Wymagania dla systemów oświetlenia awaryjnego

Instalacja przeciwpożarowa, do której zaliczono oświetlenie awaryjne, pociąga za sobą pewne koszty związane z instalacją, oprawami, układem sterowania i nadzoru, a także utrzymaniem. Jednak takie nakłady są nieporównywalne z zagrożeniem życia i zdrowia ludzi znajdujących się w obiekcie. Należy pamiętać, że koszty nie kończą się z chwilą zakupu i uruchomienia instalacji, ale związane są z przeprowadzaniem obowiązkowych kontroli oraz zakupem materiałów eksploatacyjnych i serwisem. Z tego względu przy wyborze konkretnego rozwiązania należy wziąć pod uwagę wszystkie czynniki mające wpływ na koszty instalacji i eksploatacji [1, 2, 3]. Ujęcie kosztów energii elektrycznej, serwisowania, dozoru i kontroli pokazano na rysunku 1.

obowiązujące przepisy

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 80, poz. 563 z późniejszymi zmianami), instalacje oświetlenia ewakuacyjnego są urządzeniami przeciwpożarowymi. Ponieważ instalacja oświetlenia ewakuacyjnego jest częścią instalacji oświetlenia awaryjnego, wszystkie urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom nie rzadziej niż co rok oraz muszą spełniać wymagania Polskich Norm [1, 4].

Wymagania stawiane instalacjom oświetlenia awaryjnego precyzuje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690, z późn. zm.) wraz z nowelizacją rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. (DzU nr 56, poz. 461). Zgodnie z § 181 nowelizacji rozporządzenia, budynek, w którym zanik napięcia w elektroenergetycznej sieci zasilającej może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi oraz poważne zagrożenie środowiska, a także znaczne straty materialne, należy zasilać co najmniej z dwóch niezależnych, samoczynnie załączających się źródeł energii elektrycznej. Dodatkowo należy wyposażać je w samoczynnie załączające się oświetlenie awaryjne (zapasowe lub ewakuacyjne). W budynku wysokościowym jednym ze źródeł zasilania powinien być zespół prądotwórczy.

Awaryjne oświetlenie zapasowe należy stosować w pomieszczeniach, w których po zaniku oświetlenia podstawowego istnieje konieczność kontynuowania czynności w niezmieniony sposób lub ich bezpiecznego zakończenia, przy czym czas działania tego oświetlenia powinien być dostosowany do uwarunkowań wynikających z wykonywanych czynności oraz warunków występujących w pomieszczeniu.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury precyzuje, gdzie należy stosować awaryjne oświetlenie ewakuacyjne:

• widownie kin, teatrów i filharmonii oraz innych sal widowiskowych,
• audytoria, sale konferencyjne, czytelnie, lokale rozrywkowe oraz sale sportowe, przeznaczone dla ponad 200 osób,
• pomieszczenia wystawowe w muzeach,
• pomieszczenia o powierzchni netto ponad 1000 m2 w garażach oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym,
• pomieszczenia o powierzchni netto ponad 2000 m2 w budynkach użyteczności publicznej, budynkach zamieszkania zbiorowego oraz w budynkach produkcyjnych i magazynowych.

Dotyczy to również dróg ewakuacyjnych:

• z pomieszczeń wymienionych wcześniej,
• oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym,
• w szpitalach i innych budynkach przeznaczonych przede wszystkim do użytku osób o ograniczonej zdolności poruszania się,
• w wysokich i wysokościowych budynkach użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego.