Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Czy w instalacji elektrycznej funkcję rozłącznika może pełnić wyłącznik różnicowoprądowy?

mgr inż. Tomasz Biernacik  |  elektro.info 5/2013  |  23.05.2013  |  2
Fot. 1. Przykłady konstrukcji rozłączników izolacyjnych zestykowych dwu- i jednoprzerwowych
Fot. 1. Przykłady konstrukcji rozłączników izolacyjnych zestykowych dwu- i jednoprzerwowych

Powszechność stosowania wyłączników różnicowoprądowychinstalacjach elektrycznych często powoduje przypisywanie im również funkcji rozłącznika. Takie podejście jest niewłaściwe. W artykule zostanie wyjaśniony problem budowy tych aparatów oraz ich przeznaczenia.

Z uwagi na rozległość tematyki zawartej w tytule artykułu, rozważania zostaną ograniczone do aparatów elektrycznych niskiego napięcia o prądzie znamionowym nieprzekraczającym 100 A, powszechnie stosowanych w instalacjach elektrycznych budynków.

Rozłącznik jest aparatem elektrycznym przeznaczonym do załączania i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy (prądów roboczych), w tym także przeciążeniowych, jak również do przewodzenia w ciągu określonego czasu prądów powstałych w określonych nienormalnych warunkach pracy obwodu, na przykład prądów zwarciowych (Czytaj więcej na ten temat).

Przeczytaj także: Wyłączniki różnicowoprądowe – zagadnienia wybrane

Bardzo rozpowszechnioną odmianą rozłącznika jest aparat o nazwie rozłącznik izolacyjny. Różni się on od rozłącznika przede wszystkim tym, że posiada sygnalizację stanu (załączenia i rozłączenia) powiązaną bezpośrednio (mechanicznie) z układem zestykowym, dając pewną informację co do odcięcia zasilania obwodu (obwodów) odbiorczego.

Rozłączniki typowo stosowane w domowych instalacjach elektrycznych spełniają wymagania normy PN-EN 60947-3:2009 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa. Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne i zestawy łączników z bezpiecznikami topikowymi (oryg.). Podstawowymi ich parametrami oprócz parametrów prądowych i napięciowych są:

  • trwałość łączeniowa, wynosząca przeciętnie 30 000 cykli łączeniowych,
  • kategoria użytkowania, np. AC22A, oraz klasa pracy przerywanej, określające rodzaj obwodów obciążeniowych, do jakich przystosowany jest konkretny typ rozłącznika.

Przeczytaj także: Dobór przewodów do zasilania urządzeń, które muszą funkcjonować w czasie pożaru (część 1.)

Z funkcji i wymagań opisanych w normie EN 60947-3 jednoznacznie wynika, że rozłączniki nie posiadają w torach prądowych żadnego wyzwalacza nadprądowego, a tym samym nie powodują samoczynnego przerwania zasilania w przypadku wystąpienia zakłócenia (przetężenia) w obwodzie, w którym są zainstalowane. Ale w obwodach, w których są one zainstalowane, występują stany zakłóceniowe, przez co rozłączniki muszą konstrukcyjnie być na nie przygotowane.

streszczenie

Jednymi z podstawowych aparatów elektrycznych, które stosuje się w instalacjach elektrycznych, są wyłączniki różnicowoprądowe oraz rozłączniki. Różnią się one pomiędzy sobą nie tylko nazewnictwem, ale także spełniają znacznie różniące się wymagania w zakresie budowy i stosowania. Wyłączniki różnicowoprądowe w zakresie konstrukcji spełniają wymagania normy PN-EN 61008, natomiast rozłączniki – normy PN-EN 60947-3. Ich stosowanie w instalacjach elektrycznych określają normy PN-IEC 60364 i odstępstwa w tym zakresie są niedopuszczalne. W artykule autor przedstawił uzasadnioną technicznie odpowiedź na często zadawane przez elektryków pytanie: „Czy w instalacjach elektrycznych wyłączniki różnicowoprądowe mogą pełnić funkcję rozłączników”. Aparaty te mimo różnic w wymaganiach z zakresu budowy mają wiele cech wspólnych. artykule autor opisuje cechy wspólne i różnice w budowie tych aparatów elektrycznych. Biorąc pod uwagę szczegóły ich budowy, ich parametry użytkowe, a przede wszystkim funkcje, jakie pełnią w instalacjach elektrycznych, odpowiedź na tak postawione pytanie na podstawie wymagań norm jest jednoznaczna.

Podczas przepływu prądów zakłóceniowych a szczególnie prądów zwarciowych, przez układ zestykowy rozłącznika, na skutek sił elektrodynamicznych może dojść do odskoków jego styków, a w następstwie tego zjawiska może nastąpić ich sklejenie (zespawanie). Aby zapobiec takiemu zjawisku, stosuje się w tych aparatach odpowiednio silne dociski styków ruchomych do styków stałych, wprowadza się niekiedy układy gaszenia łuku elektrycznego, a także odpowiednio dobiera się materiały styków.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Prądy zakłóceniowe które przepływają przez rozłącznik, muszą być wyłączane przez odpowiednio dobrane zabezpieczenia nadprądowe (wyłączniki nadprądowe, bezpieczniki topikowe) instalowane w obwodach odbiorczych oraz od strony zasilania rozłącznika. Te właściwości (pewność połączenia elektrycznego, sygnalizacja rozłączenia, duży docisk pomiędzy stykami, brak wyzwalaczy w torze prądowym) określają budowę wewnętrzną rozłączników. Na fotografii 1. zostały przedstawione przykładowe konstrukcje rozłączników izolacyjnych.

Dźwignia załączająca powiązana jest ze stykiem ruchomym najczęściej poprzez jedno cięgno (brak zamka). Zapewnia to możliwość realizacji dużej wartości docisku stykowego, pewność połączenia elektrycznego, pewność i stabilność wytworzenia przerwy stykowej oraz jej sygnalizację (położenie dźwigni załączającej lub specjalny sygnalizator sprzęgnięty mechanicznie ze stykiem ruchomym). Cechą charakterystyczną tych rozwiązań, niezbyt wygodną dla użytkownika, jest stosunkowo duża siła potrzebna do przestawienia dźwigni załączającej rozłącznika (uwidacznia się to w aparatach wielobiegunowych, a szczególnie w czterobiegunowych). W celu łatwego i jednoznacznego odróżnienia rozłączników w instalacjach elektrycznych od innych aparatów (np. od wyłączników) stosuje się w nich dźwignie załączające w kolorze szarym lub czerwonym (w wyłącznikach dźwignie załączające są na ogół koloru czarnego).

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 5/2013

Komentarze

(1)
elektronik | 22.06.2013, 03:17
Z zaskoczeniem stwiedzam, że różnic między "FR" a RCD jest stosunkowo mało, a jeśli tory prądowe są rzeczywiście podobnej jakości, to na pierwszy rzut oka wydawałoby się, że np. w ciasnej rozdzielnicy porządny RCD mógły pełnić funkcję rozłącznika. Ale - moim zdaniem - jednak nie. I to z więcej niż w zasadzie jednego powodu, podanego przez Autora na końcu, sprowadzającego się do różnic w konstrukcji zamka na niekorzyść RCD z jego nieuniknioną mechaniczną komplikacją (mimo podobnej nawet siły docisku styków).

1. Dla mnie największą wadą ewentualnego wyeliminowania rozłącznika byłby całkowity brak możliwości przeprowadzenia części pomiarów, w szczególności rezystacji pętli zwarcia między przewodem fazowym a ochronnym L-PE! To kluczowy pomiar dla bezpieczeństwa użytkownika końcowego - np. wartości ewent. napięcia dotykowego piekarnika czy okapu kuchennego. Bez zmostkowania RCD pomiar awykonalny z dobrą rozdzielczością, bo wszak nie można za taką uznać pomiaru rezystancji przewodu PE prądem o wartości np. 0,4 znamionowego prądu różnicowego (tj. poniżej progu wyzwolenia RCD). Rozdzielczość w takim wypadku bywa nie lepsza niż 10 ohm, a chciałoby się o rząd-dwa rzędy wielkości dokładniej.

2. Kolejną wadą używania RCD w funkcji rozłącznika to niepotrzebne zużywanie jego styków, a przecież RCD nie są tanie. No, zwykłe może są - prymitywne RCD można już przecież kupić za kilkadziesiąt zł. Jednak wyborem fachowca powinien być RCD typu G czy HI. Czyli krótkozwłoczny, bo wytrzymuje większy prąd zwarciowy, bo zwłoka czasowa o szerokości minimum pół okresu sieci (bez względu na "krotność" znamionowego prądu różnicowego) daje pewność, że nie zrzuci przypadkowo. Mimo delikatnego i skomplikowanego mechanizmu zamka.
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie

 


Oznaczniki kabli i przewodów - jakie wybrać »

Gdzie znajdziesz systemy zasilania dla każdej dziedziny przemysłu »

drukarka etykiet systemy zasilania
Sposoby oznaczania kabli i przewodów w elektrycznych są różne.Jedne mniej trwałe, a inne (...) czytam więcej » Oferują zaawansowane usługi badawczo-rozwojowe obejmujące elektronikę, wbudowane oprogramowanie, mechanikę systemu zasilania (...) czytam dalej »

 


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »

 


Jak odwzorować światło dzienne przy użyciu opraw oświetleniowych »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

Ośiwetlenie - jakie wybrać? bezpanelowa energia słoneczna
Rodzaj oświetlenia ma również fundamentalny wpływ na nasz wzrok oraz bezpośrednio wpływa na nasze ciało, umysł i (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Jaką drukarkę do oznaczeń elektrycznych wybrać»

etykietowanie kabli i przewodów Priorytetem przy oznaczaniu sieci i jej poszczególnych elementów czy kolejnych aparatur w szafach rozdzielczych, kilometrów kabli, dziesiątek przełączników czy kolejnych aparatur w szafach rozdzielczych jest ...... czytam dalej »


Automatyka i czujniki - dlaczego to takie ważne »

Poznaj tajemnicę elektryków - złączki bezszynowe »

Czujniki i automatyka złączki bezszynowe
Zarówno w sektorze energetyki tradycyjnej jak i odnawialnej, czujniki oraz automatyka muszą być odporne na oddziaływaniu warunków środowiskowych. Ekstremalne ... czytam więcej » Czy wiesz jak wykonać montaż i jak można łączyć ze sobą złączki bez użycia szyn ... czytam dalej »

Zasilacze a odporność na zwarcia - dlaczego to takie ważne?

Promocje na kamery termowizyjne W sieciach zasilających obiekty przemysłowe i użyteczności publicznej powszechnie stosuje się zasilacze bezprzerwowe UPS w celu ochrony ważnych urządzeń odbiorczych, wrażliwyc ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... czytam dalej »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Kable i przewody - dobierz odpowiednie do swojego projektu »

wyświetlacze cyfrowe kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Właściwie wykonana i dostosowana do konkretnych zagrożeń środowiskowych instalacja elektryczna powinna do minimum ograniczać zagrożenia... czytam dalej »


Jak odwzorować światło dzienne przy użyciu opraw oświetleniowych »

Uwaga konkurs! Znasz "elektrycznych" producentów? Zagraj i wygraj atrakcyjne nagrody »

Oświetlenie jakie wybrać aby przypominało światło dzienne Konkurs
Rodzaj oświetlenia ma również fundamentalny wpływ na nasz wzrok oraz bezpośrednio wpływa na nasze ciało, umysł i ... czytam dalej » Weź udział w letnim konkursie i zgarnij nagrody. Co tydzien nowa gra i nowa szansa na wygraną. Sprawdź się i zawalcz o wygraną! chcę zagrać »

Co jeszcze potrafią enkodery Ethernet?

UPS zasilacze Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym?

Urządzenia przeciwprzepięciowe (SPD) - jakie wybrać ?

Switche zarządzalne spd ograniczniki przepięć
Switche niezarządzalne to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Ochronniki przepięciowe odpowiednie do zastosowań w instalacjach 230 V lub 400 V, systemy jedno- lub trójfazowe, wymienny moduł warystora i zamknięty moduł iskiernika, wizualna i zdalna sygnalizacja stanu warystora oraz ... czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
6/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 6/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Wpływ stacji szybkiego ładowania pojazdów elektrycznych na sieć elektroenergetyczną
  • - Projekt zasilania oświetlenia terenu bazy logistycznej
Zobacz szczegóły
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl