Rozdzielnice średnich napięć

Poszczególni producenci krajowi i zagraniczni oferują prefabrykowane rozdzielnice średniego napięcia różnego typu, które stanowią wyposażenie rozdzielni i stacji transformatorowych. Poszczególne typy rozdzielnic średniego napięcia różnią się między sobą w zależności od przeznaczenia, parametrów znamionowych oraz właściwości technicznych wynikających z zastosowanych rozwiązań konstrukcyjnych. Umożliwia to inwestorom i projektantom dobranie odpowiedniego rozwiązania, biorąc pod uwagę określone parametry techniczne i warunki eksploatacyjne. Uwzględnia się przy tym również możliwości finansowe i wymagania inwestora [1, 2].

typy rozdzielnic średniego napięcia

W chwili obecnej najbardziej zaawansowane technologicznie są rozdzielnice średniego napięcia w izolacji gazowej – sześciofluorku siarki SF₆. Tego typu rozwiązania są odporne na wpływ środowiska zewnętrznego i praktycznie nie wymagają zabiegów konserwacyjnych. Modułowa struktura elektronicznego systemu nadzoru i zwarta budowa stanowią o właściwym rozwiązaniu dla energetyki, budownictwa komercyjnego i przemysłu.

Zakres pól rozdzielnicy stanowią pola wyłącznikowe, rozłącznikowe i pomiarowe. Kable do rozdzielnicy podłączane są przez typowe adaptery łączone na wcisk z izolatorem przepustowym. Każdy moduł takiej rozdzielnicy może składać się z kilku pól, a ich liczba jest różna w zależności od producenta. Połączenie między modułami realizowane jest za pomocą izolowanego połączenia szynowego typu wtykowego. Taki sposób umożliwia konfigurację dowolnej rozdzielnicy, a system rozbudowy jest łatwy do przeprowadzenia i nie wymaga prac z gazem SF₆ [2, 3].

Tańszą alternatywą są rozdzielnice SN w obudowie metalowej z izolacją powietrzną. Rozdzielnice te charakteryzują się wysoką uniwersalnością, co pozwala stosować je zarówno w tańszych systemach rozdzielczych rozłącznikowych, jak i w systemach wymagających zastosowania wyłączników. Pola rozdzielnicy składają się z przedziałów średniego i niskiego napięcia oddzielonych od siebie przegrodami. Sąsiadujące ze sobą pola rozdzielnicy są oddzielane od siebie przegrodami metalowymi, za wyjątkiem przedziału szyn zbiorczych, gdzie mogą zostać zainstalowane ogniotrwałe przegrody izolacyjne. W celu zwiększenia bezpieczeństwa obsługi stosowane są obecnie w rozdzielnicach następujące rozwiązania techniczne [2, 3]:

• wszystkie pola wyposażone są w uziemniki,
• wyłącznika lub rozłącznika nie da się zamknąć przy zamkniętym uziemniku,
• badanie obecności napięcia jest przeprowadzane przy zamkniętych drzwiach rozdzielnicy,
• okienka znajdujące się w drzwiach pozwalają sprawdzić pozycję łączników przy zamkniętych drzwiach.

Obecnie możemy spotkać również rozdzielnice, w których stosuje się żywicę epoksydową jako materiał izolacyjny obwodów pierwotnych wokół wszystkich elementów znajdujących się pod napięciem (rys. 1.), dzięki czemu fazy są odseparowane od siebie, co zapobiega powstawaniu łuku wewnętrznego. Dodatkowo wszystkie elementy obwodu pierwotnego są ze sobą połączone w gumowych tulejach, co zapewnia ten sam poziom izolacji dla wszystkich obwodów. Dotychczasowe badania w już eksploatowanych urządzeniach nie wykazały wpływu starzenia żywicy epoksydowej na właściwości izolacyjne użytych elementów [6].

Inną tendencją stosowaną w nowoczesnych rozdzielnicach SN jest stosowanie szyn zbiorczych wykonanych z rur miedzianych. Umożliwia to osiągnięcie optymalnego rozkładu pola elektrycznego, a co za tym idzie, zmniejszenie wymiarów pola rozdzielnicy. Stosowane wyłączniki w rozdzielnicach SN to obecnie głównie wyłączniki próżniowe, montowane na wysuwnym wózku. Mogą posiadać napęd ręczny lub silnikowy.