Jednak dla zapewnienia prawidłowej ochrony przeciwporażeniowej dużo większe znaczenie mają czasy wyłączenia. Ochrona przed dotykiem pośrednim jest skuteczna tylko wtedy, gdy nie został przekroczony maksymalny czas samoczynnego wyłączenia określony w normie PN-HD 60364-4-41:2009.
Gdy w instalacji elektrycznej zainstalowanych jest wiele urządzeń o prądach upływu do ziemi przekraczających typowe wartości (np. kondensatory w filtrach wejściowych włączone między fazy i ziemię) lub gdy w sieci znajduje się wiele urządzeń, dobrym rozwiązaniem jest zainstalowanie wyłączników różnicowoprądowych na poszczególnych odpływach z jednym głównym wyłącznikiem różnicowoprądowym lub instalacyjnym zabezpieczającym obwód odbiorczy, zamiast jednego głównego wyłącznika różnicowoprądowego.
selektywność pozioma
Główny wyłącznik instalacyjny zapewnia „selektywność poziomą” sprawiając, że prąd zwarciowy doziemny w instalacji lub niewielkie prądy upływu nie powodują wyłączenia zasilania całej instalacji. Jednak w tym rozwiązaniu część K (rys. 1.) instalacji między głównym wyłącznikiem a wyłącznikami różnicowoprądowymi pozostaje bez „aktywnej” ochrony. Zastosowanie w tym miejscu głównego wyłącznika różnicowoprądowego spowoduje problemy z „selektywnością pionową”, która wymaga koordynacji zadziałania zabezpieczeń tak, aby ciągłość zasilania i bezpieczeństwo instalacji nie zostały naruszone. W takim przypadku selektywność może być typu prądowego (częściowa) lub czasowego (pełna).
![]() |
| Rys. 1. Selektywność pozioma |
selektywność pionowa
Selektywność pionową można zapewnić również dla prądów uszkodzeniowych doziemnych, lecz trzeba pamiętać, że w miarę przesuwania się od najbardziej odległych obwodów w stronę zasilania, zagrożenie porażeniem elektrycznym postronnych, niewykwalifikowanych osób znacznie maleje.
selektywność prądowa (częściowa)
Selektywność tego typu można osiągnąć, instalując wyłączniki różnicowoprądowe o mniejszej czułości bliżej źródła zasilania, a wyłączniki różnicowoprądowe o większej czułości – jako zabezpieczające obwód odbiorczy. Głównym warunkiem dla zapewnienia tego rodzaju selektywności jest to, aby prąd różnicowy zadziałania wyłącznika zainstalowanego bliżej źródła zasilania IΔ1 był ponad dwa razy większy od prądu zadziałania IΔ2 wyłącznika zabezpieczającego obwód odbiorczy. Praktyczna reguła uzyskania selektywności prądowej (częściowej) bliżej źródła zasilania ma wartość 3×IΔn wyłącznika zabezpieczającego obwód odbiorczy (np. wyłącznik F 204 typu A, 300 mA i F 202 typu A, 100 mA). W takim przypadku uzyskuje się częściową selektywność, wyłączy się tylko wyłącznik zabezpieczający obwód odbiorczy (na odgałęzieniu), dla prądów upływu do ziemi spełniających warunek IΔ2 < IΔm < 0,5·IΔ1.
KLIKNIJ W TABELKĘ ABY POWIĘKSZYĆ
![]() |
| Tab. 1. Selektywności wyłączników różnicowoprądowych |
selektywność czasowa (pełna)
Pełną selektywność można osiągnąć tylko instalując wyłączniki różnicowoprądowe selektywne lub zwłoczne (rys. 2.). Czas wyłączania dwóch aparatów włączonych szeregowo należy skoordynować w taki sposób, aby całkowity czas wyłączania t2 wyłącznika zabezpieczającego
obwód odbiorczy był dla wszystkich wartości prądu krótszy od granicznego czasu przetrzymywania t1 wyłącznika bliżej źródła zasilania. W takim przypadku wyłącznik zabezpieczający obwód odbiorczy zdąży się otworzyć przed zadziałaniem wyłącznika bliżej źródła zasilania.
![]() |
| Rys. 2. Selektywność czasowa (pełna) |
Aby w pełni zagwarantować selektywność, wartość prądu różnicowego IΔ wyłącznika bliżej źródła zasilania musi być ponad dwa razy większa niż odpowiednia wartość dla wyłącznika zabezpieczającego obwód odbiorczy. Oznacza to konieczność zapewnienia selektywności prądowej (częściowej) IΔn dla wyłącznika bliżej źródła zasilania 3×IΔn wyłącznika zabezpieczającego obwód odbiorczy (np. wyłącznik F 204 typu S, 300 mA i F 202 typu A, 100 mA). Ze względów bezpieczeństwa czasy opóźnionego wyłączania wyłączników bliżej źródła zasilania muszą zawsze znajdować się poniżej krzywej bezpieczeństwa (rys. 2.).
W zakres oferowanych przez ABB wyłączników różnicowoprądowych wchodzą wyłączniki typu AP-R (krótkozwłoczny, o podwyższonej odporności na udary prądowe), które działają w granicach czasów wyłączenia wymaganych przez normy dla wyłączników bezzwłocznych. Funkcję tę uzyskuje się poprzez wprowadzenie niewielkiego opóźnienia zadziałania (około 10 ms) w stosunku do czasu zadziałania standardowego wyłącznika bezzwłocznego. Na rysunku 3. przedstawiono porównanie charakterystyk wyzwalania wyłączników różnicowoprądowych: bezzwłocznych, krótkozwłocznych i selektywnych.
![]() |
| Rys. 3. Charakterystyki wyzwalania wyłączników różnicowoprądowych |
ABB Sp. z o.o.
04-713 Warszawa
ul. Żegańska 1
tel. 22 220 21 47
faks 22 220 22 23
www.abb.pl











