Straty energii elektrycznej w krajowym systemie elektroenergetycznym

W marcu 2011 roku została przyjęta przez Sejm RP Ustawa o efektywności energetycznej. Głównym celem oszczędnego gospodarowania energią, podanym w ustawie, jest uzyskanie do 2016 roku oszczędności energii finalnej w ilości nie mniejszej niż 9% średniego krajowego zużycia tej energii w ciągu roku, przy czym uśrednienie obejmuje lata 2001–2005. Ustawa wprowadza tzw. białe certyfikaty, które z jednej strony mają pomóc w inwestowaniu w rozwiązania energooszczędne, a z drugiej – zmobilizować do podjęcia działań zmniejszających zużycie energii. Nowe rozwiązania, zaproponowane w ustawie, mają pomóc zracjonalizować ceny energii dla odbiorców końcowych oraz zwiększyć konkurencyjność polskich przedsiębiorstw na rynku europejskim, szczególnie w sektorach o wysokiej energochłonności. W art. 17. ustawy wyspecyfikowano rodzaje przedsięwzięć, które mają poprawić efektywność energetyczną. Wśród nich jest ograniczenie strat sieciowych w ciągach liniowych i strat w transformatorach.

W artykule pokazano zmiany strat energii elektrycznej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE). Pozwala to na ocenę możliwości uzyskania oszczędności na stratach energii w polskich sieciach przesyłowych i rozdzielczych.

charakterystyka strat energii elektrycznej

W KSE wyróżnia się krajową sieć przesyłową (400 kV i 220 kV) oraz krajową sieć dystrybucyjną (110 kV, średnich napięć SN i niskich napięć nn). W prezentowanym opracowaniu przedstawiono charakterystykę strat energii elektrycznej w KSE w pierwszym dziesięcioleciu bieżącego stulecia, którą opracowano na podstawie danych statystycznych zawartych w rocznikach Agencji Rynku Energii „Statystyka Elektroenergetyki Polskiej” [1]. Należy zauważyć, że analogiczne charakterystyki dla wcześniejszych okresów przedstawiono w opracowanych przez autorów rozdziałach monografii: w [2] dla lat 1991–2000, a w [3] dla lat 2000–2007.

Podstawową wielkością charakteryzującą poziom strat w sieciach elektroenergetycznych jest wskaźnik strat i różnic bilansowych ΔE%, który oblicza się jako stosunek strat i różnic bilansowych do energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, co wyraża wzór:

(1)

gdzie:
ΔE – straty i różnice bilansowe w sieci na danym poziomie napięcia, w [GWh/a],
E_wp – energia elektryczna wprowadzona do sieci na danym poziomie napięcia, w [GWh/a].

W tabeli 1. zestawiono energię elektryczną wprowadzoną do sieci E_wp, straty i różnice bilansowe energii elektrycznej ΔE oraz obliczone według wzoru (1) wartości wskaźnika strat i różnic bilansowych ΔE% w KSE w latach 2001–2010 dla poszczególnych poziomów napięć sieci elektroenergetycznej – łącznie dla sieci 400 i 220 kV, sieci 110 kV i łącznie dla SN i nn. W celu oceny zmian wartości wskaźnika strat i różnic bilansowych ΔE% w poszczególnych latach, dla każdej z sieci wprowadzono wskaźnik oznaczony symbolem „w11”, określający stosunek wskaźnika strat i różnic bilansowych w danym roku do wskaźnika strat i różnic bilansowych w roku 2001 oraz wskaźnik oznaczony symbolem „w’11”, określający stosunek wskaźnika strat i różnic bilansowych w danym roku do analogicznego wskaźnika w roku poprzednim. Natomiast w tabeli 2. zestawiono energię elektryczną wprowadzoną (dostarczoną) do sieci E_wp, straty i różnice bilansowe energii elektrycznej ΔE oraz obliczone według wzoru (1) wartości wskaźnika strat i różnic bilansowych ΔE% w KSE w latach 2002–2010, oddzielnie w sieciach średniego i niskiego napięcia. Wcześniejsze statystyki podawały tylko łączne straty energii w sieciach SN i nn.

Podobnie jak poprzednio, wprowadzono wskaźnik oznaczony symbolem „w12”, określający stosunek wskaźnika strat i różnic bilansowych w danym roku do wskaźnika strat i różnic bilansowych w roku 2002 oraz wskaźnik oznaczony symbolem „w’12”, określający stosunek wskaźnika strat i różnic bilansowych w danym roku do analogicznego wskaźnika w roku poprzednim.