Wymagania stawiane dźwigom przeznaczonym dla straży pożarnej

Szczegółowe wymagania dotyczące użytkowania dźwigu przez straż pożarną zostały określone w normie PN-EN 81-72:2005 Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów. Szczególne zastosowanie dźwigów osobowych i towarowych. Część 72: Dźwigi dla straży pożarnej oraz w normie PN-EN 81-73 Przepisy bezpieczeństwa dotyczące budowy i instalowania dźwigów. Szczególne zastosowanie dźwigów osobowych i towarowych. Część 73: Funkcjonowanie dźwigów w czasie pożaru.

Zgodnie z definicją zawartą w części 71 ww. normy, przez dźwig przeznaczony dla straży pożarnej należy rozumieć urządzenie przeznaczone do użytku pasażerów, mające dodatkowe zabezpieczenia oraz elementy sterowania i sygnalizacji, które umożliwiają użytkowanie dźwigu pod bezpośrednią kontrolą straży pożarnej. Ponieważ w czasie pożaru eksploatacja dźwigu przebiega w warunkach ekstremalnych (patrz rysunek 3., na którym przedstawiono zależność wzrostu temperatury funkcji czasu trwania pożaru) szczególne wymagania stawiane są jego konstrukcji oraz układom sterowania i zasilania. Zasilanie musi być realizowane w sposób ciągły z wykorzystaniem przewodów odpornych na działanie ognia przez czas eksploatacji dźwigu podczas akcji ratowniczo-gaśniczej. Automatyka dźwigu przeznaczonego dla straży pożarnej musi zapewniać dwie fazy:

•  faza I: priorytetowe wezwanie dźwigu dla straży pożarnej,

•  faza II: użytkowanie dźwigu sterowanego przez straż pożarną.

Wezwanie priorytetowe dźwigu (zainicjowanie fazy I może zostać uruchomione ręcznie, a sterowanie ręczne stosowane jest tylko w uzasadnionych przypadkach i realizowane z wykorzystaniem Ręcznego Ostrzegacza Pożarowego (ROP), który musi być zainstalowany w pobliżu Centrali Sygnalizacji Pożarowej (CSP) lub automatycznie). W przypadku automatycznego wezwania dźwigu, jego uruchomieniem powinna sterować Centralka Sygnalizacji Pożarowej. Sygnał wystawiony przez czujki pożarowe po zweryfikowaniu przez CSP powinien zostać skierowany do Głównej Tablicy Sterującej Dźwigu (GTSD). Układ sterowania może zostać wyposażony w ręczny ostrzegacz pożarowy (ROP), który należy zainstalować w pobliżu CSP.

Po otrzymaniu sygnału pożarowego dźwig powinien bezzwłocznie zjechać na poziom dostępu dla straży pożarnej i pozostać tam z otwartymi drzwiami. Ponowne uruchomienie dźwigu może nastąpić dopiero po ręcznym uruchomieniu łącznika, który powinien zostać zainstalowany w przedsionku dźwigowym na poziomie dostępu dla straży pożarnej. Schemat blokowy sterowania dźwigu przeznaczonego dla straży pożarnej przedstawia rysunek 1. Pojawienie się sygnału alarmu pożarowego musi spowodować:

•  działanie wszystkich elementów sterowniczych dźwigu, które powinny skasować wszystkie zapamiętane wezwania i dyspozycje oraz zablokować układ sterowania dostępny w kabinie dźwigu i na wszystkich piętrach za wyjątkiem przycisków alarmowego oraz otwierania drzwi,

•  po dojechaniu dźwigu na poziom dostępny dla straży pożarnej jego zatrzymanie oraz otwarcie drzwi przystankowych i kabinowych,

•  w przypadku, gdy dźwig oddala się od poziomu dostępnego dla straży pożarnej, należy spowodować jego zatrzymanie na najbliższym możliwym przystanku, bez otwierania drzwi, a następnie powrót na poziom dostępny dla straży pożarnej,

•  uruchomienie systemu łączności dla straży pożarnej (system interkom lub TV – nie jest dopuszczalne stosowanie w tym celu telefonu).

Dźwig przeznaczony dla straży pożarnej powinien zostać wyposażony w akustyczny sygnał dźwiękowy sygnalizujący jazdę kontrolną realizowaną bez sygnału wystawianego przez system alarmu pożarowego. Uruchomienie dla celów kontrolnych może zostać zrealizowane wyłącznie przez uruchomienie łącznika dźwigu dostępnego wyłącznie dla straży pożarnej. Dźwig po zatrzymaniu się na poziomie dostępnym dla straży pożarnej może zostać uruchomiony przez łącznik dostępny wyłącznie dla straży pożarnej – zapoczątkowanie fazy I.