Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem; zagrożenia stwarzane przez palące się przewody i kable

Threats connected with combustion of cable insulation. Low voltage electrical installations in potentially hazardous areas
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. W. Jaskółowski

W magazynach, zakładach produkcyjnych i innych miejscach, gdzie proces produkcyjny stwarza prawdopodobieństwo powstawania pyłów przemysłowych lub stanowią one surowiec do produkcji, a także gdzie magazynowane, eksploatowane są ciecze i gazy palne, istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia atmosfery wybuchowej. W takich warunkach eksploatacja urządzeń (maszyn, sprzętów, przyrządów), które mają własne potencjalne źródła zapłonu o odpowiednim zapasie energii, stwarza ryzyko wybuchu.

Do potencjalnych źródeł zapłonu można zaliczyć iskry i łuki elektryczne, łuki i ognienia, wyładowania elektrostatyczne, fale elektromagnetyczne, promieniowanie jonizujące, gorące powierzchnie, płomienie i gorące gazy, iskry wytwarzane mechanicznie, promieniowanie optyczne, reakcje chemiczne (z wyjątkiem reakcji materiałów wybuchowych lub substancji chemicznie niestabilnych) i kompresja.

Wymagania instalacyjne dla przewodów i kabli, zasady montażu

Urządzenia, które są eksploatowane w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, powinny spełniać rygorystyczne wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (DzU nr 263, poz. 2203). Dokument ten wprowadza postanowienia zawarte w Dyrektywie 94/9/WE zwanej potocznie „Dyrektywą ATEX”.

Zgodnie z Dyrektywą ATEX urządzenia przewidziane do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być właściwie oznaczone, tzn. zawierać niezbędne informacje, które umożliwią identyfikację danego urządzenia i możliwość jego montażu w określonej strefie zagrożenia wybuchem. Na rys. 1. (patrz: zdjęcie główne) przedstawiono przykładową tabliczkę znamionową, która zawiera informacje o przeznaczeniu urządzenia do pracy w strefie zagrożenia wybuchem (Ex), grupie urządzenia (II), rodzaju substancji stwarzającej zagrożenie (G-gaz, para cieczy), klasie wybuchowości (IIC), klasie temperaturowej (T5–T6).

Urządzenia (elektryczne, nieelektryczne, zestawy) i instalacje elektryczne w takich strefach powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby ryzyko zapoczątkowania reakcji spalania (wybuchu) było zredukowane do minimum lub jeśli już dojdzie do wybuchu, to jego skutki ograniczyć do minimum.

Jak ten cel osiągnąć?

Aby sprostać temu zadaniu, wymagana jest znajomość zagadnień obejmujących wiedzę z zakresu elektrotechniki, inżynierii bezpieczeństwa pożarowego. Konieczne jest doświadczenie zawodowe potwierdzone stosownymi certyfikatami. Właściwy dobór urządzenia do pracy w przestrzeniach zagrożenia wybuchem to jedno, a dobór i właściwy montaż instalacji elektrycznej to drugie.

Dyrektywa ATEX nie zawiera przepisów dotyczących doboru, projektowania i montażu instalacji elektrycznej. Wymagania te zostały określone są w normie PN-EN 60079-14.

Ponadto instalacje elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem muszą przede wszystkim odpowiadać warunkom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (DzU nr 75/2002, poz. 690 i DzU nr 109/2004, poz. 1156).

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem powinny być wykonywane po zapoznaniu się z rodzajem zabezpieczeń przeciwwybuchowych, sprawdzeniu ich stanu technicznego.

Rys. 2. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski
Fot. 1. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski

Instalacje należy wykonać zgodnie z dokumentacją projektową i techniczno-ruchową, zgodnie z przeznaczeniem według parametrów podanych w certyfikacie, przez wykwalifikowanych pracowników uprawnionych do montażu i posiadających odpowiednią wiedzę techniczną z zachowaniem bezpiecznych warunków pracy, według zasad i kolejności wynikających z rodzaju budowy.

Przewody i kable elektryczne zasilające urządzenia, które pracują w strefach zagrożenia wybuchem, powinny być odporne na przepięcia, wysoką temperaturę, chemikalia, wilgoć, uszkodzenia mechaniczne i podobne przyczyny, które mogą doprowadzić do uszkodzenia izolacji, a tym samym do iskrzenia lub nadmiernego nagrzania, a więc do powstania zagrożenia pożarowego i/lub wybuchowego.

Kable i przewody powinny mieć izolację z materiałów termoplastycznych, termoutwardzalnych, elastomerów lub izolację mineralną. Możliwe też jest stosowanie kabli w pancerzach z drutu lub taśmy stalowej, w szczególności tam, gdzie istnieje duże narażenie kabli na uszkodzenia mechaniczne.

Należy pamiętać, że powinny także spełniać wymagania normy PN EN 60332‑1‑2, czyli powinny być dostatecznie odporne na pionowe rozprzestrzenianie ognia (fot. 1.), a także mieć powłokę bezhalogenową. W przypadku przewodów i kabli pojedynczych, izolowanych o małym przekroju poniżej 0,5 mm2 lub kabli optycznych zalecane jest badanie według PN-EN 60332‑2‑2. Jeśli przewiduje się, że w strefie zagrożenia wybuchem będzie prowadzona wiązka kabli, wówczas zaleca się zastosowanie kabli i przewodów, które spełniają wymagania normy PN EN 60332‑3. Przy doborze przewodów i kabli trzeba pamiętać, aby podczas ich eksploatacji nie zostały przekroczone dopuszczalne temperatury.

W strefach zagrożonych wybuchem kable i przewody elektryczne powinny być układane bezpośrednio na ścianach i konstrukcjach budowlanych lub w rurkach i korytkach elektroinstalacyjnych. Do urządzenia Ex kable i przewody elektryczne mogą być doprowadzone bezpośrednio przez dławik kablowy (rys. 2.), przez skrzynkę przyłączeniową lub w atestowanych rurach stalowych grubościennych. Ten ostatni sposób jest stosowany głównie w USA pod nazwą „conduit system”. Można prowadzić kable i przewody przez przestrzenie zagrożone wybuchem z wyłączeniem stref 0 i 20.

  Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski
Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski

Czytaj też: Trasy kablowe w obiektach budowlanych – wymagania >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 10/2016

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Inżynier w lesie - zobacz video! »

Inżynier w lesie Materiały stworzone przez inżynierów dla inżynierów. Testy produktów od kluczowych dostawców (...) chcę zobaczyć »


Jednoobwodowy licznik energii - jaki wybrać?»

Zobacz co nowego poznamy na targach Energetab 2019 »

Licznik energii jaki wybrać Energetab 2019 logo
Zasilacze awaryjne trzeciej generacji z bardzo wysoką sprawnością 96% w trybie On-Line oraz ze znakomitym współczynnikiem mocy 1(...) czytam więcej » ENERGETAB – największe w Polsce targi nowoczesnych urządzeń, aparatury i technologii dla przemysłu energetycznego, to miejsce jednych z najważniejszych spotkań czołowych przedstawicieli branży elektrotechnicznej w Polsce.(...) czytam dalej »

 


Specjalne ramki do specjalnych wnętrz »

Kamery termowizyjne Perfekcyjne dopełnienie nowoczesnego wnętrza.
Prosta, ponadczasowa forma, jakość wykonania, niezawodny system, to tylko niektóre (...)
czytam dalej »


Automatyka przemysłowa i sterowanie - na jakie produkty zwrócić uwagę »

Jak zmniejszyć swój rachunek za energię »

automatyka przemysłowa zmniejsz rachunki za prąd
Jak sztuczna inteligencja wspomoże pracę elektrowni i fabryk? Aż 63 proc. respondentów twierdzi, że sztuczna inteligencja pomoże zwalczyć (...) czytam więcej » Oszczędzaj na rachunkach za prąd w domu lub firmie. Wystarczy Po Prostu Energia (...) zobacz ile możesz oszczędzić »

 


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »

 


Potrzebujesz pomocy w wyborze UPS-a? Sprawdź ten przewodnik »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

UPS zasilacze bezpanelowa energia słoneczna
Urządzenia elektroniczne, których używasz do codziennej komunikacji, rozrywki i zapewnienia rodzinie bezpieczeństwa, są narażone na uszkodzenia spowodowane nieoczekiwanymi przerwami w dostawach energii elektrycznej, (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Szybki i łatwy sposób na budowę Twojego indywidualnego systemu wizyjnego»

zasilanie gwarantowane Badania przeprowadzone przez Computer Business Review wykazały, że od 2013 roku mamy do czynienia z dynamicznym wzrostem przenoszenia przez przedsiębiorców zasobów danych do tzw. chmury obliczeniowej (cloud computing). W związku z tym stale wzrastają wydatki przeznaczan ... czytam dalej »


Automatyka przemysłowa - zobacz najlepsze rozwiązania »

Kontenerowa stacja transformatorowa Minibox »

Czujniki i automatyka Rozdzielnice kontenerowe
Zarówno w sektorze energetyki tradycyjnej jak i odnawialnej, czujniki oraz automatyka muszą być odporne na oddziaływaniu warunków środowiskowych. Ekstremalne ... czytam więcej » Zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja ... czytam dalej »

Jaką zastosować ochronę urządzeń elektrycznych i elektronicznych przed przepięciami »

ochrona przed przepięciami Każdy ogranicznik przepięć ma pewną określoną zdolność do przenoszenia przez siebie pewnej energii udaru. Jeśli po zadziałaniu ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Osprzęt elektroinstalacyjny dla elektryka »

wyświetlacze cyfrowe kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Zobacz jaki osprzęt wybrać i porównaj parametry... czytam dalej »


Transformatory oraz dławiki dostosowane do indywidualnych wymagań »

transformatory ei Mają zastosowanie w sieciach przesyłowych i rozdzielczych. Stosowane są do zasilania układów trakcyjnych w pojazdach szynowych, w instalacjach wykorzystujących napędy (...) czytam dalej »


Liczniki energii elektrycznej - poznaj nowe »

Switch zarządzalny – czy warto? Jaki wybrać?

Liczniki energii jakie wybrać Switche niezarządzalne
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Switch zarządzalny daje możliwość nie tylko stworzenia siecilokalnej, ale daje wiele innicf możliwości. Między innymi pozwala także dostosować porty, a więc i parametry sieci do... czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
7-8/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Obciążalność prądowa ciągła przewodów szynowych wielkoprądowych SN
  • - Instalacje elektryczne w osiedlowych budynkach wielorodzinnych
Zobacz szczegóły
Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów komunikacji. Wydajność standardu Fast Ethernet,...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl