Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Kazimierz Kopecki

(1904 -1984)
Kazimierz Kopecki (1904 -1984).
Kazimierz Kopecki (1904 -1984).
Wydziału Elektrotechniki i Automatyki politechniki w Gdańsku

Urodził się 28 kwietnia 1904 r. w Morawsku koło Jarosławia. Świadectwo dojrzałości uzyskał w gimnazjum typu klasycznego w 1922 r. we Lwowie. Studiował na Wydziale Mechaniczno-Elektrycznym Politechniki Lwowskiej w latach 1922-1928. Jeszcze przed ukończeniem studiów w 1927 r. został asystentem w Laboratorium Pomiarów i Maszyn Elektrycznych u prof. K. Idaszewskiego.

Okres międzywojenny i okupacji

Po uzyskaniu w 1928 r. dyplomu inżyniera elektryka rozpoczął pracę w Pomorskiej Elektrowni Krajowej „Gródek" w Toruniu, której dyrektorem był inż. Alfons Hoffmann, twórca systemu elektroenergetycznego na Pomorzu. Zakres działalności tego przedsiębiorstwa obejmował wtedy cały teren Polski na północ od Włocławka, łącznie z wybrzeżem i nowo wybudowanym portem w Gdyni. Wynikiem pracy naukowej, prowadzonej przez K. Kopeckiego nad problemami ekonomicznymi elektryfikacji kraju, było opracowanie i wprowadzenie w Polsce taryfy „uniwersalnej", będącej rozszerzeniem taryf dwuczłonowych, które obecnie w tej czy innej formie stosowane są we wszystkich krajach. Wnioski ze swoich prac nad taryfami K. Kopecki referował także na konferencjach międzynarodowych w Brukseli (1936) i Berlinie (1938).

Zobacz także: Służebność przesyłu energii elektrycznej

W 1938 r. inż. K. Kopecki objął stanowisko dyrektora Miejskich Zakładów Energetycznych w Toruniu, które zajmował aż do zajęcia miasta przez wojska hitlerowskie we wrześniu 1939 r. W momencie wybuchu wojny został powołany na komendanta obrony cywilnej miasta Torunia. Wypadki w kampanii wrześniowej na tym terenie rozegrały się błyskawicznie. Po ewakuacji zawierucha wojenna zaniosła go przez Lublin i Tarnopol aż pod Kursk, skąd powrócił do Lublina, by ostatecznie dalsze lata okupacji przeżyć w Krakowie jako robotnik i odczytywacz liczników w Elektrowni Miejskiej.

Praca na Politechnice Gdańskiej

W kilka zaledwie dni po oswobodzeniu Gdańska w 1945 r. inż. K. Kopecki wziął udział w odbudowie, uruchomieniu i organizacji Politechniki Gdańskiej. W listopadzie 1945 r. inż. K. Kopecki objął wykłady na zorganizowanym przez siebie Wydziale Elektrycznym, a w 1946 r. otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego.

W latach 1945-1950 był pierwszym dziekanem Wydziału Elektrycznego, który prowadził początkowo cztery specjalności: energetyczną, konstrukcyjną, teletechniczną i radiotechniczną. W latach 1949-1952 był również organizatorem i pierwszym dziekanem Wydziału Elektrycznego Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Gdańsku.

Przeczytaj również: Michał Doliwo-Dobrowolski

1950 r. uzyskał stopień doktora nauk technicznych, nadany mu przez Radę Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej na podstawie pracy pod tytułem „Podział strat w zespołach elektroenergetycznych".

Mimo obciążenia obowiązkami organizacyjnymi i kierowniczymi na wydziale i w katedrze prof. Kopecki prowadził równolegle intensywną pracę naukową. Z lat 50. pochodzą jego dwie prace naukowe - o obliczaniu kosztów w elektroenergetyce i o awaryjności systemów elektroenergetycznych. Wówczas też daje znać o sobie jego bezkompromisowość w dążeniu do prawdy. Prace te, które są dzisiaj fundamentem rachunku gospodarczego w energetyce, w tamtych czasach były przyjmowane niechętnie przez pewne grupy naukowców lub wręcz odrzucane. Wprowadzone przez Profesora kategorie ekonomiczne nie dawały się rzekomo pogodzić z zasadami ekonomii politycznej.

Jego pierwszy podręcznik akademicki pt. "Zarys gospodarki elektroenergetycznej", napisany w latach 1950-51, zawierał rozdział dotyczący zasad obliczania kosztów w elektroenergetyce, do których profesor zaliczał również roczne koszty stałe, obejmujące m.in. koszty oprocentowania kapitału. Z tego powodu ówczesna cenzura nie dopuściła do rozpowszechnienia podręcznika, którego cały nakład po wydrukowaniu w 1952 r. został skonfiskowany. Ocalały tylko nieliczne egzemplarze przesłane do recenzji lub korekty.

Dowiedz się więcej: Podstawowe wiadomości o napowietrznej sieci dystrybucyjnej energetyki zawodowej

W Politechnice Gdańskiej prof. K. Kopecki pełnił w latach 1951-54 funkcję prorektora ds. nauczania, a w 1954 r. został po raz pierwszy rektorem na okres kilku miesięcy. W latach 1955-56 oraz 1959-60 był prorektorem ds. nauki, po czym został ponownie rektorem i pełnił tę funkcję przez dwie kadencje w latach 1960-66. Jako rektor przyczynił się w znacznym stopniu do powstania nowych obiektów naukowo-dydaktycznych uczelni. W 1958 r. K. Kopecki otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Przez 24 lata był w Politechnice Gdańskiej kierownikiem katedry, która od 1945 r. nosiła nazwę Katedry Urządzeń Elektrycznych, Sieci i Gospodarki Elektrycznej, a następnie została przemianowana na Katedrę Elektroenergetyki. W 1969 r. przez połączenie kilku katedr utworzono Instytut Elektroenergetyki i Automatyki Politechniki Gdańskiej, którego pierwszym dyrektorem aż do przejścia na emeryturę w 1974 r. był prof. Kopecki.

Osiągnięcia naukowe i społeczne

W okresie działalności Komitetu Elektryfikacji Polski PAN w latach 1957-1961 opublikował w 1960 r. monografię pt. "Ogólne założenia i metodyka rachunku gospodarczego w pracach planowo-projektowych w elektroenergetyce", będącą rozwinięciem jego poglądów. W pracy tej po raz pierwszy w Polsce zostały sformułowane kryteria wyboru rozwiązania optymalnego w oparciu o prawidłowy rachunek kosztów i efektów, z uwzględnieniem rozkładów czasowych i dynamiki wzrostu. Dziś z perspektywy lat, w pełni można ocenić pionierski charakter tej pracy.

Następną grupę prac prof. Kopeckiego stanowiły pionierskie opracowania z dziedziny podstaw ciepłownictwa. Jak większość prac profesora łączyły się one blisko z praktycznymi zastosowaniami w energetyce krajowej, zwłaszcza zaś na terenie Pomorza i Wybrzeża, i były związane z koncepcją systemu ciepłowniczego Gdańska i Gdyni oraz ze studiami lokalizacyjnymi nowych elektrociepłowni, o których budowę usilnie się starał.

Sprawdź szczegóły: Wacław Kamil Rechniewski

W drugiej połowie lat 70., a więc już po przejściu na emeryturę, prof. K. Kopecki rozwinął szczególnie owocną działalność naukową i organizacyjną jako przewodniczący Komitetu Problemów Energetyki przy Prezydium PAN. Wykładał za granicą i wygłaszał referaty na światowych kongresach naukowych. Prace naukowe prof. Kopeckiego dotyczyły głównie ekonomiki energetyki kompleksowej, matematycznych modeli optymalizacyjnych rozwoju i zarządzania wielkimi systemami energetycznymi, prognozowania długoterminowego, niezawodności systemów energetycznych, zagadnień substytucji i doboru nośników energii, źródeł energii szczytowej i ochrony środowiska naturalnego.

Za swoje osiągnięcia naukowe prof. K. Kopecki otrzymał szereg zaszczytnych odznaczeń. W 1970 r. Uniwersytet w Manchester nadał mu godność Honorary Fellow będącą odpowiednikiem doktoratu honoris causa. Prezydium PAN w 1973 r. przyznało mu Medal im. Mikołaja Kopernika za wybitne osiągnięcia naukowe, a Politechnika Gdańska w 1975 r. nadała mu godność doktora honoris causa. Otrzymał także godność członka honorowego Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Był również znanym filatelistą i rzeczoznawcą w tej dziedzinie. Prof. Kopecki zmarł 11 marca 1984 r. Pogrzeb Profesora odbył się na cmentarzu w Gdańsku-Oliwie z udziałem licznie zgromadzonych jego współpracowników, przyjaciół oraz uczniów i wychowanków. W dziesiątą rocznicę śmierci prof. K. Kopeckiego w 1994 r. na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej odsłonięto tablicę pamiątkową i nazwano gmach wydziału imieniem Profesora Kopeckiego.

Źródła
1. Pamięci zmarłych pracowników WEiA PG - Wydział Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 2011,
2. Z kart historii elektryki na pomorzy, SEP Oddział Gdańsk, Gdańsk 2012.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 4/2017

Wybrane dla Ciebie


Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania »
Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania

Dzięki produktom i rozwiązaniom firmy EVER możliwe jest zabezpieczanie kluczowych odbiorników w różnych lokalizacjach. (...) czytaj dalej »


Zobacz inspirujące łączniki do nowoczesnych pomieszczeń »

Czym chronić dużą liczbę obwodów sygnałowych »

Jakie włączniki do nowoczesnych wnętrz Ochrona przed przepięciami dla wielkiej liczby sygnałów?
Zaproponuj projektantom wysmakowaną awangardę i nowoczesność charakteryzujące współczesne wnętrza... czytaj dalej » Dzięki nowym połączeniom Push-in oraz zastosowaniu szczególnych elementów składowych (...) czytaj dalej »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów Zobacz w jaki sposób trwale opisywać kable i przewody w instalacjach  czytaj dalej »


Oto dlaczego warto korzystać z usług materiałowych dla instalatorów »
Usługi materiałowe dla instalatorów

Poznaj korzyści zintegrowanych usług materiałowych dla instalatorów, detalistów, przemysłu, instytucji publicznych w zakresie branży elektrotechnicznej, instalacyjno-sanitarnej, grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej(...) czytaj dalej »


Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych - zobacz » Poznaj niezbędne elementy układów zasilania wrażliwych odbiorów »
Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych nowa generacja urządzeń ups kompensacyjne
Pokazał się siwy dym i w powietrzu zawisł złowieszczy zapach spalenizny… No cóż – prototyp. Nerwowe przeglądanie schematów (…) czytaj dalej »
Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy (...) czytaj dalej»

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego »

Jak projektować schematy elektryczne i w jakim programie Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce(...) czytaj dalej »


   
Nowoczesne systemy napędowe
i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
10/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych
  • - Straty mocy i energii w transformatorach rozdzielczych SN/nn
Zobacz szczegóły
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl