Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Mieczysław Wolfke

(1883-1947)
mgr inż. Karol Kuczyński  |  14.09.2016
Muzeum Historii Polski

Mieczysław Wolfke już jako gimnazjalista opatentował w Rosji i w Niemczech telektroskop do przesyłania obrazów na odległość przy pomocy fal elektromagnetycznych, stanowiący prototyp przyszłej telewizji. Recenzentami jego rozprawy habilitacyjnej na Politechnice w Zurychu byli prof. Albert Einstein i prof. Pierre Weiss). Jest uznawany za prekursora holografii w Polsce, a w latach trzydziestych pracował dla potrzeb wojska nad projektami takimi jak telefonia oparta na świetle spolaryzowanym czy widzenie po ciemku przy pomocy promieni podczerwonych (noktowizji) oraz zaprojektował zaprojektował samonaprowadzającą rakietę przeciwlotniczą. Jako pierwszy polski uczony przewidział możliwość zastosowania energii jądrowej dla celów wojennych.

Urodził się 29 maja 1883 r. w Łasku koło Łodzi. Maturę uzyskał w gimnazjum w Sosnowcu. Od dzieciństwa przejawiał wybitne zdolności do nauk ścisłych. Już jako gimnazjalista opatentował w Rosji i w Niemczech telektroskop do przesyłania obrazów na odległość przy pomocy fal elektromagnetycznych, stanowiący prototyp przyszłej telewizji. Wynalazek ten - wystawiony we Lwowie na jubileuszowej wystawie Towarzystwa Politechnicznego - choć zyskał szeroki rozgłos, nie został rozpowszechniony, świadczy jednak o odkrywczym talencie i naukowym temperamencie młodego Mieczysława Wolfkego.

Studia wyższe odbywał najpierw na uniwersytecie w Liege w latach 1902-1904, a później na paryskiej Sorbonie w latach 1904-1907. Następnie pracował w Zakładzie Fizyki na uniwersytecie we Wrocławiu pod kierunkiem prof. O. Lummera. W 1910 r. otrzymał doktorat filozofii z odznaczeniem za pracę pt. „Ober die Abbildung eines Gitters bei kiinstlicher Begrenzung".

Osiągnięcia naukowe i techniczne

We Wrocławiu prowadził badania m. in. nad szybkimi promieniami katodowymi, opracował też projekt lampy kadmowo-rtęciowej, zakupiony przez niemiecką firmę C. Zeissa w Jenie.

Przeczytaj również: Nikola Tesla

W latach 1913-1922 przebywał wraz z rodziną w Szwajcarii. W 1913 r. uzyskał habilitację na Politechnice w Zurychu (recenzentami jego rozprawy byli prof. Albert Einstein i prof. Pierre Weiss), a rok później na tamtejszym uniwersytecie. W latach następnych jako tzw. docent prywatny (Privatdozent) prowadził wykłady w szkole politechnicznej i na uniwersytecie w Zurychu z różnych najnowszych wówczas dziedzin fizyki teoretycznej i doświadczalnej. W bogatym dorobku naukowym Mieczysława Wolfkego z tego okresu najcenniejsza była praca poświęcona zasadzie dwustopniowego odwzorowania optycznego, dzięki której został uznany za prekursora holografii w Polsce. Jako pierwszy w świecie pracował nad otrzymywaniem obrazów przestrzennych metodą holograficzną.

Jesienią 1922 r. M. Wolfke przeniósł się wraz z rodziną do Warszawy w związku z powołaniem go w dniu 23 maja 1922 r. na profesora zwyczajnego fizyki na Wydziale Elektrotechnicznym (od 1924 r. — Elektrycznym) Politechniki Warszawskiej. Objął Katedrę Fizyki Doświadczalnej, został też kierownikiem Zakładu Fizycznego. Prowadzone przez niego wykłady — niekiedy wspaniale reżyserowane — stały się sławne w całej Warszawie. Jako dydaktyk odznaczał się przeniesieniem tradycji uczelni zagranicznych na grunt polski, inicjując liczne przewody doktorskie i habilitacyjne. W latach 1924-1939 był promotorem większości doktoratów przeprowadzanych na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej.

Zobacz także: Testy ochrony przeciwporażeniowej i ocena bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń techniki wojskowej

W pierwszych latach po powrocie do kraju zajmował się opracowaniem metody otrzymywania bardzo wysokich napięć przy pomocy transformatora Tesli. W skromnych warunkach, jakimi dysponował kierowany przez niego zakład, uzyskał około pół miliona woltów (posługując się jego metodą Amerykanie osiągnęli w 1930 r. 5 mln wolt). W końcu 1924 r. profesor Wolfke zwrócił uwagę na to, że hel da się zestalić pod dużym ciśnieniem. Myśl tę zrealizował następnie w Lejdzie wspólnie z profesorem W.H. Keesomem w 1926 r., stosując ciśnienie rzędu 100 atmosfer w temperaturze poniżej 4 kelwinów. W rok później przy jego współpracy z profesorem Keesomem odkryto istnienie dwu odmian ciekłego helu, przy czym druga odmiana: hel II, występująca poniżej 2,19 K, okazała się - jak stwierdzono w 1938 r. - cieczą kwantową, pozbawioną lepkości, czyli nadpłynną. Jak wiadomo, w latach trzydziestych XX wieku, teoretyczne i doświadczalne badania nadpłynności stanowiły jedno z czołowych zagadnień w fizyce niskich temperatur. Tuż przed wojną profesor Wolfke zorganizował na Politechnice Instytut Niskich Temperatur, ale nie zdążył już doprowadzić do jego rozwoju.

Zmysł wynalazczy profesora został wykorzystany przez Ministerstwo Spraw Wojskowych. W latach trzydziestych pracował on dla potrzeb wojska nad rewelacyjnymi na owe czasy pomysłami, takimi jak telefonia przy pomocy światła spolaryzowanego, czy widzenie po ciemku przy pomocy promieni podczerwonych (noktowizja). W 1938 r. zaprojektował samonaprowadzającą rakietę przeciwlotniczą. Jako pierwszy polski uczony przewidział możliwość zastosowania energii jądrowej dla celów wojennych.

Pobierz bezpłatnie: E-book "Miernictwo i termowizja"

Profesor Mieczysław Wolfke był członkiem wielu towarzystw naukowych krajowych i zagranicznych, m. in. członkiem Akademii Nauk Technicznych (od 1923r.), członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności (od 1932r.) i prezesem Polskiego Towarzystwa Fizycznego w latach 1930-1934. W 1933 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim orderu Polonia Restituta.

Okres wojny i okupacji

Prawie cały okres okupacji hitlerowskiej spędził wraz z rodziną w Warszawie. Na początku 1940 r. został aresztowany przez gestapo i osadzony na Pawiaku, skąd zwolniono go po 6 miesiącach. Od listopada 1940r . kierował - za zgodą władz niemieckich - Zakładem Badawczym Fizyki Technicznej Politechniki Warszawskiej. Pod przykrywką wykonywanych tam oficjalnie ekspertyz fizykotechnicznych zakład prowadził prace dla potrzeb konspiracji. Z chwilą otwarcia przez Niemców w 1942 r. w gmachach politechnicznych Państwowej Wyższej Szkoły Technicznej objął w niej wykłady z fizyki. Brał czynny udział w tajnym nauczaniu, między innymi jako promotor prac dyplomowych i doktorskich oraz jako autor skryptów akademickich. Wysiedlony z Warszawy po upadku powstania w 1944 r., osiadł w Krakowie.

Okres powojenny

W początkowych miesiącach po wyzwoleniu prowadził wykłady z fizyki między innymi na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i na Politechnice Gdańskiej. W grudniu 1945 r. przeniósł się do Warszawy i przystąpił do organizowania Zakładu Fizyki w nowo uruchomionej Politechnice Warszawskiej. W czerwcu 1946 r. umożliwiono mu wyjazd za granicę dla zapoznania się z najnowszymi osiągnięciami fizyki światowej. Zmarł nagle na serce 4 maja 1947 r. w Zurychu.
Gdyby profesor Wolfke skupił się na holografii, mógłby osiągnąć wielką sławę. Z jego odkryć skorzystali inni naukowcy - W latach 1948–1951 badania nad otrzymywaniem obrazów trójwymiarowych prowadził brytyjski fizyk węgierskiego pochodzenia Dennis Gabor. W 1971 r. otrzymał za nie Nagrodę Nobla.

literatura
1.    Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej,
2.    Marka Boruckiego „Wielcy zapomniani. Polacy, którzy zmienili świat” – część 2,
3.    Historia Wydziału Fizyki PW - Rozdział 4 Działalność Profesora Mieczysława Wolfke

Wybrane dla Ciebie


Zapisz się do Ligi Specjalistów i zdobywaj nagrody!

Liga Specjalistów 2.0

Jesteś profesjonalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Jesteś uczniem lub studentem kierunku technicznego?
czytam dalej »

 


Kompleksowe inspekcje termowizyjne - gdzie szukać pomocy? »

Termowizja inspekcja

Przez ostatnie stulecie zbudowano wiele urządzeń pomiarowych w zakresie podczerwieni, ale największe możliwości i popularność zyskały rozwiązania... czytam dalej »

 


Jaki silnik elektryczny wybrać? »

silnik elektryczny

W działaniu wielu maszyn i urządzeń technicznych wymagany jest ruch postępowy lub postępowo-zwrotny. Zazwyczaj ruch ten wytwarzają (...) czytam więcej »

 


Łączniki elektroinstalacyjne - rodzaje i sposób działania?

Oświetlenie zewnętrzne LED - dobór i zastosowanie»

Ranki łączniki gniazdka oswietlenie zewnętrzen LED
W każdej standardowej instalacji elektrycznej w budynku występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania (...) czytam więcej » Wymiana opraw oświetlenia zewnętrznego ze źródłami LED przynosi przede wszystkim poprawę efektywności energetycznej oświetlenia ulicznego. Oświetlenie LED posiada również (...) czytam dalej »

 


Przyrządy kontrolne i pomiarowe - zobacz niezawodne rozwiązania»

narzedzia pomiarowe dla elektryka Miernik napięcia, ciągłości i kolejności faz są zaprojekotwane do testowania napięcia, fazy, polaryzacji, kolejności faz i półprzewodników. Cyfrowy multimetr oraz cyfrowy miernik cęgowy oferują idealne rozwiązania dla wszystkich wymagań i możliwych zastosowań. Mierniki wykorzystują standardowe (...) czytam dalej »


Zobacz jakie oprawy zaprezentowano na Energetab 2019  »

Wiele nowych produktów od najlepszych w branży marek »

Samochody elektryczne i  mobilne stacje elektronika
Oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczne opuszczenie zajmowanych przestrzeni podczas awarii zasilania opraw oświetlenia podstawowego. Niejednokrotnie zanik oświetlenia podstawowego nie jest spowodowany zwykłą awarią zasilania czy wyłączeniem(...) czytam więcej » Poznaj pierwszy w branży przewodnik elektroniczny po złączach. Internetowe narzędzie referencyjne ułatwiające dobór złączy. (...) chcę zobaczyć »

 


Odpowiednie oświetlenie - prawidłowy dobór oświetlenia w projekcie »

projekt oświetlenia Są takie miejsca w domu, o których nie myśli się w pierwszej kolejności. Zostawia się je na później, dopiero wtedy, gdy zadba się o ważniejsze pomieszczenia. Tak jest często (...) czytam dalej »

 


Jak zapewnić bezprzerwowe zasilanie gwarantowane? »

Kolektor słoneczny – urządzenie do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło »

zasilanie gwarantowane panele słoneczne
Co rusz znaczenie tego problemu uświadamiają nam przechodzące nad naszym krajem orkany i wichury oraz widmo blackoutu, wynikające z pojawiającego się latem ogromnego zapotrzebowania na ... czytam więcej » Udział energii słonecznej w Polsce jest bardzo niski i według urzędu statystycznego, pozyskanie energii z promieniowania słonecznego w porównaniu do innych źródeł odnawialnych w 2017 roku wyniósł niecałe 1%.... czytam dalej »

Szafy energetyczne, sterowniczne, rozdzielcze - dlaczego nie wiesz co wybrać? »

szafy rozdzielcze i sterownicze Zgrupowanie urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami, służący do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz ... czytam dalej »


Bezprzewodowa automatyka domowa - i możesz sterować wszystkim w domu »

Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami !

Automatyka domowa - sterowaniem ze smatfona Projektowanie listew - oprogramowanie
Nowoczesny smartdom powinien być gotów na każde życzenie. Dlatego rozwiązania bezprzewodowej automatyki domowej dają Ci zdalną kontrolę nad funkcjami Twojego domu - oświetleniem, roletami, ogrzewaniem ... czytam więcej » Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami oraz profesjonalnego opisywania oznaczników do złączek szynowych, przewodów, kabli, urządzeń i instalacji. Oprogramowanie dostępne jest bezpłatnie na stronie www ... chcę poznać »

Małe, średnie i duże systemy sterowania »

Sterowniki plc Jeszcze kilka lat temu sterowniki PLC „tylko” wspierały pracowników przy wykonywaniu monotonnych zadań i zwiększaniu szybkości produkcji. Aktualnie każda produkcja ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 » »

wyświetlacze cyfrowe robotyka i automatyka
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Nowoczesne urządzenia mechaniczne nic nie znaczyłyby bez ukrytej w nich elektroniki, dizęki której ... czytam dalej »


Odczyty cyfrowe - przyrządy przeznaczone do wyświetlania położenia »

czytniki cyfrowe Współpracują z przetwornikami przemieszczeń liniowych (liniały) i kątowych (enkodery). Wykonywane są w różnych wersjach dostosowanych do (...) czytam dalej »


1-fazowe liczniki energii elektrycznej - widziałeś to?!

Inteligentny system dystrybucji mocy »

Liczniki energii jakie wybrać moc
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Uniwersalne zastosowanie, w pojedynczych szafach sterowniczych, jak też w kompletnych systemach... czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
10/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Projekt zasilania pompowni pożarowej
  • - Przekładniki niekonwencjonalne wykorzystywane w automatyce elektroenergetycznej
Zobacz szczegóły
COMEX S.A. COMEX S.A.
O firmie COMEX S.A. od początku swojej działalności, tj. od 1987 zajmuje się kompleksową obsługą klientów w zakresie zasilania...

Ciekawe strony

Elektryk na Fixly.pl

EPS System - agregaty prądotwórcze

Producent oświetlenia

Ciekawa Architektura

Instalacje

Literatura fachowa

Rekuperacja

Termomodernizacja

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl