Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Wymagania środowiskowe dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych

The environmental requirements for electrical devices and installations
dr hab. inż. Waldemar Dołęga  |  elektro.info 4/2017  |  18.05.2017  |  3
W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą wymagań środowiskowych dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych. Między innymi omówiono zagadnienie określania warunków środowiskowych i przepisy ich dotyczące.
W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą wymagań środowiskowych dla urządzeń i instalacji elektroenergetycznych. Między innymi omówiono zagadnienie określania warunków środowiskowych i przepisy ich dotyczące.
Rys. redakcja EI

Prawidłowa i długotrwała, niezawodna praca każdego urządzenia elektroenergetycznego zależy nie tylko od technicznych warunków jego zasilania i eksploatacji, ale również od warunków środowiskowych, w których urządzenie jest zainstalowane i eksploatowane.

Warunki te określane są m.in. przez:

  • temperaturę otoczenia,
  • wilgotność powietrza,
  • wysokość nad poziomem morza,
  • ciśnienie atmosferyczne,
  • obecność wody,
  • obecność obcych ciał stałych,
  • obecność substancji powodujących korozję,
  • obecność zanieczyszczeń,
  • narażenia mechaniczne,
  • udary,
  • wibracje,
  • obecność flory,
  • obecność fauny,
  • promieniowanie (elektromagnetyczne, jonizujące elektrostatyczne itp.),
  • promieniowanie słoneczne,
  • wstrząsy sejsmiczne,
  • wyładowania atmosferyczne,
  • ruch powietrza,
  • wiatr i inne.

Zastosowane materiały i sposób ochrony przed oddziaływaniem środowiska powinny być odpowiednie do spodziewanej intensywności zjawisk negatywnie oddziaływających na urządzenie oraz powinny skutecznie chronić je przed tymi narażeniami.

Urządzenia elektroenergetyczne mogą być użytkowane stacjonarnie lub niestacjonarnie, mogą być instalowane w warunkach napowietrznych, a więc w miejscach niechronionych przed wpływem czynników atmosferycznych oraz budynkach mających ogrzewanie oraz wentylację, które chronią przed wpływem czynników atmosferycznych. Dodatkowo mogą być umieszczane w kioskach, szafach wyposażonych w system ogrzewania i wentylacji, montowanych zarówno w warunkach napowietrznych (poza budynkami), jak i budynkach mających ogrzewanie oraz wentylację.

Urządzenia mogą być również umiejscowione w budynkach, kioskach, szafach, szafkach niewyposażonych w system ogrzewania. Miejsca te są chronione przed wpływem czynników atmosferycznych.

Urządzenia mogą być realizowane w wykonaniu napowietrznym lub wnętrzowym. Te pierwsze przeznaczone są do pracy na zewnątrz pomieszczeń, natomiast te drugie – w budynkach. Wyposaża się je w osłony zapewniające wymagane bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę przed zniszczeniem i wadliwym działaniem wskutek przedostania się do ich wnętrza ciał stałych, pyłu, wody oraz przed uszkodzeniem mechanicznym [5].

Określanie warunków środowiskowych

Położenie geograficzne i warunki środowiska związane z miejscem lokalizacji urządzeń mają zasadniczy wpływ na minimalne wymagania środowiskowe dla użytkowanych i planowanych do zainstalowania urządzeń.

Urządzenia w wykonaniu napowietrznym są budowane do zainstalowania w określonej strefie klimatycznej. W pewnych przypadkach warunki środowiskowe w miejscu zainstalowania urządzenia mogą być jednak różne od tych, jakie wynikają z klimatu naturalnego. Mamy wówczas do czynienia z tzw. mikroklimatem określającym trwałe zmiany klimatu naturalnego spowodowane głównie działalnością gospodarczą człowieka wywołującą np. zwiększone zapylenie, obecność szkodliwych związków chemicznych, zwiększoną wilgotność.

Niezależnie od stref klimatycznych i mikroklimatu istotna jest analiza lokalnych warunków środowiskowych, które mogą być bardzo różne i zmienne w czasie. Szczególnie dotyczy to niektórych obiektów i pomieszczeń zamkniętych zlokalizowanych w zakładach przemysłowych, kopalniach lub wnętrz kiosków, szaf i obudów, głównie w przypadkach zgrupowania w ograniczonej przestrzeni wielu różnych urządzeń technicznych.

Obudowy i osłony powinny chronić zainstalowane w nich urządzenia przed narażeniami środowiska. Jednak one same ze względu na zamknięcie urządzeń w ograniczonej przestrzeni i utrudnioną wskutek tego wymianę ciepła z otoczeniem powodują wystąpienie nowych warunków wewnątrz obudowy, objawiające się np. podwyższeniem temperatury [4]. Taka sytuacja może uniemożliwiać wykorzystanie znamionowych parametrów zainstalowanych urządzeń.

Przegląd przepisów dotyczących wymagań środowiskowych

Warunki i wymagania środowiskowe dla urządzeń i aparatów elektroenergetycznych określone są w bardzo wielu normach, dokumentach i specyfikacjach funkcjonalnych opracowanych przez operatora systemu przesyłowego i operatorów systemów dystrybucyjnych.

Kluczowe znaczenie ma grupa norm krajowych i międzynarodowych dotyczących klasyfikacji warunków środowiskowych i badań środowiskowych. Należą do nich normy:

  • PN-EN 60721-1:2002 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 1: Czynniki środowiskowe i ich ostrości,
  • PN-EN 60721-2-1:2014-10 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 2-1: Warunki środowiskowe występujące w przyrodzie. Temperatura i wilgotność,
  • PN-EN 60721-2-2:2014-02 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 2-2: Warunki środowiskowe występujące w przyrodzie. Opady atmosferyczne i wiatr,
  • PN-EN 60721-2-3:2014-10 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 2-3: Warunki środowiskowe występujące w przyrodzie. Ciśnienie powietrza,
  • PN-EN 60721-3-0:2002 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 3-0: Klasyfikacja grup czynników środowiskowych i ich ostrości. Wytyczne ogólne,
  • PN-EN 60721-3-3:2002 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 3-3: Klasyfikacja grup czynników środowiskowych i ich ostrości. Stacjonarne użytkowanie wyrobów w miejscach chronionych przed wpływem czynników atmosferycznych,
  • PN-EN 60721-3-4:2002 Klasyfikacja warunków środowiskowych. Część 3-4: Klasyfikacja grup czynników środowiskowych i ich ostrości. Stacjonarne użytkowanie wyrobów w miejscach niechronionych przed wpływem czynników atmosferycznych,
  • PN-EN 60068-1:2005 Badania środowiskowe. Część 1: Postanowienia ogólne i wytyczne,
  • PN-EN 60068-2-1:2009 Badania środowiskowe. Część 2-1: Próby. Próba A: Zimno,
  • PN-EN 60068-2-2:2009 Badania środowiskowe. Część 2-1: Próby. Próba B: Suche gorąco,
  • PN-EN 60068-2-11:2002 Badania środowiskowe. Część 2-11: Próby. Próba Ka: Mgła solna,
  • PN-EN 60068-2-30:2008 Badania środowiskowe. Część 2-30: Próby. Próba Db: Wilgotne gorąco cykliczne (cykl 12 h +12 h),
  • PN-BN 60068-2-5 Badania środowiskowe. Część 2-5: Próby. Próba Sa: Symulowane promieniowanie słoneczne występujące na powierzchni Ziemi oraz wytyczne dotyczące badania promieniowania słonecznego,
  • PN-IEC 60364-3:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ustalanie ogólnych charakterystyk,
  • IEC 60721-2-6 Classification of environmental conditions. Part 2-6: Environmental conditions appearing in nature. Earthquake vibration and shock,
  • IEC 60815 Guide for selection and dimensioning of high-voltage insulators for polluted conditions Part 1: Definitions, information and general principles.

Przy czym szczególnie istotne są postanowienia normy PN‑EN 60721‑3‑3 w przypadku urządzeń i aparatów użytkowanych w miejscach chronionych przed wpływem czynników atmosferycznych (rozwiązania wnętrzowe) i postanowienia normy PN‑EN 60721-3-4 w przypadku urządzeń i aparatów użytkowanych w miejscach niechronionych przed wpływem czynników atmosferycznych (rozwiązania napowietrzne). Ponadto ważne są postanowienia normy PN-IEC 60364-3:2000 w przypadku urządzeń i instalacji elektrycznych użytkowanych w obiektach budowlanych.

Warunki środowiskowe są również określone w postanowieniach ogólnych, wspólnych lub innych zawartych w szczegółowych normach przedmiotowych dotyczących urządzeń, aparatów i przekaźników stosowanych w instalacjach elektroenergetycznych. Ponadto są określone w specyfikacjach, wymaganiach funkcjonalnych, wytycznych i standardach opracowanych przez operatorów systemu przesyłowego i systemów dystrybucyjnych. Przy czym kluczowe znaczenie dla danego obiektu mają dokumenty opracowane przez właściwego operatora systemu.

Największa grupa specyfikacji i wymagań funkcjonalnych dotyczących urządzeń i aparatów stosowanych w instalacjach elektroenergetycznych została opracowana przez operatora systemu przesyłowego PSE S.A. Wprawdzie dotyczą one różnych elementów infrastruktury przesyłowej, ale mogą mieć zastosowanie do analizy wymagań środowiskowych dla różnych innych urządzeń.

Czytaj też: Instalacja elektryczna w domu jednorodzinnym - wymagania normalizacyjne, prawne i orzecznictwo >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 4/2017

Komentarze

(3)
FF | 06.06.2017, 12:10
Przydatny artykuł
ZZ | 06.06.2017, 12:11
Warto przeczytać
ap | 06.06.2017, 13:18
dobry artykuł
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Zapisz się do Ligi Specjalistów i zdobywaj nagrody!

Liga Specjalistów 2.0

Jesteś profesjonalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Jesteś uczniem lub studentem kierunku technicznego?
czytam dalej »

 


Kompleksowe inspekcje termowizyjne - gdzie szukać pomocy? »

Termowizja inspekcja

Przez ostatnie stulecie zbudowano wiele urządzeń pomiarowych w zakresie podczerwieni, ale największe możliwości i popularność zyskały rozwiązania... czytam dalej »

 


Jaki silnik elektryczny wybrać? »

silnik elektryczny

W działaniu wielu maszyn i urządzeń technicznych wymagany jest ruch postępowy lub postępowo-zwrotny. Zazwyczaj ruch ten wytwarzają (...) czytam więcej »

 


Łączniki elektroinstalacyjne - rodzaje i sposób działania?

Oświetlenie zewnętrzne LED - dobór i zastosowanie»

Ranki łączniki gniazdka oswietlenie zewnętrzen LED
W każdej standardowej instalacji elektrycznej w budynku występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania (...) czytam więcej » Wymiana opraw oświetlenia zewnętrznego ze źródłami LED przynosi przede wszystkim poprawę efektywności energetycznej oświetlenia ulicznego. Oświetlenie LED posiada również (...) czytam dalej »

 


Przyrządy kontrolne i pomiarowe - zobacz niezawodne rozwiązania»

narzedzia pomiarowe dla elektryka Miernik napięcia, ciągłości i kolejności faz są zaprojekotwane do testowania napięcia, fazy, polaryzacji, kolejności faz i półprzewodników. Cyfrowy multimetr oraz cyfrowy miernik cęgowy oferują idealne rozwiązania dla wszystkich wymagań i możliwych zastosowań. Mierniki wykorzystują standardowe (...) czytam dalej »


Zobacz jakie oprawy zaprezentowano na Energetab 2019  »

Wiele nowych produktów od najlepszych w branży marek »

Samochody elektryczne i  mobilne stacje elektronika
Oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczne opuszczenie zajmowanych przestrzeni podczas awarii zasilania opraw oświetlenia podstawowego. Niejednokrotnie zanik oświetlenia podstawowego nie jest spowodowany zwykłą awarią zasilania czy wyłączeniem(...) czytam więcej » Poznaj pierwszy w branży przewodnik elektroniczny po złączach. Internetowe narzędzie referencyjne ułatwiające dobór złączy. (...) chcę zobaczyć »

 


Odpowiednie oświetlenie - prawidłowy dobór oświetlenia w projekcie »

projekt oświetlenia Są takie miejsca w domu, o których nie myśli się w pierwszej kolejności. Zostawia się je na później, dopiero wtedy, gdy zadba się o ważniejsze pomieszczenia. Tak jest często (...) czytam dalej »

 


Jak zapewnić bezprzerwowe zasilanie gwarantowane? »

Kolektor słoneczny – urządzenie do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło »

zasilanie gwarantowane panele słoneczne
Co rusz znaczenie tego problemu uświadamiają nam przechodzące nad naszym krajem orkany i wichury oraz widmo blackoutu, wynikające z pojawiającego się latem ogromnego zapotrzebowania na ... czytam więcej » Udział energii słonecznej w Polsce jest bardzo niski i według urzędu statystycznego, pozyskanie energii z promieniowania słonecznego w porównaniu do innych źródeł odnawialnych w 2017 roku wyniósł niecałe 1%.... czytam dalej »

Szafy energetyczne, sterowniczne, rozdzielcze - dlaczego nie wiesz co wybrać? »

szafy rozdzielcze i sterownicze Zgrupowanie urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami, służący do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz ... czytam dalej »


Bezprzewodowa automatyka domowa - i możesz sterować wszystkim w domu »

Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami !

Automatyka domowa - sterowaniem ze smatfona Projektowanie listew - oprogramowanie
Nowoczesny smartdom powinien być gotów na każde życzenie. Dlatego rozwiązania bezprzewodowej automatyki domowej dają Ci zdalną kontrolę nad funkcjami Twojego domu - oświetleniem, roletami, ogrzewaniem ... czytam więcej » Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami oraz profesjonalnego opisywania oznaczników do złączek szynowych, przewodów, kabli, urządzeń i instalacji. Oprogramowanie dostępne jest bezpłatnie na stronie www ... chcę poznać »

Małe, średnie i duże systemy sterowania »

Sterowniki plc Jeszcze kilka lat temu sterowniki PLC „tylko” wspierały pracowników przy wykonywaniu monotonnych zadań i zwiększaniu szybkości produkcji. Aktualnie każda produkcja ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 » »

wyświetlacze cyfrowe robotyka i automatyka
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Nowoczesne urządzenia mechaniczne nic nie znaczyłyby bez ukrytej w nich elektroniki, dizęki której ... czytam dalej »


Odczyty cyfrowe - przyrządy przeznaczone do wyświetlania położenia »

czytniki cyfrowe Współpracują z przetwornikami przemieszczeń liniowych (liniały) i kątowych (enkodery). Wykonywane są w różnych wersjach dostosowanych do (...) czytam dalej »


1-fazowe liczniki energii elektrycznej - widziałeś to?!

Inteligentny system dystrybucji mocy »

Liczniki energii jakie wybrać moc
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Uniwersalne zastosowanie, w pojedynczych szafach sterowniczych, jak też w kompletnych systemach... czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
10/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Projekt zasilania pompowni pożarowej
  • - Przekładniki niekonwencjonalne wykorzystywane w automatyce elektroenergetycznej
Zobacz szczegóły
COMEX S.A. COMEX S.A.
O firmie COMEX S.A. od początku swojej działalności, tj. od 1987 zajmuje się kompleksową obsługą klientów w zakresie zasilania...

Ciekawe strony

Elektryk na Fixly.pl

EPS System - agregaty prądotwórcze

Producent oświetlenia

Ciekawa Architektura

Instalacje

Literatura fachowa

Rekuperacja

Termomodernizacja

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl