Rozdzielnice niskonapięciowe są elementami złożonymi z jednego lub kilku aparatów niskiego napięcia, które współpracują z urządzeniami sterowniczymi, sygnalizacyjnymi oraz pomiarowymi. Dodatkowo służą one do łączenia oraz zabezpieczania linii lub obwodów elektrycznych. W zależności od ich przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych są urządzeniami bardzo zróżnicowanymi.
rozwiązania rozdzielnic nn
Ze względu na miejsce zainstalowania rozdzielnice niskiego napięcia dzielimy na wnętrzowe i napowietrzne. W zależności od przeznaczenia i zastosowania można wyróżnić między innymi rozdzielnice: energetyczno-dystrybucyjne, przemysłowe (fot. 1.), słupowe, budowlane i mieszkaniowe.
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera! |
Pod względem rozwiązań konstrukcji zewnętrznych wyróżnia się rozdzielnice otwarte, częściowo osłonięte oraz osłonięte. Natomiast ze względu na sposób zainstalowania rozdzielnice można podzielić na naścienne, przyścienne i wolno stojące. Rozdzielnice mogą być wykonane jako stacjonarne i przenośne. W zależności od sposobu wykonania części wsporczych i mocujących oraz osłony części będących pod napięciem, rozdzielnice niskiego napięcia dzieli się na tablicowe, skrzynkowe, szafowe stosowane w budynkach mieszkalnych wielokondygnacyjnych i pulpity sterownicze [1, 2, 3]. Ze względu na funkcję rozdzielnicy spełnianą w sieci rozdzielczej można wyróżnić rozdzielnice główne, oddziałowe (stosowane w budownictwie przemysłowym), piętrowe, mieszkaniowe oraz specjalizowane, stosowane do zasilania: komputerów, oświetlenia, zasilaczy UPS itp.
Rozdzielnice wnętrzowe możemy podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą rozdzielnice główne, będące podstawową jednostką kontrolno-zabezpieczająco-rozdzielającą w instalacji (fot. 2.). Tego typu rozdzielnica posiada urządzenia zabezpieczające wewnętrzne linie zasilające. Najczęściej jest zlokalizowana na najniższej kondygnacji budynku lub w jego podpiwniczeniu, w bliskim otoczeniu wyjścia ewakuacyjnego. Do drugiej grupy zaliczamy rozdzielnice piętrowe, pełniące funkcje pomiarowe, rozdzielcze, zabezpieczeniowe oraz integracyjne. Umieszczane są one w pionach kablowych na poszczególnych piętrach obiektu mieszkalnego i stanowią granicę między obwodem instalacji budynku a obwodem odbiorczym [3, 4].
Zgodnie z normą IEC/EN 61439-1 konstrukcja zestawów aparatury rozdzielczej niskiego napięcia może być przedzielona przegrodami lub osłonami na poszczególne przedziały lub chronione przestrzenie. Tworzenie oddzielnych przedziałów lub chronionych przestrzeni mających określone przeznaczenie funkcjonalne ma na celu [3, 5]:
- ochronę przed dotykiem części czynnych w sąsiednim bloku funkcjonalnym (wymagany stopień ochrony IP2X lub IPXX B),
- ograniczenie możliwości powstawania łuku elektrycznego,
- ochronę przed przedostaniem się ciał obcych z jednego bloku funkcjonalnego do sąsiedniego (wymagany stopień ochrony IP2X).
Poszczególne rozwiązania rozdzielnic różnią się pomiędzy sobą parametrami technicznymi, szczegółami konstrukcyjnymi oraz zastosowanymi w nich rodzajami i typami aparatów. Dodatkowo obudowy umieszczane w pobliżu ciągów komunikacyjnych powinny mieć odpowiednią odporność na uderzenia lub działanie wandali. Norma PN-EN 50102:2001 określa stopnie ochrony przed zewnętrznymi uderzeniami mechanicznymi dla obudów urządzeń elektrycznych (tab. 1.). W pomieszczeniach znacznie zagrożonych udarem, który może uszkodzić aparaty, takich jak korytarze, producenci zalecają zastosowanie rozdzielnic oznaczonych kodem IK08. Natomiast w miejscach, gdzie jest bardzo duże ryzyko uszkodzenia rozdzielnicy, czego przykładem mogą być warsztaty, zaleca się stosowanie rozdzielnic oznaczonych kodem IK10.
