Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem; zagrożenia stwarzane przez palące się przewody i kable

Threats connected with combustion of cable insulation. Low voltage electrical installations in potentially hazardous areas
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. 1. Przykład tabliczki znamionowej dla detektora gazu firmy Atest-Gaz A. M. Pachole Sp.j.
Rys. W. Jaskółowski

W magazynach, zakładach produkcyjnych i innych miejscach, gdzie proces produkcyjny stwarza prawdopodobieństwo powstawania pyłów przemysłowych lub stanowią one surowiec do produkcji, a także gdzie magazynowane, eksploatowane są ciecze i gazy palne, istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia atmosfery wybuchowej. W takich warunkach eksploatacja urządzeń (maszyn, sprzętów, przyrządów), które mają własne potencjalne źródła zapłonu o odpowiednim zapasie energii, stwarza ryzyko wybuchu.

Do potencjalnych źródeł zapłonu można zaliczyć iskry i łuki elektryczne, łuki i ognienia, wyładowania elektrostatyczne, fale elektromagnetyczne, promieniowanie jonizujące, gorące powierzchnie, płomienie i gorące gazy, iskry wytwarzane mechanicznie, promieniowanie optyczne, reakcje chemiczne (z wyjątkiem reakcji materiałów wybuchowych lub substancji chemicznie niestabilnych) i kompresja.

Wymagania instalacyjne dla przewodów i kabli, zasady montażu

Urządzenia, które są eksploatowane w przestrzeniach zagrożonych wybuchem, powinny spełniać rygorystyczne wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (DzU nr 263, poz. 2203). Dokument ten wprowadza postanowienia zawarte w Dyrektywie 94/9/WE zwanej potocznie „Dyrektywą ATEX”.

Zgodnie z Dyrektywą ATEX urządzenia przewidziane do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem powinny być właściwie oznaczone, tzn. zawierać niezbędne informacje, które umożliwią identyfikację danego urządzenia i możliwość jego montażu w określonej strefie zagrożenia wybuchem. Na rys. 1. (patrz: zdjęcie główne) przedstawiono przykładową tabliczkę znamionową, która zawiera informacje o przeznaczeniu urządzenia do pracy w strefie zagrożenia wybuchem (Ex), grupie urządzenia (II), rodzaju substancji stwarzającej zagrożenie (G-gaz, para cieczy), klasie wybuchowości (IIC), klasie temperaturowej (T5–T6).

Urządzenia (elektryczne, nieelektryczne, zestawy) i instalacje elektryczne w takich strefach powinny być zaprojektowane i wykonane tak, aby ryzyko zapoczątkowania reakcji spalania (wybuchu) było zredukowane do minimum lub jeśli już dojdzie do wybuchu, to jego skutki ograniczyć do minimum.

Jak ten cel osiągnąć?

Aby sprostać temu zadaniu, wymagana jest znajomość zagadnień obejmujących wiedzę z zakresu elektrotechniki, inżynierii bezpieczeństwa pożarowego. Konieczne jest doświadczenie zawodowe potwierdzone stosownymi certyfikatami. Właściwy dobór urządzenia do pracy w przestrzeniach zagrożenia wybuchem to jedno, a dobór i właściwy montaż instalacji elektrycznej to drugie.

Dyrektywa ATEX nie zawiera przepisów dotyczących doboru, projektowania i montażu instalacji elektrycznej. Wymagania te zostały określone są w normie PN-EN 60079-14.

Ponadto instalacje elektryczne w przestrzeniach zagrożonych wybuchem muszą przede wszystkim odpowiadać warunkom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (DzU nr 75/2002, poz. 690 i DzU nr 109/2004, poz. 1156).

Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem powinny być wykonywane po zapoznaniu się z rodzajem zabezpieczeń przeciwwybuchowych, sprawdzeniu ich stanu technicznego.

Rys. 2. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski
Fot. 1. Badanie rozprzestrzeniania się płomienia po pojedynczym przewodzie/kablu wg PN-EN 60332-2-1 źródło: http://www.cnbop.pl/dzialy/bw/stanowiska_badawcze/stan_PN-EN_60332_1; fot. W. Jaskółowski

Instalacje należy wykonać zgodnie z dokumentacją projektową i techniczno-ruchową, zgodnie z przeznaczeniem według parametrów podanych w certyfikacie, przez wykwalifikowanych pracowników uprawnionych do montażu i posiadających odpowiednią wiedzę techniczną z zachowaniem bezpiecznych warunków pracy, według zasad i kolejności wynikających z rodzaju budowy.

Przewody i kable elektryczne zasilające urządzenia, które pracują w strefach zagrożenia wybuchem, powinny być odporne na przepięcia, wysoką temperaturę, chemikalia, wilgoć, uszkodzenia mechaniczne i podobne przyczyny, które mogą doprowadzić do uszkodzenia izolacji, a tym samym do iskrzenia lub nadmiernego nagrzania, a więc do powstania zagrożenia pożarowego i/lub wybuchowego.

Kable i przewody powinny mieć izolację z materiałów termoplastycznych, termoutwardzalnych, elastomerów lub izolację mineralną. Możliwe też jest stosowanie kabli w pancerzach z drutu lub taśmy stalowej, w szczególności tam, gdzie istnieje duże narażenie kabli na uszkodzenia mechaniczne.

Należy pamiętać, że powinny także spełniać wymagania normy PN EN 60332‑1‑2, czyli powinny być dostatecznie odporne na pionowe rozprzestrzenianie ognia (fot. 1.), a także mieć powłokę bezhalogenową. W przypadku przewodów i kabli pojedynczych, izolowanych o małym przekroju poniżej 0,5 mm2 lub kabli optycznych zalecane jest badanie według PN-EN 60332‑2‑2. Jeśli przewiduje się, że w strefie zagrożenia wybuchem będzie prowadzona wiązka kabli, wówczas zaleca się zastosowanie kabli i przewodów, które spełniają wymagania normy PN EN 60332‑3. Przy doborze przewodów i kabli trzeba pamiętać, aby podczas ich eksploatacji nie zostały przekroczone dopuszczalne temperatury.

W strefach zagrożonych wybuchem kable i przewody elektryczne powinny być układane bezpośrednio na ścianach i konstrukcjach budowlanych lub w rurkach i korytkach elektroinstalacyjnych. Do urządzenia Ex kable i przewody elektryczne mogą być doprowadzone bezpośrednio przez dławik kablowy (rys. 2.), przez skrzynkę przyłączeniową lub w atestowanych rurach stalowych grubościennych. Ten ostatni sposób jest stosowany głównie w USA pod nazwą „conduit system”. Można prowadzić kable i przewody przez przestrzenie zagrożone wybuchem z wyłączeniem stref 0 i 20.

  Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski
Rys. 2. Wpusty kablowe budowy Exd przeznaczone są do wprowadzenia kabli lub przewodów elektrycznych do wnętrza osłony ognioszczelnej produkcji firmy Damel S.A.: a) widok ogólny, b) przekrój; rys. W. Jaskółowski

Czytaj też: Trasy kablowe w obiektach budowlanych – wymagania >>>

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 10/2016

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Gdzie szukać pomocy przy doborze właściwego źródła zasilania »

Dobór źródła zasilania

Optymalne rozwiązania na każdym etapie, zarówno dystrybucji, jak i tworzenia dedykowanych pakietów zasilania. Wszystko po to, aby zapewnić jak najwyższą jakość ... czytam dalej »

 


Jak zmniejszyć swój rachunek za prąd »

koszt prądu

Oszczędzanie na rachunkach za prąd w domu lub firmie jest możliwe. Wystarczy dokładnie sprawdzić (...) zobacz ile możesz oszczędzić »

 


Jednoobwodowy licznik energii - jaki wybrać?»

Zobacz co nowego poznamy na targach Energetab 2019 »

Licznik energii jaki wybrać Energetab 2019 logo
Zasilacze awaryjne trzeciej generacji z bardzo wysoką sprawnością 96% w trybie On-Line oraz ze znakomitym współczynnikiem mocy 1(...) czytam więcej » ENERGETAB – największe w Polsce targi nowoczesnych urządzeń, aparatury i technologii dla przemysłu energetycznego, to miejsce jednych z najważniejszych spotkań czołowych przedstawicieli branży elektrotechnicznej w Polsce.(...) czytam dalej »

 


Łączniki i gniazda instalacyjne - jakie wybrać?

Kamery termowizyjne Perfekcyjne dopełnienie nowoczesnego wnętrza.
Prosta, ponadczasowa forma, jakość wykonania, niezawodny system, to tylko niektóre (...)
czytam dalej »


Automatyka przemysłowa i sterowanie - na jakie produkty zwrócić uwagę »

Przewodnik po złączach - znajdż idealne rozwiązanie dla siebie »

automatyka przemysłowa Przewodnik po złączach
Jak sztuczna inteligencja wspomoże pracę elektrowni i fabryk? Aż 63 proc. respondentów twierdzi, że sztuczna inteligencja pomoże zwalczyć (...) czytam więcej » Poznaj pierwszy w branży przewodnik elektroniczny po złączach. Internetowe narzędzie referencyjne ułatwiające dobór złączy. (...) chcę zobaczyć »

 


Oznaczniki mobilne na przewody i osprzęt - które wybrać »

Kamery termowizyjne Technika laminowania taśm, zapewnia trwałe nadruki poprzez całkowitą ochronę tekstu przed czynnikami niszczącymi, takimi jak: zdrapywanie, ścieranie, zmywanie, promieniowanie UV a nawet substancj (...) czytam dalej »

 


Dobór ograniczników przepięć typu 1 »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

ograniczniki bezpanelowa energia słoneczna
Kombinowane ograniczniki przepięć jako urządzenia do ograniczania przepięć mają za zadanie zmniejszenie do bezpiecznych poziomów napięcia w instalacji elektrycznej oraz na wejściu zasilanych urządzeń: podczas operacji łączeniowych ń (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Szybki i łatwy sposób na budowę Twojego indywidualnego systemu wizyjnego»

zasilanie gwarantowane Badania przeprowadzone przez Computer Business Review wykazały, że od 2013 roku mamy do czynienia z dynamicznym wzrostem przenoszenia przez przedsiębiorców zasobów danych do tzw. chmury obliczeniowej (cloud computing). W związku z tym stale wzrastają wydatki przeznaczan ... czytam dalej »


Bramka IoT chmury do integracji nowych i istniejących systemów bez konieczności programowania.»

Zobacz jak robot testuje bankomaty?

bramka iot Robot testuje bankomaty
Dzięki prostemu połączeniu z procesem za pomocą protokołów, np. Modbus/TCP, dane czujników i dane procesowe są zbierane, przetwarzane i monitorowane ... czytam więcej » Około 30 sekund zajmuje średnio wypłacenie pieniędzy z wielofunkcyjnego bankomatu ATM. Urządzenia, które są dostępne „za rogiem” w większości miast, zmieniły nasze podejście ... czytam dalej »

Jaką zastosować ochronę urządzeń elektrycznych i elektronicznych przed przepięciami »

ochrona przed przepięciami Każdy ogranicznik przepięć ma pewną określoną zdolność do przenoszenia przez siebie pewnej energii udaru. Jeśli po zadziałaniu ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Przewdonik "Eliminuj błędy
i usprawnij instalacje przewodów" »

wyświetlacze cyfrowe kable i przewody - przewodnik
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Poznaj najskuteczniejsze sposoby oznaczania kabli i komponentów wykorzystywanych w branżach elektrycznych i telekomunikacyjnych... czytam dalej »


Transformatory oraz dławiki dostosowane do indywidualnych wymagań »

transformatory ei Mają zastosowanie w sieciach przesyłowych i rozdzielczych. Stosowane są do zasilania układów trakcyjnych w pojazdach szynowych, w instalacjach wykorzystujących napędy (...) czytam dalej »


1-fazowe liczniki energii elektrycznej - widziałeś to?!

Switch zarządzalny – czy warto? Jaki wybrać?

Liczniki energii jakie wybrać Switche niezarządzalne
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Switch zarządzalny daje możliwość nie tylko stworzenia siecilokalnej, ale daje wiele innicf możliwości. Między innymi pozwala także dostosować porty, a więc i parametry sieci do... czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
9/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Metody badania funkcji zabezpieczeń nadprądowych przekaźników elektroenergetycznych
  • - Fotowoltaika szansą rozwoju dla komunikacji miejskiej
Zobacz szczegóły

SEP świętuje 100 lat!

Jak co roku targom ENERGETAB towarzyszą konferencje organizowane przez izby i stowarzyszenia patronujące. Z okazji obchodzonego w tym roku 100-lecia Stowarzyszenia Elektryków Polskich...

Przekaźnik instalacyjny o wysokiej odporności na prąd udarowy

RPI-1ZI-U24A firmy Relpol, to nowy przekaźnik instalacyjny, który wytrzymuje prąd załączania 120 A w czasie 20 ms. Przekaźnik ten przeznaczony jest do załączania obwodów o wysokim...
.steute Polska .steute Polska
steute jest międzynarodowym przedsiębiorstwem specjalizującym się w projektowaniu oraz produkcji bezpiecznej, niezawodnej aparatury...

Ciekawe strony

Elektryk na Fixly.pl

EPS System - agregaty prądotwórcze

Producent oświetlenia

Ciekawa Architektura

Instalacje

Literatura fachowa

Rekuperacja

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl