Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach (część 3.)
dr inż. Wiesława Pabjańczyk  |  elektro.info 11/2008  |  21.11.2008  |  1
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
W. Pabjańczyk

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004. W trzeciej części zostanie omówiona procedura pomiarów oświetleniowych we wnętrzach i obszar jej stosowania w różnych przypadkach występujących w praktyce pomiarowej. Procedura pomiarów oświetleniowych została przedstawiona jako stanowisko Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, opisane w komentarzu [2].

Pomiary oświetleniowe stanowią jeden z etapów weryfikacji oświetlenia wnętrz i powinny być odniesione do jakiejkolwiek posiadanej przez użytkownika obiektu dokumentacji projektowej oświetlenia (opracowanej wg nowej [1] lub starej normy [3]). W praktyce często występują sytuacje, gdy przed pomiarem dysponuje się niekompletną dokumentacją lub jej brak (Czytaj więcej na ten temat). Natomiast pomiary oświetleniowe należy wykonywać okresowo zgodnie z wymaganiami przepisów bhp [8]. W komentarzu PKOś [2] pokazano sposób pomiarów i oceny w sytuacjach, gdy istnieje i jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia oraz gdy dokumentacji nie ma lub jest w zasadzie nieprzydatna – dotyczy to głównie bardzo starych, niemodernizowanych budynków

 

zakres pomiarów oświetleniowych wg PN-EN 12464-1:2004

W poprzednim artykule [5] przedstawiono schemat postępowania przy ocenie oświetlenia w budynkach. W przypadku, gdy jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia wykonana zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, czynności weryfikacyjne sprowadzono do trzech etapów:

  • etap 1. – sprawdzenie do dokumentacji projektowej z wymaganiami normy (czyli jest to instalacja nowa, wykonana po 2004 roku). Istotnym elementem tego sprawdzenia jest ocena przyjętych założeń projektowych, gdyż będą one skutkowały poprawnością spełnienia wymagań oświetleniowych. Szczegółowe informacje poddawane sprawdzeniu w dokumentacji opisano w [5], 
  • etap 2. – oględziny istniejącej instalacji oświetleniowej na zgodność z dokumentacją projektową. Sprawdzamy w trakcie wizji lokalnej:
    – typy i dane fotometryczne zainstalowanych w pomieszczeniu opraw oświetleniowych,
    – wskaźnik oddawania barw zainstalowanych źródeł światła,
    – liczbę i rozmieszczenie opraw oświetleniowych,
    – rozmieszczenie stanowisk pracy, które określają położenie i rodzaj pól zadań oraz pól najbliższego otoczenia we wnętrzu, na których to polach należy przede wszystkim wykonać pomiary oświetleniowe,
    – współczynniki odbicia podstawowych płaszczyzn w pomieszczeniu,
    – sposób eliminacji efektu stroboskopowego (tam, gdzie może on wystąpić),
  • etap 3. – pomiary natężenia oświetlenia według procedury weryfikacyjnej nowej normy, czyli w punktach siatki pomiarowej zgodnie z punktami obliczeniowymi w dokumentacji projektowej. Etap 3. występuje zawsze, bez względu na wynik oceny etapów 1. i 2.

Niezwykle ważna jest ocena, czy istniejące rozwiązanie oświetleniowe spełnia wymagania oświetleniowe dla danego wnętrza w przypadku zastosowania innych opraw i źródeł światła niż w projekcie. Podstawą oceny nie jest eliminacja danego typu (a więc i producenta) oprawy, ale charakterystyka fotometryczna nowych opraw i jej odniesienie do rozkładu luminancji we wnętrzu oraz zapewnienie innych parametrów oświetleniowych. Decyzja inwestora lub wykonawcy instalacji co do zmiany opraw powinna być przeanalizowania pod tym kątem, gdyż może ona spowodować istotne odstępstwa od przyjętych założeń projektowych. W takim przypadku zaleca się wykonanie projektu zamiennego na koszt strony inicjującej zamianę, a pomiary oświetlenia powinny być wykonane i udokumentowane niezwykle starannie, gdyż jak pokazuje praktyka, mogą być podstawą do wstrzymania decyzji co do oddania obiektu do użytkowania.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


W przypadku, gdy dokumentacja projektowa zgodnie z PN-EN 12464-1:2004 nie jest dostępna lub są projekty wykonane na podstawie starej normy PN-84/E-02033 [3] lub brak jakiejkolwiek dokumentacji oświetleniowej, czynności weryfikacyjne obejmują dwa zasadnicze etapy:

  • etap 1. – oględziny instalacji oświetleniowej pod względem zgodności z wymaganiami nowej normy,
  • etap 2. – pomiary natężenia oświetlenia według zapisów normy starej z uwzględnieniem elementów procedur weryfikacyjnych nowej normy.

 

 

Bez względu na oba wyżej przedstawione przypadki, zakres pomiarów oświetleniowych obejmuje przede wszystkim pomiary poziomu natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy i we wnętrzu oraz, gdy brak jest informacji o wartościach współczynników odbicia głównych powierzchni we wnętrzu (ściany, podłoga, sufit, płaszczyzna pracy), również pomiary tych współczynników. Pozostałe parametry oświetleniowe (m.in. rozkład luminacji we wnętrzu lub na polu zadania wzrokowego, barwa światła źródeł, wskaźnik oddawania barw, ograniczenie olśnienia, luminacja opraw oświetleniowych, itp.), nie podlegają weryfikacji pomiarowej, ale są pośrednio oszacowywane na podstawie wyników pomiarów natężenia oświetlenia i współczynników odbicia oraz wyników oceny oględzin istniejącej instalacji.

warunki ogólne pomiarów oświetleniowych

Należy podkreślić, że norma PN-EN 12464-1:2004 nie podaje jakichkolwiek wskazówek dotyczących sposobu (metodyki) przeprowadzenia pomiarów natężenia oświetlenia. Wynika z tego, że pomiary powinny być wykonywane przez osoby z doświadczeniem pomiarowym i posiadające wiedzę z zakresu techniki oświetlania oraz technik pomiarów fotometrycznych opisanych w normach PN-83/E-04040.03 [6] i PN-89/E-04040.00 [7]. Dalej zostały wskazane najistotniejsze warunki pomiarów, których zapewnienie gwarantuje właściwą dokładność.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2008

Komentarze

(1)
LD | 10.07.2017, 17:58
Na jakiej wysokości należy dokonać pomiaru oświetlenia w WC? Norma nie przewiduje wymagań specyficznych. W branży zdania są podzielone jedni liczą powierzchnie roboczą standardowo na H=0,85 inni na poziomie podłogi.
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Zobacz RCBO z sygnalizacją przyczyny zadziałania?

Zasilanie obiektów ruchomych - zobacz rozwiązania w zakresie szynoprzewodów»
Szynoprzewody Szynoprzewody - zasilanie obiektów ruchomych
Dzięki dostępnym informacjom o przyczynach zadziałania wyłącznika można poprawić bezpieczeństwo (...) czytaj dalej » Każdy ruchomy obiekt napędzany energią elektryczną, który nie ma możliwości korzystania z akumulatorów, (...) czytaj dalej »

Dlaczego tak ważne jest instalowanie systemów przeciwoblodzeniowych »

Ogrzewanie przeciwoblodzeniowe Elektryczne ogrzewanie pozwala uniknąć uszkodzeń różnych instalacji wskutek zamarzania, zapobiega powstawaniu sopli czy zacieków (...) czytaj dalej »


Gdzie można zastosować nowoczesne przemienniki częstotliwości »

Rozdzielnica SN z systemem blokad»
Przemienniki częstotliwości
Wbudowane szybkie wejście i wyjście licznikowe, programowalna praca cykliczna oraz mieszane zadawanie (...) czytaj dalej » Zaawansowana konstrukcja rozdzielnic wraz z niezawodnym systemem blokad predysponuje je do zastosowań w szczególnie (...) czytaj dalej »

Oprawy oświetlenia awaryjnego - jakie wybrać? »

Oświetlenie awaryjne schodów Dioda LED sygnalizująca obecność napięcia i ładowanie akumulatora; zabezpieczenie (...) czytaj dalej »


Projektowanie instalacji elektrycznych - poznaj nowe możliwości » Wymiana łączników i gniazd - spraw, aby była łatwa i szybka »
projektowanie instalacji elektrycznych program Szpule z kablami
Intuicyjny i prosty w użyciu program, wspomagający i ułatwiający projektowanie instalacji elektrycznych (...) czytaj dalej »
Zobacz, jak jeszcze bardziej ułatwić montaż i spełnić wymagania każdego projektu (...) czytaj dalej»

Jak chronić i monitorować silniki »

Silnik ochrona i monitorowanie pracy Silniki to często bardzo drogie maszyny o najnowocześniejszych rozwiązaniach, które wymagają (...) czytaj dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
6/2017

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 6/2017
W miesięczniku m.in.:
  • - Baterie litowo-jonowe w energetyce zawodowej
  • - Układy zasilania w obiektach użyteczności publicznej
Zobacz szczegóły
Czy przewody szynowe mają sens?

Czy przewody szynowe mają sens?

Pomimo prawie stuletniej historii przewodów szynowych jako elementu instalacji elektrycznych trwale wpisanego w krajobraz elektryczny, podczas praktyki na rynku instalacyjnym...
ELEKTROMETAL ELEKTROMETAL
PRODUKCJA - DYSTRYBUCJA - SERWIS przeciwwybuchowych i przemysłowych opraw oświetleniowych przeciwwybuchowych puszek rozgałęźnych,...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl