Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach (część 3.)
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
W. Pabjańczyk

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004. W trzeciej części zostanie omówiona procedura pomiarów oświetleniowych we wnętrzach i obszar jej stosowania w różnych przypadkach występujących w praktyce pomiarowej. Procedura pomiarów oświetleniowych została przedstawiona jako stanowisko Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, opisane w komentarzu [2].

Pomiary oświetleniowe stanowią jeden z etapów weryfikacji oświetlenia wnętrz i powinny być odniesione do jakiejkolwiek posiadanej przez użytkownika obiektu dokumentacji projektowej oświetlenia (opracowanej wg nowej [1] lub starej normy [3]). W praktyce często występują sytuacje, gdy przed pomiarem dysponuje się niekompletną dokumentacją lub jej brak (Czytaj więcej na ten temat). Natomiast pomiary oświetleniowe należy wykonywać okresowo zgodnie z wymaganiami przepisów bhp [8]. W komentarzu PKOś [2] pokazano sposób pomiarów i oceny w sytuacjach, gdy istnieje i jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia oraz gdy dokumentacji nie ma lub jest w zasadzie nieprzydatna – dotyczy to głównie bardzo starych, niemodernizowanych budynków

 

zakres pomiarów oświetleniowych wg PN-EN 12464-1:2004

W poprzednim artykule [5] przedstawiono schemat postępowania przy ocenie oświetlenia w budynkach. W przypadku, gdy jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia wykonana zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, czynności weryfikacyjne sprowadzono do trzech etapów:

  • etap 1. – sprawdzenie do dokumentacji projektowej z wymaganiami normy (czyli jest to instalacja nowa, wykonana po 2004 roku). Istotnym elementem tego sprawdzenia jest ocena przyjętych założeń projektowych, gdyż będą one skutkowały poprawnością spełnienia wymagań oświetleniowych. Szczegółowe informacje poddawane sprawdzeniu w dokumentacji opisano w [5], 
  • etap 2. – oględziny istniejącej instalacji oświetleniowej na zgodność z dokumentacją projektową. Sprawdzamy w trakcie wizji lokalnej:
    – typy i dane fotometryczne zainstalowanych w pomieszczeniu opraw oświetleniowych,
    – wskaźnik oddawania barw zainstalowanych źródeł światła,
    – liczbę i rozmieszczenie opraw oświetleniowych,
    – rozmieszczenie stanowisk pracy, które określają położenie i rodzaj pól zadań oraz pól najbliższego otoczenia we wnętrzu, na których to polach należy przede wszystkim wykonać pomiary oświetleniowe,
    – współczynniki odbicia podstawowych płaszczyzn w pomieszczeniu,
    – sposób eliminacji efektu stroboskopowego (tam, gdzie może on wystąpić),
  • etap 3. – pomiary natężenia oświetlenia według procedury weryfikacyjnej nowej normy, czyli w punktach siatki pomiarowej zgodnie z punktami obliczeniowymi w dokumentacji projektowej. Etap 3. występuje zawsze, bez względu na wynik oceny etapów 1. i 2.

Niezwykle ważna jest ocena, czy istniejące rozwiązanie oświetleniowe spełnia wymagania oświetleniowe dla danego wnętrza w przypadku zastosowania innych opraw i źródeł światła niż w projekcie. Podstawą oceny nie jest eliminacja danego typu (a więc i producenta) oprawy, ale charakterystyka fotometryczna nowych opraw i jej odniesienie do rozkładu luminancji we wnętrzu oraz zapewnienie innych parametrów oświetleniowych. Decyzja inwestora lub wykonawcy instalacji co do zmiany opraw powinna być przeanalizowania pod tym kątem, gdyż może ona spowodować istotne odstępstwa od przyjętych założeń projektowych. W takim przypadku zaleca się wykonanie projektu zamiennego na koszt strony inicjującej zamianę, a pomiary oświetlenia powinny być wykonane i udokumentowane niezwykle starannie, gdyż jak pokazuje praktyka, mogą być podstawą do wstrzymania decyzji co do oddania obiektu do użytkowania.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


W przypadku, gdy dokumentacja projektowa zgodnie z PN-EN 12464-1:2004 nie jest dostępna lub są projekty wykonane na podstawie starej normy PN-84/E-02033 [3] lub brak jakiejkolwiek dokumentacji oświetleniowej, czynności weryfikacyjne obejmują dwa zasadnicze etapy:

  • etap 1. – oględziny instalacji oświetleniowej pod względem zgodności z wymaganiami nowej normy,
  • etap 2. – pomiary natężenia oświetlenia według zapisów normy starej z uwzględnieniem elementów procedur weryfikacyjnych nowej normy.

 

 

Bez względu na oba wyżej przedstawione przypadki, zakres pomiarów oświetleniowych obejmuje przede wszystkim pomiary poziomu natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy i we wnętrzu oraz, gdy brak jest informacji o wartościach współczynników odbicia głównych powierzchni we wnętrzu (ściany, podłoga, sufit, płaszczyzna pracy), również pomiary tych współczynników. Pozostałe parametry oświetleniowe (m.in. rozkład luminacji we wnętrzu lub na polu zadania wzrokowego, barwa światła źródeł, wskaźnik oddawania barw, ograniczenie olśnienia, luminacja opraw oświetleniowych, itp.), nie podlegają weryfikacji pomiarowej, ale są pośrednio oszacowywane na podstawie wyników pomiarów natężenia oświetlenia i współczynników odbicia oraz wyników oceny oględzin istniejącej instalacji.

warunki ogólne pomiarów oświetleniowych

Należy podkreślić, że norma PN-EN 12464-1:2004 nie podaje jakichkolwiek wskazówek dotyczących sposobu (metodyki) przeprowadzenia pomiarów natężenia oświetlenia. Wynika z tego, że pomiary powinny być wykonywane przez osoby z doświadczeniem pomiarowym i posiadające wiedzę z zakresu techniki oświetlania oraz technik pomiarów fotometrycznych opisanych w normach PN-83/E-04040.03 [6] i PN-89/E-04040.00 [7]. Dalej zostały wskazane najistotniejsze warunki pomiarów, których zapewnienie gwarantuje właściwą dokładność.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2008

Komentarze

(0)

Dowiedz się więcej

Jak zaprojektować niezawodny układ zasilania dla zespołu prądotwórczego?
Czy głębokość pamięci oscyloskopu ma znaczenie?

Zaprojektowanie niezawodnego układu energetycznego to praca, która wymaga profesjonalnego i odpowiedzialnego podejścia ...

 

Pamięć akwizycji danych to ważny czynnik charakteryzujący każdy oscyloskop cyfrowy, przy czym większa pojemność pamięci nie oznacza lepszej klasy oscyloskopu ... 

 

Wybrane dla Ciebie

W jaki sposób skutecznie rejestrować zakłócenia elektryczne?

Jeszcze mądrzejsi wyliczają składowe symetryczne, analizują harmoniczne i mierzą zależności czasowe i fazowe, żeby ... »

Jak uniknąć mostków cieplnych?

Pomiary temperatury pomagają określić stan różnych elementów instalacji i systemów oraz przewidzieć ryzyko ich uszkodzenia ... » 

Jak prawidłowo przeprowadzić pomiar rezystynacji i prądu?

Stan izolacji elektrycznej należy do najczęściej kontrolowanych parametrów sieci energetycznych niskiego napięcia ... »

Opaski zaciskowe inne niż wszystkie! Dlaczego warto je używać?

Trzeba nadmienić, że układanie okablowania samolotu w tamtych czasach było kłopotliwym i drobiazgowym przedsięwzięciem... »


Jak czytelnie oznaczać kable oraz gniazda elektryczne?

Najnowsze przemysłowe drukarki etykiet stworzone zostały z myślą o profesjonalistach, dla których ważna jest jakość ...»

UWAGA! Pierwszy na świecie oscyloskop z zintegrowaną funkcją analizatora widma!

Łączący funkcje oscyloskopu, wektorowego analizatora sygnałów, generatora arbitralnego, analizatora stanów logicznych, analizatora protokołów oraz multimetru cyfrowego ... »

 

Zdradzamy tajemnice! Jak zaprojektować instalacje elektryczną w budynku i ciąć koszty!
Jak ograniczyć straty energii w stacjach transformatorowych?

Przedmiotem opracowania jest budynek wielokondygnacyjny z garażem podziemnym, w którym zlokalizowane jest zaplecze techniczne obiektu ... »

Jakość i niezawodność dostaw energii elektrycznej stała się niezwykle istotnym zagadnieniem z punktu widzenia zarówno użytkowników ... »

» Chcesz się u nas reklamować? Dołącz do najlepszych w branży »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
7-8/2016

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 7-8/2016
W miesięczniku m.in.:
  • - Filtry harmonicznych gwarancją kompatybilności energetycznej
  • - Instalacje fotowoltaiczne - dobór falownika, przewodów i ich zabezpieczeń
Zobacz szczegóły
O projekcie systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych, czyli klient nasz pan (część 1)

O projekcie systemu rejestracji zakłóceń elektrycznych, czyli klient nasz pan (część 1)

Niemal 300 rejestratorów SRZ-AMP, produkowanych i serwisowanych przez firmę TRONIA Sp. z o.o., zostało zainstalowanych w elektrowniach (Bełchatów, Łaziska), rozdzielniach...
Essentra Components Essentra Components
Essentra plc jest spółką notowaną w indeksie FTSE 250 i wiodącym międzynarodowym dostawcą specjalistycznych produktów i rozwiązań ....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl