Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Józef Herman Osiński

(1738–1802)
Karolina Chodkowska  |  elektro.info 4/2015  |  25.05.2015
Józef Herman Osiński
Józef Herman Osiński
wikipedia.pl

Józef Herman Osiński, nazywany pierwszym polskim elektrykiem oraz pionierem techniki odgromowej, urodził się 4 marca 1738 r. w Dobrzynkowie k. Płocka. Wpisał się na karty wybitnych polskich elektryków ponadto jako pedagog, tłumacz i autor wielu dzieł z zakresu metalurgii, chemii oraz fizyki. Stał się również pionierem fizjologii roślin Polsce.

wybitny student i profesor

W sierpniu 1755 r. wstąpił do zakonu Pijarów (nowicjat odbył w Podolińcu). Następnie w latach 1757–1760 studiował „humaniora” w Kolegium Pijarskim w Rzeszowie oraz filozofię i logikę w Międzyrzeczu Koreckim. Słynął z ogromnego zasobu wiedzy, ambicji oraz pracowitości, co przełożyło się na to, że po ukończeniu studiów został nauczycielem poetyki (przez 2 lata w Międzyrzeczu oraz w Warszawie w 1763 r.). Lata 1764–1765 to studia teologiczne w Warszawie. Po ich ukończeniu Osiński został skierowany do Wielunia już jako profesor filozofii (1765–1768).

rektor Szkoły Pijarskiej w Łomży

W roku 1768 Osiński wyjechał za granicę. Pełnił funkcję opiekuna wówczas młodocianego Stanisława Sołtyka, przyszłego senatora i marszałka Sejmu Księstwa Warszawskiego. Przebywając w Wiedniu (1768–1771), a następnie w Paryżu (1772) perfekcyjnie opanował najnowszą wiedzę z dziedziny fizyki, botaniki oraz chemii. Kiedy powrócił do Warszawy, został wykładowcą filozofii i matematyki w Collegium Nobilium. Przedstawiał studentom ostatnie osiągnięcia wspomnianych nauk, a ponadto najnowsze instrumenty fizyczne. Kolejne lata przyniosły mu pasmo sukcesów. W roku 1783 został wybrany na konsultora polskiej prowincji pijarów. Następnie w latach 1787–1789 pełnił funkcję superiora domu i rektora Szkoły Pijarskiej w Łomży (1790–1792).

pierwszy polski podręcznik z dziedziny metalurgii żelaza

Od 1779 r. ks. Osiński organizował wykłady publiczne z bezpłatnymi pokazami doświadczeń fizycznych, a ponadto zorganizował pierwszą w stolicy szkolną pracownię chemiczną. Treść wykładów jest współmierna z treścią książki, którą wydał w roku 1777 pt. „Fizyka doświadczeniami stwierdzona”. Osiński słynął z praktycznego wykładania wiedzy. Zarówno książkę, jak i wykłady poparł objaśnieniami, tj. zasadami działania pomp, młynów itp. Pozycja ta stała się nowoczesnym podręcznikiem fizyki ze słynnym rozdziałem IV, poświęconym galwanizmowi, magnetyzmowi i elektryczności. Był on używany jednak tylko w niektórych szkołach, nie został bowiem zatwierdzony jako podręcznik szkolny na skutek niechęci kilku członków Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych i Komisji Edukacji Narodowej do szkolnictwa pijarskiego.

pierwsza książka z elektrotechniki w Polsce

W roku 1784 Osiński wydał pierwszą książkę z elektrotechniki w Polsce zatytułowaną „Sposób ubezpieczający życie i majątki od piorunów”. Dzięki niej został odznaczony złotym medalem przez króla Stanisława Augusta. Książka stała się cenną bazą wiedzy dotyczącą konstruowania i zakładania piorunochronów. Ponadto była poradnikiem ratowania osób porażonych piorunami. Instalację opisanych w książce piorunochronów zlecił duchowieństwu biskup płocki Michał Poniatowski w podległej mu diecezji. Pierwszy piorunochron został założony w 1778 r. w Warszawie. To bardzo istotne wydarzenie na skalę tamtych czasów, kiedy wierzono, iż pioruna można ustrzec się biciem w dzwony.

W roku 1793 Osiński przeniósł się do Góry Kalwarii, powrócił do szkolnictwa pijarskiego obejmując stanowisko superiora, a potem rektora. W latach 1797–1798 wykładał fizykę w Kolegium Władysławowskim w Warszawie. W roku 1800 wznowił pracę w Collegium Nobilium, stał się jednym z 6 założycieli Towarzystwa Przyjaciół Nauk. U schyłku życia pracował jeszcze nad podręcznikiem fizyki „Fizyka najnowszymi odkryciami pomnożona”.

Zmarł 13 marca 1802 r. w Warszawie.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 4/2015

Wybrane dla Ciebie


Jak czyścić i konserwować urządzenia elektryczne pod napięciem?

czyszczenie urządzeń pod napięciem Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Nowe wtykowe złącza silnoprądowe przystosowane do podłączania mobilnych zespołów prądotwórczych do rozdzielnic nn»

Systemy fotowoltaiczne. Jak zwiększyć efektywność energetyczną?

Złącza silnoprądowe wtykowe Rola miedzi w energetyce słonecznej
Wykonane z tworzywa sztucznego odpornego na wysokie temperatury z kolorowymi oznaczeniami i znacznikami kodowymi uniemożliwiającymi błędne połączenie(...) czytam dalej » Sektor energii słonecznej umacnia się coraz bardziej. Według Solar Power Europe, w roku 2017 została zainstalowana globalnie większa moc energii fotowoltaicznej niż (...) czytam dalej »

Przeciwpożarowa kontrola instalacji elektrycznej »

Kamera termowizyjna przy badaniu sieci elektrycznej Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można uniknąć poważnych awarii, nadmiernych strat energii i w najgorszym wypadku (...) czytam dalej »


Miejskie stacje ładowania pojazdów elektrycznych - jakie mogą mieć funkcjonalności»

Licznik zużycia energii elektrycznej - na jakie parametry zwrócić uwagę?

miejska stacja ładowania Liczniki energii elektrycznej
Samochody elektryczne stają się coraz bardziej popularne. Jednak ich żywot jest uzależniony od stacji ładowania. Stacja ładowania to urządzenie elektryczne, które(...) czytam dalej » Rozwój technologii przemysłowych oraz rozwój budownictwa powodują coraz większe zapotrzebowanie na moc (...) czytam dalej »

Rozwój odnawialnych źródeł energii w Polsce »
Magazyny energi w polsce

Aparatura łączeniową i sterownicza dla automatyki przemysłowej, techniki medycznej oraz automatyki budynków... czytam dalej »


Co się stało z tymi kablami?»

Jakie bezpieczniki wybrać do projektu?

Plątanina kabli  jak sobie z nią poradzić Bezpieczniki siba
Wszelkie błędy popełnione na etapie projektowania, wykonawstwa i eksploatacji nawarstwiają się latami, stopniowo pro­wadząc do wydłużenia czasu poświęcanego na administrację systemu, zmniejszając pewność jego działania i tym samym zwiększając koszty ... czytam dalej » "Okazało się, że bezpiecznik przegrzał się, ponieważ zamontowano go w miejscu gdzie nie miał wystarczającego chłodzenia. Byliśmy w stanie znaleźć rozwiązanie tego problemu - także (...) czytam dalej»

Bezpłatne ebooki dla elektryków i nie tylko !
Ebooki dla elektryków i nie tylko

Darmowe ebooki i poradniki: projektowanie, budowa, osprzęt... (...) czytam dalej »


9/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 9/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne urządzenia rozdzielcze zwiększające bezpieczeństwo pracy
  • - Projekt zasilania osiedla domków jednorodzinnych w energię elektryczną
Zobacz szczegóły
Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Instalacja elektryczna znajduje się w każdym budynku i jest częścią układu niskiego napięcia. Powinna być wykonana z niezwykłą starannością oraz dokładnością. Co...
Essentra Components Essentra Components
Essentra plc jest spółką notowaną w indeksie FTSE 250 i wiodącym międzynarodowym dostawcą specjalistycznych produktów i rozwiązań ....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl