Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Rozdzielnice SN w inteligentnych sieciach (smart grids)

Medium voltage switchgear in smart grids
W artykule omówione zostały wybrane elementy inteligentnych sieci elektroenergetycznych: rozdzielnice średniego napięcia oraz reklozery. Zwrócono uwagę na poprawne nazewnictwo oraz elementy zapewniające bezpieczeństwo w czasie eksploatacji sieci inteligen
W artykule omówione zostały wybrane elementy inteligentnych sieci elektroenergetycznych: rozdzielnice średniego napięcia oraz reklozery. Zwrócono uwagę na poprawne nazewnictwo oraz elementy zapewniające bezpieczeństwo w czasie eksploatacji sieci inteligen
Rys. redakcja EI

Jednym z podstawowych elementów każdej sieci dystrybucyjnej lub zasilającej są rozdzielnice średniego napięcia. Najczęściej, ze względów praktycznych (bezpieczeństwo, ilość zajmowanej przestrzeni) rozdzielnie SN wykonywane są jako wnętrzowe. Ze względu na różnorodność producentów i aparatury wykorzystywanej do ich budowy mogą się one od siebie znacznie różnić. Niezmiennym jednak pozostaje ich przeznaczenie, i nadal służą do łączenia i rozdziału obwodów elektrycznych, bardzo często w połączeniu z pomiarem wybranych wielkości elektrycznych.

W artykule:

• Bezpieczeństwo eksploatacji rozdzielnic SN
• Sieci inteligentne
• Reklozery

streszczenie

W artykule omówione zostały wybrane elementy inteligentnych sieci elektroenergetycznych: rozdzielnice średniego napięcia oraz reklozery. Zwrócono uwagę na poprawne nazewnictwo oraz elementy zapewniające bezpieczeństwo w czasie eksploatacji sieci inteligentnych, w szczególności rozdzielnic i reklozerów.



abstract

The article discusses the selected elements of intelligent power grids: medium voltage switchgear and reclosers. Attention has been paid to the correct naming and safety features for the operation of intelligent networks, in particular medium voltage switchgears and reclosers.

Budowa i wyposażenie rozdzielnic są podstawowymi czynnikami determinującymi powstawanie sieci inteligentnych.

Podstawowe definicje

Smart grids – inteligentne sieci elektroenergetyczne, w których istnieje komunikacja pomiędzy wszystkimi uczestnikami rynku energii, mająca na celu dostarczanie usług elektroenergetycznych na odpowiednim poziomie, zapewniając przy tym obniżenie kosztów i zwiększenie efektywności oraz zintegrowanie rozproszonych źródeł energii, w tym także energii odnawialnej.

Rozdzielnia SN – wyodrębniona część stacji elektroenergetycznej, obejmująca wydzielone pomieszczenie (kilka pomieszczeń) lub teren, gdzie znajduje się zespół urządzeń rozdzielczych SN, umożliwiających dokonywanie czynności łączeniowych, tworzących funkcjonalną całość.

Rozdzielnica – zespół urządzeń elektrycznych składający się z przyrządów rozdzielczych, zabezpieczeniowych, pomiarowych, sterowniczych i sygnalizacyjnych wraz z elementami przewodowymi, izolacyjnymi i wsporczymi, tworzący układ elektryczny zdolny do rozdziału energii elektrycznej.

Pole rozdzielnicy – wydzielona funkcjonalnie i najczęściej konstrukcyjnie część rozdzielnicy elektrycznej przeznaczona do realizacji określonego zadania. Wyróżnia się głównie pola:

  • liniowe zasilające,
  • liniowe odbiorcze,
  • pomiarowe,
  • transformatorowe,
  • potrzeb własnych,
  • sprzęgłowe.

Reklozer – wyłącznik samoczynny (mogący wyłączać uszkodzony odcinek linii SN bez udziału dyspozytora) stosowany najczęściej w napowietrznych sieciach elektroenergetycznych średniego napięcia.

Napięcie międzyfazowe (potocznie: napięcie przewodowe, międzyprzewodowe lub liniowe) – wartość skuteczna napięcia elektrycznego pomiędzy dwoma wybranymi przewodami fazowymi w układzie trójfazowym.

Napięcie fazowe – wartość skuteczna napięcia pomiędzy wybranym przewodem fazowym a przewodem neutralnym lub ziemią.

Bezpieczeństwo eksploatacji rozdzielnic SN

Produkowane obecnie rozdzielnice średniego napięcia mają coraz mniejsze gabaryty, co wymusza stosowanie odpowiednich środków ochrony zapewniających nie tylko bezpieczeństwo podczas normalnej eksploatacji, ale również ochronę przed dynamicznym i cieplnym oddziaływaniem prądów zwarciowych.

Zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom oraz ograniczenie możliwości pomyłek łączeniowych zapewnia się przede wszystkim poprzez zastosowanie zwartych obudów oraz stosowanie blokad uniemożliwiających otwarcie drzwi rozdzielnicy gdy jest ona pod napięciem czy też wykonywanie łączeń w niewłaściwej kolejności.

Niestety, żadne zabezpieczenia nie są w stanie zapewnić stuprocentowej ochrony i uwolnić operatora od myślenia i odpowiedzialności. Stanowią one kompromis pomiędzy poziomem bezpieczeństwa a nakładami finansowymi, jakie należy ponieść w celu uzyskania wymaganego poziomu ochrony.

Podczas wyłączania prądów roboczych i zwarciowych występują w polu rozdzielnicy zarówno duże siły dynamiczne (pochodzące od prądów zwarciowych), jak również wysoka temperatura, będąca skutkiem palącego się łuku elektrycznego. Dlatego w budowie rozdzielnic SN na szczególną uwagę zasługują elementy zapewniające dekompresję gazów powstających w czasie zwarcia, przy zachowaniu odpowiedniego stopnia ochrony zapewnianej przez obudowy (kodu IP), który umożliwi pracę rozdzielnicy w określonych warunkach środowiskowych (temperatura, wilgotność, zapylenie). Kable do rozdzielnicy podłączane są coraz częściej poprzez głowice konektorowe łączone na wcisk z izolatorem przepustowym [4].

W celu ograniczenia skutków wyłączania prądów zwarciowych w rozdzielnicach SN bardzo często w tylnej ścianie pól stosowane są otwory dekompresyjne. W razie potrzeby otwierają się one i kierują nadmiar gazów pod ciśnieniem poza rozdzielnicę.

Ryzyko uszkodzenia ciała obsługujących rozdzielnice, w przypadku wystąpienia na łączniku łuku wewnętrznego, można zminimalizować również poprzez wyposażenie pól w kanały wydmuchowe i filtry. Wówczas w tylnej ścianie każdego pola wycina się najczęściej dwa otwory dekompresyjne zamknięte klapami wydmuchowymi.

Górny otwór dekompresyjny przeznaczony jest dla przedziału szyn zbiorczych i rozłącznika, a dolny – dla wyłącznika i przedziału kablowego.

Innym rozwiązaniem zastosowania klap wydmuchowych jest umieszczenie ich na górze rozdzielnicy, dzięki czemu gazy powstałe podczas palenia się łuku elektrycznego wyrzucane są w kierunku sufitu. Jednakże przy tym rozwiązaniu konieczne jest uzyskanie odpowiedniej przestrzeni nad rozdzielnicą (nie mniejszej niż ta zalecana przez producenta rozdzielnicy).

W praktyce można sprecyzować następujące podstawowe wymagania stawiane układom rozdzielnic SN, ze względów bezpieczeństwa i ekonomicznych [3]:

  • duża pewność dostawy energii elektrycznej, zależna od rodzaju zasilanych odbiorców oraz możliwych strat wynikających z niezaplanowanych przerw w dostawie energii, które mogłyby nie wystąpić przy bardziej racjonalnie zaprojektowanym układzie elektroenergetycznym,
  • możliwość zmiany układu w miarę rozwoju sieci lub rozbudowy i zmiany roli stacji w systemie elektroenergetycznym, bez konieczności instalowania nowych urządzeń oraz bez długotrwałych przerw w zasilaniu,
  • możliwość odłączenia spod napięcia dowolnego łącznika w celu wykonania jego naprawy lub konserwacji bez długotrwałej przerwy w pracy połączonej z nim linii,
  • duża elastyczność układu, stwarzająca możliwość zasilania odbiorców podczas planowanych lub zakłóceniowych operacji łączeniowych,
  • przejrzystość sposobu rozmieszczenia urządzeń elektroenergetycznych i dogodna ich eksploatacja, zapewniająca personelowi zarówno bezpieczną obsługę, jak i łatwą identyfikację poszczególnych elementów rozdzielnicy,
  • zakłócenia występujące w sieciach elektroenergetycznych powinny obejmować jak najmniejszą liczbę odbiorców (np. poprzez zastosowanie podziałów sieci czy reklozerów).

Literatura:

1. H. Markiewicz: Urządzenia elektroenergetyczne, WNT Warszawa 2012r.
2. Katalogi firm: ZPUE SA, ELEKTOBUDOWA SA, Elektromontaż Lublin S.A., EATON, Schneider Electric, ABB, Siemens, JM-TRONIC, Tavrida Electric Polska Sp. z o.o.
3. Skliński R.: Zagrożenie porażeniem prądem elektrycznym w stacjach elektroenergetycznych, Białystok : Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, 2013.
4. Kuczyński K., Budowa rozdzielnic SN – wybrane zagadnienia, „elektro.info” 7–8/2011.

Czytaj też: Rozdzielnice SN – rozwiązania zapewniające bezpieczeństwo >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
W celu uzyskania dostępu do pełnego tekstu
niniejszego artykułu wyślij SMS o treści:
AP.EL4ZL na nr 74068
Opłata za wysłanie SMS-a: 4 zł + VAT (4,92 zł brutto)
Serwis SMS obsługiwany przez Dotpay
Usługa dostępna jest w sieciach: T-mobile, Orange, Plus GSM, Play, Heyah, Sami Swoi. Usługę Premium SMS obsługuje Dotpay.
Właścicielem portalu jest Grupa MEDIUM Sp. z o.o. S.K.A., z siedzibą w Warszawie, przy ul. Karczewskiej 18.
Zwrotnym sms-em otrzymasz Kod Dostępu, który wpisz w poniższe okienko. Kod będzie aktywny przez 24 godziny od pierwszego zalogowania.
Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu (730 dni) - 185,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu (365 dni) - 105,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 79,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 15,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Regulamin korzystania z portalu elektro.info.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania »
Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania

Dzięki produktom i rozwiązaniom firmy EVER możliwe jest zabezpieczanie kluczowych odbiorników w różnych lokalizacjach. (...) czytaj dalej »


Zobacz inspirujące łączniki do nowoczesnych pomieszczeń »

Czym chronić dużą liczbę obwodów sygnałowych »

Jakie włączniki do nowoczesnych wnętrz Ochrona przed przepięciami dla wielkiej liczby sygnałów?
Zaproponuj projektantom wysmakowaną awangardę i nowoczesność charakteryzujące współczesne wnętrza... czytaj dalej » Dzięki nowym połączeniom Push-in oraz zastosowaniu szczególnych elementów składowych (...) czytaj dalej »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów Zobacz w jaki sposób trwale opisywać kable i przewody w instalacjach  czytaj dalej »


Oto dlaczego warto korzystać z usług materiałowych dla instalatorów »
Usługi materiałowe dla instalatorów

Poznaj korzyści zintegrowanych usług materiałowych dla instalatorów, detalistów, przemysłu, instytucji publicznych w zakresie branży elektrotechnicznej, instalacyjno-sanitarnej, grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej(...) czytaj dalej »


Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych - zobacz » Poznaj niezbędne elementy układów zasilania wrażliwych odbiorów »
Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych nowa generacja urządzeń ups kompensacyjne
Pokazał się siwy dym i w powietrzu zawisł złowieszczy zapach spalenizny… No cóż – prototyp. Nerwowe przeglądanie schematów (…) czytaj dalej »
Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy (...) czytaj dalej»

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego »

Jak projektować schematy elektryczne i w jakim programie Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce(...) czytaj dalej »


   
Nowoczesne systemy napędowe
i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego
mgr inż. Karol Kuczyński
mgr inż. Karol Kuczyński
Absolwent Wydziału Mechatroniki Politechniki Warszawskiej. Uzyskał stopień magistra inżyniera w 2004 r. na kierunku automatyka i robotyka w specjalności przemysłowe systemy pomiarowe. W tym samym roku... więcej »
dr inż. Zbigniew Skibko
dr inż. Zbigniew Skibko
Absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej. Od 2001 roku pracuje w Zakładzie Elektroenergetyki na Wydziale Elektrycznym Politechniki Białostockiej, gdzie w 2008 roku uzyskał stopień d... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
10/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych
  • - Straty mocy i energii w transformatorach rozdzielczych SN/nn
Zobacz szczegóły
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl