Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Zabezpieczenia przeciwpożarowe transformatorów energetycznych

Główne elementy systemu TP, gdzie: 1 – blok rozprężania kadzi, 2 – zbiornik wyrzucanych gazów i oleju, 3 – blok separacji oleju i gazu, 4 – automatyczny zawór odcinający konserwator [5]
Główne elementy systemu TP, gdzie: 1 – blok rozprężania kadzi, 2 – zbiornik wyrzucanych gazów i oleju, 3 – blok separacji oleju i gazu, 4 – automatyczny zawór odcinający konserwator [5]

Transformator jest bardzo ważnym urządzeniem w energetyce, od niego zależy bowiem głównie niezawodność dostaw energii. Energia elektryczna docierająca do odbiorcy średnio jest pięciokrotnie transformowana. Wszelkie stany awaryjne transformatora mają wpływ na jakość dostarczanej energii. Są przypadki, że z winy transformatora duże obszary kraju nie mają dostępu do energii elektrycznej.

Transformator jest bardzo prostym urządzeniem zarówno w konstrukcji, jak i w budowie. Niektóre konstrukcje transformatorów nie mają części ruchomych, dzięki czemu nie wymagają wielu czynności konserwacyjnych (Czytaj więcej na ten temat). Z uwagi na względnie dużą moc przepuszczaną przez transformator energetyczny wymagają one jednak intensywnego chłodzenia. Bardzo dobrym chłodzeniem i jednocześnie izolatorem jest olej mineralny, dlatego jest on powszechnie stosowany w tego typu transformatorach. Olej mineralny ma podstawową wadę – złe właściwości pożarowe.

Zobacz także: Wpływ pożaru na wartość napięcia zasilającego urządzenia elektryczne które muszą funkcjonować w czasie pożaru

WARTO WIEDZIEĆ >>

Ochrona przeciwpożarowa w obiektach budowlanych 2015

Sprawdź zawartość i cenę
w Księgarni Technicznej >>

Temperatura zapłonu oleju jest stosunkowo niska (145–175˚C). Temperatura zapalenia to około 300°C. Niska temperatura zapłonu oleju mineralnego wynika z palnych gazów powstających podczas rozkładu termicznego. Niektóre transformatory wymagają bardzo dużo oleju (rzędu dziesiątków ton) i z tego powodu stanowią bardzo poważne zagrożenie pożarowe. Ponieważ olej nie może mieć swobodnego dostępu do powietrza, kadzie transformatorów są zamknięte i tym samym narażone na rozerwanie. Rozerwanie zbiornika z cieczą łatwo palną przy obecności łuku elektrycznego kończy się poważną katastrofą. Znane są przypadki nie tylko zniszczenia transformatora, ale i całej stacji elektroenergetycznej z powodu wybuchu w kadzi transformatora. To między innymi jedna z przyczyn dużego zainteresowania zagadnieniami dotyczącymi pożarów i wybuchów transformatorów.

przyczyny pożarów i wybuchów transformatorów

Transformator jest urządzeniem elektrycznym i mogą w nim wystąpić zjawiska pożarowo niebezpieczne typowe dla innych urządzeń. Ponieważ tor prądowy transformatora jest w kadzi, rozróżniamy przyczyny wewnętrzne i zewnętrzne. Przyczyną wewnętrzną jest przebicie izolacji i zapłon łuku – z reguły ta przyczyna, która jest w zasadzie wtórna, powoduje rozerwanie kadzi. W tym przypadku przyczyną pierwotną są uszkodzenia układu zabezpieczenia – wyłącznik [1].

Dla każdego urządzenia elektrycznego przepływ nadmiernego prądu jest niekorzystny i musi być czasowo ograniczany. W transformatorze, z uwagi na olej, niewyłączenie nadmiernego prądu w odpowiednim czasie prowadzi do zniszczenia izolacji. Olej ulega rozkładowi i tworzą się palne gazy, które powodują wzrost ciśnienia w kadzi. Może również wystąpić całkowite zniszczenie izolacji i zapłon łuku. Wzrost ciśnienia w kadzi może spowodować przerwanie membrany rury wydechowej lub uszkodzenia przepustów czy kadzi. Olej wyrzucony z kadzi ma z reguły temperaturę przekraczającą temperaturę zapłonu, dlatego zapala się. Zwarcia czy przeciążenia występujące poza transformatorem wyłączone przez zabezpieczenia w odpowiednim czasie teoretycznie nie mogą być przyczyną pożarów czy wybuchów.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

W niektórych przypadkach łuk elektryczny zapala się na przepustach. Przyczyną takiego wypadku mogą być ptaki lub zwierzęta, przepięcia, zły styk zacisku liniowego z przepustem, czy wady fabryczne przepustu. W tym przypadku awaria dotyczy tylko izolatorów, powodując pęknięcie porcelany, wytrysk oleju i jego zapłon. Łuk elektryczny może zapalić się na przepustach wewnątrz kadzi. Najczęściej występuje wtedy zwarcie między dolną częścią przepustu a kadzią. W tym przypadku może zostać zniszczona osłona ceramiczna przepustu i nastąpi wytrysk oleju na zewnętrz kadzi przez otwór po przepuście. Rozgrzany olej zapala się na pokrywie transformatora.

Zobacz także: Zasady doboru przewodów elektrycznych w instalacjach oddymiających

Z uwagi na konieczność regulacji napięć w sieci w niektórych transformatorach energetycznych są stosowane przełączniki zaczepów. W wielu przypadkach są przyczyną pożarów, z uwagi na możliwość zapalenia się łuku elektrycznego między elementami przełączającymi. W początkowej fazie w komorze przełącznika gromadzą się gazy, po czym następuje eksplozja i zapalenie oleju.

Przyczyną eksplozji i pożaru transformatora olejowego może być tzw. pożar żelaza. To zjawisko jest spowodowane prądami wirowymi, które w przypadku zwarć w blachach rdzenia nadmiernie przegrzewają ten element. Temperatura w części uszkodzonego rdzenia może osiągnąć temperaturę topnienia żelaza i stąd wynika intensywne gazowanie oleju i możliwość rozerwania kadzi.

Zobacz także: Pożary w energetyce

Transformatory są elementami o małej awaryjności. Statystyki amerykańskiego stowarzyszenia IEEE [2], biorące pod uwagę około 1000 uszkodzeń transformatorów, jakie wystąpiły w latach 1975–1985, podają następujący procentowy rozkład rodzaju uszkodzeń:

  • uszkodzenia uzwojeń – 51%,
  • uszkodzenia przełączników zaczepów – 19%,
  • uszkodzenia izolatorów przepustowych – 9%,
  • uszkodzenia rdzenia – 2%,
  • inne uszkodzenia (kadzi, obiegu oleju, itp.) – 13%.
Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 10/2010

Komentarze

(1)
Dominik | 18.10.2016, 10:23
Ciekawe i skuteczne rozwiązanie dla zabezpieczenia transformatora przed wybuchem znalazłem na www.corona.org.pl
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Gdzie znajduje zastosowanie współczesna termowizja?

Kamery termowizyjne Zadbaj o bezpieczeństwo i uniknij awarii. Za pomocą kamery termowizyjnej możliwe jest bezdotykowe sprawdzenie instalacji elektrycznej przy pełnym obciążeniu. Dzięki temu można (...) czytam dalej »


Urządzenia przeciwprzepięciowe (SPD) - jakie wybrać ?

urządzenia przeciwprzepięciowe spd Ochronniki przepięciowe odpowiednie do zastosowań w instalacjach 230 V lub 400 V, systemy jedno- lub trójfazowe, wymienny moduł warystora i zamknięty moduł iskiernika, wizualna i zdalna sygnalizacja stanu warystora oraz(...) czytam dalej »


Światło dzienne, nasz naturalny regulator - odwzorowanie opraw oświetleniowych »

Bezpanelowe pozyskiwanie energii słonecznej - jak to zrobić?

Ośiwetlenie - jakie wybrać? bezpanelowa energia słoneczna
Rodzaj oświetlenia ma również fundamentalny wpływ na nasz wzrok oraz bezpośrednio wpływa na nasze ciało, umysł i (...) czytam więcej » Innowacje i technologia przeszły długą drogę. Rzeczywiście wkroczyliśmy w nową generację nowoczesnych udogodnień, które nie tylko sprawiają, że nasz styl życia jest bardziej luksusowy i komfortowy, ale... czytam dalej »

Nowe rozdzielnice Practibox S - wysoka jakość i nagrodzony design w przystępnej cenie»

nowe rozdzielnice Rozdzielnice dedykowane są przede wszystkim dla budownictwa mieszkaniowego (prywatnego jak i deweloperskiego), hoteli i obiektów biurowych. Rozdzielnice otrzymały ... czytam dalej »


Wprawiają w ruch tysiące różnych pojazdów na świecie - znasz ich?

Rozdzielnice średniego napięcia (SN) - przegląd 2019

pojazdy elektryczne Medcom Rozdzielnice 2019 porównanie
Zmieniają sposób myślenia o energii elektryczne i nie tylko... czytam więcej » Rozdzielnice średniego napięcia (SN), tak jak i inne rozdzielnice energetyczne, budowane są na napięcia znamionowe w zakresie od 7,2 do 36 kV o wartościach 7,2; 12; ... czytam dalej »

Kamery termowizyjne w cenach promocyjnych - tylko do 30 czerwca! »

Promocje na kamery termowizyjne Przy pracach instalacyjnych, a także w przemyśle, kamera termowizyjna jest nieodzownym narzędziem pracy ... czytam dalej »


Może Cię to zainteresuje ▼

Jaki wybrać uniwersalny, programowalny wyświetlacz cyfrowy?

Kable i przewody - dobierz odpowiednie do swojego projektu »

Sterowniki programowalne kable i przewody - jakie wybrać
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenie nie wymaga dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań urządzenia wlicza się sterowanie oraz ... czytam więcej » Właściwie wykonana i dostosowana do konkretnych zagrożeń środowiskowych instalacja elektryczna powinna do minimum ograniczać zagrożenia... czytam dalej »


Ochrona przed przepięciami systemów alarmowych»

Wszyscy elektryczni producenci w jednym miesjcu - zobacz!

Ochrona przepięciowa systemów alarmowych Elektryczni producenci w jednym miejscu
Jak ochronić różnorodne elektroniczne systemy ochrony mienia przed skutkami przepięć(...) czytam dalej » Zobacz ponad 100,000 produktów elektromechanicznych w ofercie (...) czytam dalej »

Co jeszcze potrafią enkodery Ethernet?

UPS zasilacze Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów (...) czytam dalej »


Jak komunikować urządzenia w środowisku przemysłowym?

Ograniczniki przepięć, które wybrać?

Switche zarządzalne spd ograniczniki przepięć
Switche niezarządzalne to urządzenia, które mają za zadanie przekazywanie danych między urządzeniami w wymagającym środowisku przemysłowym. Ich zadaniem jest zapewnienie przede wszystkim stabilnej, jak również wydajnej komunikacji.(...) czytam dalej » Układy SPD typu 1 (ograniczniki przepięć typu 1) powinny być stosowane do ochrony instalacji elektrycznej oraz urządzeń przed zagrożeniami stwarzanymi(...) czytam dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
5/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 5/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Stacje ładowania pojazdów elektrycznych
  • - Oświetlenie boisk piłkarskich zgodnie z wymaganiami klas oświetleniowych
Zobacz szczegóły

Wakacyjna promocja prenumeraty „elektro.info”!

Już lada moment lato, czas urlopów i błogiego odpoczynku, ale... zanim to nastąpi mamy dla Was wyjątkową letnią promocję na zakup lub przedłużenie prenumeraty „elektro.info”!

Nowe czujniki w rodzinie NIPRESS 1

Rodzina czujników ciśnienia NIVELCO została znacząco powiększona i obecnie czujniki NIPRESS pokrywają zapotrzebowanie większości branż przemysłowych dzięki szerokiej gamie dostępnych...
Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Enkodery ETHERNET AFS/AFM60A

Rynek systemów przemysłowych dynamicznie się rozwija, a standard Industrial Ethernet jest przyszłością systemów komunikacji. Wydajność standardu Fast Ethernet,...
Cantoni Motor S.A. Cantoni Motor S.A.
Grupa Cantoni została pionierem w produkcji silników elektrycznych już w XIX wieku i od tego czasu kontynuuje misję wdrażania...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl