Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Wyspa Wielkanocna i elektryka

Sieć przesyłowa na Wyspie Wielkanocnej ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa.
Sieć przesyłowa na Wyspie Wielkanocnej ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa.
Stefan Gierlotka

Wyspa znana jest z zagadkowych olbrzymich posągów. Znajduje się na południowym Oceanie Spokojnym w odległości 3600 km od brzegów Chile. Powierzchnia wyspy wynosi zaledwie 163,6 km² i ma kształt zbliżony do trójkąta o długość ok. 20 km i szerokości ok. 15 km. Jedyna miejscowość na wyspie to Hanga Roa. W 1888 wyspa została przyłączona do Chile, a obecnie podlega administracji chilijskiej marynarki wojennej.

Na wyspie znajduje się 887 kamiennych posągów zwanych moai, rozrzuconych wzdłuż wybrzeża. Te zagadkowe monolity, wykute ze skał wulkanicznych, charakteryzują się wydłużonymi głowami, spiczastymi brodami, ramionami opuszczonymi po bokach i przede wszystkim potężnymi rozmiarami. Oczy posągów po wyrzeźbieniu zdobiono jasnym koralowcem. Posągi zostały ustawione ustawiane na kamiennych platformach zwanych ahu.

Zobacz także: Lodz Solar Team rusza na wyścig w RPA z pojazdem solarnym Eagle One

Większość moai została wyrzeźbiona i wzniesiona między 1100 a 1600 rokiem z tufu wulkanicznego. Średnia wysokość moai wynosi od 4 m do 6 m, a masa około 10 ton. Największy z moai – tzw. Paro liczy sobie 9,14 metra wysokości i waży ponad 20 ton. Większość moai została wykuta w tufie wulkanicznym pochodzącym z wulkanu Rano Raraku za pomocą narzędzi z obsydianu i bazaltu. Mniej niż 1/5 posągów miała na głowie nałożone „kapelusze” zwane pukao, które wykonano z czerwonej żużlowej lawy zwanej eskoria.

O historii wyspy wiadomo bardzo niewiele. Wyspa została odkryta przez holenderską ekspedycję w niedzielę wielkanocną, 5 kwietnia 1722 roku, co stanowi źródło jej nazwy. Na wyspie znaleziono drewniane tabliczki pokryte pismem, zwanym rongo-rongo, które nie zostało dotąd odczytane. W 1774 roku, gdy na wyspę dotarł brytyjski odkrywca James Cook zastał część posągów przewróconych. W 1862 roku peruwiańscy piraci zaatakowali wyspę i przez kilka miesięcy wywozili z niej mieszkańców do niewolniczej pracy. Do lat 60. XX wieku wyspą zarządzało przedsiębiorstwo hodowlane owiec oraz marynarka chilijska.

Ciekawostką jest fakt, że do 1962 roku wszystkie posągi na wyspie były przewrócone twarzą do ziemi. Przypuszcza się, że przewrócone zostały w pierwszej połowie XIX wieku lub wcześniej. W latach sześćdziesiątych XX wieku, po wpisaniu na listę światowego dziedzictwa UNESCO, postawiono 45 posągów na 15 platformach. Jest siedem figur ustawionych na platformie Ahu Akivi, które patrzą w ocean. Ponieważ wszystkie były przewrócone nie można określić ich pierwotnego kierunku patrzenia. Podobno te ustawione przodem do wyspy miały patrzeć na mieszkańców i ich strzec.

Polecamy również: Zasilanie w podbiegunowym słońcu

Oliwy do ognia dolał szwajcarski pisarz Erich von Däniken, który w „Rydwanach Bogów” cały rozdział poświęcił Wyspie Wielkanocnej. Däniken swoim zwyczajem sugerował ingerencję cywilizacji pozaziemskich, twierdząc że moaie na wyspie są zasługą przybyłych kosmitów. Z początku XXI wieku różne ekspedycje naukowe próbowały przesunąć moai, wykorzystując technologię dostępną wyspiarzom. Sukces osiągnięto bez pomocy pasażerów kosmicznych spodków.

Obserwując monolity, jako inżynier z doświadczeniem zawodowym w prowadzeniu ręcznych robót transportowych, uważam, że większość monolitów nie była transportowana, ale wykonana z kamienia zastanego w miejscu ustawienia. Kamienne bloki spotyka się porozrzucane po całej wyspie. Nie widzę większego problemu z transportem bloków z kamieniołomu. Można oszacować, że blok wykonany z tufitu o wysokości 6 m i objętości 5 m3 waży około 10 ton. Bloki najłatwiej było transportować po wstępnej obróbce do kształtu walca. Następnie z wzgórza kamieniołomu po zboczu staczano monolity na leżąco w dół do platformy nadbrzeżnej. W przypadku nierówności terenu podkładano drewniane kłody. Po stoczeniu monolitu, dla przesunięcia ich do miejsca ustawienia pociągano linami, raz z jednej, a raz z drugiej strony. Takie metody ze skutkiem stosowane są przy ciężkim transporcie ręcznym. Po przytransportowaniu na miejsce i ustawieniu, dokańczano rzeźbę bloku, nadając jej właściwy kształt. Rzeźby nie wykańczano w kamieniołomie, gdyż kształty jej utrudniałyby toczenie, a także istniała duża możliwość uszkodzenia posągu. Myślę też, że część leżących posągów prawdopodobnie nigdy nie była postawiona.

Wykonywanie transportu w pozycji pionowej, jak sugerują niektóre źródła, było niemożliwe po zboczu wyspy i jej gruncie. Przy próbie tak organizowanego transportu rzeźb by się wywróciły i uszkodzono wyrzeźbione, wystające poza obrys elementy sylwetki.

Sprawdź także: Szybkie koleje elektryczne na świecie

Energia elektryczna na wyspie jest wytwarzana w małej elektrowni w jedynym na wyspie mieście. Elektrownia znajduje się przy bazie chilijskiej marynarki wojennej. Prądnice napędzane są silnikiem zasilanym olejem napędowym dowożonym statkami. Poza miastem Hanga Roa zabudowania i obiekty turystyczne posiadają swój indywidualny agregat prądotwórczy.

Sieć przesyłowa ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa. Trójprzewodowa sieć rozdzielcza 6 kV zasila transformatory trójfazowe o dolnym napięciu międzyprzewodowym 220 V. Sieć elektryczna jest prowadzona po drewnianych słupach wykonanych z drewna eukaliptusa sprowadzonego z Nowej Zelandii. Wszystkie sieci przesyłowe są trójfazowe i trójprzewodowe. Przewodów ochronnych i uziemiających nie stosuje się. Instalacje domowe o napięciu 220 V są dwufazowe bez przewodu ochronnego. Gniazdka nie posiadają wtyku ochronnego. Piorunochronów na dachach nie stosują.

Jedynym lotniskiem na wyspie jest port lotniczy Mataveri. Pas startowy został w latach 80. XX wieku wydłużony do 3320 metrów długości i był awaryjnym lądowiskiem dla promów kosmicznych - wahadłowców.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Weź udział w konkursie, zdobywaj wiedzę i atrakcyjne nagrody! »

Kable i przewody - pobierz bezpłatny Ebook »

Konkurs dla elektryków Ebook
Jesteś specjalistą z branży elektrycznej lub teletechnicznej?
Weź udział w pierszej edycji Ligi Specjalistów i poczuj emocje związane z rywalizacją w konkursie! Zaglądaj na stronę ligaspecjalistow.pl i odpowiadaj na pytania ze swojej branży.  
zobacz konkurs »
Przedstawiamy nowy poradnik „Kable i przewody”! Znajdziecie w nim m.in. metody ochrony kabli przed pożarem, jak prowadzić i oznaczać trasy kablowe (...) czytam dalej »


Akumulatory do każdego typu pojazdu »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »

Akumulatory do każdego typu pojazdu Magazyny energi w polsce
Niezależnie od tego czy jeździsz samochodem osobowym, SUV-em, terenówką czy autem dostawczym, znajdziesz(...) czytam dalej » Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków(...) czytam dalej »

Jak zdalnie monitorować pracę silnika?

UPS zasilacze Jak przekształcić silni elektryczny w inteligentne, połączone bezprzewodowo urządzenia. Czujnik montowany jest na kadłubie silnika indukcyjnego niskiego napięcia bez potrzeby okablowania czy wprowadzania zmian mechanicznych (...) czytam dalej »


Switche niezarządzalne - które wybrać?

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Switche niezarządzalne Rola miedzi w energetyce słonecznej
Switche niezarządzalne są to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Stacje ładowania elektryków przed własnym domem »

Co się stało z tymi kablami?

miejska stacja ładowania Co sie stało z kablami
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym (...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
12/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 12/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Aspekty techniczne i ekonomiczne kompensacji mocy biernej w obiektach użyteczności publicznej
  • - Optymalizacja elektroenergetycznych sieci SN
Zobacz szczegóły

Do końca stycznia trwa konkurs na zakup autobusów elektrycznych

Do końca stycznia trwa nabór wniosków w konkursie dla miast na rozwój transportu publicznego. Do rozdysponowania jest 300 mln zł z Programu Infrastruktura i Środowisko. Za te pieniądze...

Torba i walizka na narzędzia Knipex 1

Każdy posiadacz dużej liczby narzędzi zdaje sobie z tego sprawę, że utrzymanie ich w porządku ułatwia i przyspiesza pracę. Dlatego torby czy też walizki na narzędzia są świetnym...
Przetestuj nową złączkę WAGO TOPJOB® S z dźwignią

Przetestuj nową złączkę WAGO TOPJOB® S z dźwignią

Unosisz dźwignię, wsuwasz przewód, opuszczasz dźwignię i gotowe. Podobnego rozwiązania jeszcze nigdy nie zastosowano w złączkach listwowych.
ZPAS ZPAS
ZPAS z siedzibą w Przygórzu to lider produkcji szaf i obudów teleinformatycznych, energetycznych i automatyki oraz kompleksowych rozwiązań...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl