyjnych i funkcji, które pełnią w obiekcie mieszkalnym. To sprawia, że można je klasyfikować pod kątem różnych kryteriów.


W artykule:

• Klasyfikacja rozdzielnic i ich cechy
• Wymagania techniczne
• Przepisy związane ze stosowaniem rozdzielnic elektrycznych w budynkach mieszkalnych
• Wnioski

streszczenie

W artykule przedstawiono rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych. Dokonano przeglądu tych rozdzielnic, przedstawiono ich charakterystykę i omówiono sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru. Przedstawiono przepisy związane ze stosowaniem  rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkalnym.



abstract

In this paper, electrical switchgears used in livings buildings are shown. Review of these switchgears is performed, their profile is shown and way and recommendations of their correct selection are discussed. Regulations connected with use of electrical switchgears in livings buildings are shown.

W zależności od przeznaczenia, zastosowania i funkcji pełnionej w sieci dystrybucyjnej niskiego napięcia budynku wyróżnia się rozdzielnice:

  • główne,
  • administracyjne,
  • piętrowe,
  • mieszkaniowe,
  • pomiarowe lub sterownicze.

Natomiast z punktu widzenia zasady konstrukcji wyróżnia się rozdzielnice:

  • tablicowe,
  • skrzynkowe
  • i szafowe [7].

Rozdzielnica główna

Rozdzielnica główna jest instalowana w budynkach wielorodzinnych lub większych obiektach jednorodzinnych. Stanowi centralny punkt instalacji elektrycznej budynku i może być mniej lub bardziej rozbudowana. Służy do zasilania wewnętrznych linii zasilających i obwodów administracyjnych [12].

Rozdzielnice główne są wykonywane w postaci prefabrykowanych szafek przyściennych lub jako tablice umieszczone we wnękach. Ich obudowy wykonuje się z blachy lub tworzyw sztucznych. Rozdzielnica musi mieć drzwiczki przystosowane do zamykania na klucz.

W rozdzielnicy głównej budynku wielorodzinnego znajdują się:

  • wyłącznik główny, umożliwiający wyłączenie wszystkich wewnętrznych linii zasilających,
  • wyłącznik obwodów administracyjnych,
  • wyłącznik zabezpieczenia wewnętrznych linii zasilających i
  • wyłącznik zabezpieczenia obwodów oświetlenia administracyjnego.

Obwody administracyjne związane z oświetleniem klatek schodowych i piwnic są zasilane z rozdzielnicy głównej [12].

Rozdzielnica główna jest instalowana w miejscu łatwo dostępnym dla obsługi w pobliżu złącza.

W przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych można je lokalizować w piwnicy budynku, w rejonie klatki schodowej lub w korytarzu piwnicy. Można je również umieszczać na klatkach schodowych, przy wejściu do budynku lub w wydzielonych pomieszczeniach na parterze. Lokalizacja rozdzielnicy głównej budynku, podobnie jak złącza, wymaga uzgodnienia z właściwym operatorem systemu dystrybucyjnego.

Rozdzielnica administracyjna

Rozdzielnica administracyjna jest instalowana w budynkach wielorodzinnych i przeznaczona do zasilania obwodów administracyjnych (ogólnego przeznaczenia). Ulokowana jest najczęściej w pobliżu rozdzielnicy głównej.

Rozdzielnica główna i administracyjna mogą być wykonane jako jeden zestaw lub zainstalowane w osobnych szafkach umieszczonych blisko siebie [12].

Z rozdzielnicy administracyjnej są bezpośrednio zasilane i zabezpieczane obwody oświetleniowe pomieszczeń ogólnodostępnych, klatek schodowych, korytarzy, przedsionków, strychów, piwnic, oświetlenie zewnętrzne nad wejściami do budynku oraz dodatkowe gniazda wtyczkowe.

W dużym budynku wielorodzinnym mogą występować odbiory siłowe o znacznym poborze energii, takie jak: dźwigi osobowe, węzły cieplne, hydrofory, wentylatornie itp. [12]. Wówczas zasila się je z rozdzielnic administracyjnych miejscowych, które mogą być instalowane na każdej klatce schodowej i w pomieszczeniach gospodarczych.

Rozdzielnice piętrowe

Rozdzielnice piętrowe instalowane są na poszczególnych kondygnacjach budynków wielorodzinnych i przeznaczone są do zasilania mieszkań zlokalizowanych na tej kondygnacji. Realizuje się je najczęściej w postaci tablic i umieszcza we wnękach na korytarzach.

Rozdzielnica mieszkaniowa (tablica rozdzielcza)

Rozdzielnica mieszkaniowa (tablica rozdzielcza)jest instalowana w obiekcie jednorodzinnym lub w każdym mieszkaniu w budynku wielorodzinnym. Stanowi centralny punkt instalacji elektrycznej mieszkania i może być mniej lub bardziej rozbudowana. Służy do zasilania obwodów odbiorczych w mieszkaniu.

  • Zwykle zlokalizowana jest w przedpokoju mieszkania czy przedsionku domu jednorodzinnego blisko drzwi wejściowych lub w korytarzu na jednej z mniej eksponowanych ścian.
  • Może być osadzona we wnęce lub na powierzchni ściany. Powinna być umieszczona w miejscu i na wysokości (zwykle od 1,10 do 1,80 m nad poziomem podłogi), umożliwiającej swobodny dostęp do aparatury w niej zainstalowanej i jej łatwą obsługę [11].
  • W rozdzielnicy mieszkaniowej znajdują się: zabezpieczenia nadprądowe i różnicowoprądowe poszczególnych obwodów odbiorczych w mieszkaniu oraz aparatura wewnętrznej ochrony od przepięć atmosferycznych i łączeniowych, i ewentualnie urządzenia sterujące instalacji odbiorczej.
    Są to wyłączniki instalacyjne nadprądowe, wyłączniki ochronne różnicowoprądowe i ograniczniki przepięć.

Przy doborze wyłącznika nadprądowego uwzględnia się obok obciążenia obwodu również charakter odbiorników z niego zasilanych.

Dla zdecydowanej większości odbiorników elektrycznych użytkowanych w mieszkaniach stosuje się wyłączniki instalacyjne nadprądowe o charakterystyce czasowo-prądowej typu B [9].

Wyłączniki różnicowoprądowe stosowane w rozdzielnicach mieszkaniowych reagują na wszelkie nieprawidłowości, np. uszkodzenie izolacji przewodu lub zasilanego urządzenia, i odłączają obwód spod napięcia w czasie na tyle krótkim, aby nie powstało zagrożenie dla użytkowników instalacji lub zagrożenie pożarowe.

Wyłączniki różnicowoprądowe występują w dwóch grupach. Aparaty o znamionowym prądzie różnicowym 300 lub 500 mA instalowane są jako główne chroniące przed pożarem, który może wywołać niesprawna instalacja lub urządzenia elektryczne [10].

Aparaty o znamionowym prądzie różnicowym 30 mA instalowane są w celu zabezpieczenia jednego lub kilku obwodów, przed porażeniem prądem [10].

  • W rozdzielnicy mieszkaniowej należy przewidzieć kilka miejsc rezerwowych przeznaczonych do ewentualnego zainstalowania dodatkowej aparatury w przyszłości.
  • W tradycyjnym wykonaniu instalacji elektrycznej z rozdzielnicy mieszkaniowej odchodzi tyle przewodów o odpowiedniej liczbie żył, ile jest obwodów. Każdy z przewodów jest przyłączony do zacisków wyjściowych zabezpieczenia nadprądowego swego obwodu. Układ połączeń rozdzielnicy jest prosty i przejrzysty.

Rozdzielnice pomiarowe (licznikowe)

Rozdzielnice pomiarowe (licznikowe) przeznaczone są do instalowania urządzeń rozliczeniowego pomiaru energii elektrycznej. Instaluje się je na poszczególnych kondygnacjach budynków wielorodzinnych, wówczas są to rozdzielnice piętrowe pomiarowe. Realizuje się je najczęściej w postaci tablic i umieszcza we wnękach na korytarzach.

Rozdzielnice sterownicze

Rozdzielnice sterownicze przeznaczone są do sterowania, zasilania i kontroli niektórych ważnych dla ogółu mieszkańców odbiorów (dźwigi osobowe, wentylatornie itp.), zlokalizowanych w dużym budynku wielorodzinnym. Instaluje się je w budynku w pobliżu sterowanych obiektów i realizuje w postaci tablic lub szafek sterowniczych.

Rozdzielnice tablicowe

Rozdzielnice tablicowe są powszechnie stosowane w budynkach mieszkalnych, dlatego często zamiennie określa się je mianem tablic (tablica administracyjna, tablica piętrowa, tablica mieszkaniowa itd.).

  • W rozdzielnicy tablicowej wszystkie aparaty (liczniki, wyłączniki instalacyjne, wyłączniki różnicowoprądowe, bezpieczniki itp.) są montowane na tablicy izolowanej, z wyprowadzeniem zacisków aparatów na listwy zaciskowe, a wzajemne połączenia są wykonywane przewodami o żyłach co najmniej 2,5 mm2 [7].
  • Tablica powinna być zakotwiona w ścianie i w miarę możliwości umieszczona w skrzynce lub we wnęce z zamykanymi drzwiczkami, w celu ograniczenia dostępu do części będących pod napięciem.
  • W nowoczesnych konstrukcjach rozdzielnic tablicowych w celu zwiększenia bezpieczeństwa porażeniowego i niezawodności stosuje się obudowy szafek z materiału nieprzewodzącego, systemy osłon zacisków oraz zastępuje bezpieczniki wyłącznikami instalacyjnymi [7].

Rozdzielnica w budynku mieszkalnym może być osadzona we wnęce lub na powierzchni ściany. W związku z tym może być w wersji podtynkowej (wnękowej) lub naściennej.

Rozdzielnice wnękowe

Rozdzielnice wnękowe dzięki zainstalowaniu we wnęce w ścianie i zlicowaniu z nią, pozwalają ukryć skrzynkę elektryczną, co jest istotne ze względów wizualnych. Rozdzielnice naścienne bądź częściowo zagłębione pozostają widoczne, ale są jedynym rozwiązaniem, jeżeli o wykonaniu głębokich wnęk zapomniano na etapie projektowania albo grubość ściany nie pozwala na nie.

(...)

Literatura

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 1994 r., nr 89, poz. 414 z późn. zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
3. PN-IEC 60364 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
4. PN-EN 61439-1:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 1: Postanowienia ogólne.
5. PN-EN 61439-2:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 2: Rozdzielnice i sterownice do rozdziału energii elektrycznej.
6. N SEP-E-0002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. Podstawy planowania.
7. W. Dołęga, Rozdzielnice niskich napięć, „Elektroinstalator” 6/2015, s. 6–8.
8. W. Dołęga, Wybrane aspekty projektowania instalacji elektrycznych w wielorodzinnych obiektach mieszkalnych, „Elektroinstalator” 6/2013, s. 54–59.
9. H. Markiewicz, Instalacje elektryczne. Wydanie 8, WNT, Warszawa, 2014.
10. E. Musiał, Rozdzielnice w budynkach mieszkalnych. Inżynier Budownictwa, 2009, nr 6, s. 78–83.
11. J. Strzyżewski, Elektryczność w budynkach. Vademecum. Oficyna Wydawnicza Polcen, Warszawa, 2014.
12. A. Wolski, K. Pazdro, Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych w pytaniach i odpowiedziach. Wydanie 9. WNT, Warszawa, 2005.
13. Karty katalogowe, materiały i specyfikacje techniczne firm: Elektromontaż Rzeszów, HABeR, HAGER, Legrand, Moeller Electric.

Czytaj też: Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu (730 dni) - 185,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu (365 dni) - 105,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 79,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
30 dniowy dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 138,00 zł
Dwuletni dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Regulamin korzystania z portalu elektro.info.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak czyścić i konserwować urządzenia elektryczne pod napięciem?

czyszczenie urządzeń pod napięciem Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Nowe wtykowe złącza silnoprądowe przystosowane do podłączania mobilnych zespołów prądotwórczych do rozdzielnic nn»

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Złącza silnoprądowe wtykowe Rola miedzi w energetyce słonecznej
Wykonane z tworzywa sztucznego odpornego na wysokie temperatury z kolorowymi oznaczeniami i znacznikami kodowymi uniemożliwiającymi błędne połączenie(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Przeciwpożarowa kontrola instalacji elektrycznej »

Kamera termowizyjna przy badaniu sieci elektrycznej Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Miejskie stacje ładowania pojazdów elektrycznych - jakie mogą mieć funkcjonalności»

Licznik zużycia energii elektrycznej - na jakie parametry zwrócić uwagę?

miejska stacja ładowania Liczniki energii elektrycznej
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Rozwój technologii przemysłowych oraz rozwój budownictwa powodują coraz większe zapotrzebowanie na moc (...) czytam dalej »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »
Magazyny energi w polsce

Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków... czytam dalej »


Co się stało z tymi kablami?»

Jakie bezpieczniki wybrać do projektu?

Plątanina kabli  jak sobie z nią poradzić Bezpieczniki siba
Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym zwiększając koszty ... czytam dalej » "Okazało się, że bezpiecznik przegrzał się, ponieważ zamontowano go w miejscu gdzie nie miał wystarczającego chłodzenia. Byliśmy w stanie znaleźć rozwiązanie tego problemu - także (...) czytam dalej»

Bezpłatne ebooki dla elektryków i nie tylko !
Ebooki dla elektryków i nie tylko

Darmowe ebooki i poradniki: projektowanie, budowa, osprzęt... (...) czytam dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
9/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne urządzenia rozdzielcze zwiększające bezpieczeństwo pracy
  • - Projekt zasilania osiedla domków jednorodzinnych w energię elektryczną
Zobacz szczegóły
Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Instalacja elektryczna znajduje się w każdym budynku i jest częścią układu niskiego napięcia. Powinna być wykonana z niezwykłą starannością oraz dokładnością. Co...
Essentra Components Essentra Components
Essentra plc jest spółką notowaną w indeksie FTSE 250 i wiodącym międzynarodowym dostawcą specjalistycznych produktów i rozwiązań ....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl