Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem; zagrożenia stwarzane przez palące się przewody i kable

Threats connected with combustion of cable insulation. Low voltage electrical installations in potentially hazardous areas
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. W. Jaskółowski

W magazynach, zakładach produkcyjnych i innych miejscach, gdzie proces produkcyjny stwarza prawdopodobieństwo powstawania pyłów przemysłowych lub stanowią one surowiec do produkcji, a także gdzie magazynowane, eksploatowane są ciecze i gazy palne, istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia atmosfery wybuchowej. W takich warunkach eksploatacja urządzeń (maszyn, sprzętów, przyrządów), które mają własne potencjalne źródła zapłonu o odpowiednim zapasie energii, stwarza ryzyko wybuchu.

Do potencjalnych źródeł zapłonu można zaliczyć iskry i łuki elektryczne, łuki i ognienia, wyładowania elektrostatyczne, fale elektromagnetyczne, promieniowanie jonizujące, gorące powierzchnie, płomienie i gorące gazy, iskry wytwarzane mechanicznie, promieniowanie optyczne, reakcje chemiczne (z wyjątkiem reakcji materiałów wybuchowych lub substancji chemicznie niestabilnych) i kompresja.

Wymagania instalacyjne dla przewodów i kabli, zasady montażu

Urządzenia, które są eksploatowane w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, powinny spełniać rygorystyczne wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (DzU nr 263, poz. 2203). Dokument ten wprowadza postanowienia zawarte w Dyrektywie 94/9/WE zwanej potocznie „Dyrektywą ATEX”.

Zgodnie z Dyrektywą ATEX urządzenia przewidziane do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być właściwie oznaczone, tzn. zawierać niezbędne informacje, które umożliwią identyfikację danego urządzenia i możliwość jego montażu w określonej strefie zagrożenia wybuchem. Na rys. 1. (patrz: zdjęcie główne) przedstawiono przykładową tabliczkę znamionową, która zawiera informacje o przeznaczeniu urządzenia do pracy w strefie zagrożenia wybuchem (Ex), grupie urządzenia (II), rodzaju substancji stwarzającej zagrożenie (G-gaz, para cieczy), klasie wybuchowości (IIC), klasie temperaturowej (T5–T6).

Urządzenia (elektryczne, nieelektryczne, zestawy) i instalacje elektryczne w takich strefach powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby ryzyko zapoczątkowania reakcji spalania (wybuchu) było zredukowane do minimum lub jeśli już dojdzie do wybuchu, to jego skutki ograniczyć do minimum.

Jak ten cel osiągnąć?

Aby sprostać temu zadaniu, wymagana jest znajomość zagadnień obejmujących wiedzę z zakresu elektrotechniki, inżynierii bezpieczeństwa pożarowego. Konieczne jest doświadczenie zawodowe potwierdzone stosownymi certyfikatami. Właściwy dobór urządzenia do pracy w przestrzeniach zagrożenia wybuchem to jedno, a dobór i właściwy montaż instalacji elektrycznej to drugie.

Dyrektywa ATEX nie zawiera przepisów dotyczących doboru, projektowania i montażu instalacji elektrycznej. Wymagania te zostały określone są w normie PN-EN 60079-14.

Ponadto instalacje elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem muszą przede wszystkim odpowiadać warunkom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (DzU nr 75/2002, poz. 690 i DzU nr 109/2004, poz. 1156).

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem powinny być wykonywane po zapoznaniu się z rodzajem zabezpieczeń przeciwwybuchowych, sprawdzeniu ich stanu technicznego.

Rys. 2. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski
Fot. 1. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski

Instalacje należy wykonać zgodnie z dokumentacją projektową i techniczno-ruchową, zgodnie z przeznaczeniem według parametrów podanych w certyfikacie, przez wykwalifikowanych pracowników uprawnionych do montażu i posiadających odpowiednią wiedzę techniczną z zachowaniem bezpiecznych warunków pracy, według zasad i kolejności wynikających z rodzaju budowy.

Przewody i kable elektryczne zasilające urządzenia, które pracują w strefach zagrożenia wybuchem, powinny być odporne na przepięcia, wysoką temperaturę, chemikalia, wilgoć, uszkodzenia mechaniczne i podobne przyczyny, które mogą doprowadzić do uszkodzenia izolacji, a tym samym do iskrzenia lub nadmiernego nagrzania, a więc do powstania zagrożenia pożarowego i/lub wybuchowego.

Kable i przewody powinny mieć izolację z materiałów termoplastycznych, termoutwardzalnych, elastomerów lub izolację mineralną. Możliwe też jest stosowanie kabli w pancerzach z drutu lub taśmy stalowej, w szczególności tam, gdzie istnieje duże narażenie kabli na uszkodzenia mechaniczne.

Należy pamiętać, że powinny także spełniać wymagania normy PN EN 60332‑1‑2, czyli powinny być dostatecznie odporne na pionowe rozprzestrzenianie ognia (fot. 1.), a także mieć powłokę bezhalogenową. W przypadku przewodów i kabli pojedynczych, izolowanych o małym przekroju poniżej 0,5 mm2 lub kabli optycznych zalecane jest badanie według PN-EN 60332‑2‑2. Jeśli przewiduje się, że w strefie zagrożenia wybuchem będzie prowadzona wiązka kabli, wówczas zaleca się zastosowanie kabli i przewodów, które spełniają wymagania normy PN EN 60332‑3. Przy doborze przewodów i kabli trzeba pamiętać, aby podczas ich eksploatacji nie zostały przekroczone dopuszczalne temperatury.

W strefach zagrożonych wybuchem kable i przewody elektryczne powinny być układane bezpośrednio na ścianach i konstrukcjach budowlanych lub w rurkach i korytkach elektroinstalacyjnych. Do urządzenia Ex kable i przewody elektryczne mogą być doprowadzone bezpośrednio przez dławik kablowy (rys. 2.), przez skrzynkę przyłączeniową lub w atestowanych rurach stalowych grubościennych. Ten ostatni sposób jest stosowany głównie w USA pod nazwą „conduit system”. Można prowadzić kable i przewody przez przestrzenie zagrożone wybuchem z wyłączeniem stref 0 i 20.

  Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski
Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski

Czytaj też: Trasy kablowe w obiektach budowlanych – wymagania >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 10/2016

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »


Urządzenia przeciwprzepięciowe (SPD) - jakie wybrać ?

urządzenia przeciwprzepięciowe spd Ochronniki przepięciowe odpowiednie do zastosowań w instalacjach 230 V lub 400 V, systemy jedno- lub trójfazowe, wymienny moduł warystora i zamknięty moduł iskiernika, wizualna i zdalna sygnalizacja stanu warystora oraz(...) czytam dalej »


Światło dzienne, nasz naturalny regulator - odwzorowanie opraw oświetleniowych »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

Ośiwetlenie - jakie wybrać? bezpanelowa energia słoneczna
Rodzaj oświetlenia ma również fundamentalny wpływ na nasz wzrok oraz bezpośrednio wpływa na nasze ciało, umysł i (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie»

nowe rozdzielnice Rozdzielnice dedykowane są przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały ... czytam dalej »


Wprawiają w ruch tysiące różnych pojazdów na świecie - znasz ich?

Rozdzielnice średniego napięcia (SN) - przegląd 2019

pojazdy elektryczne Medcom Rozdzielnice 2019 porównanie
Zmieniają sposób myślenia o energii elektryczne i nie tylko... czytam więcej » Rozdzielnice średniego napięcia (SN), tak jak i inne rozdzielnice energetyczne, budowane są na napięcia znamionowe w zakresie od 7,2 do 36 kV o wartościach 7,2; 12; ... czytam dalej »

Kamery termowizyjne w cenach promocyjnych - tylko do 30 czerwca! »

Promocje na kamery termowizyjne Przy pracach instalacyjnych, a także w przemyśle, kamera termowizyjna jest nieodzownym narzędziem pracy ... czytam dalej »


Może Cię to zainteresuje ▼

Jaki wybrać uniwersalny, programowalny wyświetlacz cyfrowy?

Kable i przewody - dobierz odpowiednie do swojego projektu »

Sterowniki programowalne kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenie nie wymaga dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań urządzenia wlicza się sterowanie oraz ... czytam więcej » Właściwie wykonana i dostosowana do konkretnych zagrożeń środowiskowych instalacja elektryczna powinna do minimum ograniczać zagrożenia... czytam dalej »


Ochrona przed przepięciami systemów alarmowych»

Wszyscy elektryczni producenci w jednym miesjcu - zobacz!

Ochrona przepięciowa systemów alarmowych Elektryczni producenci w jednym miejscu
Jak ochronić różnorodne elektroniczne systemy ochrony mienia przed skutkami przepięć(...) czytam dalej » Zobacz ponad 100,000 produktów elektromechanicznych w ofercie (...) czytam dalej »

Co jeszcze potrafią enkodery Ethernet?

UPS zasilacze Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym?

Ograniczniki przepięć, które wybrać?

Switche zarządzalne spd ograniczniki przepięć
Switche niezarządzalne to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Układy SPD typu 1 (ograniczniki przepięć typu 1) powinny być stosowane do ochrony instalacji elektrycznej oraz urządzeń przed zagrożeniami stwarzanymi(...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
5/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Stacje ładowania pojazdów elektrycznych
  • - Oświetlenie boisk piłkarskich zgodnie z wymaganiami klas oświetleniowych
Zobacz szczegóły

Wakacyjna promocja prenumeraty „elektro.info”!

Już lada moment lato, czas urlopów i błogiego odpoczynku, ale... zanim to nastąpi mamy dla Was wyjątkową letnią promocję na zakup lub przedłużenie prenumeraty „elektro.info”!

Nowe czujniki w rodzinie NIPRESS 1

Rodzina czujników ciśnienia NIVELCO została znacząco powiększona i obecnie czujniki NIPRESS pokrywają zapotrzebowanie większości branż przemysłowych dzięki szerokiej gamie dostępnych...
Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów komunikacji. Wydajność standardu Fast Ethernet,...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl