Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Stanisław Szpor

(1908–1981)
Emilia Sobiesiak  |  elektro.info 6/2014  |  24.07.2014
Zobacz także:

Stanisław Szpor urodził się w 1908 roku we Lwowie. W 1931 roku ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, a w 1933 uzyskał tytuł doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy „Nowe metody badania fal uskokowych i wytworzonych przez nie pól elektrycznych”. Przed wybuchem wojny pracował jako konstruktor oraz kierownik działu transformatorów mierniczych i aparatów rentgenowskich w Fabryce Aparatów Elektrycznych Szpotańskiego. Jednym z jego największych osiągnięć z tego okresu są oryginalne konstrukcje średnionapięciowych przekładników zarówno napięciowych, jak i prądowych oraz przemysłowa głowica rentgenowska.

 W 1939 roku brał udział w działaniach wojennych, następnie przedostał się do Francji, gdzie walczył w ramach 45. Korpusu Armii Francuskiej. W 1945 rozpoczął pracę w Lyonie. Po powrocie do Polski w roku 1947 podjął pracę na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej, gdzie przejął kierownictwo formalne istniejącej Katedry Wysokich Napięć. Szpor zajął się reorganizacją i rozbudową katedry. Jego osiągnięciem było m.in. zbudowanie generatora udarów 1000 kV o cienkiej, niespotykanej poziomej konstrukcji, z członami rozmieszczonymi na drewnianym pomoście. Dzięki ogromnemu doświadczeniu oraz szerokiej wiedzy profesor Szpor budując kolejne laboratoria brał pod uwagę szeroko rozumianą tematykę urządzeń rozdzielczych, które stanowiły istotną kwestią w procesie elektryfikacji kraju.

Przeczytaj także: Nikola Tesla

W 1948 roku Stanisław Szpor wydał dwa skrypty: „Technika izolacyjna” oraz „Miernictwo wysokonapięciowe”, następnie opublikował broszurę „Piorun”, a w 1951 roku podręcznik „Wytrzymałość elektryczna i technika izolacyjna”. W latach 1953 i 1955 ukazała się fundamentalna monografia „Ochrona odgromowa”.

Do najważniejszych osiągnięć prof. Szpora zaliczyć można prace nad teoriami rozwoju iskry długiej i wyładowań indukowanych, badanie parametrów wyładowań atmosferycznych, opracowanie nowych zasad ochrony odgromowej stacji elektroenergetycznych z wykorzystaniem dławików, opracowanie i rozpropagowanie tzw. wiejskich piorunochronów lekkich o obciążalności udarowej około 100 kA dla budynków wiejskich krytych strzechą. Piorunochrony zainstalowano na ponad 1,4 mln budynków, a ich skuteczność w eliminacji pożarów wynosiła 96%. Prof. Szpor ze współpracownikami kontynuował badania natury pioruna, próbował potwierdzić teorię relaksacyjną lidera schodkowego. Rozwinął teorię wyładowania głównego i nową teorię przepięć indukowanych. Jego kolejnym osiągnięciem było doprowadzenie na szczeblu międzynarodowym (GIGRE 1964) do rewizji przyjmowanych parametrów piorunowych dzięki badaniom statystycznym (pręciki magnetyczne i klidonografy rurowe), obejmującym 120 wież i wysokich kominów oraz ponad 200 km linii napowietrznych o słupach drewnianych. Kolejnym kierunkiem badań nad ochroną odgromową był rozwój tzw. piorunochronów turystycznych. Profesor opracował zasady zachowywania się turysty w czasie burzy, gdy jest on w górach, na terenie płaskim otwartym, obok zabudowań i linii energetycznych oraz telefonicznych, w kajaku na otwartych przestrzeniach wodnych, w namiocie itp.

Przeczytaj także: Aleksander Rothert

Oprócz pracy naukowej jego pasją była dydaktyka. Uczył studentów, wśród których byli m.in. żołnierze podziemia czy więźniowie obozów koncentracyjnych. Uczył również swoich asystentów. Zawsze starannie przygotowywał swoje wykłady, nie używał żadnych środków audiowizualnych. Wspierał SEP i doceniał jego rolę w kształtowaniu postaw i doskonaleniu wiedzy inżynierskiej. Jego uczniami byli m.in. Grudziecki oraz Lipski – uczeni, którzy później zyskali międzynarodowe uznanie za osiągnięcia naukowe.

Profesor Szpor zostawił po sobie ogromną liczbę publikacji. Z jego nazwiskiem związane są liczne monografie i podręczniki oraz kilkaset ekspertyz i prac niepublikowanych. Na 200 publikacji, w tym krajowych i zagranicznych, część była referowana na forum Międzynarodowej Konferencji Wielkich Sieci Elektrycznych CIGRE, większość zaś ukazała się w wydawnictwach PAN oraz Gdańskiego Towarzystwa Naukowego.

Przeczytaj także: Jan Obrąpalski

Prof. Stanisław Szpor zmarł w 1981 roku. W 2007 roku Zarząd Oddziału Gdańskiego SEP wspólnie z Wydziałem Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej ustanowili Medal Imienia Profesora Stanisława Szpora, którym honoruje się elektryków wyróżniających się działalnością na rzecz kształtowania postaw i wiedzy inżynierskiej oraz rozwoju przemysłu elektrotechnicznego.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 6/2014

Wybrane dla Ciebie


Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania »
Jak zagwarantować utrzymanie ciągłości zasilania

Dzięki produktom i rozwiązaniom firmy EVER możliwe jest zabezpieczanie kluczowych odbiorników w różnych lokalizacjach. (...) czytaj dalej »


Zobacz inspirujące łączniki do nowoczesnych pomieszczeń »

Czym chronić dużą liczbę obwodów sygnałowych »

Jakie włączniki do nowoczesnych wnętrz Ochrona przed przepięciami dla wielkiej liczby sygnałów?
Zaproponuj projektantom wysmakowaną awangardę i nowoczesność charakteryzujące współczesne wnętrza... czytaj dalej » Dzięki nowym połączeniom Push-in oraz zastosowaniu szczególnych elementów składowych (...) czytaj dalej »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów »

Sposoby oznaczania kabli i przewodów Zobacz w jaki sposób trwale opisywać kable i przewody w instalacjach  czytaj dalej »


Oto dlaczego warto korzystać z usług materiałowych dla instalatorów »
Usługi materiałowe dla instalatorów

Poznaj korzyści zintegrowanych usług materiałowych dla instalatorów, detalistów, przemysłu, instytucji publicznych w zakresie branży elektrotechnicznej, instalacyjno-sanitarnej, grzewczej, wentylacyjnej i klimatyzacyjnej(...) czytaj dalej »


Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych - zobacz » Poznaj niezbędne elementy układów zasilania wrażliwych odbiorów »
Projekt systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych nowa generacja urządzeń ups kompensacyjne
Pokazał się siwy dym i w powietrzu zawisł złowieszczy zapach spalenizny… No cóż – prototyp. Nerwowe przeglądanie schematów (…) czytaj dalej »
Środowisko techniczne, w jakim te urządzenia funkcjonują, opisują normy na urządzenia odbierające energię z sieci energetycznej oraz normy (...) czytaj dalej»

Jak projektować schematy elektryczne i jakiego używać oprogramowania wspomagającego »

Jak projektować schematy elektryczne i w jakim programie Niniejszy artykuł zawiera informacje o projektowaniu schematów elektrycznych i używaniu oprogramowania wspomagającego projektowanie w branży elektrycznej i automatyce(...) czytaj dalej »


   
Nowoczesne systemy napędowe
i pozycjonowania wymagają zastosowania rozwiązania zapewniającego
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
10/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Zasilanie budynków w energię elektryczną w warunkach normalnych
  • - Straty mocy i energii w transformatorach rozdzielczych SN/nn
Zobacz szczegóły
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl