Pełny numer elektro.info 9/2015 tylko dla Ciebie [PDF]

wystarczy założyć konto w portalu elektro.info.pl

Pomiary oświetleniowe we wnętrzach

Nowe podejście w projektowaniu i weryfikacji oświetlenia na tle normy PN-EN 12464-1:2004 Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach (część 3.)
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
Widok stanowiska pracy z komputerem: na stanowisku tym występuje PBO, jako obszar na biurku poza wymienionymi PZ 1 i PZ 2
W. Pabjańczyk

Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, obowiązującą od 2004 roku, ocena oświetlenia we wnętrzach polega na sprawdzeniu zgodności parametrów oświetlenia istniejącej instalacji oświetleniowej z wymaganiami określonymi w normie oraz dokumentacji projektowej (wykonanej zgodnie z tą normą). W części 1. cyklu artykułów o podanym wyżej tytule [4] przedstawiono wymagania oświetleniowe, w części 2. [5] – zasady weryfikacji dokumentacji projektowej, której konieczność wprowadziła nowa norma PN-EN 12464-1:2004. W trzeciej części zostanie omówiona procedura pomiarów oświetleniowych we wnętrzach i obszar jej stosowania w różnych przypadkach występujących w praktyce pomiarowej. Procedura pomiarów oświetleniowych została przedstawiona jako stanowisko Polskiego Komitetu Oświetleniowego SEP, opisane w komentarzu [2].

Pomiary oświetleniowe stanowią jeden z etapów weryfikacji oświetlenia wnętrz i powinny być odniesione do jakiejkolwiek posiadanej przez użytkownika obiektu dokumentacji projektowej oświetlenia (opracowanej wg nowej [1] lub starej normy [3]). W praktyce często występują sytuacje, gdy przed pomiarem dysponuje się niekompletną dokumentacją lub jej brak (Czytaj więcej na ten temat). Natomiast pomiary oświetleniowe należy wykonywać okresowo zgodnie z wymaganiami przepisów bhp [8]. W komentarzu PKOś [2] pokazano sposób pomiarów i oceny w sytuacjach, gdy istnieje i jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia oraz gdy dokumentacji nie ma lub jest w zasadzie nieprzydatna – dotyczy to głównie bardzo starych, niemodernizowanych budynków

 

zakres pomiarów oświetleniowych wg PN-EN 12464-1:2004

W poprzednim artykule [5] przedstawiono schemat postępowania przy ocenie oświetlenia w budynkach. W przypadku, gdy jest dostępna dokumentacja projektowa oświetlenia wykonana zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2004, czynności weryfikacyjne sprowadzono do trzech etapów:

  • etap 1. – sprawdzenie do dokumentacji projektowej z wymaganiami normy (czyli jest to instalacja nowa, wykonana po 2004 roku). Istotnym elementem tego sprawdzenia jest ocena przyjętych założeń projektowych, gdyż będą one skutkowały poprawnością spełnienia wymagań oświetleniowych. Szczegółowe informacje poddawane sprawdzeniu w dokumentacji opisano w [5], 
  • etap 2. – oględziny istniejącej instalacji oświetleniowej na zgodność z dokumentacją projektową. Sprawdzamy w trakcie wizji lokalnej:
    – typy i dane fotometryczne zainstalowanych w pomieszczeniu opraw oświetleniowych,
    – wskaźnik oddawania barw zainstalowanych źródeł światła,
    – liczbę i rozmieszczenie opraw oświetleniowych,
    – rozmieszczenie stanowisk pracy, które określają położenie i rodzaj pól zadań oraz pól najbliższego otoczenia we wnętrzu, na których to polach należy przede wszystkim wykonać pomiary oświetleniowe,
    – współczynniki odbicia podstawowych płaszczyzn w pomieszczeniu,
    – sposób eliminacji efektu stroboskopowego (tam, gdzie może on wystąpić),
  • etap 3. – pomiary natężenia oświetlenia według procedury weryfikacyjnej nowej normy, czyli w punktach siatki pomiarowej zgodnie z punktami obliczeniowymi w dokumentacji projektowej. Etap 3. występuje zawsze, bez względu na wynik oceny etapów 1. i 2.

Niezwykle ważna jest ocena, czy istniejące rozwiązanie oświetleniowe spełnia wymagania oświetleniowe dla danego wnętrza w przypadku zastosowania innych opraw i źródeł światła niż w projekcie. Podstawą oceny nie jest eliminacja danego typu (a więc i producenta) oprawy, ale charakterystyka fotometryczna nowych opraw i jej odniesienie do rozkładu luminancji we wnętrzu oraz zapewnienie innych parametrów oświetleniowych. Decyzja inwestora lub wykonawcy instalacji co do zmiany opraw powinna być przeanalizowania pod tym kątem, gdyż może ona spowodować istotne odstępstwa od przyjętych założeń projektowych. W takim przypadku zaleca się wykonanie projektu zamiennego na koszt strony inicjującej zamianę, a pomiary oświetlenia powinny być wykonane i udokumentowane niezwykle starannie, gdyż jak pokazuje praktyka, mogą być podstawą do wstrzymania decyzji co do oddania obiektu do użytkowania.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!


W przypadku, gdy dokumentacja projektowa zgodnie z PN-EN 12464-1:2004 nie jest dostępna lub są projekty wykonane na podstawie starej normy PN-84/E-02033 [3] lub brak jakiejkolwiek dokumentacji oświetleniowej, czynności weryfikacyjne obejmują dwa zasadnicze etapy:

  • etap 1. – oględziny instalacji oświetleniowej pod względem zgodności z wymaganiami nowej normy,
  • etap 2. – pomiary natężenia oświetlenia według zapisów normy starej z uwzględnieniem elementów procedur weryfikacyjnych nowej normy.

 

 

Bez względu na oba wyżej przedstawione przypadki, zakres pomiarów oświetleniowych obejmuje przede wszystkim pomiary poziomu natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy i we wnętrzu oraz, gdy brak jest informacji o wartościach współczynników odbicia głównych powierzchni we wnętrzu (ściany, podłoga, sufit, płaszczyzna pracy), również pomiary tych współczynników. Pozostałe parametry oświetleniowe (m.in. rozkład luminacji we wnętrzu lub na polu zadania wzrokowego, barwa światła źródeł, wskaźnik oddawania barw, ograniczenie olśnienia, luminacja opraw oświetleniowych, itp.), nie podlegają weryfikacji pomiarowej, ale są pośrednio oszacowywane na podstawie wyników pomiarów natężenia oświetlenia i współczynników odbicia oraz wyników oceny oględzin istniejącej instalacji.

warunki ogólne pomiarów oświetleniowych

Należy podkreślić, że norma PN-EN 12464-1:2004 nie podaje jakichkolwiek wskazówek dotyczących sposobu (metodyki) przeprowadzenia pomiarów natężenia oświetlenia. Wynika z tego, że pomiary powinny być wykonywane przez osoby z doświadczeniem pomiarowym i posiadające wiedzę z zakresu techniki oświetlania oraz technik pomiarów fotometrycznych opisanych w normach PN-83/E-04040.03 [6] i PN-89/E-04040.00 [7]. Dalej zostały wskazane najistotniejsze warunki pomiarów, których zapewnienie gwarantuje właściwą dokładność.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 11/2008

Komentarze

(0)

Dowiedz się więcej

 

KONKURS MIESIĘCZNIKA ELEKTRO.INFO »

 

Nowe jednofunkcyjne przekaźniki czasowe! Poznaj ich zalety »
Jak dobrać czasówkę przemysłową? »

(…) trzy nowe wykonania jednofunkcyjnych przekaźników czasowych przeznaczonych do zastosowań w instalacjach niskiego napięcia (...)

Doświadczenie zdobyte w aplikacjach rynku przemysłowego przenosimy na produkty rynku automatyki domowej  (...)

 

Technologia SafetyBridge  

Chcesz poprawić jakość napięcia? Skorzytsaj z prostego rozwiazania »
Obejrzyj film instruktażowy i ulepsz pomiary termiczne »

(…) kompleksowe rozwiązania w zakresie systemów zasilania gwarantowanego (...)

jedyny na świecie producent kamer termowizyjnych z tak wysokim stopniem automatyzacji i integracji (...)

 

Dbaj o bezpieczeństwo swojego IT »

Każdy, kto chce poprawić bezpieczeństwo IT, powinien zacząć od bezpieczeństwa fizycznego (...)

 

Wybrane dla Ciebie

Jaki sprzęt powinieneś zamontować w nowoczesnym budynku?

(...) charakteryzuje się trzema stylami wykończeń tworzących gamę wielu niepowtarzalnych wzorów (...)

6 powodów dla których inni stosują mobilne drukarki etykiet »

Wyraźne i trwałe oznakowanie odgrywa coraz bardziej istotną rolę we wszystkich dziedzinach przemysłu (...)

Popraw współczynnik mocy i płać mniej za energię elktryczną! 

Coraz większa liczba urządzeń elektrycznych sprawia, że pogarsza się jakość napięcia i współczynnik mocy energii elektrycznej (...)

Poznaj tajemnicę produkcji niezawodnego i eleganckiego osprzętu elektrycznego »

Gniazda i Łączniki elektryczne to nie tylko przykry obowiązek i źródło energii, (...)

Projektowanie systemu rejestracji zakłóceń krok po kroku » 

W pierwszej części opisałem, jak Miły Starszy Pan zaproponował naszej firmie udział w pewnym projekcie (...)

5 powodów dla których powinieneś stosować przewody szynowe »

Pomimo prawie stuletniej historii przewodów szynowych jako elementu instalacji elektrycznych (...)

Czym jest układ wyzwalania i jak działa?

Jedną z najważniejszych właściwości oscyloskopu jest jego zdolność do wyzwolenia pomiaru na sygnale wejściowym (...)

Pracujesz przy instalacjach elektrycznych? Zdradzamy, jak zwiększyć bezpieczeństwo Twojej pracy

Ze względu na różne obszary zastosowań urządzeń wydzielone zostały cztery dywizje (...)

Opis na taśmie laminowanej na długie lata? Jak tego dokonać?

(...) w osiągnięciu zaskakująco dobrych parametrów wytrzymałościowych (...) 

 

» Chcesz się u nas reklamować? Dołącz do najlepszych w branży »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:
10/2016

AKTUALNY NUMER:

elektro.info 10/2016
W miesięczniku m.in.:
  • - Instalacje elektryczne w strefach zagrożonych wybuchem
  • - Zalety i wady instalacji inteligentnych
Zobacz szczegóły
BIALL Sp. z o.o. BIALL Sp. z o.o.
BIALL Sp. z o.o. zajmuje się dystrybucją aparatury pomiarowej, techniki lutowniczej i narzędzi dla elektroniki i elektroinstalatorów. W...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl