Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Koncepcja budowy małej elektrowni wiatrowej

The concept of building a small wind power plant
W artykule o tym jak wykonać małą elektrownię wiatrową o mocy rzędu 150 W przeznaczoną dla pojedynczego gospodarstwa domowego.
W artykule o tym jak wykonać małą elektrownię wiatrową o mocy rzędu 150 W przeznaczoną dla pojedynczego gospodarstwa domowego.

W artykule przedstawiono koncepcję wykonania małej elektrowni wiatrowej, przeznaczonej dla pojedynczego gospodarstwa domowego, o mocy rzędu 150 W. W celu ułatwienia wykonania prądnicy wykorzystano silnik Direct Drive (napęd bezpośredni) z pralki automatycznej. Aby poznać zachowanie maszyny przy pracy generatorowej, wykonano fizyczny model generatora. Po wykonaniu badań laboratoryjnych model udoskonalono tak, aby zwiększyć moc prądnicy. Następnie wyznaczono parametry turbiny dostosowanej do współpracy z badaną prądnicą.

W artykule:

• Budowa modelu laboratoryjnego prądnicy oraz wyniki i wnioski z jej badań
• Dobór parametrów turbiny
• Prognozowana roczna produkcja energii
• Koncepcja wykonania elektrowni

Budowa modelu laboratoryjnego prądnicy

Do budowy modelu prądnicy wykorzystano stojan i wirnik silnika typu Direct Drive stosowanego w pralkach automatycznych, których wygląd przedstawiono na rys. 1. Jest to bezszczotkowy silnik prądu stałego typu BLDC.

streszczenie

W artykule przedstawiono koncepcję wykonania małej elektrowni wiatrowej, przeznaczonej dla pojedynczego gospodarstwa domowego, o mocy rzędu 150 W. W celu ułatwienia wykonania prądnicy wykorzystano silnik Direct Drive (napęd bezpośredni) z pralki automatycznej. Aby poznać zachowanie maszyny przy pracy generatorowej, wykonano fizyczny model generatora. Po wykonaniu badań laboratoryjnych model udoskonalono tak, aby zwiększyć moc prądnicy. Następnie wyznaczono parametry turbiny dostosowanej do współpracy z badaną prądnicą.



abstract

Presents a concept of realization a small wind power plant, dedicated for a single household, with power about 150 W. In order to facilitate the implementation of the generator was used Direct Drive motor of automatic washing machine. In order to know the behavior of the machine while its work as a generator, was performed investigations of physical model of the generator. After the laboratory tests model was improved in order to increase the power of the generator. Then parameters of the turbine adapted to cooperate with tested generator were proposed.

Rys. 1. Silnik Direct Drive: a) rotor, b) stator; fot. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 1. Silnik Direct Drive: a) rotor, b) stator; fot. B. Karolewski, K. Kasperek

Budowa silnika przypomina napęd twardego dysku w komputerze. Wirnik (rys. 1a) ma kształt pierścienia otaczającego cewki stojana. Do wewnętrznej powierzchni pierścienia rotora zamocowano dwanaście magnesów ferrytowych. Każdy magnes posiada cztery bieguny magnetyczne, czyli wirnik ma 48 biegunów.

Stojan (rys. 1b) zbudowany jest z odpowiednio ukształtowanego pakietu blach transformatorowych, na których osadzono 36 plastikowych karkasów z cewkami. Cewka ma 100 zwojów drutu aluminiowego o średnicy 0,9 mm. Każdą z trzech faz stanowi 12 szeregowo połączonych cewek. Fazy połączone są w gwiazdę.

Rys. 2. Model prądnicy uzyskanej z silnika Direct Drive, wraz z silnikiem napędowym, widok z boku; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 2. Model prądnicy uzyskanej z silnika Direct Drive, wraz z silnikiem napędowym, widok z boku; fot. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 3. Model prądnicy uzyskanej z silnika Direct Drive, widok z drugiego boku; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 3. Model prądnicy uzyskanej z silnika Direct Drive, widok z drugiego boku; fot. B. Karolewski, K. Kasperek

W pralce wirnik zamocowany jest bezpośrednio na wale bębna. Przerabiając silnik na prądnicę, oryginalny wał skrócono. Dobrano piastę, do której zamocowano stojan, a wewnątrz niej umieszczono łożyska, w których osadzono wał wirnika. Całość zamontowano na podstawie i sprzężono z silnikiem napędowym – zastępującym w badaniach turbinę – za pomocą przekładni pasowej o przełożeniu 4:1 (rys. 2. i rys. 3.).

Rys. 4. Wirnik z magnesami neodymowymi; fot. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 4. Wirnik z magnesami neodymowymi; fot. B. Karolewski, K. Kasperek

W pierwszej kolejności zbadano parametry oryginalnej maszyny. Następnie podjęto dwie próby zwiększenia uzyskiwanej mocy. Wariant drugi uzyskano wymieniając magnesy ferrytowe na magnesy neodymowe (rys. 4.).
Użyto 48 magnesów o wymiarach 30x10x5, wykonanych z materiału N-42.
Pomiędzy magnesami pozostawiono 5-milimetrowe przerwy.

W trzecim wariancie poza wymianą magnesów dodatkowo przezwojono stojan.
Drut aluminiowy zastąpiono miedzianym o średnicy 1 mm.
Nie udało się zachować oryginalnej liczby zwojów cewek, zmniejszono ją do 77.

Wyniki badań modelu prądnicy

Rys. 5. Schemat układu zasilania silnika napędzającego prądnicę; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 5. Schemat układu zasilania silnika napędzającego prądnicę; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 6. Schemat układu pomiarowego na wyjściu prądnicy; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 6. Schemat układu pomiarowego na wyjściu prądnicy; rys. B. Karolewski, K. Kasperek

Schemat układu pomiarowego przedstawiono na rys. 5. i rys. 6. Prędkość silnika napędowego regulowano wykorzystując przemiennik częstotliwości. Napięcie z trójfazowej prądnicy prostowano mostkiem 6-pulsowym. Prądnicę obciążano rezystorem.

Rys. 7. Charakterystyki biegu jałowego; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 7. Charakterystyki biegu jałowego; rys. B. Karolewski, K. Kasperek

Dla trzech wariantów wykonania prądnicy wyznaczano zależność napięcia stałego nieobciążonej prądnicy od prędkości, czyli tzw. charakterystykę biegu jałowego (rys. 7.), a następnie zależność napięcia fazowego prądnicy od prądu obciążenia przy stałej prędkości obrotowej – charakterystykę zewnętrzną.

Rys. 8. Charakterystyki zewnętrzne przy prędkości 250 obr./min; rys. B. Karolewski, K. Kasperek
Rys. 8. Charakterystyki zewnętrzne przy prędkości 250 obr./min; rys. B. Karolewski, K. Kasperek

Po analizie uzyskiwanych wartości przyjęto, że prędkość znamionowa prądnicy wynosi 250 obr./min. Przy tej prędkości napięcie trójfazowe maszyny ma już częstotliwość 100 Hz. Znamionowe napięcie stałe będzie dzięki temu miało mniejsze tętnienia niż przy 50 Hz. Dla tej prędkości wykreślono przykładowe charakterystyki zewnętrzne (rys. 8.).

W przypadku maszyny bez przeróbek, dziesięcioprocentowy spadek napięcia (od 96 V do 86 V) odpowiada obciążeniu prądnicy prądem 0,4 A. Uzyskana moc wynosi 86 V · 0,4 A ≅ 34 W.

Dla wariantu z magnesami neodymowymi ΔU = 10% odpowiada obniżeniu napięcia od 180 do 162 V. Taki spadek występuje dla prądu 0,75 A, czyli znamionowa moc prądnicy wynosi 162 V · 0,75 A = 121W.

W trzecim wariancie dziesięcioprocentowy spadek napięcia odpowiada zmianie napięcia od 138 do 124 V, która powodowana jest prądem obciążenia 1,2 A. Daje to moc 124 V · 1,2 A = 148 W.
Jak widać przyrost mocy między wariantem 2 i 3 jest stosunkowo niewielki, a wymiana uzwojeń – pracochłonna. W związku z tym jako optymalny przyjęto wariant 2.

Przy założeniu, że prądnica będzie zasilała grzałki z wykorzystaniem regulatora obciążenia, można dopuścić większą zmianę napięcia niż 10%. A zatem, dla prądnicy z magnesami neodymowymi przyjęto dopuszczalne zmiany napięcia w zakresie od 180 do 156 V. To ostatnie napięcie odpowiada prądowi 1 A. Jest to prąd o wartości dopuszczalnej ze względów cieplnych. Mierzono pirometrem temperaturę uzwojeń po długotrwałym przepływie prądu 1 A. Temperatura nie przekraczała 80° Celsjusza (przy temperaturze otoczenia 24°).

Po zatrzymaniu prądnicy – w związku z pogorszeniem chłodzenia – temperatura cewek początkowo wzrastała o około 4°, a dopiero później cewki zaczynały stygnąć.

Temperatura na powierzchni magnesów nie przekroczyła 65°. A zatem uzyskana maksymalna moc wybranego wariantu wykonania prądnicy wynosi 156 V · 1 A ≅ 156 W.

W celu wstępnego określenia sprawności prądnicy, wykonano pomiar mocy pobieranej przez silnik napędowy i oddawanej przez prądnicę.

Aby uniknąć odkształceń przebiegów, silnik zasilono bezpośrednio z sieci. Przy napięciu znamionowym pobierał on moc 975 W. Silnik był obciążony w 44% swojej mocy znamionowej (wynoszącej 2,2 kW).

Sprawność silnika przy podanym obciążeniu oszacowano na 0,65. Wobec tego moc na wejściu prądnicy wynosiła około 634 W.

Prądnica, obciążona rezystorem, wirowała z prędkością 685 obr./min. Przy napięciu 440 V oddawała prąd 1 A, czyli moc wyjściowa wynosiła 440 W. Szacunkowa wartość sprawności prądnicy wynosiła zatem 440/634 ≈ 0,7.

Sprawność prądnicy jest obniżona przez wykorzystanie przekładni pasowej. Naciąg paska klinowego wywierał dość znaczną boczną siłę na wał prądnicy i powodował znaczny wzrost mechanicznych oporów ruchu prądnicy. Przy umieszczeniu turbiny wprost na wale prądnicy, jej sprawność powinna znacząco wzrosnąć.

Literatura

1. W. Jagodziński, Silniki wiatrowe. PWN, Warszawa 1959.
2. B. Karolewski, Obliczanie parametrów małej elektrowni wiatrowej, „elektro.info” 6/2014.
3. Soliński, Energetyczne i ekonomiczne aspekty wykorzystania energii wiatrowej, Wyd. Inst. Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków 1999.

Czytaj też: Aspekty ekonomiczne wytwarzania energii elektrycznej w instalacjach prosumenckich >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
Dostęp za pomocą SMS czasowo zawieszony







Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu (730 dni) - 185,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu (365 dni) - 105,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 79,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
30 dniowy dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Prenumerata elektroniczna (730 dni) - 138,00 zł
Dwuletni dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Regulamin korzystania z portalu elektro.info.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 9/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie

Poradnik inżyniera elektryka. Komplet 3 tomów »

Poradnik inżyniera elektryka Poradnik jest przeznaczony przede wszystkim dla inżynierów elektryków. Mogą z niego korzystać również inżynierowie innych specjalności oraz studenci wydziałów elektrycznych i energetycznych wyższych szkół technicznych(...) czytam dalej »


Czy istnieje niezniszczalna oprawa LED?

Jaki jest najlepszy hermetyk na rynku »

Niezniszczalne oprawy LED Ebook
Oprawy, które łączą w sobie zalety źródeł światła LED z nowoczesnymi systemami optycznymi. Źródła LED o dużej wydajności świetlnej, wytwarzają oświetlenie o bezprecedensowej (...) zobacz więcej  » Dzięki wprowadzonym rozwiązaniom konstrukcyjnym oprawa charakteryzuje się szczelnością oprawy IP66. Podstawa i klosz wykonany z poliwęglanu zapewnia oprawie wysoki stopień odporności na uderzenia IK09.
(...)
czytam dalej »

System zarządzania energią EMS CX3 »

System zarządzania energią EMS CX3 składa się z urządzeń o niezwykle kompaktowej budowie modułowej, które w łatwy sposób można zainstalować zarówno w nowopowstających instalacjach jak i już istniejących, w jednym rzędzie rozdzielnicy elektrycznej z innymi aparatami (...) czytam dalej »


Konkurs z nagrodami dla elektryków! Zobacz które miejsce zdobędziesz »

Przewody elektryczne i kable spełniające normy CPR »

Konkurs dla elektryków - liga specjalistów Kable przeowdy lapp
Jesteś specjalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Weź udział w pierszej edycji Ligi Specjalistów i poczuj emocje związane z rywalizacją w konkursie! Zaglądaj na stronę ligaspecjalistow.pl i odpowiadaj na pytania ze swojej branży.  
zobacz konkurs »
Nieposiadanie Deklaracji Własności Użytkowych na kabel lub przewód jako wyrób budowlany oznacza brak możliwości wprowadzenia go na rynek Unii Europejskiej jako wyrób budowlany, a w konsekwencji niemożliwość (...) czytam dalej »


Kable średniego i niskiego napięcia - wymagania standardów międzynarodowych»

Zobacz nowości na ELEKTROTECHNIKA 2019 »

PRzewody i kable standardy Ochrona przepięciowa systemów alarmowych
Szeroki asortyment przewodów i kabli produkowanych zgodnie z wymaganiami restrykcyjnych standardów międzynarodowych(...) czytam dalej » Targi ELEKTROTECHNIKA skierowane są do producentów i użytkowników sprzętu niskiego, średniego i wysokiego napięcia oraz systemów alarmowych i rozwiązań umożliwiających instalację przewodów elektrycznych w nowoczesnych budynkach. Równolegle odbędą się Targi ŚWIATŁO oraz Wystawa TELETECHNIKA..(...) czytam dalej »

Stacje ładowania pojazdów od Kolejowych Zakładów Łączności ?

UPS zasilacze Stacja umożliwia szybkie ładowanie prądem zmiennym o mocy do 22 kW (opcjonalnie 44 kW). Wyposażona jest w dwa gniazda osobno opomiarowane (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym ??

Projektowanie skomplikowanych etykiet w terenie przy pomocy smartfona »

Switche zarządzalne Drukowanie etykiet ze smartfona
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Dzięki zainstalowaniu na dowolnym smartfonie naszej aplikacji Etykiety ekspresowe możesz projektować nawet najbardziej skomplikowane etykiety z kodami 1D, 2D i kodami kreskowymi czy etykiety seryjne korzystając (...) czytam dalej »

Nowe rozwiązania w dziedzinie zasilania gwarantowanego »

Jaką rozdzielnicę nn wybrać do projektu?

Zasilanie gwarantowane Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
1-2/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 1-2/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Projekt zasilania transformatorów elektromedycznych bloku operacyjnego szpitala
  • - Zasady wprowadzania do obrotu i stosowania urządzeń przeciwpożarowych
Zobacz szczegóły

Budowa linii 400 kV trwa

Jak podaje portal cire.pl, budowa linii 400 kV pomimo zimy nadal trwa. Jest to kluczowa realizacja dla ciągłości dostaw energii elektrycznej na terenie województwa mazowieckiego i aglomeracji...

Nożyczki dla elektryków

Skrzynka narzędziowa każdego elektryka powinna zawierać przyrządy do cięcia. Szczególnie polecamy uniwersalny model nożyczek firmy Knipex 95 05 10 SB.
Elastycznie i bezpiecznie

Elastycznie i bezpiecznie

Systematycznie rozbudowujące się systemy instalacji elektrycznych powodują, że szukamy nowych rozwiązań w zakresie bezpiecznego prowadzenia tras kablowych.
ZPAS ZPAS
ZPAS z siedzibą w Przygórzu to lider produkcji szaf i obudów teleinformatycznych, energetycznych i automatyki oraz kompleksowych rozwiązań...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl