Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa – podstawowe wymagania dla ograniczników przepięć typu 1

lightning protection and surge protection – basic requirements for SPD type 1
Omówiono wymagania prawne dla ograniczników przepięć typu 1 z przywołaniem wykazu norm technicznych do obowiązkowego stosowania, analizę ryzyka przy projektowaniu ochrony przeciwprzepięciowej oraz kwestie przepięć jako kategorii wymogów dla tej ochrony.
Omówiono wymagania prawne dla ograniczników przepięć typu 1 z przywołaniem wykazu norm technicznych do obowiązkowego stosowania, analizę ryzyka przy projektowaniu ochrony przeciwprzepięciowej oraz kwestie przepięć jako kategorii wymogów dla tej ochrony.
Rys. redakcja EI

Ograniczona odporność na udary piorunowe powszechnie stosowanych urządzeń i instalacji elektrycznych, a zwłaszcza urządzeń i systemów elektronicznych, komputerowych i telekomunikacyjnych, wymaga skutecznej ochrony przeciwprzepięciowej. Do podstawowych przyczyn występowania przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych należą wyładowania atmosferyczne oraz przepięcia łączeniowe przenoszone z sieci zasilających do instalacji obiektu, a także przepięcia łączeniowe w urządzeniach wewnętrznych instalacji elektrycznych [1].

wadze problemu świadczy fakt, że Polska Izba Ubezpieczeń wprowadziła z dniem 2 czerwca 2017 r. opracowanie/zalecenia dla przedsiębiorców i osób zarządzających nieruchomościami, pracowników zakładów ubezpieczeń odpowiedzialnych za ocenę ryzyka i likwidację szkód oraz dla pośredników ubezpieczeniowych [2].

W artykule:

• Wymagania prawne z wykazem norm technicznych do obowiązkowego stosowania w kwestii ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej
• Analiza ryzyka
• Przepięcia
•Ogranicznuki przepięć

streszczenie

Podstawowym zadaniem SPD (ang. Surge Protective Device) w obiekcie budowlanym jest ograniczanie do poziomów bezpiecznych dla instalacji elektrycznej i zasilanych urządzeń od przepięć atmosferycznych oraz przepięć łączeniowych.



abstract

The article presents the basic tasks of Surge Protective Device in the electrical installation. Discusses the legal requirements and the proper application of the SPD.

Wymagania prawne

W Polsce, zgodnie z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity DzU z 2015 r., poz. 1422), urządzenia piorunochronne LPS (ang. Lightning Protection System) na obiektach budowlanych powinny być wykonane zgodnie z zaleceniami Polskich Norm [2].

Zgodnie z §53 ust. 2 „Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą przed wyładowaniami atmosferycznymi. Obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych”.

Dodatkowo w §184 ust. 3 czytamy: „Instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53 ust. 2, powinna być wykonana zgodnie z Polską Normą dotyczącą ochrony odgromowej obiektów budowlanych”.

Obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy „projektować i budować w sposób określony w przepisach oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej”.

Istnieją również inne szczegółowe akty prawne wprowadzające przedmiotowe wymagania m.in. dla baz i stacji paliw płynnych, rurociągów przesyłowych, w strefach zagrożonych wybuchem [2] itp.

Poszczególne branże i przedsiębiorstwa wprowadzają również własne wytyczne określające minimalne wymogi dla urządzeń stosowanych do ochrony przed wyładowaniami piorunowymi i przepięciami, np. koleje.

W załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity DzU z 2015 r., poz. 1422) powołano w odniesieniu do § 184 ust. 3 następujące normy do obowiązkowego stosowania:

  • PN-EN 62305-1:2008 Ochrona odgromowa. Część 1: Zasady ogólne,
  • PN-EN 62305-2:2008 Ochrona odgromowa. Część 2: Zarządzanie ryzykiem,
  • PN-EN 62305-3:2009 Ochrona odgromowa. Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie życia,
  • PN-EN 62305-4:2009 Ochrona odgromowa. Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach,
  • PN-IEC 60364-4-443:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa.

Zgodnie z ustawą o normalizacji takie powołanie oznacza, że należy stosować najnowsze wydanie tych norm, które jest opublikowane w języku polskim.

Analiza ryzyka

Ustanowiona przez PKN w roku 2006, a opublikowana w języku polskim w latach 2008 i 2009 wieloarkuszowa norma PN-EN 62305, zmienia zasadniczo podejście w kwestii wyboru poziomu ochrony odgromowej obiektów budowlanych.

Pierwszą podstawową zmianą jest kwestia podejścia do obligatoryjności poziomu ochrony.

W poprzednich normach wybór poziomu wynikał z wymiarów obiektu i jego usytuowania i stanowił podstawę do projektu urządzenia piorunochronnego.

W nowej normie urządzenie piorunochronne odpowiedniej klasy stanowi jeden ze środków minimalizacji ryzyka i to projektant w ramach analizy zarządzania ryzykiem decyduje, jakiej klasy urządzenie piorunochronne będzie odpowiednie dla rozpatrywanego obiektu [1].

Wytrzymałość na przepięcia elementów instalacji elektrycznych i elektronicznych powinna być dobierana do spodziewanych wartości przepięć, w zależności od kategorii przepięć występujących w określonej części instalacji. Przy projektowaniu ochrony przeciwprzepięciowej urządzeń i instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym należy [3, 4]:

1) określić przeznaczenie chronionego obiektu,
2) ocenić narażenie obiektu na wyładowanie piorunowe oraz na wnikanie przepięć z zewnątrz, np. przez instalacje przyłączone do obiektu i ewentualne źródła przepięć w samym obiekcie,
3) ustalić wartość przepięć, na jakie narażona jest instalacja i urządzenia w budynku,
4) oszacować straty, jakie mogą wystąpić w obiekcie, oraz wydzielić te urządzenia i instalacje, które wymagają szczególnej ochrony,
5) dokonać oceny wytrzymałości udarowej urządzeń zainstalowanych w obiekcie,
6) dobrać prawidłowy rodzaj i układ ograniczników przepięć,
7) określić zakres niezbędnych kontroli stanu technicznego instalacji.

(....)

Literatura

1. A. W. Sowa, K. Wincencik, Ochrona odgromowa systemów fotowoltaicznych, seria „Zeszyty dla elektryków – nr 10”, Grupa MEDIUM, Warszawa 2014.
2. J. Wiater, Z. Flisowski, L. Karpiński, Zabezpieczenia przed skutkami przepięć i wyładowań piorunowych, Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji oraz Polski Komitet Ochrony Odgromowej SEP, październik 2016.
3. K. Kuczyński, Urządzenia do ograniczania przepięć typu 1 – wprowadzenie do ochrony przeciwprzepięciowej, „elektro.info” 1–2/2014.
4.www.bezel.com.pl.

Czytaj też: Prawidłowy dobór i koordynacja energetyczna ograniczników przepięć >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Dostęp do pełnej treści tego artykułu jest BEZPŁATNY, wymaga jednak zalogowania.
Logowanie
zapomniałem hasła
Załóż konto
Jeśli nie masz jeszcze Konta Użytkownika - prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego. Czas potrzebny na założenie Konta Użytkownika to max. 1 minuta.
Chcę założyć konto użytkownika
Dlaczego warto założyć konto użytkownika?
otrzymujesz bezpłatny dostęp do wielu przydatnych informacji: artykułów znanych ekspertów, przeglądów produktów i porad;
dwa razy w tygodniu otrzymasz bezpłatny Newsletter informujący o nowych artykułach, produktach i wydarzeniach związanych z branżą elektroenergetyczną;
będziesz miał możliwość brania udziału w konkursach z cennymi nagrodami;
utworzysz swój Profil, dzięki któremu będziesz mógł wymieniać się poglądami z innymi użytkownikami oraz pisać opinie i komentarze;
będziesz otrzymywać powiadomienia o promocjach i rabatach w naszej Księgarni Technicznej oraz zniżkach w sklepach naszych partnerów biznesowych.
Jednocześnie zapewniamy Cię, iż podczas rejestracji nie zbieramy żadnych szczegółowych danych personalnych i teleadresowych. W każdej chwili możesz zmienić swoje dane lub zażądać usunięcia konta.
Przed założeniem Konta sugerujemy zapoznać się z regulaminem.
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Przewody do zasilania urządzeń przeciwpożarowych w ujęciu normy 12101-10 »
Zasilanie urządzeń przeciwpożarniczych

Napisano już sporo artykułów na temat sposobu doboru przewodów zasilających urządzenia przeciwpożarowe, które muszą funkcjonować w warunkach pożaru (...)  czytaj dalej »


Jakie wyłączniki silnikowe i styczniki wybrać »

Gdzie szukać pomocy przy projektowaniu sieci i instalacji elektrycznych »

Wyłączniki silnikowe i styczniki Projektowanie sieci elektrycznych
Wyłącznik silnikowy jest bardzo ważnym komponentem w aplikacjach zabezpieczenia i sterowania silnikiem elektrycznym... czytaj dalej » Potrzebujesz porady przy wykonywania projektów technicznych sieci energetycznych napowietrznych, linii kablowych SN i nN, stacji transformatorowych, instalacji elektrycznych wewnętrznych (...) czytaj dalej »

Sprawdzony sposób na zasilanie urządzeń ruchomych »

zasilanie urządzeń ruchomych Każdy ruchomy obiekt napędzany energią elektryczną, który nie ma możliwości korzystania z akumulatorów, musi mieć ją doprowadzoną z zewnątrz... czytaj dalej »


Bezpłatne warsztaty dla elektroinstalatorów » Nowa generacja ograniczników przepięć (SPD) »
Warsztaty dla elektroinstalatorów Ograniczniki przepięć SPD - nowa generacja
Zobacz terminy i zakres szkoleń (…) czytaj dalej »
Dzięki kompletnej i spójnej ofercie dostępne są konfiguracje: 1L, 1N, 3N, 3L oraz 4L umożliwia to zastosowanie w każdym typie sieci, z każdą opcją, jakiej tylko… (...) czytaj dalej»

Zobacz najnowszy osprzęt elektroinstalacyjny i sprawdź ceny »

Instalacyjna aparatura elektryczna Instalacyjna aparatura elektryczna - nowoczesne rozwiązania i design dopasowany do każdego wnętrza - oto jaka powinien wyglądać osprzęt instalacyjny XXI wieku...(...) czytaj dalej »



Nowoczesne systemy napędowe
i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
1-2/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 1-2/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Wybrane aspekty techniczne i ekonomiczne zasilania odbiorców energii elektrycznej
  • - Dobór baterii akumulatorów oraz ich eksploatacja
Zobacz szczegóły
Ładowarki do e-mobility – nowy produkt firmy APS Energia

Ładowarki do e-mobility – nowy produkt firmy APS Energia

W ostatnich latach obserwujemy nasilony proces urbanizacji. Pojęcie to oznacza nie tylko wzrost koncentracji ludności na obszarach miejskich, ale także przestrzenny rozwój...
Phoenix Contact Phoenix Contact
  Firma Phoenix Contact powstała ponad 90 lat temu i jest dziś liderem połączeń elektrycznych i automatyce przemysłowej . 14 000...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl