Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Stanisław Szpor

(1908–1981)
Emilia Sobiesiak  |  elektro.info 6/2014  |  24.07.2014
Zobacz także:

Stanisław Szpor urodził się w 1908 roku we Lwowie. W 1931 roku ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, a w 1933 uzyskał tytuł doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy „Nowe metody badania fal uskokowych i wytworzonych przez nie pól elektrycznych”. Przed wybuchem wojny pracował jako konstruktor oraz kierownik działu transformatorów mierniczych i aparatów rentgenowskich w Fabryce Aparatów Elektrycznych Szpotańskiego. Jednym z jego największych osiągnięć z tego okresu są oryginalne konstrukcje średnionapięciowych przekładników zarówno napięciowych, jak i prądowych oraz przemysłowa głowica rentgenowska.

 W 1939 roku brał udział w działaniach wojennych, następnie przedostał się do Francji, gdzie walczył w ramach 45. Korpusu Armii Francuskiej. W 1945 rozpoczął pracę w Lyonie. Po powrocie do Polski w roku 1947 podjął pracę na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej, gdzie przejął kierownictwo formalne istniejącej Katedry Wysokich Napięć. Szpor zajął się reorganizacją i rozbudową katedry. Jego osiągnięciem było m.in. zbudowanie generatora udarów 1000 kV o cienkiej, niespotykanej poziomej konstrukcji, z członami rozmieszczonymi na drewnianym pomoście. Dzięki ogromnemu doświadczeniu oraz szerokiej wiedzy profesor Szpor budując kolejne laboratoria brał pod uwagę szeroko rozumianą tematykę urządzeń rozdzielczych, które stanowiły istotną kwestią w procesie elektryfikacji kraju.

Przeczytaj także: Nikola Tesla

W 1948 roku Stanisław Szpor wydał dwa skrypty: „Technika izolacyjna” oraz „Miernictwo wysokonapięciowe”, następnie opublikował broszurę „Piorun”, a w 1951 roku podręcznik „Wytrzymałość elektryczna i technika izolacyjna”. W latach 1953 i 1955 ukazała się fundamentalna monografia „Ochrona odgromowa”.

Do najważniejszych osiągnięć prof. Szpora zaliczyć można prace nad teoriami rozwoju iskry długiej i wyładowań indukowanych, badanie parametrów wyładowań atmosferycznych, opracowanie nowych zasad ochrony odgromowej stacji elektroenergetycznych z wykorzystaniem dławików, opracowanie i rozpropagowanie tzw. wiejskich piorunochronów lekkich o obciążalności udarowej około 100 kA dla budynków wiejskich krytych strzechą. Piorunochrony zainstalowano na ponad 1,4 mln budynków, a ich skuteczność w eliminacji pożarów wynosiła 96%. Prof. Szpor ze współpracownikami kontynuował badania natury pioruna, próbował potwierdzić teorię relaksacyjną lidera schodkowego. Rozwinął teorię wyładowania głównego i nową teorię przepięć indukowanych. Jego kolejnym osiągnięciem było doprowadzenie na szczeblu międzynarodowym (GIGRE 1964) do rewizji przyjmowanych parametrów piorunowych dzięki badaniom statystycznym (pręciki magnetyczne i klidonografy rurowe), obejmującym 120 wież i wysokich kominów oraz ponad 200 km linii napowietrznych o słupach drewnianych. Kolejnym kierunkiem badań nad ochroną odgromową był rozwój tzw. piorunochronów turystycznych. Profesor opracował zasady zachowywania się turysty w czasie burzy, gdy jest on w górach, na terenie płaskim otwartym, obok zabudowań i linii energetycznych oraz telefonicznych, w kajaku na otwartych przestrzeniach wodnych, w namiocie itp.

Przeczytaj także: Aleksander Rothert

Oprócz pracy naukowej jego pasją była dydaktyka. Uczył studentów, wśród których byli m.in. żołnierze podziemia czy więźniowie obozów koncentracyjnych. Uczył również swoich asystentów. Zawsze starannie przygotowywał swoje wykłady, nie używał żadnych środków audiowizualnych. Wspierał SEP i doceniał jego rolę w kształtowaniu postaw i doskonaleniu wiedzy inżynierskiej. Jego uczniami byli m.in. Grudziecki oraz Lipski – uczeni, którzy później zyskali międzynarodowe uznanie za osiągnięcia naukowe.

Profesor Szpor zostawił po sobie ogromną liczbę publikacji. Z jego nazwiskiem związane są liczne monografie i podręczniki oraz kilkaset ekspertyz i prac niepublikowanych. Na 200 publikacji, w tym krajowych i zagranicznych, część była referowana na forum Międzynarodowej Konferencji Wielkich Sieci Elektrycznych CIGRE, większość zaś ukazała się w wydawnictwach PAN oraz Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.

Przeczytaj także: Jan Obrąpalski

Prof. Stanisław Szpor zmarł w 1981 roku. W 2007 roku Zarząd Oddziału Gdańskiego SEP wspólnie z Wydziałem Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej ustanowili Medal Imienia Profesora Stanisława Szpora, którym honoruje się elektryków wyróżniających się działalnością na rzecz kształtowania postaw i wiedzy inżynierskiej oraz rozwoju przemysłu elektrotechnicznego.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 6/2014

Wybrane dla Ciebie


Nowy wspornik do mocowania przewodów ochrony odgromowej?

Wspornik odgromowy W obudowie wykonanej z wysokiej jakości polietylenu kryje się betonowy rdzeń. Szczelnie zamknięta konstrukcja chroni go przed niekorzystnym wpływem czynników pogodowych i erozją(...) czytam dalej »


Elektryku, sprawdź, co zyskasz dołączając do Programu »

Badania kabli wysokiego napięcia - zobacz video »

Punkty same trafiają na Twoje konto, a Ty wygrywasz nagrody i uzyskujesz dostęp do wartościowych szkoleń. czytam dalej » Wiele firm zajmujących się budową linii kablowych nie posiada sprzętu do wykonania badań odbiorczych i badań po-naprawczych. Powód jest prosty...(...) czytam dalej »

Czego potrzebujesz, by zapewnić ochronę instalacji elektrycznych?

Przekaźniki priorytetowe stosujemy wtedy, gdy w obwód prądowy podłączone są minimum dwa odbiorniki dużej mocy mogące(...) czytam dalej »


Jakie są rodzaje liczników energii elektrycznej?

Tworzenie innowacyjnych i niezawodnych produktów oraz świadczenie usług z zakresu automatyzacji przemysłu oraz zarządzania energią jest misją... czytam dalej »


Jak sprawdzić gdzie mogą nastąpić awarie w urządzeniach elektrycznych»

Zintegrowane usługi materiałowe dla instalatorów »

Diagnozowanie urządzeń elektrycznych Produkty dla elektryków
Wykrycie elementu przegrzanego i prawidłowa klasyfikacja zagrożenia w zależności od obciążenia prądowego i przyrostu temperatury – to typowe zadania ... czytam dalej » Usługi materiałowe dla instalatorów  - poznaj zalety tego rozwiązania, zawsze masz dostęp do najnowszych jakościowo produktów i materiałów, możesz proponować swoim klientom konkurencyjne ceny, (...) czytam dalej »

Darmowy ebook “Sterowniki PLC, enkodery, pulpity sterownicze”»
ebook Sterowniki PLC i enkodery

Każdy nowo powstały obiekt nie może istnieć bez punktów rozdzielczych, które w związku z rozwojem (...) czytam dalej »


Sondy pomiarowe - jakie wybrać?

Prąd budowlany, czyli skąd czerpać energię elektryczną na czas budowy domu»

Sondy pomiarowe Staubli Prąd budowlany - skąd czerpać?
Na jakie parametry zwrócić uwagę i jak dokonywać pomiaru... czytam dalej » W trakcie budowy domu lub innej inwestycji wiele prac nie da się wykonać bez dostępu do energii elektrycznej (...) czytam dalej »

Szynoprzewody - zalety i opłacalność ich stosowania »
Szynoprzewody zalety i wady

System prawny w prawodawstwie polskim porządkuje ważność aktów prawnych w następujący sposób: konstytucja, ratyfikowane umowy... czytam dalej »

6/2018

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 6/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Zasilacze UPS w układach zasilania urządzeń elektromedycznych
  • - Oszczędność kosztów dla przedsiębiorstwa przemysłowego na podstawie analizy faktur zakupowych za media energetyczne
Zobacz szczegóły
Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Jak zwiększyć niezawodność instalacji elektrycznej?

Instalacja elektryczna znajduje się w każdym budynku i jest częścią układu niskiego napięcia. Powinna być wykonana z niezwykłą starannością oraz dokładnością. Co...
ELEKTROMETAL ELEKTROMETAL
PRODUKCJA - DYSTRYBUCJA - SERWIS przeciwwybuchowych i przemysłowych opraw oświetleniowych przeciwwybuchowych puszek rozgałęźnych,...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl