Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Wyspa Wielkanocna i elektryka

Sieć przesyłowa na Wyspie Wielkanocnej ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa.
Sieć przesyłowa na Wyspie Wielkanocnej ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa.
Stefan Gierlotka

Wyspa znana jest z zagadkowych olbrzymich posągów. Znajduje się na południowym Oceanie Spokojnym w odległości 3600 km od brzegów Chile. Powierzchnia wyspy wynosi zaledwie 163,6 km² i ma kształt zbliżony do trójkąta o długość ok. 20 km i szerokości ok. 15 km. Jedyna miejscowość na wyspie to Hanga Roa. W 1888 wyspa została przyłączona do Chile, a obecnie podlega administracji chilijskiej marynarki wojennej.

Na wyspie znajduje się 887 kamiennych posągów zwanych moai, rozrzuconych wzdłuż wybrzeża. Te zagadkowe monolity, wykute ze skał wulkanicznych, charakteryzują się wydłużonymi głowami, spiczastymi brodami, ramionami opuszczonymi po bokach i przede wszystkim potężnymi rozmiarami. Oczy posągów po wyrzeźbieniu zdobiono jasnym koralowcem. Posągi zostały ustawione ustawiane na kamiennych platformach zwanych ahu.

Zobacz także: Lodz Solar Team rusza na wyścig w RPA z pojazdem solarnym Eagle One

Większość moai została wyrzeźbiona i wzniesiona między 1100 a 1600 rokiem z tufu wulkanicznego. Średnia wysokość moai wynosi od 4 m do 6 m, a masa około 10 ton. Największy z moai – tzw. Paro liczy sobie 9,14 metra wysokości i waży ponad 20 ton. Większość moai została wykuta w tufie wulkanicznym pochodzącym z wulkanu Rano Raraku za pomocą narzędzi z obsydianu i bazaltu. Mniej niż 1/5 posągów miała na głowie nałożone „kapelusze” zwane pukao, które wykonano z czerwonej żużlowej lawy zwanej eskoria.

O historii wyspy wiadomo bardzo niewiele. Wyspa została odkryta przez holenderską ekspedycję w niedzielę wielkanocną, 5 kwietnia 1722 roku, co stanowi źródło jej nazwy. Na wyspie znaleziono drewniane tabliczki pokryte pismem, zwanym rongo-rongo, które nie zostało dotąd odczytane. W 1774 roku, gdy na wyspę dotarł brytyjski odkrywca James Cook zastał część posągów przewróconych. W 1862 roku peruwiańscy piraci zaatakowali wyspę i przez kilka miesięcy wywozili z niej mieszkańców do niewolniczej pracy. Do lat 60. XX wieku wyspą zarządzało przedsiębiorstwo hodowlane owiec oraz marynarka chilijska.

Ciekawostką jest fakt, że do 1962 roku wszystkie posągi na wyspie były przewrócone twarzą do ziemi. Przypuszcza się, że przewrócone zostały w pierwszej połowie XIX wieku lub wcześniej. W latach sześćdziesiątych XX wieku, po wpisaniu na listę światowego dziedzictwa UNESCO, postawiono 45 posągów na 15 platformach. Jest siedem figur ustawionych na platformie Ahu Akivi, które patrzą w ocean. Ponieważ wszystkie były przewrócone nie można określić ich pierwotnego kierunku patrzenia. Podobno te ustawione przodem do wyspy miały patrzeć na mieszkańców i ich strzec.

Polecamy również: Zasilanie w podbiegunowym słońcu

Oliwy do ognia dolał szwajcarski pisarz Erich von Däniken, który w „Rydwanach Bogów” cały rozdział poświęcił Wyspie Wielkanocnej. Däniken swoim zwyczajem sugerował ingerencję cywilizacji pozaziemskich, twierdząc że moaie na wyspie są zasługą przybyłych kosmitów. Z początku XXI wieku różne ekspedycje naukowe próbowały przesunąć moai, wykorzystując technologię dostępną wyspiarzom. Sukces osiągnięto bez pomocy pasażerów kosmicznych spodków.

Obserwując monolity, jako inżynier z doświadczeniem zawodowym w prowadzeniu ręcznych robót transportowych, uważam, że większość monolitów nie była transportowana, ale wykonana z kamienia zastanego w miejscu ustawienia. Kamienne bloki spotyka się porozrzucane po całej wyspie. Nie widzę większego problemu z transportem bloków z kamieniołomu. Można oszacować, że blok wykonany z tufitu o wysokości 6 m i objętości 5 m3 waży około 10 ton. Bloki najłatwiej było transportować po wstępnej obróbce do kształtu walca. Następnie z wzgórza kamieniołomu po zboczu staczano monolity na leżąco w dół do platformy nadbrzeżnej. W przypadku nierówności terenu podkładano drewniane kłody. Po stoczeniu monolitu, dla przesunięcia ich do miejsca ustawienia pociągano linami, raz z jednej, a raz z drugiej strony. Takie metody ze skutkiem stosowane są przy ciężkim transporcie ręcznym. Po przytransportowaniu na miejsce i ustawieniu, dokańczano rzeźbę bloku, nadając jej właściwy kształt. Rzeźby nie wykańczano w kamieniołomie, gdyż kształty jej utrudniałyby toczenie, a także istniała duża możliwość uszkodzenia posągu. Myślę też, że część leżących posągów prawdopodobnie nigdy nie była postawiona.

Wykonywanie transportu w pozycji pionowej, jak sugerują niektóre źródła, było niemożliwe po zboczu wyspy i jej gruncie. Przy próbie tak organizowanego transportu rzeźb by się wywróciły i uszkodzono wyrzeźbione, wystające poza obrys elementy sylwetki.

Sprawdź także: Szybkie koleje elektryczne na świecie

Energia elektryczna na wyspie jest wytwarzana w małej elektrowni w jedynym na wyspie mieście. Elektrownia znajduje się przy bazie chilijskiej marynarki wojennej. Prądnice napędzane są silnikiem zasilanym olejem napędowym dowożonym statkami. Poza miastem Hanga Roa zabudowania i obiekty turystyczne posiadają swój indywidualny agregat prądotwórczy.

Sieć przesyłowa ograniczona jest tylko do zabudowań miasta Hanga Roa. Trójprzewodowa sieć rozdzielcza 6 kV zasila transformatory trójfazowe o dolnym napięciu międzyprzewodowym 220 V. Sieć elektryczna jest prowadzona po drewnianych słupach wykonanych z drewna eukaliptusa sprowadzonego z Nowej Zelandii. Wszystkie sieci przesyłowe są trójfazowe i trójprzewodowe. Przewodów ochronnych i uziemiających nie stosuje się. Instalacje domowe o napięciu 220 V są dwufazowe bez przewodu ochronnego. Gniazdka nie posiadają wtyku ochronnego. Piorunochronów na dachach nie stosują.

Jedynym lotniskiem na wyspie jest port lotniczy Mataveri. Pas startowy został w latach 80. XX wieku wydłużony do 3320 metrów długości i był awaryjnym lądowiskiem dla promów kosmicznych - wahadłowców.

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Inżynier w lesie - zobacz video! »

Inżynier w lesie Materiały stworzone przez inżynierów dla inżynierów. Testy produktów od kluczowych dostawców (...) chcę zobaczyć »


Jednoobwodowy licznik energii - jaki wybrać?»

Zobacz co nowego poznamy na targach Energetab 2019 »

Licznik energii jaki wybrać Energetab 2019 logo
Zasilacze awaryjne trzeciej generacji z bardzo wysoką sprawnością 96% w trybie On-Line oraz ze znakomitym współczynnikiem mocy 1(...) czytam więcej » ENERGETAB – największe w Polsce targi nowoczesnych urządzeń, aparatury i technologii dla przemysłu energetycznego, to miejsce jednych z najważniejszych spotkań czołowych przedstawicieli branży elektrotechnicznej w Polsce.(...) czytam dalej »

 


Specjalne ramki do specjalnych wnętrz »

Kamery termowizyjne Perfekcyjne dopełnienie nowoczesnego wnętrza.
Prosta, ponadczasowa forma, jakość wykonania, niezawodny system, to tylko niektóre (...)
czytam dalej »


Automatyka przemysłowa i sterowanie - na jakie produkty zwrócić uwagę »

Jak zmniejszyć swój rachunek za energię »

automatyka przemysłowa zmniejsz rachunki za prąd
Jak sztuczna inteligencja wspomoże pracę elektrowni i fabryk? Aż 63 proc. respondentów twierdzi, że sztuczna inteligencja pomoże zwalczyć (...) czytam więcej » Oszczędzaj na rachunkach za prąd w domu lub firmie. Wystarczy Po Prostu Energia (...) zobacz ile możesz oszczędzić »

 


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »

 


Potrzebujesz pomocy w wyborze UPS-a? Sprawdź ten przewodnik »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

UPS zasilacze bezpanelowa energia słoneczna
Urządzenia elektroniczne, których używasz do codziennej komunikacji, rozrywki i zapewnienia rodzinie bezpieczeństwa, są narażone na uszkodzenia spowodowane nieoczekiwanymi przerwami w dostawach energii elektrycznej, (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Szybki i łatwy sposób na budowę Twojego indywidualnego systemu wizyjnego»

zasilanie gwarantowane Badania przeprowadzone przez Computer Business Review wykazały, że od 2013 roku mamy do czynienia z dynamicznym wzrostem przenoszenia przez przedsiębiorców zasobów danych do tzw. chmury obliczeniowej (cloud computing). W związku z tym stale wzrastają wydatki przeznaczan ... czytam dalej »


Automatyka przemysłowa - zobacz najlepsze rozwiązania »

Kontenerowa stacja transformatorowa Minibox »

Czujniki i automatyka Rozdzielnice kontenerowe
Zarówno w sektorze energetyki tradycyjnej jak i odnawialnej, czujniki oraz automatyka muszą być odporne na oddziaływaniu warunków środowiskowych. Ekstremalne ... czytam więcej » Zasilane są najczęściej z sieci SN o napięciu znamionowym od 6 do 36 kV. Ze względu na budowę stacje mogą być wnętrzowe lub napowietrzne. Funkcją stacji transformatorowej SN/nn jest transformacja ... czytam dalej »

Jaką zastosować ochronę urządzeń elektrycznych i elektronicznych przed przepięciami »

ochrona przed przepięciami Każdy ogranicznik przepięć ma pewną określoną zdolność do przenoszenia przez siebie pewnej energii udaru. Jeśli po zadziałaniu ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Osprzęt elektroinstalacyjny dla elektryka »

wyświetlacze cyfrowe kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Zobacz jaki osprzęt wybrać i porównaj parametry... czytam dalej »


Transformatory oraz dławiki dostosowane do indywidualnych wymagań »

transformatory ei Mają zastosowanie w sieciach przesyłowych i rozdzielczych. Stosowane są do zasilania układów trakcyjnych w pojazdach szynowych, w instalacjach wykorzystujących napędy (...) czytam dalej »


Liczniki energii elektrycznej - poznaj nowe »

Switch zarządzalny – czy warto? Jaki wybrać?

Liczniki energii jakie wybrać Switche niezarządzalne
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Switch zarządzalny daje możliwość nie tylko stworzenia siecilokalnej, ale daje wiele innicf możliwości. Między innymi pozwala także dostosować porty, a więc i parametry sieci do... czytam dalej »

dr hab. inż. Stefan Gierlotka
dr hab. inż. Stefan Gierlotka
Absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach na Wydziale Górniczym o specjalności elektryfikacja automatyzacja kopalń. Pracował na wszystkich stanowiskach dozoru ruchu elektrycznego w Kopalni Węgla ... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
7-8/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 7-8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Obciążalność prądowa ciągła przewodów szynowych wielkoprądowych SN
  • - Instalacje elektryczne w osiedlowych budynkach wielorodzinnych
Zobacz szczegóły
Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów komunikacji. Wydajność standardu Fast Ethernet,...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl