Systemy automatyki budynkowej

trzy standardy

Na rynku branży automatyki istnieje wiele firm oferujących systemy tzw. inteligentnego budynku. Należy jednak zauważyć, iż niektóre z nich pod hasło to próbują podłączyć swoje produkty, bazujące niejednokrotnie np. na sterownikach programowalnych z dołączonymi, atrakcyjnymi graficznie, interfejsami użytkownika, czy systemy monitoringu, wymieniające informacje poprzez magistrale komunikacyjne standardów popularnych w automatyce przemysłowej itp. Tymczasem do realizacji systemów automatyki budynkowej, z zastrzeżeniem zgodności ze standardami i certyfikatami europejskimi oraz międzynarodowymi ISO/IEC, dopuszczone są aktualnie trzy magistralowe protokoły komunikacyjne – KNX (dawniej EIB), BACnet i Lon-Works (tab. 1.).

Standardy te pozwalają na budowanie rozproszonych i otwartych systemów automatyki. Zyskują one coraz większą popularność i powoli zdominowują rynek instalacji budynkowych, szczególnie w nowo budowanych centrach handlowych, biurowych i obiektach użyteczności publicznej. Dlatego też konieczne wydaje się zwiększenie dostępności informacji i popularyzacja tych standardów w środowiskach automatyków, a w szczególności pośród młodych inżynierów opuszczających co roku mury uczelni technicznych. Ważnym aspektem jest również pozyskanie wiedzy praktycznej o możliwościach funkcjonalnych systemów automatyki budynkowej, zasadach poprawnej organizacji rozbudowanych systemów sterowania i monitoringu oraz możliwości ich zastosowania, w cieszących się coraz większym zainteresowaniem klientów układach optymalizacji i minimalizacji zużycia energii elektrycznej i cieplnej oraz innych mediów wykorzystywanych w budynkach.

W tym celu podjęto inicjatywę budowy sieci certyfikowanych laboratoriów systemów automatyki budynkowej oraz organizacji swego rodzaju poligonu doświadczalnego możliwości zastosowania systemów inteligentnego budynku jako narzędzia sprzyjającego oszczędności, optymalizacji zużycia i poszanowaniu energii. Ideę tych działań przedstawiono pokrótce w artykule.

laboratoria systemów automatyki budynkowej

Mając na względzie wspomnianą już wcześniej konieczność popularyzacji wiedzy teoretycznej i praktycznej dotyczącej międzynarodowych standardów komunikacyjnych dla systemów automatyki budynkowej, krakowska Akademia Górniczo-Hutnicza wraz z Politechniką Poznańską i Gdańską, rozpoczęła w tym roku realizację projektu o nazwie „Sieć certyfikowanych laboratoriów oceny efektywności energetycznej i automatyki budynków”, w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, finansowanego z Funduszy Europejskich. Podstawą podjęcia działań w ramach tego projektu jest umowa Ogólnopolskiego Konsorcjum Naukowo-Przemysłowego Energooszczędnych Technologii Budynkowych Instalacji Elektrycznych (NPETBIE), zawarta przez wspomniane ośrodki akademickie, przy współudziale firm MERTEN Polska (Grupa Schneider Electric) i ZDANIA Sp. z o.o. Istnienie tego Konsorcjum zapewnia kompleksowe rozwiązanie problemów badawczych. W każdym z jego ośrodków naukowych planuje sie powstanie laboratorium poświęconego odrębnym zadaniom naukowo-badawczym, z których wyniki będą przekazywane innym ośrodkom, w celu osiągnięcia wspólnych wniosków, dotyczących możliwości praktycznego zastosowania systemów automatyki budynkowej w poprawie efektywności energetycznej nowoczesnych budynków, zwłaszcza obiektów użyteczności publicznej (biurowce, uczelnie, szkoły, ośrodki zarządzania itp.).

Laboratorium w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie będzie prowadzić prace związane z badaniem wpływu urządzeń automatyki budynkowej standardu LonWorks na efektywność energetyczną budynków, funkcjonalności samych urządzeń automatyki oraz ich zgodności ze standardem LonWorks. Planuje się uzyskanie certyfikatów w tym zakresie, a w szczególności: akredytacji stowarzyszenia LonMark International w zakresie certyfikacji produktów i urządzeń pracujących w technologii LonWorks (standard PN-EN 14908) oraz akredytacji organizacji EUBAC w zakresie badania efektywności energetycznej. W laboratoriach możliwa będzie realizacja planowanych 2 projektów badawczych: opracowanie metodyki badań efektywności energetycznej wybranych urządzeń do sterowania komfortem w obiektach użyteczności publicznej, zgodnie z normą EN 15500 (kryteria jakości oraz efektywności energetycznej) i opracowanie metodyki badań wpływu systemów automatyzacji budynków na efektywność energetyczną, zgodnie z normą EN 15232, oraz 2 projektów rozwojowych: opracowanie wytycznych do projektowania urządzeń automatyzacji budynków, zgodnie z normą PN-EN 14908, oraz opracowanie wytycznych do projektowania urządzeń automatyzacji budynków, zgodnie z normą EN 15232.