Pełny numer elektro.info 7-8/2017 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Obciążalność prądowa długotrwała grup przewodów

złożonych z przewodów o różnych przekrojach znamionowych żył

Bardzo często w rzeczywistych instalacjach elektrycznych zdarza się, że przewody (na pewnej długości) muszą być układane obok siebie, przy czym grupy te tworzone są najczęściej przez przewody o różnych przekrojach znamionowych żył. Wówczas, w zależności od liczby przewodów oraz kształtu układu przez nie utworzonego, następuje zmniejszenie ich obciążalności prądowej długotrwałej w stosunku do wartości prądu, jaki jest dopuszczalny długotrwale dla przewodów odosobnionych. Wobec tego, podczas projektowania instalacji elektrycznej należy przeanalizować różne możliwe sposoby ułożenia takiej grupy przewodów, w celu wybrania optymalnego (pod względem obciążalności prądowej) układu, możliwego do wykonania w danych warunkach (przy określonej ilości miejsca na ułożenie przewodów).

Podczas projektowania instalacji elektrycznej złożonej z grupy przewodów o różnych przekrojach znamionowych należy zwrócić szczególną uwagę na występujące w niej przewody o najmniejszych przekrojach żył, aby nie została przekroczona ich temperatura dopuszczalna długotrwale. Według PN-IEC 60364 [1], jeżeli podstawowym warunkiem doboru przewodu jest jego obciążalność prądowa długotrwała, to o obciążalności poszczególnych przewodów decyduje liczba przewodów o różnym przekroju znamionowym żył, ułożonych obok siebie. Wiązka przewodów, w skład której wchodzą nie więcej niż trzy przewody o innym przekroju znamionowym żył (przy czym są to wartości przekroju sąsiadujące ze sobą w szeregu znormalizowanym), może być rozpatrywana jako układ złożony z jednakowych przewodów. Gdy w wiązce są więcej niż trzy przewody o różnych przekrojach żył, należy wówczas rozpatrywać ją jako układ przewodów o różnych przekrojach żył.

Rozróżnia się cztery podstawowe sposoby układania przewodów obok siebie:

  • przewody ułożone osobno (oddalone od siebie o odległość równą co najmniej średnicy przewodu),
  • przewody ułożone w jednej warstwie (przewody stykające się ze sobą, ułożone w jednej warstwie),
  • przewody ułożone w wiązce okrągłej (przewody stykające się ze sobą ułożone tak, że przekrój poprzeczny danej grupy przewodów zbliżony jest do kołowego),
  • przewody ułożone wielowarstwowo (przewody ułożone w kilku stykających się ze sobą warstwach, przy czym przekrój poprzeczny takiego układu zbliżony jest do prostokąta).

Wartość prądu dopuszczalnego długotrwale przewodów nie jest zmniejszana (ze względu na sąsiedztwo innych obciążonych przewodów), jeżeli odległość między sąsiednimi przewodami jest równa co najmniej średnicy przewodu – według PN-IEC 60364 [1] lub jest nie mniejsza niż podwójna średnica przewodu – według PBUE [4]. Jest to najefektywniejszy sposób układania przewodów o różnych przekrojach znamionowych żył, jednakże wymagający znacznej ilości miejsca na wykonanie danej instalacji elektrycznej. Dlatego w praktyce bardzo często układa się przewody w taki sposób, aby na pewnej długości stykały się one ze sobą. Należy przy tym pamiętać, że przewody o różnych przekrojach znamionowych można prowadzić wszystkie razem w jednym układzie lub łączyć je w grupy o jednakowych przekrojach znamionowych żył i układać powstałe w ten sposób grupy osobno obok siebie.

obciążalność prądowa długotrwała przewodów ułożonych w jednej warstwie

Przewody elektryczne o różnych przekrojach znamionowych żył można układać w jednej warstwie wspólnie (tak, że wszystkie przewody tworzą wspólny układ jednowarstwowy) lub dzieląc przewody na podgrupy tworzące układy jednowarstwowe złożone z przewodów o jednakowych przekrojach żył.

Ze względów bezpieczeństwa (w celu uniknięcia możliwości przekroczenia temperatury dopuszczalnej długotrwale przewodów), dla układu złożonego z przewodów o różnych przekrojach znamionowych żył należy zastosować współczynnik zmniejszający ich obciążalność prądową długotrwałą opisany zależnością [1, 2]:

(1)

 

gdzie:
F – współczynnik zmniejszający dla układu złożonego z przewodów o różnych przekrojach znamionowych żył,
np – liczba przewodów.

Przykładowe wartości współczynnika zmniejszającego obciążalność prądową długotrwałą przewodów o różnych przekrojach znamionowych żył ułożonych w jednej warstwie, wyznaczone na podstawie zależności (1), przedstawiono na rysunku 1. Podano tam również współczynniki poprawkowe k dla układu jednowarstwowego złożonego z jednakowych przewodów, określone na podstawie normy PN-IEC 60364 [1].

Analizując wartości przedstawione na rysunku 1. można zauważyć znaczący (nawet ponad 130 %) wzrost wartości współczynnika zmniejszającego obciążalność prądową długotrwałą przewodów, gdy przewody tworzące układ jednowarstwowy mają jednakowe przekroje znamionowe żył. W związku z tym, znacznie ekonomiczniej jest układać przewody o jednakowych przekrojach znamionowych żył w oddzielnych układach, tzn. jeżeli na przykład należy ułożyć 8 przewodów o dwóch różnych przekrojach znamionowych żył (po 4 przewody dla każdego przekroju), to obciążalność prądowa dwóch oddzielnych grup przewodów będzie wynosić 80 % obciążalności przewodu odosobnionego, podczas gdy ułożenie wszystkich przewodów we wspólnej warstwie skutkuje zmniejszeniem wartości prądu dopuszczalnego długotrwale do 35 % (względem przewodu odosobnionego).

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 10/2009

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jakie wybrać kable, przewody i osprzęt kablowy!

kable i przewody - przewodnik

Rozporządzenia CPR, dotyczące kabli i przewodów elektrycznych w zakresie reakcji na ogień. Została przedstawiona klasyfikacja materiałów budowlanych w zakresie reakcji na ogień oraz... czytam więcej »

 


Kamery termowizyjne nawet 40% taniej!

Promocja na kamery termowizyjne FLIR

Tylko do 9 grudnia możesz kupić kamery termowizyjne do prac elektrycznych i energetycznych w dużo niższych cenach... sprawdź za ile »

 


System zasilania gwarantowanego - jaki wybrać?

Rodzaje zasilania

Współczesne urządzenia elektryczne i elektroniczne spełniają ogrom funkcji, których oczekują ich użytkownicy. Są znakomitą pomocą w życiu i pracy, jednak wymagają zadbania o jeden aspekt – niezawodną, łatwo... czytam dalej »

 


Jaki silnik elektryczny wybrać? »

silnik elektryczny

W działaniu wielu maszyn i urządzeń technicznych wymagany jest ruch postępowy lub postępowo-zwrotny. Zazwyczaj ruch ten wytwarzają (...) czytam więcej »

 


Łączniki elektroinstalacyjne - rodzaje i sposób działania?

Oświetlenie zewnętrzne LED - dobór i zastosowanie»

Ranki łączniki gniazdka oswietlenie zewnętrzen LED
W każdej standardowej instalacji elektrycznej w budynku występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania (...) czytam więcej » Wymiana opraw oświetlenia zewnętrznego ze źródłami LED przynosi przede wszystkim poprawę efektywności energetycznej oświetlenia ulicznego. Oświetlenie LED posiada również (...) czytam dalej »

 


Przyrządy kontrolne i pomiarowe - zobacz niezawodne rozwiązania»

narzedzia pomiarowe dla elektryka Miernik napięcia, ciągłości i kolejności faz są zaprojekotwane do testowania napięcia, fazy, polaryzacji, kolejności faz i półprzewodników. Cyfrowy multimetr oraz cyfrowy miernik cęgowy oferują idealne rozwiązania dla wszystkich wymagań i możliwych zastosowań. Mierniki wykorzystują standardowe (...) czytam dalej »


Zobacz jakie oprawy zaprezentowano na Energetab 2019  »

Wiele nowych produktów od najlepszych w branży marek »

Samochody elektryczne i  mobilne stacje elektronika
Oświetlenie awaryjne ma zapewnić bezpieczne opuszczenie zajmowanych przestrzeni podczas awarii zasilania opraw oświetlenia podstawowego. Niejednokrotnie zanik oświetlenia podstawowego nie jest spowodowany zwykłą awarią zasilania czy wyłączeniem(...) czytam więcej » Poznaj pierwszy w branży przewodnik elektroniczny po złączach. Internetowe narzędzie referencyjne ułatwiające dobór złączy. (...) chcę zobaczyć »

 


Odpowiednie oświetlenie - prawidłowy dobór oświetlenia w projekcie »

projekt oświetlenia Są takie miejsca w domu, o których nie myśli się w pierwszej kolejności. Zostawia się je na później, dopiero wtedy, gdy zadba się o ważniejsze pomieszczenia. Tak jest często (...) czytam dalej »

 


Jak zapewnić bezprzerwowe zasilanie gwarantowane? »

Kolektor słoneczny – urządzenie do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło »

zasilanie gwarantowane panele słoneczne
Co rusz znaczenie tego problemu uświadamiają nam przechodzące nad naszym krajem orkany i wichury oraz widmo blackoutu, wynikające z pojawiającego się latem ogromnego zapotrzebowania na ... czytam więcej » Udział energii słonecznej w Polsce jest bardzo niski i według urzędu statystycznego, pozyskanie energii z promieniowania słonecznego w porównaniu do innych źródeł odnawialnych w 2017 roku wyniósł niecałe 1%.... czytam dalej »

Szafy energetyczne, sterowniczne, rozdzielcze - dlaczego nie wiesz co wybrać? »

szafy rozdzielcze i sterownicze Zgrupowanie urządzeń elektroenergetycznych wraz z szynami zbiorczymi, połączeniami elektrycznymi, elementami izolacyjnymi i osłonami, służący do rozdziału energii elektrycznej i łączenia oraz ... czytam dalej »


Bezprzewodowa automatyka domowa - i możesz sterować wszystkim w domu »

Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami !

Automatyka domowa - sterowaniem ze smatfona Projektowanie listew - oprogramowanie
Nowoczesny smartdom powinien być gotów na każde życzenie. Dlatego rozwiązania bezprzewodowej automatyki domowej dają Ci zdalną kontrolę nad funkcjami Twojego domu - oświetleniem, roletami, ogrzewaniem ... czytam więcej » Intuicyjne oprogramowanie do projektowania listew ze złączkami oraz profesjonalnego opisywania oznaczników do złączek szynowych, przewodów, kabli, urządzeń i instalacji. Oprogramowanie dostępne jest bezpłatnie na stronie www ... chcę poznać »

Małe, średnie i duże systemy sterowania »

Sterowniki plc Jeszcze kilka lat temu sterowniki PLC „tylko” wspierały pracowników przy wykonywaniu monotonnych zadań i zwiększaniu szybkości produkcji. Aktualnie każda produkcja ... czytam dalej »


Złącza silnoprądowe - czy silikon sobie poradzi?

Złącza silnopradowe Czy możemy zastosować elastyczne przewody silikonowe i czy są one odporne na uszkodzenie i wysokie temperatury? Przykładowo dla przekroju kabla 240 mm2 ... chcę obejrzeć »


Może Cię to zainteresuje ▼

Wyświetlacz cyfrowy - jaki wybrać?

Technologie robotyczne zgodne z koncepcją Industry 4.0 » »

wyświetlacze cyfrowe robotyka i automatyka
Współpracujący z dowolnym nadajnikiem sygnału w standardzie 4-20 mA. Urządzenia nie wymagające dodatkowego zasilania. Do obszaru zastosowań ... czytam więcej » Nowoczesne urządzenia mechaniczne nic nie znaczyłyby bez ukrytej w nich elektroniki, dizęki której ... czytam dalej »


Odczyty cyfrowe - przyrządy przeznaczone do wyświetlania położenia »

czytniki cyfrowe Współpracują z przetwornikami przemieszczeń liniowych (liniały) i kątowych (enkodery). Wykonywane są w różnych wersjach dostosowanych do (...) czytam dalej »


1-fazowe liczniki energii elektrycznej - widziałeś to?!

Inteligentny system dystrybucji mocy »

Liczniki energii jakie wybrać moc
Wymagania stawiane licznikom energii elektrycznej zawarte są w normach oraz przepisach (...) czytam dalej » Uniwersalne zastosowanie, w pojedynczych szafach sterowniczych, jak też w kompletnych systemach... czytam dalej »

prof. dr hab. inż. Brunon Lejdy
prof. dr hab. inż. Brunon Lejdy
Jest absolwentem Wydziału Elektrycznego Politechniki Wrocławskiej (1969). W 1977 r. uzyskał stopień doktora nauk technicznych, a w roku 1996 – doktora habilitowanego. W latach 1970 - 1978 pracowa... więcej »
dr inż. Zbigniew Skibko
dr inż. Zbigniew Skibko
Absolwent Wydziału Elektrycznego Politechniki Białostockiej. Od 2001 roku pracuje w Zakładzie Elektroenergetyki na Wydziale Elektrycznym Politechniki Białostockiej, gdzie w 2008 roku uzyskał stopień d... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
11/2019

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 11/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Instalacje elektryczne na terenie imprez plenerowych – błędy oraz wymagania
  • - Ochrona przed pożarem z wykorzystaniem wyłączników różnicowoprądowych
Zobacz szczegóły
COMEX S.A. COMEX S.A.
O firmie COMEX S.A. od początku swojej działalności, tj. od 1987 zajmuje się kompleksową obsługą klientów w zakresie zasilania...

Ciekawe strony

Elektryk na Fixly.pl

EPS System - agregaty prądotwórcze

Producent oświetlenia

Ciekawa Architektura

Instalacje

Literatura fachowa

Rekuperacja

Termomodernizacja

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl