Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych

Electrical switchgears used in living buildings
Artykuł przedstawia rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych, ich przegląd i charakterystykę, omawia też sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru, podaje przepisy związane ze stosowaniem  rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkal
Artykuł przedstawia rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych, ich przegląd i charakterystykę, omawia też sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru, podaje przepisy związane ze stosowaniem rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkal
Rys. redakcja EI

Rozdzielnice należą do grupy najważniejszych elementów instalacji elektrycznej w budynku mieszkalnym. Przeznaczone są do rozdzielania energii elektrycznej i zawierają różnorodne aparaty zabezpieczeniowe, ochronne, łączeniowe, sterownicze i pomiarowe obwodów odpływowych wraz z połączeniami elektrycznymi i mechanicznymi. Mogą również zawierać wyposażenie aparatowe zasilającego obwodu dopływowego, poza jego zaciskami przyłączowymi [10]. Cechuje je duża różnorodność rozwiązań konstrukcyjnych i funkcji, które pełnią w obiekcie mieszkalnym. To sprawia, że można je klasyfikować pod kątem różnych kryteriów.


W artykule:

• Klasyfikacja rozdzielnic i ich cechy
• Wymagania techniczne
• Przepisy związane ze stosowaniem rozdzielnic elektrycznych w budynkach mieszkalnych
• Wnioski

streszczenie

W artykule przedstawiono rozdzielnice elektryczne stosowane w budynkach mieszkalnych. Dokonano przeglądu tych rozdzielnic, przedstawiono ich charakterystykę i omówiono sposób i zalecenia dla ich poprawnego doboru. Przedstawiono przepisy związane ze stosowaniem  rozdzielnic elektrycznych w budynku mieszkalnym.



abstract

In this paper, electrical switchgears used in livings buildings are shown. Review of these switchgears is performed, their profile is shown and way and recommendations of their correct selection are discussed. Regulations connected with use of electrical switchgears in livings buildings are shown.

W zależności od przeznaczenia, zastosowania i funkcji pełnionej w sieci dystrybucyjnej niskiego napięcia budynku wyróżnia się rozdzielnice:

  • główne,
  • administracyjne,
  • piętrowe,
  • mieszkaniowe,
  • pomiarowe lub sterownicze.

Natomiast z punktu widzenia zasady konstrukcji wyróżnia się rozdzielnice:

  • tablicowe,
  • skrzynkowe
  • i szafowe [7].

Rozdzielnica główna

Rozdzielnica główna jest instalowana w budynkach wielorodzinnych lub większych obiektach jednorodzinnych. Stanowi centralny punkt instalacji elektrycznej budynku i może być mniej lub bardziej rozbudowana. Służy do zasilania wewnętrznych linii zasilających i obwodów administracyjnych [12].

Rozdzielnice główne są wykonywane w postaci prefabrykowanych szafek przyściennych lub jako tablice umieszczone we wnękach. Ich obudowy wykonuje się z blachy lub tworzyw sztucznych. Rozdzielnica musi mieć drzwiczki przystosowane do zamykania na klucz.

W rozdzielnicy głównej budynku wielorodzinnego znajdują się:

  • wyłącznik główny, umożliwiający wyłączenie wszystkich wewnętrznych linii zasilających,
  • wyłącznik obwodów administracyjnych,
  • wyłącznik zabezpieczenia wewnętrznych linii zasilających i
  • wyłącznik zabezpieczenia obwodów oświetlenia administracyjnego.

Obwody administracyjne związane z oświetleniem klatek schodowych i piwnic są zasilane z rozdzielnicy głównej [12].

Rozdzielnica główna jest instalowana w miejscu łatwo dostępnym dla obsługi w pobliżu złącza.

W przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych można je lokalizować w piwnicy budynku, w rejonie klatki schodowej lub w korytarzu piwnicy. Można je również umieszczać na klatkach schodowych, przy wejściu do budynku lub w wydzielonych pomieszczeniach na parterze. Lokalizacja rozdzielnicy głównej budynku, podobnie jak złącza, wymaga uzgodnienia z właściwym operatorem systemu dystrybucyjnego.

Rozdzielnica administracyjna

Rozdzielnica administracyjna jest instalowana w budynkach wielorodzinnych i przeznaczona do zasilania obwodów administracyjnych (ogólnego przeznaczenia). Ulokowana jest najczęściej w pobliżu rozdzielnicy głównej.

Rozdzielnica główna i administracyjna mogą być wykonane jako jeden zestaw lub zainstalowane w osobnych szafkach umieszczonych blisko siebie [12].

Z rozdzielnicy administracyjnej są bezpośrednio zasilane i zabezpieczane obwody oświetleniowe pomieszczeń ogólnodostępnych, klatek schodowych, korytarzy, przedsionków, strychów, piwnic, oświetlenie zewnętrzne nad wejściami do budynku oraz dodatkowe gniazda wtyczkowe.

W dużym budynku wielorodzinnym mogą występować odbiory siłowe o znacznym poborze energii, takie jak: dźwigi osobowe, węzły cieplne, hydrofory, wentylatornie itp. [12]. Wówczas zasila się je z rozdzielnic administracyjnych miejscowych, które mogą być instalowane na każdej klatce schodowej i w pomieszczeniach gospodarczych.

Rozdzielnice piętrowe

Rozdzielnice piętrowe instalowane są na poszczególnych kondygnacjach budynków wielorodzinnych i przeznaczone są do zasilania mieszkań zlokalizowanych na tej kondygnacji. Realizuje się je najczęściej w postaci tablic i umieszcza we wnękach na korytarzach.

Rozdzielnica mieszkaniowa (tablica rozdzielcza)

Rozdzielnica mieszkaniowa (tablica rozdzielcza)jest instalowana w obiekcie jednorodzinnym lub w każdym mieszkaniu w budynku wielorodzinnym. Stanowi centralny punkt instalacji elektrycznej mieszkania i może być mniej lub bardziej rozbudowana. Służy do zasilania obwodów odbiorczych w mieszkaniu.

  • Zwykle zlokalizowana jest w przedpokoju mieszkania czy przedsionku domu jednorodzinnego blisko drzwi wejściowych lub w korytarzu na jednej z mniej eksponowanych ścian.
  • Może być osadzona we wnęce lub na powierzchni ściany. Powinna być umieszczona w miejscu i na wysokości (zwykle od 1,10 do 1,80 m nad poziomem podłogi), umożliwiającej swobodny dostęp do aparatury w niej zainstalowanej i jej łatwą obsługę [11].
  • W rozdzielnicy mieszkaniowej znajdują się: zabezpieczenia nadprądowe i różnicowoprądowe poszczególnych obwodów odbiorczych w mieszkaniu oraz aparatura wewnętrznej ochrony od przepięć atmosferycznych i łączeniowych, i ewentualnie urządzenia sterujące instalacji odbiorczej.
    Są to wyłączniki instalacyjne nadprądowe, wyłączniki ochronne różnicowoprądowe i ograniczniki przepięć.

Przy doborze wyłącznika nadprądowego uwzględnia się obok obciążenia obwodu również charakter odbiorników z niego zasilanych.

Dla zdecydowanej większości odbiorników elektrycznych użytkowanych w mieszkaniach stosuje się wyłączniki instalacyjne nadprądowe o charakterystyce czasowo-prądowej typu B [9].

Wyłączniki różnicowoprądowe stosowane w rozdzielnicach mieszkaniowych reagują na wszelkie nieprawidłowości, np. uszkodzenie izolacji przewodu lub zasilanego urządzenia, i odłączają obwód spod napięcia w czasie na tyle krótkim, aby nie powstało zagrożenie dla użytkowników instalacji lub zagrożenie pożarowe.

Wyłączniki różnicowoprądowe występują w dwóch grupach. Aparaty o znamionowym prądzie różnicowym 300 lub 500 mA instalowane są jako główne chroniące przed pożarem, który może wywołać niesprawna instalacja lub urządzenia elektryczne [10].

Aparaty o znamionowym prądzie różnicowym 30 mA instalowane są w celu zabezpieczenia jednego lub kilku obwodów, przed porażeniem prądem [10].

  • W rozdzielnicy mieszkaniowej należy przewidzieć kilka miejsc rezerwowych przeznaczonych do ewentualnego zainstalowania dodatkowej aparatury w przyszłości.
  • W tradycyjnym wykonaniu instalacji elektrycznej z rozdzielnicy mieszkaniowej odchodzi tyle przewodów o odpowiedniej liczbie żył, ile jest obwodów. Każdy z przewodów jest przyłączony do zacisków wyjściowych zabezpieczenia nadprądowego swego obwodu. Układ połączeń rozdzielnicy jest prosty i przejrzysty.

Rozdzielnice pomiarowe (licznikowe)

Rozdzielnice pomiarowe (licznikowe) przeznaczone są do instalowania urządzeń rozliczeniowego pomiaru energii elektrycznej. Instaluje się je na poszczególnych kondygnacjach budynków wielorodzinnych, wówczas są to rozdzielnice piętrowe pomiarowe. Realizuje się je najczęściej w postaci tablic i umieszcza we wnękach na korytarzach.

Rozdzielnice sterownicze

Rozdzielnice sterownicze przeznaczone są do sterowania, zasilania i kontroli niektórych ważnych dla ogółu mieszkańców odbiorów (dźwigi osobowe, wentylatornie itp.), zlokalizowanych w dużym budynku wielorodzinnym. Instaluje się je w budynku w pobliżu sterowanych obiektów i realizuje w postaci tablic lub szafek sterowniczych.

Rozdzielnice tablicowe

Rozdzielnice tablicowe są powszechnie stosowane w budynkach mieszkalnych, dlatego często zamiennie określa się je mianem tablic (tablica administracyjna, tablica piętrowa, tablica mieszkaniowa itd.).

  • W rozdzielnicy tablicowej wszystkie aparaty (liczniki, wyłączniki instalacyjne, wyłączniki różnicowoprądowe, bezpieczniki itp.) są montowane na tablicy izolowanej, z wyprowadzeniem zacisków aparatów na listwy zaciskowe, a wzajemne połączenia są wykonywane przewodami o żyłach co najmniej 2,5 mm2 [7].
  • Tablica powinna być zakotwiona w ścianie i w miarę możliwości umieszczona w skrzynce lub we wnęce z zamykanymi drzwiczkami, w celu ograniczenia dostępu do części będących pod napięciem.
  • W nowoczesnych konstrukcjach rozdzielnic tablicowych w celu zwiększenia bezpieczeństwa porażeniowego i niezawodności stosuje się obudowy szafek z materiału nieprzewodzącego, systemy osłon zacisków oraz zastępuje bezpieczniki wyłącznikami instalacyjnymi [7].

Rozdzielnica w budynku mieszkalnym może być osadzona we wnęce lub na powierzchni ściany. W związku z tym może być w wersji podtynkowej (wnękowej) lub naściennej.

Rozdzielnice wnękowe

Rozdzielnice wnękowe dzięki zainstalowaniu we wnęce w ścianie i zlicowaniu z nią, pozwalają ukryć skrzynkę elektryczną, co jest istotne ze względów wizualnych. Rozdzielnice naścienne bądź częściowo zagłębione pozostają widoczne, ale są jedynym rozwiązaniem, jeżeli o wykonaniu głębokich wnęk zapomniano na etapie projektowania albo grubość ściany nie pozwala na nie.

(...)

Literatura

1. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 1994 r., nr 89, poz. 414 z późn. zm.).
2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
3. PN-IEC 60364 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
4. PN-EN 61439-1:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 1: Postanowienia ogólne.
5. PN-EN 61439-2:2011 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 2: Rozdzielnice i sterownice do rozdziału energii elektrycznej.
6. N SEP-E-0002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. Podstawy planowania.
7. W. Dołęga, Rozdzielnice niskich napięć, „Elektroinstalator” 6/2015, s. 6–8.
8. W. Dołęga, Wybrane aspekty projektowania instalacji elektrycznych w wielorodzinnych obiektach mieszkalnych, „Elektroinstalator” 6/2013, s. 54–59.
9. H. Markiewicz, Instalacje elektryczne. Wydanie 8, WNT, Warszawa, 2014.
10. E. Musiał, Rozdzielnice w budynkach mieszkalnych. Inżynier Budownictwa, 2009, nr 6, s. 78–83.
11. J. Strzyżewski, Elektryczność w budynkach. Vademecum. Oficyna Wydawnicza Polcen, Warszawa, 2014.
12. A. Wolski, K. Pazdro, Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych w pytaniach i odpowiedziach. Wydanie 9. WNT, Warszawa, 2005.
13. Karty katalogowe, materiały i specyfikacje techniczne firm: Elektromontaż Rzeszów, HABeR, HAGER, Legrand, Moeller Electric.

Czytaj też: Rozdział energii elektrycznej w stacjach i rozdzielnicach elektrycznych SN i nn >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
W celu uzyskania dostępu do pełnego tekstu
niniejszego artykułu wyślij SMS o treści:
AP.EL4ZL na nr 74068
Opłata za wysłanie SMS-a: 4 zł + VAT (4,92 zł brutto)
Serwis SMS obsługiwany przez Dotpay
Usługa dostępna jest w sieciach: T-mobile, Orange, Plus GSM, Play, Heyah, Sami Swoi. Usługę Premium SMS obsługuje Dotpay.
Właścicielem portalu jest Grupa MEDIUM Sp. z o.o. S.K.A., z siedzibą w Warszawie, przy ul. Karczewskiej 18.
Zwrotnym sms-em otrzymasz Kod Dostępu, który wpisz w poniższe okienko. Kod będzie aktywny przez 24 godziny od pierwszego zalogowania.
Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu (730 dni) - 185,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu (365 dni) - 105,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 79,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Regulamin korzystania z portalu elektro.info.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Zerwij z rozmazanymi etykietami - trwałe oznaczenia kabli i aparatur » »
Oznaczenie kabli i przewodów elektrycznych

Oznacznik powinien umożliwić identyfikację komponentów systemu i dostarczać informacje na temat instalacji przez wiele kolejnych lat (...) czytaj dalej »


Złącza do podłączenia silnika - przejrzyste i oszczędzające miejsce »

Jaki osprzęt instalacyjny do nowoczesnych wnętrz?

Jak podłączyć silnik elektryczny Jakie włączniki do nowoczesnych wnętrz
Oszczędność miejsca z jednej strony, przejrzystość i funkcjonalność z drugiej - takie są dziś wymagania... czytaj dalej » Świeże pomysły łączące wysmakowaną awangardę i nowoczesność charakteryzujący współczesne wnętrza... (...) czytaj dalej »

Jak skomunikować wszystkie urządzenia na obiekcie w jednej sieci?

komunikacja urządzeń w sieci W systemach energetyki i zasilania z roku na rok coraz więcej można znaleźć urządzeń mających interfejsy komunikacyjne...  czytaj dalej »


Czy Przemysł 4.0 zmieni cyfrowy świat » Poznaj rozwiązania zasilania światowej klasy »
Przemysł 4.0 - cyfrowy świat Jaki UPS do wrażliwych odbiorników
Cyfryzacja przemysłu oraz rynku elektroenergetycznego staje się faktem i wiele wskazuje na to, że (…) czytaj dalej »
Urządzenia zasilania bezprzerwowego są niezbędnym elementem układów zasilania wrażliwych odbiorów (...) czytaj dalej»

Zobacz produkty dedykowane energii odnawialnej »

energia odnawialna Świat potrzebuje energii odnawialnej, a NKT uważa, że przyjęcie swojej części odpowiedzialności to naturalny krok(...) czytaj dalej »


   
Nowoczesne systemy napędowe
i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
12/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 12/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Straty mocy w układach wyposażonych w filtry aktywne
  • - Krajowe uwarunkowania efektywności energetycznej
Zobacz szczegóły
Absolutne enkodery magnetyczne  do montażu i integracji w napędach o dużej wydajności

Absolutne enkodery magnetyczne do montażu i integracji w napędach o dużej wydajności

Nowoczesne systemy napędowe i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego absolutne wykrywanie w czasie rzeczywistym bieżącej pozycji wałka lub...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl