Wpływ hydroizolacji na rezystancję uziemienia uziomów fundamentowych

Wykonanie uziomu fundamentowego w czasie budowy obiektu budowlanego traktuje się jako najlepsze rozwiązanie do otrzymania odpowiedniego uziomu. Uziom taki nie wymaga dodatkowych prac ziemnych, jest budowany na głębokości, która ogólnie pozwala na pominięcie wpływu sezonowych warunków pogodowych, zapewnia właściwy styk elektryczny z ziemią. Może on być wykorzystany od początku wznoszonego obiektu budowlanego, jako uziom instalacji terenu budowy [1].

Norma nie podaje jednak, jakie skutki w pracy fundamentu obiektu budowlanego, który ma być wykorzystany jako uziom, wprowadza pokrycie tego fundamentu warstwą materiału hydroizolacyjnego, którego rezystywność ma wartość tysiące razy większą niż rezystywności betonu lub gruntu, w których posadowiony jest fundament.

Zagadnienie wykorzystania fundamentów obiektów budowlanych do celów uziemień nie jest zagadnieniem nowym. W zarządzeniach z 1966 r. [3] oraz z 1969 r. [2] podano, że przy budowie uziomów urządzeń przemiennoprądowych należy wykorzystać m.in. metalowe i żelbetowe podziemne części budowli i urządzeń technologicznych oraz stalowe i żelbetowe ustoje konstrukcji wsporczych linii elektroenergetycznych. W tych dokumentach również nie podano wymagań dotyczących przedmiotowych powłok hydroizolacyjnych.

Zakres wykorzystania uziomów, które stanowią część budowli, zależy od stosowanego systemu budownictwa i rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów obiektu. Jednym z wymagań, które stawia się uziomom, jest utrzymanie stałej wartości ich rezystancji uziemienia. W przypadku stosowania powłok hydroizolacyjnych rezystancja uziemienia uziomu z taką powłoką może się zmieniać (maleć) w pierwszym okresie (np. jednego roku) w funkcji czasu.

Biorąc pod uwagę drogę przepływu prądu elektrycznego od pręta zbrojeniowego (w przypadku ław żelbetowych lub od pręta (płaskownika) umieszczonego w betonie ławy fundamentowej (w przypadku ław betonowych) do gruntu, udział w przewodzeniu tego prądu bierze również warstwa przedmiotowej powłoki (warstwy). Szerokie zastosowanie takich izolacji i pojawienie się w technice budowlanej nowych, lepszych izolacji jest inspiracją do okresowego wykonywania gruntownych badań nad ich wpływem na rezystancję uziemienia uziomów fundamentowych. Jest to konieczne dla zapewnienia przydatności eksploatacyjnej obiektów, których fundamenty wykorzystywane są jako uziomy.

Przedmiotowe izolacje stanowią dodatkową warstwę materiału, który utrudnia przepływ prądu elektrycznego z uziomu, którym jest pręt lub taśma stalowa, do gruntu. Jeżeli takie utrudnienie występuje, powiększa się rezystancja uziemienia uziomu, co może być niekorzystne dla poprawnej pracy układu elektroenergetycznego, w którym wykorzystano uziomy fundamentowe. Określenie wpływu izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych na rezystancję uziemienia wymaga więc wyznaczenia rezystancji uziemienia pręta zbrojeniowego (taśmy stalowej) otoczonego warstwą betonu (otuliną betonową) o rezystywności porównywalnej z rezystywnością gruntu otaczającego uziom fundamentowy oraz cienką warstwą izolacji przeciwwilgociowej lub wodochronnej o rezystywności (np. w stanie początkowym), wielokrotnie większej od rezystywności gruntu otaczającego uziom fundamentowy.