Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Wybrane aspekty projektowania instalacji oświetleniowych w budynkach oświatowych

W artykule przedstawiono wymagania prawne jakościowe i ilościowe stawiane instalacjom oświetlenia wbudowanego w budynkach oświatowych. Ponadto przedstawiono sposoby zmniejszenia zużycia energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego.
W artykule przedstawiono wymagania prawne jakościowe i ilościowe stawiane instalacjom oświetlenia wbudowanego w budynkach oświatowych. Ponadto przedstawiono sposoby zmniejszenia zużycia energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego.

W artykule przedstawiono wymagania prawne jakościowe i ilościowe stawiane instalacjom oświetlenia wbudowanego w budynkach oświatowych. Ponadto przedstawiono sposoby zmniejszenia zużycia energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego.

W artykule:

• Przepisy prawne i normy techniczne regulujące sferę projektowania oświetlenia
• Obliczenia parametrów oświetleniowych i wizualizacja oświetlenia
• Obliczenia parametrów energetycznych

streszczenie

W przepisach prawnych Unii Europejskiej dąży się do ograniczenia zużycia energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego w budynkach użyteczności publicznej, do których zalicza się budynki przeznaczone na cele oświatowe. W artykule przedstawiono wymagania prawne jakościowe i ilościowe stawiane instalacjom oświetlenia wbudowanego w budynkach oświatowych. Ponadto przedstawiono sposoby zmniejszenia zużycia energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego.



abstract

Selected aspects of designing lighting systems in educational buildings

European Union legislation aims to reduce the energy consumption for public lighting that includes buildings for educational purposes. This article presents qualitative and quantitative legal requirements for installation of lighting built into educational buildings. In addition, presents ways to reduce energy consumption for built-in lighting are outlined.

***

Projektant oświetlenia jest zmuszony do przestrzegania wymagań następujących aktów prawnych:

  • Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej;
  • Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (DzU z 2014 r., nr 0, poz. 1200),
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (DzU z 2015 r., poz. 376) [3],
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami).

Wymagania jakościowe dotyczące oświetlenia miejsc pracy we wnętrzach określa norma PN-EN 12464-1:2012 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach [1]. Wprowadzone przez tę normę [1] wymagania dotyczą parametrów oświetleniowych, takich jak:

  • poziom eksploatacyjny natężenia oświetlenia (Em) oraz jego równomierności (U0) w miejscu pracy, otoczeniu miejsca pracy i tła,
  • poziom natężenia oświetlenia oraz jego równomierności na suficie i ścianach,
  • współczynnik oddawania barw (Ra),
  • temperatura barwowa (TCP),
  • ujednolicona ocena olśnienia (UGRL).

Wymagania oświetleniowe dla pomieszczeń edukacyjnych w zależności od obszarów, zadania lub działalności wykonywanej zgodnie z normą [1] przedstawiono w tab. 1.

Tab. 1. Wymagania oświetleniowe dla pomieszczeń edukacyjnych w zależności od obszarów, zadania lub działalności wykonywanej
Tab. 1. Wymagania oświetleniowe dla pomieszczeń edukacyjnych w zależności od obszarów, zadania lub działalności wykonywanej

Ponadto norma [1] zaleca, aby współczynniki odbicia światła od głównych powierzchni rozpraszających we wnętrzu mieściły się w zakresie:

  • od 0,7 do 0,9 w odniesieniu do sufitów,
  • od 0,5 do 0,8 dla ścian,
  • od 0,2 do 0,4 w przypadku podłóg
  • oraz od 0,2 do 0,7 dla głównych przedmiotów w pomieszczeniu, jak meble, maszyny oraz inne.

Wymagania ilościowe dotyczą energii zużywanej na potrzeby oświetlenia wbudowanego Wt [kWh], która zgodnie z normą PN-EN 15193: 2010 [2] składa się z energii wykorzystywanej przez oprawy oświetleniowe WL,t [kWh] (wytwarzające wymagane oświetlenie) oraz energii „pasożytniczej” WP,t [kWh] – energii zużywanej na ładowanie baterii opraw awaryjnych (gdy źródła światła oprawy są wyłączone), jak i na podtrzymywanie systemów kontroli opraw (gdy źródła światła oprawy są wyłączone). Wyliczana jest według zależności:

   (1)

Przy wyznaczaniu Wt uwzględnia się techniki minimalizowania zużycia energii, tj.:

  • kontrolowanie stałego poziomu natężenia oświetlenia (na zasadzie zmiennego wykorzystywania przewymiarowanej mocy instalowanej w nowym urządzeniu) – FC,
  • sterowanie i regulacja opraw oświetleniowych (na zasadzie ograniczania czasu świecenia opraw i okresowego obniżania poziomu natężenia oświetlenia) – FO,
  • wykorzystywanie światła naturalnego (przy kontrolowanym doświetlaniu światłem sztucznym w porze dziennej) – FD.

Obliczanie energii zużywanej przez oprawy WL,t przeprowadza się z uwzględnieniem mnożenia mocy instalowanej przez FC, czasu świecenia opraw w porze dziennej tD przez FO oraz FD, czasu świecenia opraw w porze poza dzienną tN przez FO.

W zależności od przypadków, wartości współczynników zależnych są przyjmowane ≤ 1.

Przyjęty sposób obliczania energii wynika z poniżej podanych zależności:

    (2)

gdzie:

Pn – moc wszystkich opraw oświetleniowych w pomieszczeniu lub strefie, w [W],
tD – czas funkcjonowania oświetlenia z udziałem światła dziennego (tab. 2.), w [h],
tN – czas funkcjonowania oświetlenia bez udziału światła dziennego (tab. 2.), w [h].

Tab. 2. Standardowe godziny rocznego działania w zależności od typu budynku
Tab. 2. Standardowe godziny rocznego działania w zależności od typu budynku

Energię pasożytniczą Wp,t, jeśli nie może być szacunkowo obliczana na podstawie danych deklarowanych, przyjmuje się ryczałtowo przy braku dokładnych danych dla pomieszczeń lub stref, w których występują systemy kontroli opraw [5 kWh/(m2rok)] i oświetlenie awaryjne [1 kWh/(m2rok)].

W obliczeniach zapotrzebowania energii na potrzeby oświetlenia wbudowanego brana pod uwagę powierzchnia pomieszczeń może być inna od powierzchni liczonej w bilansie potrzeb cieplnych budynku. Na podstawie określonej rocznej energii Wt wyznacza się (przy jej odniesieniu do całkowitego podłogowego pola A, gdzie zainstalowane jest oświetlenie w budynku) energię jednostkową zużywaną w roku [kWh/(m2rok)].

Za miarę wydajności energetycznej oświetlenia w budynku przyjmuje się liczbowy wskaźnik energii na oświetlenie – LENI (Lighting Energy Numeric Indicator) obliczany według zależności:

   (3)

Wartość wskaźnika LENI jest podstawą do wyznaczenia rocznego zapotrzebowania na energię końcową dostarczaną do budynku dla wbudowanej instalacji oświetlenia Qk,L zgodnie z rozporządzeniem [3] i obliczana jest według zależności:

(4)

Na postawie energii końcowej Qk,L zgodnie z rozporządzeniem [3] obliczane jest roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia Qp,L według zależności:

   (5)

gdzie:

wel – współczynnik nakładu nieodnawialnej energii pierwotnej na wytworzenie i dostarczenie energii elektrycznej.

Tab. 3. Cząstkowe maksymalne wartości wskaźnika ΔEPL na potrzeby oświetlenia

Współczynnik wel dla sposobu zasilania budynku w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej systemowej wynosi 3, natomiast dla zasilania z OZE wynosi 0.

Roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną dla systemu wbudowanej instalacji oświetlenia Qp,L odpowiada wartości wskaźnika ΔEPL na potrzeby oświetlenia wbudowanego zgodnie z rozporządzeniem [4], który nie powinien przekroczyć wartości podanych w tab. 3. w odniesieniu do budynków użyteczności publicznej nowych lub przebudowywanych.

Literatura

1. Polska Norma PN-EN 12464-1: 2012  Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach. PKN, Warszawa 2012.
2. Polska Norma PN-EN 15193:2010 Charakterystyka energetyczna budynków. Wymagania energetyczne dotyczące oświetlenia. PKN, Warszawa 2010.
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej. DzU (2015) poz. 376.
4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. DzU (2002) nr 75 poz. 690 (z późniejszymi zm.).
5. Cierzniewski P., Kudła J., Paplicki P., Wardach M. Wybrane aspekty efektywnego projektowania instalacji oświetleniowych w obiektach użyteczności publicznej. Przegląd Elektrotechniczny. - R. 88, nr 12a (2012) s. 197-199.
6. Cierzniewski P., Kurtz-Orecka K. Wybrane zagadnienia projektowania efektywnego energetycznie oświetlenia wbudowanego w pomieszczeniach biurowych. Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury  Journal of Civil Engineering, Environment and Architekture Tom 31, z. 61 (2014) s. 83-92.
7. Cierzniewski P., Wardach M., Zarębski T. Wybrane aspekty projektowania instalacji oświetlenia wewnętrznego w budynkach biurowych pod kątem charakterystyki energetycznej . Wiadomości Elektrotechniczne - R. 83, nr 1 (2015) s. 3-6.
8. Cierzniewski P., Kurtz-Orecka K. Budownictwo energooszczędne w Polsce - stan i perspektywy. Wyd. UTP w Bydgoszczy (2015) s. 119-130

Czytaj też: Oświetlenie miejsca pracy, oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Ten artykuł jest PŁATNY. Aby go przeczytać, wykup dostęp.
DOSTĘP ABONAMENTOWY
DOSTĘP SMS
W celu uzyskania dostępu do pełnego tekstu
niniejszego artykułu wyślij SMS o treści:
AP.EL4ZL na nr 74068
Opłata za wysłanie SMS-a: 4 zł + VAT (4,92 zł brutto)
Serwis SMS obsługiwany przez Dotpay
Usługa dostępna jest w sieciach: T-mobile, Orange, Plus GSM, Play, Heyah, Sami Swoi. Usługę Premium SMS obsługuje Dotpay.
Właścicielem portalu jest Grupa MEDIUM Sp. z o.o. S.K.A., z siedzibą w Warszawie, przy ul. Karczewskiej 18.
Zwrotnym sms-em otrzymasz Kod Dostępu, który wpisz w poniższe okienko. Kod będzie aktywny przez 24 godziny od pierwszego zalogowania.
Reklamacje usługi prosimy zgłaszać przez formularz reklamacyjny
Masz już abonament - zaloguj się:
:
:
zapomniałem hasła
Nie posiadasz konta - kliknij i załóż »
Nie masz abonamentu - wykup dostęp:
Abonament umożliwia zalogowanym użytkownikom dostęp do wszystkich płatnych treści na naszym portalu.
Dostępne opcje abonamentowe:
Pakiet: dwuletnia prenumerata papierowa (20 numerów) + dwuletni dostęp do wszystkich treści portalu (730 dni) - 185,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Pakiet: roczna prenumerata papierowa (10 numerów) + roczny dostęp do wszystkich treści portalu (365 dni) - 105,00 zł
Prenumerata + on-line w promocyjnej cenie. Zamów już dziś!
Prenumerata elektroniczna (365 dni) - 105,00 zł
Roczny dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Prenumerata elektroniczna (30 dni) - 20,00 zł
30 dniowy dostęp do wszystkich płatnych treści naszego portalu.
Roczny dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś roczną prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Dwuletni dostęp dla prenumeratorów w specjalnej cenie! - 0,00 zł
Jeśli zakupiłeś dwuletnią prenumeratę papierową, masz możliwość skorzystania z bezpłatnego dostępu do wszystkich treści elektronicznych. Po weryfikacji danych skontaktujemy się z Tobą). Dostęp na czas trwania prenumeraty papierowej!
Regulamin korzystania z portalu elektro.info.pl - zobacz regulamin
Uwagi prosimy zgłaszać na adres:

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Targi Energetab 2017 - przekonaj się, co wiesz o cyfryzacji systemów zasilania »

Na co zwrócić uwagę przy wyborze drukarki dla elektryka ?
Energetab 2017 - ABB Drukarka dla elektryka - oznaczniki
Począwszy od cyfrowej transmisji danych i urządzeń wykorzystywanych w podstacjach elektroenergetycznych, po oprogramowanie do zarządzania,(...) czytaj dalej » Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet charakteryzuje wysoka jakość, niezawodność oraz trwałość tworzonych oznaczeń(...) czytaj dalej »

Oto dlaczego Internet Rzeczy (IoT) pozwoli obniżyć koszty »

internet rzeczy IoT - obniża koszty Internet Rzeczy (IoT) jest dla wielu firm daleką wizją, która na obecnym etapie wydaje się tak niezrozumiała, jak i niemożliwa (...) czytaj dalej »


Poznaj wymagania dla oświetlenia awaryjnego »

Zobacz, jak zasilić urządzenia ruchome »
Przemienniki częstotliwości zasilanie urządzeń ruchomych
Zgodnie z § 181 ust. 2 [1] awaryjne oświetlenie zapasowe należy stosować w pomieszczeniach, w których po zaniku oświetlenia podstawowego istnieje konieczność(...) czytaj dalej » Obiekt napędzany energią elektryczną, który nie ma możliwości korzystania z akumulatorów, musi mieć ją doprowadzoną (...) czytaj dalej »

Linie światłowodowe -  od projektu do montażu

Światłowody montaż i wymagania Zobacz gdzie szukać pomocy i jak ułatwić sobie projekt i montaż linii światłowodowych (...) czytaj dalej »


Wstępny etap projektu - wyjaśniamy jak określić moc zespołu prądotwórczego » Przekonaj się, czy szynoprzewody mają sens »
projektowanie instalacji elektrycznych program Montaż szynoprzewodów
Wyjaśniamy co zrobić, gdy trzeba określić moc zespołu prądotwórczego na wstępnym etapie projektu (...) czytaj dalej »
Porównanie przewodów szynowych z kablami pod względem ilości zajmowanego miejsca oraz komfortu prowadzenia trasy już (...) czytaj dalej»

Miniaturyzacja zasilaczy do rozdzielnic - zobacz trendy »

Małe zasilacze do rozdzielnic Rozdzielnice elektryczne są od wielu lat stosowane zarówno w instalacjach domowych (w postaci niewielkich rozdzielnic nad-/podtynkowych), jak i dużo większych systemów szaf przemysłowych (...) czytaj dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
7-8/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 7-8/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - System kontroli i sterowania układami zabezpieczeń i oszczędności energii domu jednorodzinnego
  • - Rozdzielnice SN w inteligentnych sieciach
Zobacz szczegóły
KARLIK ELEKTROTECHNIK Sp. z o.o. KARLIK ELEKTROTECHNIK Sp. z o.o.
Karlik Elektrotechnik Sp. z o. o. jest ogólnopolskim producentem osprzętu elektroinstalacyjnego funkcjonującym na rynku od 1978 roku. Od...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl