Ochrona odgromowa budynków (część 1.)

W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75 z 2002 r., poz. 690; DzU nr 33 z 2003 r., poz. 270; DzU nr 109 z 2004 r., poz. 1156; DzU nr 201 z 2008 r., poz. 1238; DzU nr 228 z 2008 r., poz. 1514; DzU nr 56 z 2009 r., poz. 461; DzU nr 239 z 2010 r., poz.1597) stwierdzono, że:

• budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą przed wyładowaniami atmosferycznymi (obowiązek ten odnosi się do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczącej ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 53 ust. 2),
• instalacja piorunochronna, o której mowa w § 53 ust. 2, powinna być wykonana zgodnie z wymaganiami Polskich Norm dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych (§ 184 ust. 3).

uszkodzenia piorunowe

Oddziałujące na obiekt pioruny mogą powodować uszkodzenie samego obiektu oraz zagrożenie znajdujących się w nim osób i zawartości, włącznie z uszkodzeniami wewnętrznych systemów. Uszkodzenia i awarie mogą również rozszerzać się na otoczenie obiektu oraz lokalne środowisko. Zasięg tego rozszerzenia zależy od właściwości obiektu i wyładowania piorunowego. Główne właściwości obiektów ze względu na skutki oddziaływania piorunowego
dotyczą:

• materiałów konstrukcyjnych,
• funkcji,
• użytkowników i zawartości,
• przyłączonych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych oraz rurociągów,
• istniejących lub przewidywanych środków ochrony,
• zasięgu rozprzestrzeniania zagrożenia.

W tabeli 1. przedstawiono skutki oddziaływania pioruna na różne typy obiektów.

rodzaje strat

Straty, jakie mogą wystąpić w obiekcie, są następujące:

• L1 utrata życia ludzkiego,
• L2 utrata usług publicznych,
• L3 utrata dziedzictwa kulturowego,
• L4 utrata wartości ekonomicznej obiektu i jego zawartości.

Aby ustalić, czy ochrona odgromowa obiektu jest potrzebna, należy dokonać oceny ryzyka. Ryzyko R jest wartością prawdopodobnych średnich rocznych strat. Następujące ryzyka powinny być brane pod uwagę:

• R1 – ryzyko utraty życia ludzkiego,
• R2 – ryzyko utraty usługi publicznej,
• R3 – ryzyko utraty dziedzictwa kulturowego.

Aby wyznaczyć wartość ryzyka R, należy obliczyć jego komponenty. Każde ryzyko R jest sumą jego komponentów. Komponenty ryzyka dla obiektu:

• komponent związany z fizycznym uszkodzeniem obiektu,
• komponent związany z awarią wewnętrznego układu wywołaną przez piorunowy impuls elektromagnetyczny (LEMP) lub przez przepięcia indukowane w liniach wchodzących do obiektu,
• komponent związany z porażeniem istot żywych napięciami dotykowymi wewnątrz obiektu i napięciami krokowymi w strefach do 3 m na zewnątrz obiektu.